Mateus 13
Ri utzilaj rutzij ri Dios pa kachʼabel (CAKNT) vs NAA
1 Chupa ri k'ij ri' ri Jesús y ri ru-discípulos xe'el-e pa jay y ri Jesús xbech'oquie' chuchi-ya'.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 Y can q'uiy winak xquimol-apo-qui' riq'uin. Romari' raja' xoc-apo pa jun canoa y xch'oquie-ka chupa y nutzijoj-pe rutzij ri Dios chique; y reje' xec'ue' can chuchi-ya' niquic'oxaj-apo ri Jesús.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 Raja' q'uiy ex nuc'ut chiquiwech riq'uin ejemplos. Y quiere' nu'ij chique: C'o jun achi ri xbetico.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 Y cuando ri achi nutic ri ija'tz', juba' che ri ija'tz' pa bey xeka-wi. Y xepe ri chicop ri c'o quixic' ri yebe chicaj, xquitaj-e ri ija'tz' ri'.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Juba' chic che ri ija'tz' chiquicojol abaj xeka-wi y chiri' xa man q'uiy ta ri ulef c'o, romari' can ch'anin xe'el-pe roma man pim ta ri ulef.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Pero cuando xpe ruchuk'a' ri k'ij, xemayamo'. Y roma xa man naj ta benak-ka quic'amal (quixe'), xechaki'j-ka jumul.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Y juba' chic ija'tz' chiquicojol k'ayis ri c'o quiq'uixal xeka-wi. Y cuando xe'el-pe, xejik' chiquicojol ri q'uix, roma ri q'uix ch'anin xeq'uiy.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Pero ri ch'aka chic ija'tz' xeka pa jun utzilaj ulef, y ri tico'n jabel xeq'uiy y jabel xewachin. Roma jec'o ri xquiya' a treinta quiwech, jec'o xquiya' a sesenta y jec'o ri xquiya' a cien quiwech.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Ri c'o ruxiquin, can tuc'oxaj ri xin-ij, xcha' ri Jesús.
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Y ri discípulos xebe-apo riq'uin ri Jesús y xqui'ij che: ¿Anchique roma riq'uin ejemplos xach'o'n-wi chiquiwech ri winak?
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 Y ri Jesús xu'ij chique: Man jun mej (bey) can ta k'alajin utz anchique modo nu'on gobernar ri Dios, pero chiwe rix can yo'n-wi lugar chi nina'ej ronojel ri'. Pero ri winak ri man jinquinimaj ta, riq'uin ejemplos yich'o'n-wi chique, roma chiquiwech reje' can manak-wi xtik'alajix.
11 Ao que Jesus respondeu:
12 Roma ri can c'o ruyacon pa ránima, can xtiyo'x más che y can q'uiy xtic'ue' riq'uin. Pero ri xa man q'uiy ta c'o riq'uin, can xtimaj che ri juba' oc ri c'o riq'uin.
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Romari' ren yencusaj ejemplos cuando yich'o'n chique. Roma can man niquijo' ta niqui'en entender, más que can niquitzu' y niquic'oxaj.
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Quiere' nibanataj ri tz'iban can roma ri Isaías, ri jun achi ri xuk'alajij rutzij ri Dios ojer can. Y quiere' rutz'iban can raja':
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Roma ri cánima ri winak re' xa can cof rubanon,
15 Porque o coração deste povo
16 Pero rix nu-discípulos, can jabel quixquicot, roma rix can jixtiquier jixtzu'n jabel. Chuka' can jixc'oxan-wi jabel.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Roma can nin-ij chiwe, chi je q'uiy achi'a' ri xquik'alajij rutzij ri Dios y utzilaj tak winak xec'ue' ojer can, ri yalan xquirayij xquitzu' ri nitzu' rix cami, pero manak xquitzu'. Y chuka' yalan xquijo' xquic'oxaj ri nic'oxaj rix cami, pero man xquic'oxaj ta.
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 Y ri Jesús xu'ij chique: Tic'oxaj anchique nu'ij ri ejemplo ri nich'o'n chirij ri xberutica' ija'tz'.
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 Ri ija'tz' ri xeka can pa bey, jari' rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak y nich'o'n chirij ri ru-gobierno ri Dios. Pero ri winak ri' man niquijo' ta niquic'on-ka ri tzij ri' pa cánima. Romari' ri itzel noka y norulesaj ri tzij ri xtic-ka.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Ri ija'tz' ri xeka can chiquicojol tak abaj, jari' ri rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak. Ri winak ri' can yalan yequicot cuando niquic'on-ka rutzij ri Dios pa cánima.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Pero roma can man naj ta nika-ka ruc'amal (ruxe') rutzij ri Dios pa cánima, can man yelayoj ta yequicot riq'uin, xa jun jani' oc k'ij utz yec'ue' riq'uin ri Dios. Pero cuando yepe sufrimientos y itzel yetz'et roma quiniman rutzij ri Dios, yetzak ch'anin.
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Y ri ija'tz' ri xeka chiquicojol k'ayis ri c'o quiq'uixal, can nich'o'n-wi chirij rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak. Pero ri winak ri' xa ja ri nic'atzin chique k'ij-k'ij chech-ulef, xe ri' niquinataj; jec'o ch'aka chic ye'an engañar roma ri beyomel. Romari' rutzij ri Dios nijik' pa cánima. Ri winak ri' can manak xtiwachin utz rutzij ri Dios pa quic'aslen.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Pero ri ija'tz' ri xeka pa utzilaj ulef, can nich'o'n-wi chirij rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak. Ri winak ri' can niquic'on-wi-ka rutzij ri Dios y quic'aslen can niwachin-wi jabel, anche'l niqui'en ri tico'n. Roma c'o ija'tz' niquiya' a treinta quiwech, jec'o niquiya' a sesenta quiwech y jec'o can a cien quiwech niquiya'. Can quiri' nu'on quic'aslen ri winak ri niquic'on-ka rutzij ri Dios pa cánima, xcha' ri Jesús.
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Y ri Jesús xutzijoj jun chic ejemplo chiquiwech, y xu'ij: Ri ru-gobierno ri Dios can junan riq'uin ri xbanataj riq'uin jun achi ri xutic jun utzilaj ija'tz' pa rulef.
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 Pero chak'a' cuando conojel winak yewer, xoka ru-enemigo ri rajaf ulef, xberutica' can rija'tz' jun k'ayis rubinan cizaña parui' ri trigo ri xtic yan can. Y xe xberu'ona' can ri', xbe.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 Pero cuando xebeq'uiy-pe ri tico'n y xuya-pe rech, c'ajari' xk'alajin-pe ri cizaña.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 Y ri rusamajel ri rajaf ri ulef xe'apon riq'uin y xbequi'ij che: Ri ija'tz' ri xatic pa awulef can ja ri utz. Pero cami c'o cizaña chucojol. ¿Anchi' c'a xpe-wi ri ija'tz' chi ri cizaña? xecha'.
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 Y ri achi xu'ij chique ri rusamajel: Ri xbano quiere' chue, jun ri can itzel nitz'eto wichi. Y ri rusamajel xqui'ij che: ¿Najo' chi ne'kac'uku' ri cizaña? xecha' che.
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 Pero ri achi xu'ij chique ri rusamajel: Ni, manak modo nic'uk ri cizaña, roma man ninjo' ta chi yec'ukutaj chuka' ri trigo.
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Tiya' na lugar che ri cizaña chi junan niq'uiy-pe riq'uin ri trigo, c'a xtapon na ri k'ij chi nic'ol ri trigo, roma cuando xtapon ri k'ij ri', ren xtin-ij chique ri samajel chi tiquimolo' na'ey ri cizaña y chi tak manojo tiquibana' che chi yeporox; c'ajari' tiquik'ata' ri trigo y tiquiyaca', xcha' ri achi. Quiri' xu'ij ri Jesús.
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 Y ri Jesús xutzijoj jun chic ejemplo chiquiwech, y xu'ij: Ri ru-gobierno ri Dios can junan riq'uin ri ija'tz' chi mostaza ri nerutica' jun achi pa rulef.
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 Roma más que ja ri ija'tz' chi ri mostaza ri más co'l oc, pero cuando niq'uiy, jari' ri más nim ntel chiquiwech ri ch'aka chic tico'n. Ri mostaza xa can anche'l jun che' titzu'n cuando niq'uiy. Romari' ri chicop ri c'o quixic' ri yebe chicaj ye'apon chiri' y niqui'en quisoc chuk'a', xcha' ri Jesús.
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 Ri Jesús xutzijoj jun chic ejemplo chiquiwech, y xu'ij chique: Ri ru-gobierno ri Dios can junan riq'uin ri levadura ri neruc'ama-pe jun ixok y nuya' chupa oxi' paj harina y ri levadura nuquiraj-ri' chupa ronojel, y quiri' chuka' xtu'on rutzij ri Dios, can xtuquiraj-ri'.
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 Y jare' ri xu'ij ri Jesús chique ri winak xe quiq'uin ejemplos. Can ronojel ri xuc'ut chiquiwech ri winak ri', xe riq'uin ejemplos.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 Chi quiri' can nibanataj ri ru'in can jun achi ri xutzijoj rutzij ri Dios ojer can. Ri rusamajel ri Dios can quiere' rutz'iban can:
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 Y cuando ri Jesús xeru'on-e despedir ri winak, raja' xtzolaj pa jay y ri ru-discípulos xebe-apo riq'uin y xqui'ij che: Roj nakajo' chi ret nak'alajij chakawech anchique ntel chi tzij ri ejemplo chirij ri trigo y ri cizaña.
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 Y ri Jesús xuk'alajij ri ejemplo chiquiwech y xu'ij: Ri achi ri nutic ri utzilaj ija'tz', ja ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol.
37 E Jesus respondeu:
38 Ri ulef anchi' xtic ri ija'tz', ja ri rech-ulef. Ri utzilaj ija'tz', ja ri je-banon gobernar roma ri Dios. Y ri cizaña, ja ri can je richi-wi ri itzel.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 Y ri jun ri xberutica' ri cizaña roma itzel nitz'eto, ja ri itzel. Ri k'ij cuando xtik'at ri trigo, jari' ri ruq'uisbel chi ri tiempo re', y ri yek'ato ri trigo ja ri ángeles.
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 Y can anche'l ni'an riq'uin ri cizaña ye'leses-e y yeyo'x pa k'ak' chi yeporox, can quiri' chuka' xtibanataj pa ruq'uisbel chi ri tiempo re'.
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xquientak ri nu-ángeles chi yequimol conojel ri yebano itzel tak ex y ri niqui'en chique ch'aka chic chi yetzak pa mac. Roma ren man yenjo' ta ri winak ri' chiquicojol ri jec'o pa nu-gobierno.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 Y conojel ri xquiemol-e, xquiebeq'uiak can chupa ri nimalaj k'ak'; y c'a chiri' xquie'ok' y xtiquijach'ach'ej quey.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Y ri winak ri can choj-wi rubanon quic'aslen chech ri Dios, can yalan quisakil xtiqui'en; can anche'l ri k'ij. Can xtik'alajin chi pa ru-gobierno ri Quitata' Dios jec'o-wi. Ri c'o ruxiquin can tuc'oxaj ri xin-ij.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 Ri ru-gobierno ri Dios can junan riq'uin jun beyomel ri mukun can pa jun ulef, y xbewil-pe roma jun achi. Ri achi ri' xumuk chic can y yalan niquicot xtzolaj chirocho, xuc'ayij ronojel ex ri c'o riq'uin, c'ajari' xulok' ri ulef ri anchi' mukun-wi can ri beyomel ri'.
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 Ri ru-gobierno ri Dios can junan riq'uin ri nu'on jun achi ri yerulok' y yeruc'ayij abaj ri ni'ix perlas chique.
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 Cuando ri achi ri' nril jun perla ri yalan rajil ri nic'ayix, ch'anin nitzolaj chirocho y nuc'ayij ronojel ex ri c'o riq'uin, c'ajari' nibe y nulok' ri perla ri'.
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 Ri ru-gobierno ri Dios can junan riq'uin jun ya'l ri niyo'x-ka chupa ri mar y yerulesaj-pe ronojel quiwech quer.
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 Y cuando ri ya'l nojinak chic quiq'uin ri quer, ja niquic'uaj chuchi-ya', y yech'oquie-ka chi yequicha'. Ri quer je utz yequic'on can pa tak chaquech, pero ri man je utz ta xa yetorix-e.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 Quiri' ri xtibanataj pa ruq'uisbel che ri tiempo anchi' jojc'o-wi cami. Xquiepe ri ángeles y xquiequicha' ri winak ri man utz ta rubanon quic'aslen chiquicojol ri can choj rubanon quic'aslen chech ri Dios.
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 Y ri winak ri man utz ta quic'aslen xquieq'uiak chupa ri nimalaj k'ak' coma ri ángeles y c'a chiri' xquie'ok' y xtiquijach'ach'ej quey.
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 C'ajari' ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: ¿Xiben entender re'? xcha' chique. Y ri discípulos xqui'ij: Ja' Ajaf, xka'an entender, xecha-apo reje'.
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 Y raja' xu'ij chique: Yalan utz chi cami xiben entender, roma rix can c'o yan iweta'n chirij ri ru-gobierno ri Dios, y chuka' iweta'n ri je-tz'iban can chupa rutzij ri Dios. Romari' rix can jix junan riq'uin jun rajaf-jay ri yeberulesaj-pe rubeyomal, ri can c'o yan tiempo je-yaquel y chuka' ri c'a juba' tiempo jec'o riq'uin, xcha' ri Jesús.
52 Então Jesus lhes disse:
53 Y cuando ri Jesús xu'ij yan ri ejemplos re', xuya' can ri lugar ri' y junan xbe quiq'uin ri ru-discípulos.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 Y xapon chupa ri tenemit anchi' xq'uiy-wi-pe raja' y xuc'ut rutzij ri Dios chiri' pa sinagoga, ri jay anchi' niquimol-wi-qui' ri winak ri aj-chiri', chi niquic'oxaj rutzij ri Dios. Y roma ri tzij ri yeru'ij, ri winak ri' can xsatz quino'j (xsach quic'u'x) y xqui'ij: ¿Anchique roma ri achi re' yalan runo'j (runa'oj), y nitiquier yeru'on milagros?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 La' xa ja ralc'ual ri jun achi carpintero, y ri rute' xa ja ri jun ixok rubinan María, y ri rach'alal ja ri Jacobo, ri José, ri Simón y ri Judas.
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 Y ri rana' chikacojol roj jec'o-wi. ¿Anchi' c'a xulesaj ronojel re'? yecha-ka chiquiwech.
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 Y romari' ri winak can man xquinimaj ta ri Jesús. Pero raja' xu'ij chique: Jun ri nuk'alajij ri ni'ix che roma ri Dios, xe ri winak pa rutenemit y ri jec'o pa rocho ri can man jun ruk'ij niqui'en che, xcha' chique.
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 Ri Jesús man q'uiy ta milagros xeru'on pa rutenemit, roma ri ruwinak xa man xquinimaj ta.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.