Mateus 27
Re C'ac'a Testamento pa Kach'abal (CAKYNT) vs ARA
1 Y tak xsakar-ka, conojel re principal tak sacerdotes y re rejeta'k tak achi'a' re c'o quik'ij chakacojol yoj re yoj israelitas, xquimol-qui' chin niquinojij andex niquiban cha re Jesús chin che niquimisas.
1 Ao romper o dia, todos os principais sacerdotes e os anciãos do povo entraram em conselho contra Jesus, para o matarem;
2 Re Jesús yach'on tak xquic'uaj-a y xbequijacha' pa ruk'a' re gobernador rubini'an Poncio Pilato.
2 e, amarrando-o, levaram-no e o entregaram ao governador Pilatos.
3 Y re Judas re xjacho chin re Jesús, tak xutz'at che re Jesús xc'uax-a chach re Pilato chin che nibex cha che niquimisas, jare' tak reja' xpa bis y k'axon riq'uin y xbo'rtzolij can re treinta fichas re banon cha sakapuak. Xbo'rtzolij can chique re principal tak sacerdotes y re rejeta'k tak achi'a' re c'o quik'ij.
3 Então, Judas, o que o traiu, vendo que Jesus fora condenado, tocado de remorso, devolveu as trinta moedas de prata aos principais sacerdotes e aos anciãos, dizendo:
4 Re Judas ja quire' xubij can chique re achi'a' re': Yen can ximacun tak xinjach re Jesús pan ik'a', roma reja' man jun rumac chin che niquimisas.
4 Pequei, traindo sangue inocente. Eles, porém, responderam: Que nos importa? Isso é contigo.
5 Y re Judas ja chire' pa rachoch re Dios xutorij-va can re treinta fichas re banon cha sakapuak, y xba. Y c'are' xbo'rjetz'aj-ri'.
5 Então, Judas, atirando para o santuário as moedas de prata, retirou-se e foi enforcar-se.
6 Y re principal tak sacerdotes xquimol-a re mero re xbo'rtzolij can re Judas y xquibij: Re mero re' man ruc'amon-ta che nakaxol-ka riq'uin re mero re niya' can vova' pa rachoch re Dios, roma re mero re' xa rajal jun ache re xtibiyin ruq'uiq'uel.
6 E os principais sacerdotes, tomando as moedas, disseram: Não é lícito deitá-las no cofre das ofertas, porque é preço de sangue.
7 Jac'a tak quiyi'on chic chiquivach re andex niquiban riq'uin re mero re', reje' xquilok' re jun juyu' chin re jun banoy-bojo'y. Re juyu' re' can xtic'atzin che ja chire' ye'muk-va re vinak re man je israelitas-ta.
7 E, tendo deliberado, compraram com elas o campo do oleiro, para cemitério de forasteiros.
8 Y mare' re jun juyu' re' can c'a nibex Ulef chin Quic' cha, c'a chupan re tiempo re'.
8 Por isso, aquele campo tem sido chamado, até ao dia de hoje, Campo de Sangue.
9 Riq'uin re' can xbanataj-va re rubin can re Jeremías, re jun rusamajel re Dios re xc'ue' ajuer can, re xbex profeta cha. Reja' ja quire' rubin can: Y re je rey-rumam can re ache xubini'aj Israel, xquilisaj-a treinta fichas re banon cha sakapuak, re mero re' xquiya' reje' roma xquibij che jare' re rajal re rusamajel re Dios.
9 Então, se cumpriu o que foi dito por intermédio do profeta Jeremias: Tomaram as trinta moedas de prata, preço em que foi estimado aquele a quem alguns dos filhos de Israel avaliaram;
10 Y re mero re' jare' re xquiya' chin xquilok' re rujuyu' re banoy-bojo'y. Can ancha'l-va rubin re Ajaf chua. Ja quire' rubin can re Jeremías.
10 e as deram pelo campo do oleiro, assim como me ordenou o Senhor.
11 Y re Jesús pa'al-apo chach re gobernador rubini'an Poncio Pilato. Y re gobernador re' xuc'utuj cha re Jesús: ¿Ja rat re qui-Rey re israelitas?
11 Jesus estava em pé ante o governador; e este o interrogou, dizendo: És tu o rei dos judeus? Respondeu-lhe Jesus: Tu o dizes.
12 Y re principal tak sacerdotes y re rejeta'k tak achi'a' re c'o quik'ij, jun quichi' niquiban-apo chij re Jesús, pero reja' can man jun tzij nubij.
12 E, sendo acusado pelos principais sacerdotes e pelos anciãos, nada respondeu.
13 Re Pilato can jare' tak xubij cha re Jesús: Y can man naya-ta pa cuenta re niquibij re vinak chavij chin yatquisujuj. Y rat man jun tzij nabij.
13 Então, lhe perguntou Pilatos: Não ouves quantas acusações te fazem?
14 Pero re Jesús cama-va jun tzij xubij cha re Pilato. Y mare' re gobernador re' can anchique-la xuna', roma man jun bey rutz'eton che jun vinak quire-ta nuban.
14 Jesus não respondeu nem uma palavra, vindo com isto a admirar-se grandemente o governador.
15 Y ronojel juna' tak napon re kanamak'ij yoj re yoj israelitas rubini'an pascua, can nilisas-a jun chique re presos re jec'o pa cárcel roma ja quire' re costumbre, y re gobernador ja re preso re niquic'utuj re vinak cha jare' re nulisaj-a libre.
15 Ora, por ocasião da festa, costumava o governador soltar ao povo um dos presos, conforme eles quisessem.
16 Y chupan re tiempo re', c'o c'a jun ache rubini'an Barrabás re kejnak pa cárcel, y re jun ache re' can conojel je'atamayon rach che camas itzel ache.
16 Naquela ocasião, tinham eles um preso muito conhecido, chamado Barrabás.
17 Y tak xbequimola-qui' re vinak chire', re Pilato xubij-pa chique: ¿Y yex anchique chique reje' re nijo' che yen ninlisaj-a libre? ¿Nijo' che ninlisaj-a re Barrabás o ja re Jesús re nibex chuka' Cristo cha?
17 Estando, pois, o povo reunido, perguntou-lhes Pilatos: A quem quereis que eu vos solte, a Barrabás ou a Jesus, chamado Cristo?
18 Re Pilato can quire-va xubij-pa, roma can rutaman-va che re vinak re' quiyi'on re Jesús pa ruk'a', roma camas itzel niquina' cha che camas je q'uiy vinak re ye'tzekelben richin.
18 Porque sabia que, por inveja, o tinham entregado.
19 Y re Pilato tz'uyul re anche' nuban-va juzgar, tak xapon rutzijol riq'uin re rubin-a re ruxayil cha. Y ja quire' re rutakon-a rubixic cha: Re Jesús jun ache re man jun mac rubanon, mare' rat, man catoc quichibil re ye'jovan niquiquimisaj. Roma yen rutzij re Jesús ximban jun itzel achic'.
19 E, estando ele no tribunal, sua mulher mandou dizer-lhe: Não te envolvas com esse justo; porque hoje, em sonho, muito sofri por seu respeito.
20 Y re principal tak sacerdotes y re rejeta'k tak achi'a' re c'o quik'ij, xquiya' quina'oj re vinak xaxe chin che tiquic'utuj-apo che ja re Barrabás re tilisas-a libre y re Jesús tiquimisas.
20 Mas os principais sacerdotes e os anciãos persuadiram o povo a que pedisse Barrabás e fizesse morrer Jesus.
21 Y tak re gobernador xuc'utuj chic jun bey chique re vinak re' che anchique chique re je ca'e' re' re xtulisaj-a libre, re vinak re' can jare' tak xquibij: Ja re Barrabás nakajo' che talisaj-a libre.
21 De novo, perguntou-lhes o governador: Qual dos dois quereis que eu vos solte? Responderam eles: Barrabás!
22 C'are' re Pilato xuc'utuj chique re vinak: ¿Y andex nibij yex che yen nimban riq'uin re Jesús, re nibex chuka' Cristo cha?
22 Replicou-lhes Pilatos: Que farei, então, de Jesus, chamado Cristo? Seja crucificado! Responderam todos.
23 Xpa re gobernador xubij chique re vinak: ¿Andex rumac rubanon chivach c'a?
23 Que mal fez ele? Perguntou Pilatos. Porém cada vez clamavam mais: Seja crucificado!
24 Y tak re Pilato xutz'at che man jun chic cosa nitiquir nuban y re vinak camas niquiban, xpa reja' xbo'rc'ama-pa ba' ya' y xuch'aj ruk'a' chiquivach conojel re vinak re', y xubij chique: Camanak-va numac yen cha re rucamic re jun ache re' re man jun rumac. Re' xa jac'a yex yixc'o-va.
24 Vendo Pilatos que nada conseguia, antes, pelo contrário, aumentava o tumulto, mandando vir água, lavou as mãos perante o povo, dizendo: Estou inocente do sangue deste [justo]; fique o caso convosco!
25 Xe'pa conojel re vinak xquibij: Pues pa kave' c'a yoj y pa quive' re kami'al-kajc'ual tika-va re rucamic re jun ache re', xe'cha'.
25 E o povo todo respondeu: Caia sobre nós o seu sangue e sobre nossos filhos!
26 Y jare' tak re gobernador can chiquivach re vinak xulisaj-a libre re Barrabás, jac'a re Jesús antes che nujach-a pa quik'a' re ye'quimisan richin cho cruz, re Pilato xutak ruch'ayic re Jesús.
26 Então, Pilatos lhes soltou Barrabás; e, após haver açoitado a Jesus, entregou-o para ser crucificado.
27 Y re soldados chin re gobernador re' xquic'uaj-apo re Jesús chupan re palacio. C'are' xe'cayoj conojel re nic'aj chic soldados, re quichibil-qui' quiq'uin. Can xe'quimol-apo chij re Jesús.
27 Logo a seguir, os soldados do governador, levando Jesus para o pretório, reuniram em torno dele toda a coorte.
28 Xe'pa re soldados re' xquilisaj-a re rutziak re Jesús, y c'are' xquiya-ka jun tziak quiak chij can ancha'l-va re ye'quicusala' re reyes.
28 Despojando-o das vestes, cobriram-no com um manto escarlate;
29 Reje' xquipach'uj chuka' jun k'ayis re camas ruq'uixal. Y xquiban ancha'l jun corona cha y c'are' xquiya' pa rujalom. Y chuka' xquiban cha re Jesús che xutz'am jun aj, y re ruk'a' re xtz'amo re aj, ja re rajquik'a', y can ye'xuque' chach. Y xquiban saludar can ancha'l niban saludar jun Rey, pero tak quire' niquiban xa chin burla, roma niquibij cha che rat yat qui-Rey re israelitas.
29 tecendo uma coroa de espinhos, puseram-lha na cabeça e, na mão direita, um caniço; e, ajoelhando-se diante dele, o escarneciam, dizendo: Salve, rei dos judeus!
30 Niquichubaj chuka' rupalaj, y re aj re c'o pa ruk'a' niquilisaj-a chin niquich'ay pa rujalom.
30 E, cuspindo nele, tomaram o caniço e davam-lhe com ele na cabeça.
31 Y tak xe'tane' che tza'n chij, xquilisaj-a re tziak re quiyi'on-ka chij. C'are' xquiya-a re can rutziak-va, y xquic'uaj-a chin che ne'quibajij cho cruz.
31 Depois de o terem escarnecido, despiram-lhe o manto e o vestiram com as suas próprias vestes. Em seguida, o levaram para ser crucificado.
32 Y jac'a tak quitz'amon-a bey chin ne'quibajij re Jesús cho cruz xquic'ul jun ache, y re ache re' rubini'an Simón y reja' aj pa tenemit Cirene. Y re soldados can xquiban cha re ache re' che tuc'uaj-a re ru-cruz re Jesús.
32 Ao saírem, encontraram um cireneu, chamado Simão, a quem obrigaram a carregar-lhe a cruz.
33 Y xe'bapon c'a chupan re jun lugar rubini'an Gólgota. Re lugar re', Calavera chuka' ye'cha' cha.
33 E, chegando a um lugar chamado Gólgota, que significa Lugar da Caveira,
34 Tak jec'o chic chire', xquiya' cha re Jesús jun ch'amalaj ruyi'al-uva xalon jun ak'om camas c'ay riq'uin. Pero tak reja' xutaj retal, man xrajo-ta xukum.
34 deram-lhe a beber vinho com fel; mas ele, provando-o, não o quis beber.
35 Y tak re soldados xquibajij-yan re Jesús cho cruz, xquitz'am rubanic sortear re rutziak chin xquitz'at andex che tziak re nuban-a tocar cada jun. Y riq'uin re' can nibanataj re bin can roma re jun rusamajel re Dios re xc'ue' ajuer can, re xbex profeta cha. Re jun rusamajel re Dios can chij c'a re Cristo ch'ovenak-va can tak xubij: Xe'quijachala' re nutziak chiquivach y chuka' xquiban sortear. Quire' nubij re rutz'iban can.
35 Depois de o crucificarem, repartiram entre si as suas vestes, tirando a sorte.
36 Re soldados je'tz'uyul c'a chire' quichajin-apo re Jesús.
36 E, assentados ali, o guardavam.
37 Y pa rue' re cruz xquiya' jun tz'alam y chach re tz'alam re' tz'iban-va re andex rumac re Jesús, y mare' niquimisas. Chach re tz'alam re' nubij: Re Jesús jare' re qui-Rey re israelitas.
37 Por cima da sua cabeça puseram escrita a sua acusação: Este é Jesus, o Rei dos Judeus .
38 Y ja chuka' re' tak jec'o je ca'e' elek'oma' re xe'quimisas cho cruz. Jun xya' pa rajquik'a' re Jesús y re jun chic pa ruxocon.
38 E foram crucificados com ele dois ladrões, um à sua direita, e outro à sua esquerda.
39 Re vinak re ye'k'ax re anche' c'o-va re Jesús, niquisiloj-apo quijalom chach, roma can man niquinimaj-ta che ja reja' re Ruc'ajol re Dios. Y chuka' c'o tzij re ye'quibila' can cha.
39 Os que iam passando blasfemavam dele, meneando a cabeça e dizendo:
40 Y ja quire' re niquibij: Rat re yabin che navulaj re rachoch re Dios y pan oxe' k'ij napoba' chic jun bey, tacola' c'a-avi' ayon. Y vo xa ja rat re yat Ruc'ajol re Dios, caka-pa chach la a-cruz.
40 Ó tu que destróis o santuário e em três dias o reedificas! Salva-te a ti mesmo, se és Filho de Deus, e desce da cruz!
41 Y ja chuka' quire' niquiban re principal tak sacerdotes, re je'atamayon re ley kachin yoj re yoj israelitas, re achi'a' fariseos y re rejeta'k tak achi'a' re c'o quik'ij, ye'tze'en chij re Jesús y niquibila' chiquivach:
41 De igual modo, os principais sacerdotes, com os escribas e anciãos, escarnecendo, diziam:
42 Reja' can je q'uiy xe'rucol, pero vocame ni xe-ta reja' mismo man nitiquir-ta nucol-ri'. Y vo xa ja reja' re Rey kachin yoj re yoj israelitas, tika-pa chach la ru-cruz y yoj can xtakanimaj.
42 Salvou os outros, a si mesmo não pode salvar-se. É rei de Israel! Desça da cruz, e creremos nele.
43 Reja' can xuban confiar-ri' riq'uin re Dios, y vo xa re Dios can nrajo' re Jesús, tucola' c'a. Roma re Jesús rubin: Ja yen re Ruc'ajol re Dios. Can quire-va rubin, xe'cha' re achi'a' re'.
43 Confiou em Deus; pois venha livrá-lo agora, se, de fato, lhe quer bem; porque disse: Sou Filho de Deus.
44 Y re elek'oma' re junan je'bajin cho cruz riq'uin re Jesús, can ja chuka' quire' niquiban, ancha'l re nic'aj chic. Roma c'o chuka' tzij re niquibila-apo cha re Jesús.
44 E os mesmos impropérios lhe diziam também os ladrões que haviam sido crucificados com ele.
45 Y ja tak xapon re nic'aj k'ij, jare' tak che jun ruch'ulef xk'ukumataj rach. Y re k'oko'm re' xq'uis-a c'a pa tak a las tres re tak'ak'ij.
45 Desde a hora sexta até à hora nona, houve trevas sobre toda a terra.
46 Y como pa tak a las tres re tak'ak'ij chuka', jare' tak re Jesús cof xch'o y xubij: Elí, Elí, ¿lama sabactani? xcha'. Y re tzij re' ndel che tzij: Nu-Dios yen, nu-Dios yen, ¿anchique c'a roma tak xinamalij can?
46 Por volta da hora nona, clamou Jesus em alta voz, dizendo: Eli, Eli, lamá sabactâni? O que quer dizer: Deus meu, Deus meu, por que me desamparaste?
47 Y jec'o re jec'o-apo chire' chunakaj re Jesús, tak xquic'axaj re xubij, xquibila': Reja' xa ja re Elías re nrayoj.
47 E alguns dos que ali estavam, ouvindo isto, diziam: Ele chama por Elias.
48 Y can jare' tak c'o jun re jonanin xba y xbo'rc'ama-pa jun ancha'l bo'j re nibex esponja cha, xumuba' chupan vinagre. C'are' xuya' re esponja chutza'n jun aj, chin xuya' cha re Jesús chin che otz ba' nuban-ka cha re nichake'j ruchi'.
48 E, logo, um deles correu a buscar uma esponja e, tendo-a embebido de vinagre e colocado na ponta de um caniço, deu-lhe a beber.
49 Pero re nic'aj chic re jec'o-apo chire' riq'uin re Jesús, xquibij: Taya' k'ij cha, takatz'eta-na vo xa katzij che xtipa re Elías chucolic.
49 Os outros, porém, diziam: Deixa, vejamos se Elias vem salvá-lo.
50 Pero re Jesús xa can jare' tak cof chic xch'o, y xujach re ránma pa ruk'a' re Dios, y xcom.
50 E Jesus, clamando outra vez com grande voz, entregou o espírito.
51 Y jare' tak re utzulaj tziak re anchok cha tason-va rupan re rachoch re Dios xel ca'e'. Xutz'am-pa pa rue' c'a charakan-ka. Chuka' xuban jun namalaj sananel y re aboj can xquijakala-qui'.
51 Eis que o véu do santuário se rasgou em duas partes de alto a baixo; tremeu a terra, fenderam-se as rochas;
52 Re jul re anche' je'mukun-va re anama'i' xe'jakataj. Y je q'uiy chique re je rajc'ual re Dios re je quiminak chic-a, xe'c'astaj-pa,
52 abriram-se os sepulcros, e muitos corpos de santos, que dormiam, ressuscitaram;
53 y xe'be'el-pa. Jac'a tak xc'astaj-yam-pa re Jesús, jare' tak xe'tz'etetaj chuka' reje'. Reje' chuka' xe'bapon chupan re lok'olaj tenemit Jerusalén. Can chiquivach je q'uiy xquic'utula-va-qui'.
53 e, saindo dos sepulcros depois da ressurreição de Jesus, entraram na cidade santa e apareceram a muitos.
54 Re ache capitán y conojel re ru-soldados quichajin-apo re Jesús, y tak xquitz'at-yan re xuban re sananel, y chuka' xquitz'at-yan re nic'aj chic andex re xe'banataj, reje' camas xquixibij-qui' y xquibila': Can katzij-va che re jun ache re' Ruc'ajol re Dios.
54 O centurião e os que com ele guardavam a Jesus, vendo o terremoto e tudo o que se passava, ficaram possuídos de grande temor e disseram: Verdadeiramente este era Filho de Deus.
55 Y je q'uiy ixoki' re can je'tzakatal-va-pa chij re Jesús tak xel-pa chire' pa Galilea chin niquivilij, reje' ye'tzu'um-pa chij re Jesús tak c'o cho cruz, pero c'ac'anaj c'a jec'o-va-a.
55 Estavam ali muitas mulheres, observando de longe; eram as que vinham seguindo a Jesus desde a Galileia, para o servirem;
56 Y chiquicojol c'a conojel re ixoki' re' c'o-va re María Magdalena, re María re quite' re Jacobo y re José, y chuka' re ruxayil re ache rubini'an Zebedeo, re quite' re Jacobo y re Juan.
56 entre elas estavam Maria Madalena, Maria, mãe de Tiago e de José, e a mulher de Zebedeu.
57 Jac'a tak xk'ak'ij-yan-ka, c'o c'a jun re xtzekelben richin re Jesús xapon. Re jun ache re' biyom y aj pa tenemit Arimatea, rubini'an José.
57 Caindo a tarde, veio um homem rico de Arimateia, chamado José, que era também discípulo de Jesus.
58 Reja' xba riq'uin re Pilato re gobernador y xbo'rc'utuj re ru-cuerpo re Jesús cha chin numuk. Y re Pilato xubij che tiya-a re ru-cuerpo re Jesús cha.
58 Este foi ter com Pilatos e lhe pediu o corpo de Jesus. Então, Pilatos mandou que lho fosse entregue.
59 Y re José chin che xuc'uaj-a re ru-cuerpo re Jesús, xbo'rc'ama-pa, y c'are' xupis-a pa jun sábana ch'ajch'oj.
59 E José, tomando o corpo, envolveu-o num pano limpo de linho
60 Re José xbo'rya' c'a can re ru-cuerpo re Jesús pa jun jul c'ac'a, re jun jul re' ja reja' re c'otoyon chach jun peña. Y tak reja' rutz'apin chic can ruchi' re jul riq'uin jun moma' aboj, c'ajare' tak xtzolaj.
60 e o depositou no seu túmulo novo, que fizera abrir na rocha; e, rolando uma grande pedra para a entrada do sepulcro, se retirou.
61 Pero re María Magdalena y re jun chic ixok rubini'an chuka' María, can c'a xe'tz'uye-na can chach re jul re anche' xmuk-va can re Jesús.
61 Achavam-se ali, sentadas em frente da sepultura, Maria Madalena e a outra Maria.
62 Re k'ij tak xmuk re Jesús, ja k'ij chuka' re' tak re vinak niquibanala' chic rubanic ronojel re xtoc chique chin re ruca'n k'ij, roma jare' tak nitiquir-a re k'ij chin uxlanen. Y chupan re k'ij chin uxlanen, jare' tak re principal tak sacerdotes y re achi'a' fariseos xe'ba riq'uin re Pilato re gobernador.
62 No dia seguinte, que é o dia depois da preparação, reuniram-se os principais sacerdotes e os fariseus e, dirigindo-se a Pilatos,
63 Reje' xbequibij cha: Yoj xbeka chakac'o'x che tak re Jesús can c'a c'as che' xubij che pa rox k'ij xtic'astaj-pa chiquicojol re anama'i'. Can quire-va rubin can re jun aj-tz'ucuy-tzij re'.
63 disseram-lhe: Senhor, lembramo-nos de que aquele embusteiro, enquanto vivia, disse: Depois de três dias ressuscitarei.
64 Y chin che man que'pa chak'a' re ru-discípulos chin niquilek'aj-a re ru-cuerpo re Jesús y c'are' niquibij chique re vinak: Re Jesús can xc'astaj-va-a chiquicojol re anama'i', mare' vocame yoj yojpitinak chin nakac'utuj jun utzil chava che ca'taka-a soldados chin ne'quichajij re anche' xmuk-va can, y c'a titz'akater-na re oxe' k'ij. Y vo xa man xtakaban-ta quire' y xtisatz-a re ru-cuerpo, c'are' c'a más je q'uiy re xque'niman che can takon-va-pa roma re Dios.
64 Ordena, pois, que o sepulcro seja guardado com segurança até ao terceiro dia, para não suceder que, vindo os discípulos, o roubem e depois digam ao povo: Ressuscitou dos mortos; e será o último embuste pior que o primeiro.
65 Y re Pilato xubij chique re achi'a' re': Quixbiyin y que'c'uaj-a la soldados la' chin ne'quichajij. Yex xa can jabal chic itaman andex rubanic re niban can cha, xe'cho'x-a.
65 Disse-lhes Pilatos: Aí tendes uma escolta; ide e guardai o sepulcro como bem vos parecer.
66 Re achi'a' re' can xe'ba anche' xmuk-va can re Jesús y otz rubanic xbequibana' can cha chin che otz tichajex. Xbequibana' can sellar re aboj re anchok cha tz'apin-va can ruchi' re jul. Y xe'quiya' can chuka' re soldados chire' chin niquichajij.
66 Indo eles, montaram guarda ao sepulcro, selando a pedra e deixando ali a escolta.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.