Mateus 27
Re C'ac'a Testamento pa Kach'abal (CAKYNT) vs BKJ
1 Y tak xsakar-ka, conojel re principal tak sacerdotes y re rejeta'k tak achi'a' re c'o quik'ij chakacojol yoj re yoj israelitas, xquimol-qui' chin niquinojij andex niquiban cha re Jesús chin che niquimisas.
1 E, chegando a manhã, todos os principais sacerdotes e os anciãos do povo tomaram conselho contra Jesus, para o matarem.
2 Re Jesús yach'on tak xquic'uaj-a y xbequijacha' pa ruk'a' re gobernador rubini'an Poncio Pilato.
2 E eles maniatando-o, levaram-no e o entregaram a Pôncio Pilatos, o governador.
3 Y re Judas re xjacho chin re Jesús, tak xutz'at che re Jesús xc'uax-a chach re Pilato chin che nibex cha che niquimisas, jare' tak reja' xpa bis y k'axon riq'uin y xbo'rtzolij can re treinta fichas re banon cha sakapuak. Xbo'rtzolij can chique re principal tak sacerdotes y re rejeta'k tak achi'a' re c'o quik'ij.
3 Então Judas, o que o traíra, vendo que ele fora condenado, arrependeu-se e devolveu as trinta moedas de prata aos principais sacerdotes e anciãos,
4 Re Judas ja quire' xubij can chique re achi'a' re': Yen can ximacun tak xinjach re Jesús pan ik'a', roma reja' man jun rumac chin che niquimisas.
4 dizendo: Eu pequei, traindo o sangue inocente. E eles disseram: O que é isso para nós? Vê tu isto.
5 Y re Judas ja chire' pa rachoch re Dios xutorij-va can re treinta fichas re banon cha sakapuak, y xba. Y c'are' xbo'rjetz'aj-ri'.
5 E ele lançou as moedas de prata no templo, e partindo, foi enforcar-se.
6 Y re principal tak sacerdotes xquimol-a re mero re xbo'rtzolij can re Judas y xquibij: Re mero re' man ruc'amon-ta che nakaxol-ka riq'uin re mero re niya' can vova' pa rachoch re Dios, roma re mero re' xa rajal jun ache re xtibiyin ruq'uiq'uel.
6 E os principais sacerdotes, tomando as moedas de prata, disseram: Não é lícito colocá-las no tesouro, porque são preço de sangue.
7 Jac'a tak quiyi'on chic chiquivach re andex niquiban riq'uin re mero re', reje' xquilok' re jun juyu' chin re jun banoy-bojo'y. Re juyu' re' can xtic'atzin che ja chire' ye'muk-va re vinak re man je israelitas-ta.
7 E, tomando conselho, compraram com elas o campo de um oleiro, para sepultura dos estrangeiros.
8 Y mare' re jun juyu' re' can c'a nibex Ulef chin Quic' cha, c'a chupan re tiempo re'.
8 Por isso aquele campo tem sido chamado de O Campo de Sangue, até ao dia de hoje.
9 Riq'uin re' can xbanataj-va re rubin can re Jeremías, re jun rusamajel re Dios re xc'ue' ajuer can, re xbex profeta cha. Reja' ja quire' rubin can: Y re je rey-rumam can re ache xubini'aj Israel, xquilisaj-a treinta fichas re banon cha sakapuak, re mero re' xquiya' reje' roma xquibij che jare' re rajal re rusamajel re Dios.
9 Então cumpriu-se o que foi dito pelo profeta Jeremias, Dizendo: Eles tomaram as trinta moedas de prata, preço do que foi avaliado, que os filhos de Israel avaliaram,
10 Y re mero re' jare' re xquiya' chin xquilok' re rujuyu' re banoy-bojo'y. Can ancha'l-va rubin re Ajaf chua. Ja quire' rubin can re Jeremías.
10 e deram-nas pelo campo do oleiro, assim como me ordenou o Senhor.
11 Y re Jesús pa'al-apo chach re gobernador rubini'an Poncio Pilato. Y re gobernador re' xuc'utuj cha re Jesús: ¿Ja rat re qui-Rey re israelitas?
11 E Jesus ficou em pé diante do governador; e o governador lhe perguntou, dizendo: És tu o REI DOS JUDEUS? E disse-lhe Jesus: Tu o dizes.
12 Y re principal tak sacerdotes y re rejeta'k tak achi'a' re c'o quik'ij, jun quichi' niquiban-apo chij re Jesús, pero reja' can man jun tzij nubij.
12 E ele quando acusado pelos principais sacerdotes e pelos anciãos, nada respondeu.
13 Re Pilato can jare' tak xubij cha re Jesús: Y can man naya-ta pa cuenta re niquibij re vinak chavij chin yatquisujuj. Y rat man jun tzij nabij.
13 Disse-lhe então Pilatos: Não ouves quantas coisas testificam contra ti?
14 Pero re Jesús cama-va jun tzij xubij cha re Pilato. Y mare' re gobernador re' can anchique-la xuna', roma man jun bey rutz'eton che jun vinak quire-ta nuban.
14 E ele não respondeu uma palavra sequer, de modo que o governador se admirou muito.
15 Y ronojel juna' tak napon re kanamak'ij yoj re yoj israelitas rubini'an pascua, can nilisas-a jun chique re presos re jec'o pa cárcel roma ja quire' re costumbre, y re gobernador ja re preso re niquic'utuj re vinak cha jare' re nulisaj-a libre.
15 Ora, o governador costumava soltar um preso durante a festa, quem eles escolhessem.
16 Y chupan re tiempo re', c'o c'a jun ache rubini'an Barrabás re kejnak pa cárcel, y re jun ache re' can conojel je'atamayon rach che camas itzel ache.
16 E eles tinham então um preso famoso, chamado Barrabás.
17 Y tak xbequimola-qui' re vinak chire', re Pilato xubij-pa chique: ¿Y yex anchique chique reje' re nijo' che yen ninlisaj-a libre? ¿Nijo' che ninlisaj-a re Barrabás o ja re Jesús re nibex chuka' Cristo cha?
17 Portanto, estando eles reunidos, Pilatos disse-lhes: Qual quereis que eu vos solte? Barrabás, ou Jesus, chamado Cristo?
18 Re Pilato can quire-va xubij-pa, roma can rutaman-va che re vinak re' quiyi'on re Jesús pa ruk'a', roma camas itzel niquina' cha che camas je q'uiy vinak re ye'tzekelben richin.
18 Pois ele sabia que por inveja o haviam entregado.
19 Y re Pilato tz'uyul re anche' nuban-va juzgar, tak xapon rutzijol riq'uin re rubin-a re ruxayil cha. Y ja quire' re rutakon-a rubixic cha: Re Jesús jun ache re man jun mac rubanon, mare' rat, man catoc quichibil re ye'jovan niquiquimisaj. Roma yen rutzij re Jesús ximban jun itzel achic'.
19 E, estando ele assentado no tribunal, sua esposa mandou-lhe dizer: Não te envolvas na questão desse justo, porque eu muito sofri hoje em sonho por causa dele.
20 Y re principal tak sacerdotes y re rejeta'k tak achi'a' re c'o quik'ij, xquiya' quina'oj re vinak xaxe chin che tiquic'utuj-apo che ja re Barrabás re tilisas-a libre y re Jesús tiquimisas.
20 Mas os principais sacerdotes e os anciãos persuadiram à multidão a pedir Barrabás, e para Jesus ser morto.
21 Y tak re gobernador xuc'utuj chic jun bey chique re vinak re' che anchique chique re je ca'e' re' re xtulisaj-a libre, re vinak re' can jare' tak xquibij: Ja re Barrabás nakajo' che talisaj-a libre.
21 O governador lhes respondeu, dizendo: Qual desses dois quereis vós que eu solte? E eles disseram: Barrabás.
22 C'are' re Pilato xuc'utuj chique re vinak: ¿Y andex nibij yex che yen nimban riq'uin re Jesús, re nibex chuka' Cristo cha?
22 Pilatos disse-lhes: O que então eu farei com Jesus, que se chama Cristo? Eles todos disseram: Seja crucificado.
23 Xpa re gobernador xubij chique re vinak: ¿Andex rumac rubanon chivach c'a?
23 E o governador lhes perguntou: Por quê? Que mal ele fez? Mas eles clamaram ainda mais, dizendo: Seja crucificado.
24 Y tak re Pilato xutz'at che man jun chic cosa nitiquir nuban y re vinak camas niquiban, xpa reja' xbo'rc'ama-pa ba' ya' y xuch'aj ruk'a' chiquivach conojel re vinak re', y xubij chique: Camanak-va numac yen cha re rucamic re jun ache re' re man jun rumac. Re' xa jac'a yex yixc'o-va.
24 Vendo Pilatos que nada conseguia, mas antes que um tumulto fora criado, tomando água, lavou suas mãos diante da multidão, dizendo: Eu sou inocente do sangue desta pessoa justa. Vede vós.
25 Xe'pa conojel re vinak xquibij: Pues pa kave' c'a yoj y pa quive' re kami'al-kajc'ual tika-va re rucamic re jun ache re', xe'cha'.
25 E, respondendo todo o povo, disse: O seu sangue seja sobre nós e sobre nossos filhos.
26 Y jare' tak re gobernador can chiquivach re vinak xulisaj-a libre re Barrabás, jac'a re Jesús antes che nujach-a pa quik'a' re ye'quimisan richin cho cruz, re Pilato xutak ruch'ayic re Jesús.
26 Então lhes soltou Barrabás; e, tendo açoitado Jesus, entregou-o para ser crucificado.
27 Y re soldados chin re gobernador re' xquic'uaj-apo re Jesús chupan re palacio. C'are' xe'cayoj conojel re nic'aj chic soldados, re quichibil-qui' quiq'uin. Can xe'quimol-apo chij re Jesús.
27 Então os soldados do governador levaram Jesus ao pretório, reuniram junto a ele o batalhão de soldados.
28 Xe'pa re soldados re' xquilisaj-a re rutziak re Jesús, y c'are' xquiya-ka jun tziak quiak chij can ancha'l-va re ye'quicusala' re reyes.
28 E, despindo-o, vestiram-lhe um manto escarlate.
29 Reje' xquipach'uj chuka' jun k'ayis re camas ruq'uixal. Y xquiban ancha'l jun corona cha y c'are' xquiya' pa rujalom. Y chuka' xquiban cha re Jesús che xutz'am jun aj, y re ruk'a' re xtz'amo re aj, ja re rajquik'a', y can ye'xuque' chach. Y xquiban saludar can ancha'l niban saludar jun Rey, pero tak quire' niquiban xa chin burla, roma niquibij cha che rat yat qui-Rey re israelitas.
29 E eles, trançaram uma coroa de espinhos, a colocaram sobre a sua cabeça, e em sua mão direita uma cana; e, ajoelhando diante dele, o zombavam, dizendo: Salve, Rei dos judeus!
30 Niquichubaj chuka' rupalaj, y re aj re c'o pa ruk'a' niquilisaj-a chin niquich'ay pa rujalom.
30 E, cuspindo nele, tomaram-lhe a cana, e batiam-lhe na cabeça.
31 Y tak xe'tane' che tza'n chij, xquilisaj-a re tziak re quiyi'on-ka chij. C'are' xquiya-a re can rutziak-va, y xquic'uaj-a chin che ne'quibajij cho cruz.
31 E, depois de o terem zombado, tomaram-lhe o manto, e puseram-lhe as suas próprias vestes e o levaram para crucificá-lo.
32 Y jac'a tak quitz'amon-a bey chin ne'quibajij re Jesús cho cruz xquic'ul jun ache, y re ache re' rubini'an Simón y reja' aj pa tenemit Cirene. Y re soldados can xquiban cha re ache re' che tuc'uaj-a re ru-cruz re Jesús.
32 E saindo, eles encontraram um homem cireneu, chamado Simão, a quem obrigaram a levar a sua cruz.
33 Y xe'bapon c'a chupan re jun lugar rubini'an Gólgota. Re lugar re', Calavera chuka' ye'cha' cha.
33 E, eles chegando a um lugar chamado Gólgota, que quer dizer: lugar da caveira,
34 Tak jec'o chic chire', xquiya' cha re Jesús jun ch'amalaj ruyi'al-uva xalon jun ak'om camas c'ay riq'uin. Pero tak reja' xutaj retal, man xrajo-ta xukum.
34 eles deram-lhe para beber vinagre misturado com fel; mas ele, provando-o, não quis beber.
35 Y tak re soldados xquibajij-yan re Jesús cho cruz, xquitz'am rubanic sortear re rutziak chin xquitz'at andex che tziak re nuban-a tocar cada jun. Y riq'uin re' can nibanataj re bin can roma re jun rusamajel re Dios re xc'ue' ajuer can, re xbex profeta cha. Re jun rusamajel re Dios can chij c'a re Cristo ch'ovenak-va can tak xubij: Xe'quijachala' re nutziak chiquivach y chuka' xquiban sortear. Quire' nubij re rutz'iban can.
35 E eles o crucificaram, e repartiram as suas vestes, lançando a sorte; para que pudesse se cumprir o que foi dito pelo profeta: Eles repartiram entre si as minhas vestes, e sobre a minha túnica lançaram a sorte.
36 Re soldados je'tz'uyul c'a chire' quichajin-apo re Jesús.
36 E, sentando-se, o guardavam ali.
37 Y pa rue' re cruz xquiya' jun tz'alam y chach re tz'alam re' tz'iban-va re andex rumac re Jesús, y mare' niquimisas. Chach re tz'alam re' nubij: Re Jesús jare' re qui-Rey re israelitas.
37 E puseram-lhe por cima da cabeça a sua acusação escrita: ESTE É JESUS, O REI DOS JUDEUS.
38 Y ja chuka' re' tak jec'o je ca'e' elek'oma' re xe'quimisas cho cruz. Jun xya' pa rajquik'a' re Jesús y re jun chic pa ruxocon.
38 E foram crucificados com ele dois ladrões, um à direita, e outro à esquerda.
39 Re vinak re ye'k'ax re anche' c'o-va re Jesús, niquisiloj-apo quijalom chach, roma can man niquinimaj-ta che ja reja' re Ruc'ajol re Dios. Y chuka' c'o tzij re ye'quibila' can cha.
39 E os que passavam insultavam ele, sacudindo a sua cabeça,
40 Y ja quire' re niquibij: Rat re yabin che navulaj re rachoch re Dios y pan oxe' k'ij napoba' chic jun bey, tacola' c'a-avi' ayon. Y vo xa ja rat re yat Ruc'ajol re Dios, caka-pa chach la a-cruz.
40 e dizendo: Tu que destróis o templo, e em três dias o reedificas, salva-te a ti mesmo. Se tu és o Filho de Deus, desce da cruz.
41 Y ja chuka' quire' niquiban re principal tak sacerdotes, re je'atamayon re ley kachin yoj re yoj israelitas, re achi'a' fariseos y re rejeta'k tak achi'a' re c'o quik'ij, ye'tze'en chij re Jesús y niquibila' chiquivach:
41 De igual modo também os principais sacerdotes zombando com os escribas, e anciãos, diziam:
42 Reja' can je q'uiy xe'rucol, pero vocame ni xe-ta reja' mismo man nitiquir-ta nucol-ri'. Y vo xa ja reja' re Rey kachin yoj re yoj israelitas, tika-pa chach la ru-cruz y yoj can xtakanimaj.
42 A outros salvou; a si mesmo não pode salvar. Se és o Rei de Israel, desça agora da cruz, e nós acreditaremos nele.
43 Reja' can xuban confiar-ri' riq'uin re Dios, y vo xa re Dios can nrajo' re Jesús, tucola' c'a. Roma re Jesús rubin: Ja yen re Ruc'ajol re Dios. Can quire-va rubin, xe'cha' re achi'a' re'.
43 Ele confiou em Deus; liberta-o agora, se ele quiser, pois ele disse: Eu sou o Filho de Deus.
44 Y re elek'oma' re junan je'bajin cho cruz riq'uin re Jesús, can ja chuka' quire' niquiban, ancha'l re nic'aj chic. Roma c'o chuka' tzij re niquibila-apo cha re Jesús.
44 E também os ladrões, que foram crucificados com ele lançaram o mesmo insulto.
45 Y ja tak xapon re nic'aj k'ij, jare' tak che jun ruch'ulef xk'ukumataj rach. Y re k'oko'm re' xq'uis-a c'a pa tak a las tres re tak'ak'ij.
45 E desde a hora sexta houve trevas sobre toda a terra, até a hora nona.
46 Y como pa tak a las tres re tak'ak'ij chuka', jare' tak re Jesús cof xch'o y xubij: Elí, Elí, ¿lama sabactani? xcha'. Y re tzij re' ndel che tzij: Nu-Dios yen, nu-Dios yen, ¿anchique c'a roma tak xinamalij can?
46 E cerca da hora nona bradou Jesus em alta voz, dizendo: Eli, Eli, lamá sabactâni (isto é, meu Deus, meu Deus, por que tu me abandonaste?).
47 Y jec'o re jec'o-apo chire' chunakaj re Jesús, tak xquic'axaj re xubij, xquibila': Reja' xa ja re Elías re nrayoj.
47 Alguns dos que estavam ali, ouvindo isso, diziam: Este homem chama por Elias.
48 Y can jare' tak c'o jun re jonanin xba y xbo'rc'ama-pa jun ancha'l bo'j re nibex esponja cha, xumuba' chupan vinagre. C'are' xuya' re esponja chutza'n jun aj, chin xuya' cha re Jesús chin che otz ba' nuban-ka cha re nichake'j ruchi'.
48 E logo um deles correu, tomou uma esponja, e embebeu-a em vinagre, e, pondo-a em uma cana, dava-lhe de beber.
49 Pero re nic'aj chic re jec'o-apo chire' riq'uin re Jesús, xquibij: Taya' k'ij cha, takatz'eta-na vo xa katzij che xtipa re Elías chucolic.
49 Os outros disseram: Deixa, vejamos se Elias vem salvá-lo.
50 Pero re Jesús xa can jare' tak cof chic xch'o, y xujach re ránma pa ruk'a' re Dios, y xcom.
50 Jesus, novamente bradando em alta voz, rendeu o espírito.
51 Y jare' tak re utzulaj tziak re anchok cha tason-va rupan re rachoch re Dios xel ca'e'. Xutz'am-pa pa rue' c'a charakan-ka. Chuka' xuban jun namalaj sananel y re aboj can xquijakala-qui'.
51 E eis que o véu do templo se rasgou em dois, de alto a baixo; e tremeu a terra, e fenderam-se as rochas;
52 Re jul re anche' je'mukun-va re anama'i' xe'jakataj. Y je q'uiy chique re je rajc'ual re Dios re je quiminak chic-a, xe'c'astaj-pa,
52 e os sepulcros se abriram, e muitos corpos de santos que dormiam foram ressuscitados;
53 y xe'be'el-pa. Jac'a tak xc'astaj-yam-pa re Jesús, jare' tak xe'tz'etetaj chuka' reje'. Reje' chuka' xe'bapon chupan re lok'olaj tenemit Jerusalén. Can chiquivach je q'uiy xquic'utula-va-qui'.
53 e, saindo dos sepulcros, depois da sua ressurreição, entraram na cidade santa, e apareceram a muitos.
54 Re ache capitán y conojel re ru-soldados quichajin-apo re Jesús, y tak xquitz'at-yan re xuban re sananel, y chuka' xquitz'at-yan re nic'aj chic andex re xe'banataj, reje' camas xquixibij-qui' y xquibila': Can katzij-va che re jun ache re' Ruc'ajol re Dios.
54 Ora, o centurião e os que com ele guardavam a Jesus, vendo o terremoto e as coisas que haviam sucedido, tiveram grande temor, e disseram: Verdadeiramente este era o Filho de Deus.
55 Y je q'uiy ixoki' re can je'tzakatal-va-pa chij re Jesús tak xel-pa chire' pa Galilea chin niquivilij, reje' ye'tzu'um-pa chij re Jesús tak c'o cho cruz, pero c'ac'anaj c'a jec'o-va-a.
55 E estavam ali muitas mulheres, olhando de longe, que tinham seguido Jesus desde a Galileia para o servir.
56 Y chiquicojol c'a conojel re ixoki' re' c'o-va re María Magdalena, re María re quite' re Jacobo y re José, y chuka' re ruxayil re ache rubini'an Zebedeo, re quite' re Jacobo y re Juan.
56 Entre as quais estavam Maria Madalena, e Maria, mãe de Tiago e de José, e a mãe dos filhos de Zebedeu.
57 Jac'a tak xk'ak'ij-yan-ka, c'o c'a jun re xtzekelben richin re Jesús xapon. Re jun ache re' biyom y aj pa tenemit Arimatea, rubini'an José.
57 Ao anoitecer, veio um homem rico de Arimateia, chamado José, que também era discípulo de Jesus.
58 Reja' xba riq'uin re Pilato re gobernador y xbo'rc'utuj re ru-cuerpo re Jesús cha chin numuk. Y re Pilato xubij che tiya-a re ru-cuerpo re Jesús cha.
58 E ele foi a Pilatos e pediu o corpo de Jesus. Então Pilatos mandou que o corpo lhe fosse entregue.
59 Y re José chin che xuc'uaj-a re ru-cuerpo re Jesús, xbo'rc'ama-pa, y c'are' xupis-a pa jun sábana ch'ajch'oj.
59 E José, tomando o corpo, envolveu-o em pano limpo de linho,
60 Re José xbo'rya' c'a can re ru-cuerpo re Jesús pa jun jul c'ac'a, re jun jul re' ja reja' re c'otoyon chach jun peña. Y tak reja' rutz'apin chic can ruchi' re jul riq'uin jun moma' aboj, c'ajare' tak xtzolaj.
60 e o deitou no seu próprio túmulo novo, que havia esculpido em rocha; e, rodando uma grande pedra para a porta do sepulcro, partiu.
61 Pero re María Magdalena y re jun chic ixok rubini'an chuka' María, can c'a xe'tz'uye-na can chach re jul re anche' xmuk-va can re Jesús.
61 E estavam ali Maria Madalena e a outra Maria, assentadas defronte do sepulcro.
62 Re k'ij tak xmuk re Jesús, ja k'ij chuka' re' tak re vinak niquibanala' chic rubanic ronojel re xtoc chique chin re ruca'n k'ij, roma jare' tak nitiquir-a re k'ij chin uxlanen. Y chupan re k'ij chin uxlanen, jare' tak re principal tak sacerdotes y re achi'a' fariseos xe'ba riq'uin re Pilato re gobernador.
62 No dia seguinte, que seguiu o dia da preparação, reuniram-se os principais sacerdotes e os fariseus perante Pilatos,
63 Reje' xbequibij cha: Yoj xbeka chakac'o'x che tak re Jesús can c'a c'as che' xubij che pa rox k'ij xtic'astaj-pa chiquicojol re anama'i'. Can quire-va rubin can re jun aj-tz'ucuy-tzij re'.
63 dizendo: Senhor, lembramo-nos de que aquele enganador, quando ainda vivo, disse: Depois de três dias eu vou ressuscitar.
64 Y chin che man que'pa chak'a' re ru-discípulos chin niquilek'aj-a re ru-cuerpo re Jesús y c'are' niquibij chique re vinak: Re Jesús can xc'astaj-va-a chiquicojol re anama'i', mare' vocame yoj yojpitinak chin nakac'utuj jun utzil chava che ca'taka-a soldados chin ne'quichajij re anche' xmuk-va can, y c'a titz'akater-na re oxe' k'ij. Y vo xa man xtakaban-ta quire' y xtisatz-a re ru-cuerpo, c'are' c'a más je q'uiy re xque'niman che can takon-va-pa roma re Dios.
64 Ordena, portanto, que o sepulcro seja protegido até ao terceiro dia, para não suceder que, vindo os discípulos à noite, o furtem e digam ao povo: Ele está ressuscitado dentre os mortos; e assim o último erro será pior do que o primeiro.
65 Y re Pilato xubij chique re achi'a' re': Quixbiyin y que'c'uaj-a la soldados la' chin ne'quichajij. Yex xa can jabal chic itaman andex rubanic re niban can cha, xe'cho'x-a.
65 Disse-lhes Pilatos: Tendes a guarda; Ide e protegei o máximo possível.
66 Re achi'a' re' can xe'ba anche' xmuk-va can re Jesús y otz rubanic xbequibana' can cha chin che otz tichajex. Xbequibana' can sellar re aboj re anchok cha tz'apin-va can ruchi' re jul. Y xe'quiya' can chuka' re soldados chire' chin niquichajij.
66 Assim eles foram, e tornaram o sepulcro seguro, selando a pedra, e deixando ali a guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.