Atos 19
Yusuja Quisarati (CAVNT) vs NTLH
1 Apolos Corintoju jarijutu Pablo cueticuare emata cuana eque jetiamaju epu cuana cuajiaje juyaque. Tueque cuetitsutu judirucuare Efesoju. Tuhua tujatu tsurucuare eje uma Jesús queja ecatyati cuanaque.
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 —¿Butechinetu Yusuja Espíritu micuana queja, micuana Jesús queja catyatihuaju? —jadya tujatu ecana bacaduracuare.
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 —¿Eje bucha eque micuana cutsameretichine? —jadya tuna Pablora bacaduranucacuare.
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 —Yuneridyatu Juanra ecuita cuana utsacuare inime cacuaretihua jadique adeba ishu, cajuchatijacacara juya jadique. Jadya ama buchatu tura quisarati ajacacuare ama: “Junaya queja micuana catyatitaqui” jadya. Junayaque jadya ayaque tujatu Jesús jadya acuare. Tuaqueja catyatihua jadique adebataqui juishu necutsamereticue, —jadya tuna Pablora acuare.
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Jadya bacatsu tuna cutsameretinucacuare yuneri cuitadya tuna Ecuana Cuatsashaqui Jesucristo queja catyatihuaque caadebamereti ishu.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Pabloratu tuja emetucu tunaja iyuca dyaque iyacuare. Jadya ayajutu Yusuja Espíritu tuna queja butecuare. Quisaratitibunecuare ecana peya yana tunara adebaya eque ama. Tunaratu cuejacuare Yusura quisaratishayaju quisaratihuaque.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Jucuare tuna peadya tunca beta eracana ecuita tume patya cutsamereticuareque.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Quimisha badi tuputu Pablo cuau cuau jucuare israelita cuanaja caradati ishuque etareju. Bajida tsehue ama tujatu ecana tuhua Jesúsja quisarati cuejacuare. Eje buchadya ejenemerecara tujatu ecana acuare Jesús eque cuita camadya Yusura dutya naruyaju judirutaquique.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Umaetu dyaque ecahuaiti jucuare Pablora cuejayaque bacatsu. Ejenecarama tunajatu acuare. Jidama tunajatu quisarati acuare Jesúsja ishu ecuita cuanaja ijacaju. Tume tuna Pablora jacacuare. Tuque, peya cuana Jesús queja ecatyati cuanaque jadya tuna cuacuare Tirano bahuitya bahuityayaju. Tumetu Pablora tuhua cuejatibunecuare Jesúsja quisarati dutya huecaca.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Beta mara tuputu Pablora tuhua Jesúsja quisarati bahuityacuare. Jutaquijudyatu jetiama Asiaju anicuare cuanara bacacuare Ecuana Cuatsashaqui Jesús eje buchique. Israelita cuanara, tumebaedya israelita ama cuanara bacacuaredya.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Yusuja casa tsehuetu Pablora ni ejeque ecuitaja ataquique ama acuare.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Jutaquijudyatu eraca cuana Pablora inahuaque ecuita cuanara dujucuare ujejeda cuana queja. Pablora inahuaque jabatsutu ujejeda cuanaque chacha jucuare. Tume ijahua cuanara quijahuatishaya cuanaque bacue chacha jucuaredya, ijahua cuana tuna quejaque cuinanatsu.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 Anicuaretu peya ijahua cuana ijehuecuinaqui cuanaque. Israelilta cuana tuna jucuare. Epu cuanaju tuna junenicuare jadya ayaque. Arepa ecana Jesús queja catyatima jucuare ama bucha tuna Ecuana Cuatsashaquija casa tsumecara acuare ijahua cuana ijehuecuina ishu. Jadya tibudya tunajatu ijahua cuana abahue jucuare: “Jesúsja ebacaniju, Pablora cuejayaja ebacaniju micuana aya, ‘Necuinanacue riya cuana quejaque. Paquijahuatijaca ecana’”, jadya quisarati tsehue tunajatu ijahua cuana abahue jucuare.
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 Jadya tuna jubahue jucuare israelita Esceva bacanija pacarucu ebacua cuanaque. Escevatu tuhua pae cuanaja huaraji jucuare. “Jesúsja ebacaniju, Pablora cuejayaja ebacaniju micuana aya: ‘Necuinanacue riya cuana quejaque’”, jadya tunajatu abahue jucuare ijahua cuana.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Tunara jadya ayaju tuna ijahuara jadya apidya acuare:
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Ijahuara jadya ahuajutu ecuita ijahuara quijahuatishayara putiriquecuare tuna pacarucuque. Mirirshacuaretu ecana ijahue atillaya tupu ebajararaque. Chamacama ecana huanacuare etare juque unamaque, ujeda eaque. Jadyatu Efesoju Escevaja pacarucu ebacua cuanaque jucuare.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Tuhua cuanaque tuna bahue jucuare pacarucu ecuita cuana jadya juhuaque. Israelita cuanara, israelita ama cuanara jadyatu bacacuare jadya juhuaque. Bahue juatsu tuna anajacatacuare. Dyaquedya jutidya tunajatu Ecuana Cuatsashaqui Jesúsja casa bacaajecuare. Jadya juatsu tunajatu pureama acuare.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 — ausente —
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 — ausente —
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Dyaquedya jutidya tunajatu tuque amaca bacaajecuaredya jutidya Yusuja quisarati, Yusuja casa jadya.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Jadya juatsutu Pablora inime tupucuare:
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Tumetu Pablora Macedoniaju cuadishacuare icueneta beta tuque tsahuaquique, Timoteo, Erasto jadya. Tuquetu anicuare jari eje uma huecaca cuana Asiaju.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 “Iyacuaque tu Jesús eque Yusu queja judiru ishuque”, jetiamatu Efesoju cuanaque jadique quisarati bacatsu cahuaititsu capuriticuare.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Peadya ecuita Demetrio bacaniratu ecuita cuana cahuaitishacuare. Tuquetu cueya cueya cuana mere puji jucuare. Yusu epuna Artemisa mui ishuque etare cueya cueya mere pujitu jucuare. Tsuje aridaque metal tujatu acuare. Catyati aatsu tujatu jetiama chipiru inacuare. Tumebaedya tuatsehue mere jucuare cuanara dyaque etsujequi inacuare.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Demetrioratu tuja mere puji cuana sitacuare. Tumebaedyatu ihuaramerecuare dutya peya cuana cueya cueya mere puji cuana.
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 Bachine micuana Pablora cuejahuaju eje bucha juchineque. Bacachine micuana tura cuejayaju. “Ecuita cuanara yusu cueya cueya ayaque tu Yusu ama”, jadyatu ajacachine ama ecuita cuana. Jadya tibutu eje umara Artemisa muijacaya. Artemisa tuna muijacaya ecuanaja epuju cuanara. Asiaju dutya queja cuanaratu muijacaya yusu cuana ecuanara mere aya cuanaque.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Riyaque tu dyaque jidama ecuanaja ishu. Jadidya jutidya ni juajeya, mere tuque ecuanaja aijama ejuu. Chipiru tuque ecuana einanucau ama. “Artemisaja etaretu ni aishu buchique ejuu”, jadyatu ecuita cuana ejuu. Jadya ni juya, peya epu cuanajura ni tu emuijacadadiu, Asiaju dutya yahuajura. Bijidamatu ebatau riyaque yusu epuna. Emuiu ama tunaja tuque, —jadya tuna Demetriora acuare.
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Jadya bacatsu tuna dyaque cahuaiticuare. Quiqueterecuare tuna:
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Bape bapedya jutidyatu epu ebariju cuanara cueyanecuare. Gayo, Aristarco Macedonia juque ecatse inaticuare. Pablo taji juyaque tatse jucuare. Repeajetsu tuna ecatse ani ishu cuanaque pataca pataca baruda eaque ducu repeajecuare. Tuhuatu ecuita cuana caradaticuare.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Pablotu nubicara tuhua jucuare ecuita cuana isara ishu. Jesús queja ecatyati cuanaratu cuejamerecuare tuque nubi ishu ama.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Umae Asia juque huaraji cuanara tujatu quisarati cuadishacuare. Tuna tuna Pabloja eadeba cuanaque jucuare.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Ecuita ecapuritique tuna jucuare. Dutya jujeri baecua jucuare aishu casitatihuaque. Umaera bape, peya cuanara peya quisarati jadya jutidya ecana jucuare. Umae cuana quiqueya peya queja eje bucha quiqueya jadya tuna jucuare. Dutya tuna ecahuaiti jucuare Pablo tsehue, dutya israelita cuana tsehue jadya.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Israelita cuanara tuna jetiamaque isaracara datse acuare. Jadya tibudya tunajatu Alejandro casada tsehue dutya ecuita cuana acuatsurumerecuare. Tuna israelita cuana tsehue cahuaitishajacacara aatsu tujatu ecana isaracara acuare.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Tudya cuitadya israelitaque adebatsu ecuita cuana dyaque jebudadya jutidya quiqueterecuare:
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Tumetu epu juque huenehuene puji huarajira inime eque inime equetu ecana abacashacuare.
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Dutyatu bahue ecuanaja riyaque bataquique. Neabacatanacue. Jidama jumaradya jida inime netupura.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Yanacana tuque micuana tumeque ecuita ecatse behua. Ni ai buchique tatsejatu chirihua ama Artemisa mui ishuque etare juque. Jidama tatse quisaratihua ama yusu epuna ecuanara muiyaja ishu.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Demetriora, peya cuana cueya cueya mere puji cuanara ni baya ai tatsera jidama ayaju, pacua ecana inime cuana bajejequi cuanaja yacuaju. Pacacuejatiti ecana tuna eje bucha juhuaque. Dutya peadya peadya ecana paquicuenetiti. Jadique tu tuyu.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Aniya ni micuanaja tumeque inimeju quisarati aishuque, casitatitaqui ecuana, ecuanaja cacuatsashati eque, jida tsehue inime bajeje ishu.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Riyaque huecaca ecuana tuyu ama juhua ecuanaja cacuatsashati eque ama. Ecuana eje bucha juhua equetu enaruquique Roma juque dyaque ecahuaitiu ecuana tsehue. Ecuana tuatsehue cahuaitihua bucha tura ecuana ebau. Bacaduraya ni tura ecuana “¿Eje bucha juatsu micuana Efesoju capuritichine?”, ai cuejataqui ama tuque ecuana ebau, —jadya tujatu ecana acuare.
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Jadya quisarati amena aatsu tujatu ecana cuadishacuare tunaja etare cuanaju tuhua caradatihua cuanaque.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.