Lucas 1
Ew Testamento: Chipay Tawkquiztan (CAPNT) vs ARIB
1 — ausente —
1 Visto que muitos têm empreendido fazer uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 — ausente —
2 segundo no-los transmitiram os que desde o princípio foram testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 Niz̈aza wejrqui zumpacha pewcpewczinc̈ha jaknuz̈t Jesucristuz̈ nasta tjuñquiztanpacha watc̈haja, jalla nii. Jalla nuz̈ pewcpewcz̈cu wejrqui pinsichinc̈ha Jesucristuz̈ puntuquiztan cjijrzjapazakaz niiz̈ jaru niiz̈ jaru. “Jalla niic waliz̈ cjesac̈ha”, cjican pinsichinc̈ha wejt kuzquiz. Jaziqui walja zuma Teófilo, amquin tii cartal cjijrz̈cuc̈ha,
3 também a mim, depois de haver investido tudo cuidadosamente desde o começo, pareceu-me bem, ó excelentíssimo Teófilo, escrever-te uma narração em ordem.
4 Jesucristuz̈ puntu tjaajintanaca zumpacha zizajo.
4 para que conheças plenamente a verdade das coisas em que foste instruído.
5 Ima Juan Bautistaz̈ nasan jalla tuz̈ watchic̈ha. Judea yokquin Herodes cjita pajk jiliriqui mantiñitac̈ha. Niz̈aza Zacarías cjita timplu cwitiñi z̈oñi z̈elatc̈ha. Niiqui Abías cjita t'akquiztantac̈ha. Niiz̈ tjun cjititac̈ha Elisabet. Ninacaqui Aarón cjita tuquita atchi ejpz̈quiztan tjonñitac̈ha.
5 Houve nos dias do Rei Herodes, rei da Judéia, um sacerdote chamado Zacarias, da turma de Abias; e sua mulher era descendente de Arão, e chamava-se Isabel.
6 Nii pucultan lucutiñ z̈oñiqui Yooz yujcquiziqui zuma kamañchiztac̈ha. Yooz Epiz̈ mantitacama kamñitac̈ha. Jalla nuz̈ kaman ana c̈hjul ujmi ninacz̈ quintra tjeezñi atasac̈ha jecmi.
6 Ambos eram justos diante de Deus, andando irrepreensíveis em todos os mandamentos e preceitos do Senhor.
7 Ninacaqui ana zinta majchchiztac̈ha. Elisabet cjitiqui ana wira matiñtac̈ha. Nii oraqui pucultan lucutiñi chawc chawcwatac̈ha.
7 Mas não tinham filhos, porque Isabel era estéril, e ambos avançados em idade.
8 Tsjii nooj Zacarías t'akquiztan turnuz̈ tjonatc̈ha, Yooz sirwizjapa timpluquiz. Jalla niz̈tiquiztan Zacariasqui Yooz sirwatc̈ha timpluquiz.
8 Ora, estando ele a exercer as funções sacerdotais perante Deus, na ordem da sua turma,
9 Nii timplu cwitiñinacaqui tsjii z̈oñi inzinzu tjaazñi illzñipantakalc̈ha. Nekztan Zacariiz̈quiz illzic̈ha. Jalla nuz̈ illztaz̈ cjen Zacariasqui Yooz timpluquiz luzzic̈ha, inzinzu tjaazñi.
9 segundo o costume do sacerdócio, coube-lhe por sorte entrar no santuário do Senhor, para oferecer o incenso;
10 Jalla nii inzinzu tjaazñi oraqui tama z̈oñinacaqui Yoozquin mayizican z̈elatc̈ha timplu zancu.
10 e toda a multidão do povo orava da parte de fora, à hora do incenso.
11 Jalla nekztanaqui tsjii Yooz anjilaqui Zacariiz̈quiz parisquichic̈ha timpluquiz. Nii anjilaqui inzinzu altarz̈ z̈ew latuquiz tsijtsic̈ha.
11 Apareceu-lhe, então, um anjo do Senhor, em pé à direita do altar do incenso.
12 Anjila cherz̈cu Zacariasqui kuz turwaysi cjissic̈ha, ancha tsucchic̈ha.
12 E Zacarias, vendo-o, ficou turbado, e o temor o assaltou.
13 Anjilaqui cjichic̈ha:
13 Mas o anjo lhe disse: Não temais, Zacarias; porque a tua oração foi ouvida, e Isabel, tua mulher, te dará à luz um filho, e lhe porás o nome de João;
14 — ausente —
14 e terás alegria e regozijo, e muitos se alegrarão com o seu nascimento;
15 — ausente —
15 porque ele será grande diante do Senhor; não beberá vinho, nem bebida forte; e será cheio do Espírito Santo já desde o ventre de sua mãe;
16 Am majchqui walja Israel wajtchiz z̈oñinaca Yooz Ejpz̈quin wilta sirwizkataquic̈ha.
16 converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor seu Deus;
17 Niz̈aza am majchqui ima Jesucristuz̈ ojklayan ojklayaquic̈ha, Yooz taku paljaycan. Cjuñzna. Tuqui timpuqui tsjii Yooz puntu paljayñi profeta z̈elatc̈ha, Elías cjita. Yooz Espíritu Santuqui nii Eliasquiz Yooziz̈ tjaata taku paljayskatchic̈ha. Jalla nii tjaata taku paljaychic̈ha Eliasqui, ana ekscu. Yoozquin tjurt'iñi kuzziztac̈ha. Jalla niz̈tapacha Yooz Espíritu Santuqui am majchquiz Yooziz̈ tjaata taku paljayskataquic̈ha. Niiz̈ paljaytiquiztan ejpz̈tanami maatinacz̈tanami wilta zumanskataquic̈ha. Niz̈aza am majch paljaytiquiztan ana Yooz kuzcama kamñi z̈oñinacami Yooz kuzcama kamñi cjisnaquic̈ha. Jalla niz̈tiquiztan Israel wajtchiz z̈oñinacaqui Yooz Majch tjonz tjuñi tjewznaquic̈ha. Zuma kamcan, ninacaqui tjewznaquic̈ha, Yooz Majch zuma risiwt'isjapa. —Jalla nuz̈ Zacariiz̈quiz paljaychic̈ha nii Yooz anjilaqui.
17 irá adiante dele no espírito e poder de Elias, para converter os corações dos pais aos filhos, e os rebeldes à prudência dos justos, a fim de preparar para o Senhor um povo apercebido.
18 Nekztan Zacariasqui anjilz̈quiz pewczic̈ha, tuz̈ cjican:
18 Disse então Zacarias ao anjo: Como terei certeza disso? pois eu sou velho, e minha mulher também está avançada em idade.
19 Nii anjilaqui kjaazic̈ha, tuz̈ cjican:
19 Ao que lhe respondeu o anjo: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado para te falar e te dar estas boas novas;
20 Amqui weriz̈ chiita ana criitiquiztan, upam cjisnaquic̈ha, am maati majtzcama. Yooziz̈ pinsita tjuñquiz weriz̈ chiita takuqui cumplisnaquic̈ha. —Jalla nuz̈ chiichic̈ha anjilaqui.
20 e eis que ficarás mudo, e não poderás falar até o dia em que estas coisas aconteçam; porquanto não creste nas minhas palavras, que a seu tempo hão de cumprir-se.
21 Zacarías timplu kjuyltan az̈ka z̈elatc̈ha, ulanz̈quiz oraqui watatc̈ha. Jalla niz̈tiquiztan tjewzñi z̈oñinacaqui kuzquiz pinsichic̈ha, kjaz̈tiquiztan ana ulanz̈quejo, jalla nii. Z̈oñinacaqui zancu muzpa tjewznatc̈ha, Zacarías ulanz̈quizcama.
21 O povo estava esperando Zacarias, e se admirava da sua demora no santuário.
22 Nekztanaqui Zacariasqui az̈ktanalla ulanz̈quichic̈ha. Pero ana jaknuz̈t chii atchic̈ha. Jalla niz̈tiquiztan nii zawnc z̈ejlñi z̈oñinacaqui ispantichic̈ha. “Timplu kjuyltan anjilz̈tan zalziz̈lani”, jalla nuz̈ cjeyassic̈ha. Upa cjissiz̈ cjen Zacariasqui z̈oñinacz̈quiz kjarz̈tan paljaychic̈ha.
22 Quando saiu, porém, não lhes podia falar, e perceberam que tivera uma visão no santuário. E falava-lhes por acenos, mas permanecia mudo.
23 Tsjii kjaz̈ majquiztan Zacariasqui timplu cwitis turnu cumplichic̈ha. Nii tjuñinaca z̈erz̈cu, persun kjuya ojkchic̈ha.
23 E, terminados os dias do seu ministério, voltou para casa.
24 Wiruñaqui niiz̈ Elisabet cjiti tjunqui ica cjissinc̈ha. Nekztan Elisabet tsjii pjijska jiiz kjuyaran z̈elatc̈ha. Ana kjuyquiztan kjuya ojklaychinc̈ha. Naaqui persun kuzquiz pinsichinc̈ha tuz̈ cjican:
24 Depois desses dias Isabel, sua mulher, concebeu, e por cinco meses se ocultou, dizendo:
25 “Yooz Jiliriqui wejr cjuñz̈cu, wejtquiz ickatchic̈ha. Jaziqui z̈oñinacaqui anaz̈ iya wejr iñarasac̈ha”.
25 Assim me fez o Senhor nos dias em que atentou para mim, a fim de acabar com o meu opróbrio diante dos homens.
26 Nekztanaqui sojta jiizquiztan Elisabet ickattanaqui, Yoozqui Gabriel cjita anjila cuchanz̈quichic̈ha Galilea cjita yokquin, Nazaret cjita wajtquiz.
26 Ora, no sexto mês, foi o anjo Gabriel enviado por Deus a uma cidade da Galiléia, chamada Nazaré,
27 Nii wajtquiz tsjaa tunsill tur z̈elatc̈ha María cjiti. David cjita atchi ejpz̈quiztan tjoniñtac̈ha. Mariiqui José cjita z̈oñz̈tan kazzintac̈ha zalzjapa. Yoozqui naa Mariaquiz anjila cuchanz̈quichic̈ha.
27 a uma virgem desposada com um varão cujo nome era José, da casa de Davi; e o nome da virgem era Maria.
28 Naaquiz tjonz̈cu, anjilaqui paljaychic̈ha, tuz̈ cjican:
28 E, entrando o anjo onde ela estava disse: Salve, agraciada; o Senhor é contigo.
29 Anjilz̈ taku nonz̈cu Mariiqui ispantichinc̈ha. Kuzquiz pinst'ichinc̈ha, nii tsaantaqui anal intintasac̈ha, cjican.
29 Ela, porém, ao ouvir estas palavras, turbou-se muito e pôs-se a pensar que saudação seria essa.
30 Nekztanaqui anjilaqui naaquiz cjichic̈ha:
30 Disse-lhe então o anjo: Não temas, Maria; pois achaste graça diante de Deus.
31 Jalla niz̈tiquiztan amqui icaquic̈ha. Lucmajch wawchizim cjequic̈ha. Nii wawaqui Jesús cjita tjuuchiz cjequic̈ha.
31 Eis que conceberás e darás à luz um filho, ao qual porás o nome de Jesus.
32 Tsjii noojiqui nii am majchqui wali pajk jiliriz̈ cjequic̈ha. Arajpach Yooz Ejpz̈ Majchpanc̈ha niiqui. Werar Yooz Ejpqui niiz̈ Majchquiz pajk mantiñi cjiskataquic̈ha, Israel wajtchiz z̈oñinacz̈japa. Am David cjita atchi ejptac̈ha tuquita pajk mantiñiqui. Jalla niz̈ta pajk mantiñi cjequic̈ha am majchqui.
32 Este será grande e será chamado filho do Altíssimo; o Senhor Deus lhe dará o trono de Davi seu pai;
33 Israel wajtchiz z̈oñinaca wiñayaz̈ mantaquic̈ha. Niiz̈ mantitaqui wiñayaz̈ z̈elaquic̈ha. Anaz̈ tucuzinznasac̈ha. —Nuz̈ paljaychic̈ha anjilaqui.
33 e reinará eternamente sobre a casa de Jacó, e o seu reino não terá fim.
34 Nekztanaqui Mariiqui anjilz̈quiz pewczinc̈ha, tuz̈ cjican:
34 Então Maria perguntou ao anjo: Como se fará isso, uma vez que não conheço varão?
35 Nii anjilaqui kjaazic̈ha, tuz̈ cjican:
35 Respondeu-lhe o anjo: Virá sobre ti o Espírito Santo, e o poder do Altíssimo te cobrirá com a sua sombra; por isso o que há de nascer será chamado santo, Filho de Deus.
36 Niz̈aza amquiz maznuc̈ha tuz̈, am jamillquiztan Elisabet cjitiqui ickatchitac̈ha, chawc z̈on cjenami. Tuquiqui z̈oñinacaqui Elisabet puntuquiztan cjiñitac̈ha: “Naa z̈onc̈ha ana matiñqui” cjicanaqui. Jaziqui sojta jiizkaz icchinc̈ha.
36 Eis que também Isabel, tua parenta concebeu um filho em sua velhice; e é este o sexto mês para aquela que era chamada estéril;
37 Yoozqui c̈hjulumipankaz paasac̈ha. —Jalla nuz̈ chiichic̈ha anjilaqui.
37 porque para Deus nada será impossível.
38 Nekztanaqui Mariiqui cjichinc̈ha:
38 Disse então Maria. Eis aqui a serva do Senhor; cumpra-se em mim segundo a tua palavra. E o anjo ausentou-se dela.
39 Nekztanaqui tsjii kjaz̈ majquiztan Mariiqui zati pariju ojkchinc̈ha Judea cjita kolta curunacchiz yokquin.
39 Naqueles dias levantou-se Maria, foi apressadamente à região montanhosa, a uma cidade de Judá,
40 Jalla nicju Zacarías kjuya luzzinc̈ha. Kjuya luzcu Elisabetaquiz tsaanchinc̈ha.
40 entrou em casa de Zacarias e saudou a Isabel.
41 Nuz̈ Mariaz̈ tsaanan Elisabeta wawaqui pjuch kjuyl cjenpacha kissic̈ha. Nekztanaqui nii oraqui Espíritu Santuqui naa Elisabetaquiz luzzic̈ha niz̈aza chiikatchic̈ha.
41 Ao ouvir Isabel a saudação de Maria, saltou a criancinha no seu ventre, e Isabel ficou cheia do Espírito Santo,
42 Jalla nekztan naaqui alto tawkz̈tan Mariaquiz paljaychinc̈ha, tuz̈ cjican:
42 e exclamou em alta voz: Bendita és tu entre as mulheres, e bendito é o fruto do teu ventre!
43 ¿Kjaz̈tiquiztan taa arajpach Jilirz̈ maaqui wejtquin tjonz̈quejo? Wejrqui inakaztc̈ha. Anal waquisuc̈ha.
43 E donde me provém isto, que venha visitar-me a mãe do meu Senhor?
44 Amiz̈ tsaanta taku nonz̈cu, wejt wawaqui pjuchquiz ancha cuntintu kis kissic̈ha.
44 Pois logo que me soou aos ouvidos a voz da tua saudação, a criancinha saltou de alegria dentro de mim.
45 Yooziz̈ apayz̈quita taku criichamc̈ha, nii Yooziz̈ chiita takucama cumplisnaquic̈ha, jalla nii criichamc̈ha. Jalla niz̈tiquiztan zuma cuntintum cjequic̈ha. Nuz̈ cjichinc̈ha Elisabetqui.
45 Bem-aventurada aquela que creu que se hão de cumprir as coisas que da parte do Senhor lhe foram ditas.
46 Nekztanaqui Mariiqui chiichinc̈ha, tuz̈ cjican:
46 Disse então Maria: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Wejt Liwriiñi Yooziz̈ cjen, wejt kuzmi anchaz̈ chipc̈ha.
47 e o meu espírito exulta em Deus meu Salvador;
48 — ausente —
48 porque atentou na condição humilde de sua serva. Desde agora, pois, todas as gerações me chamarão bem-aventurada,
49 — ausente —
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas; e santo é o seu nome.
50 Yoozqui tjapa niiz̈quin rispitñi z̈oñinacz̈quiz okzñipanc̈ha, watay wata okzñipanc̈ha.
50 E a sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 Yoozza walja pajk obranaca paañiqui. Mit kuzziz z̈oñinacaz̈ pinsitanaca inakaz cjissa.
51 Com o seu braço manifestou poder; dissipou os que eram soberbos nos pensamentos de seus corações;
52 Walja azziz jilirinaca jwessa ninacz̈ puestuquiztan. Antiz humilde kuzziz z̈oñinaca honorchiz cjiskatc̈ha.
52 depôs dos tronos os poderosos, e elevou os humildes.
53 Niz̈aza jakziltat ana cusasanacchiz t'akjiri z̈ejlc̈haja, jalla nii t'akjirinacz̈quiz walja cusasanaca tjaaquic̈ha Yoozqui. Antiz ricachunzcazti laachi kjarquiz ana c̈hjulchiz quejpkataquic̈ha.
53 Aos famintos encheu de bens, e vazios despediu os ricos.
54 — ausente —
54 Auxiliou a Isabel, seu servo, lembrando-se de misericórdia
55 — ausente —
55 {como falou a nossos pais} para com Abraão e a sua descendência para sempre.
56 Tsjii c̈hjep jiiz Mariiqui Elisabetatan kamchinc̈ha. Nekztan quejpchinc̈ha naaz̈a persun kjuya.
56 E Maria ficou com ela cerca de três meses; e depois voltou para sua casa.
57 Naa Elisabeta majtz tjuñiqui irantiz̈quichic̈ha. Nekztan lucmajch wawa majtchinc̈ha.
57 Ora, completou-se para Isabel o tempo de dar à luz, e teve um filho.
58 Jalla nuz̈ cjen, Yoozqui Elisabetaquiz ancha zuma favora paachic̈ha. Jalla nii quintu zizcuqui, Elisabeta wisinunacami jamillanacami naaquin tjonzñi ojkchic̈ha. Nekztan ninacaz̈ tjonz̈tan, Elisabetaqui ancha cuntintutakalc̈ha. Ninacami cuntintuzakaztac̈ha.
58 Ouviram seus vizinhos e parentes que o Senhor lhe multiplicara a sua misericórdia, e se alegravam com ela.
59 Jalla nekztan quinsakal tjuñquiztan Zacariastan Elisabetatan timplu ojkchic̈ha wawa chimpus cuztrumpi paakatzjapa. Nii cuztrumpi paatan ejpz̈ tjuuz̈tan tjuuzkatz pecatc̈ha, Zacarías cjican.
59 Sucedeu, pois, no oitavo dia, que vieram circuncidar o menino; e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 Wawz̈ maaqui cjichinc̈ha:
60 Respondeu, porém, sua mãe: De modo nenhum, mas será chamado João.
61 Partinacazti pewczic̈ha:
61 Ao que lhe disseram: Ninguém há na tua parentela que se chame por este nome.
62 Jalla nekztanaqui wawz̈ ejpz̈quiz kjarz̈tan pewczic̈ha, c̈hjul tjuuchizim pecas, jalla nii.
62 E perguntaram por acenos ao pai como queria que se chamasse.
63 Ejpqui tsjii maychic̈ha, tjuu cjijrzjapa. Nekztanaqui cjijrchic̈ha, tuz̈ cjican: “Wejt maatiqui Juan cjitaz̈ cjequic̈ha”. Nekztanaqui tjappacha ispantichic̈ha nii puntuquiztan.
63 E pedindo ele uma tabuinha, escreveu: Seu nome é João. E todos se admiraram.
64 Nii orapacha Zacariasqui wilta chiiñi cjissic̈ha. Jalla nuz̈ wilta chii atcan, Yooz honora paljaychic̈ha.
64 Imediatamente a boca se lhe abriu, e a língua se lhe soltou; louvando a Deus.
65 Jalla nuz̈ cjen wisinunacami ispantichi quirchic̈ha. Tjapa kjutñi nii Judea yokaran nii quintu ojkchic̈ha.
65 Então veio temor sobre todos os seus vizinhos; e em toda a região montanhosa da Judéia foram divulgadas todas estas coisas.
66 Tjappacha nii quintu zizñi z̈oñinacaqui kuzquiz pinsichic̈ha: “¿Tii uzaqui c̈hjulut cjisnaquejo?” cjican. Yooz kjarquizpantac̈ha nii wawaqui.
66 E todos os que delas souberam as guardavam no coração, dizendo: Que virá a ser, então, este menino? Pois a mão do Senhor estava com ele.
67 Nekztanaqui Yooz Espíritu Santuqui Zacariiz̈quiz chiikatchic̈ha. Jalla niz̈tiquiztan Zacariasqui Yooziz̈ tjaata takucama paljaychic̈ha, tuz̈ cjican:
67 Zacarias, seu pai, ficou cheio do Espírito Santo e profetizou, dizendo:
68 “Yooz Jiliri honorchiz cjilalla. Niic̈ha Israel z̈oñinacz̈ Yoozqui. Uc̈hum Yoozqui niiz̈ mantitacama kamñi z̈oñinacz̈quin cjuñzic̈ha. Jaziqui liwriita cjequic̈ha uc̈humqui.
68 Bendito, seja o Senhor Deus de Israel, porque visitou e remiu o seu povo,
69 Yoozqui walja azziz Liwriiñi cuchanz̈quichic̈ha, uc̈humnacaquiz. Davidz̈ majch maatinacz̈quiztanpacha majttac̈ha nii Liwriiñiqui. David cjitaqui Yooz mantitacama kamñitac̈ha.
69 e para nós fez surgir uma salvação poderosa na casa de Davi, seu servo;
70 Tuqui timpuquiztanpacha jalla nuz̈upan Yoozqui taku tjaachic̈ha. Yooz taku paljayñi z̈oñinacaqui niiz̈ jaru niiz̈ jaru nii Yooziz̈ tjaata taku mazmazzic̈ha.
70 assim como desde os tempos antigos tem anunciado pela boca dos seus santos profetas;
71 Nii maztaqui tuz̈utac̈ha: ‘Liwriitac̈humz̈ cjequic̈ha, uc̈hum quintra z̈oñinacz̈quiztanami, uc̈hum chjaawjkatñi z̈oñinacz̈quiztanami’.
71 para nos livrar dos nossos inimigos e da mão de todos os que nos odeiam;
72 Yooz Ejpqui uc̈hum tuquita atchi ejpnacz̈quiz taku tjaachic̈ha, tuz̈ cjican: ‘Wejrqui anc̈hucaquiz tira okzniñc̈ha. Weriz̈ zuma tjaata taku anal tjatsnac̈ha’.
72 para usar de misericórdia com nossos pais, e lembrar-se do seu santo pacto
73 Niz̈aza Yooz Ejpqui uc̈hum tuquita Abraham ejpz̈quiz taku juramintuz̈tan tjaachic̈ha, niijapami uc̈humjapami.
73 e do juramento que fez a Abrão, nosso pai,
74 Uc̈hum quintra z̈oñinacz̈quiztanami liwriitanaqui, uc̈humqui ana ekscu Yoozquin sirwasac̈ha.
74 de conceder-nos que, libertados da mão de nossos inimigos, o servíssemos sem temor,
75 Niz̈aza uc̈humqui Yooz kuzcamakaz zuma lijituma kamaquic̈ha. Jalla nuz̈ kamcan uc̈humqui Yooz sirwaquic̈ha ticzcama”.
75 em santidade e justiça perante ele, todos os dias da nossa vida.
76 — ausente —
76 E tu, menino, serás chamado profeta do Altíssimo, porque irás ante a face do Senhor, a preparar os seus caminhos;
77 — ausente —
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, na remissão dos seus pecados,
78 Yoozqui uc̈hum ancha okzñiz̈ cjen uc̈hum liwriyaquic̈ha. Tsewctanpacha tsjii Liwriiñi cuchanz̈quichic̈ha, uc̈hum kuzquiz tjuñiz̈takaz kjanajo. Jalla niz̈tiquiztan ew timpuz̈takaz cjequic̈ha.
78 graças à entranhável misericórdia do nosso Deus, pela qual nos há de visitar a aurora lá do alto,
79 Jalla nii Liwriiñiqui zuma kjanacamapanz̈ Yooz zuma kamañ jicz tjeeznaquic̈ha, zumchiquiztakaz kamñi z̈oñinacz̈quizimi, ticzquiztan eksñi z̈oñinacz̈quizimi. Niz̈aza nii Liwriiñiqui uc̈hum zuma irpaquic̈ha, Yooz Ejpz̈tanami uc̈humtanami zumanznajo”.
79 para alumiar aos que jazem nas trevas e na sombra da morte, a fim de dirigir os nossos pés no caminho da paz.
80 Nekztanaqui nii Juan cjita uzaqui pajkchic̈ha. Zapuru juc'anti Yoozquin tjurt'iñi kuzziztac̈ha. Jalla nekztanaqui tsjii ch'ekti yokquin ojklayatc̈ha, Israel wajtchiz z̈oñinacz̈quiz niiz̈ obra tjeezcama.
80 Ora, o menino crescia, e se robustecia em espírito; e habitava nos desertos até o dia da sua manifestação a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.