Lucas 9
Ri utzilaj rutzij ri Dios pa kachʼabel (CAKNT) vs NAA
1 Ri Jesús xeroyoj ri cablajuj ru-discípulos, y xuya' uchuk'a' chique chi yequilesaj ronojel quiwech itzel tak espíritus, y chuka' chi yequic'achojrisaj yawa'i'. Y man xe ta chuka' xuya' uchuk'a' chique, xa can xuya' chuka' lugar chique chi niquicusaj ri uchuk'a' ri'.
1 Tendo Jesus convocado os doze, deu-lhes poder e autoridade sobre todos os demônios e para curar doenças.
2 Y xerutak-e chi xbequitzijoj ri ru-gobierno ri Dios, y chi chuka' yequic'achojrisaj yawa'i'.
2 Também os enviou a pregar o Reino de Deus e a curar os enfermos.
3 Y ri Jesús xu'ij chique chuka': Cuando xquixbe, can man jun anchique tic'uaj. Man tic'uaj ich'ami'y, man tic'uaj ichim, ni wey, ni mero. Y man tic'uaj jun chic itziak, xa can xe ri icusan-e.
3 E disse-lhes:
4 Y ri jay anchi' xquixapon-wi pa jun tenemit, chiri' quixc'ue-wi-ka. C'a jixel-pe chupa ri tenemit, c'ajari' xtiya' can ri jay anchi' xixc'ue-wi.
4 Na casa em que vocês entrarem, fiquem ali até saírem daquele lugar.
5 Y xa chupa jun tenemit man utz ta nic'ul iwech coma ri winak, tiya' can y titota' can ri pokolaj ri c'o pa tak iwakan chiquiwech ri winak, chi quiri' tiquina'ej chi can man utz ta ri xqui'en, xcha' ri Jesús.
5 E onde quer que não receberem vocês, ao saírem daquela cidade sacudam o pó dos pés em testemunho contra eles.
6 Y ri discípulos can xebe-wi. Xebe pa tak cocoj tenemit chi xbequitzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios. Y xequic'achojrisaj chuka' yawa'i' ronojel lugar anchi' xek'ax-wi.
6 Então, saindo, percorriam todas as aldeias, anunciando o evangelho e fazendo curas por toda parte.
7 Y ri Herodes ri gobernador can yeruc'oxaj ronojel ri yeru'on ri Jesús. Pero man nril ta anchique nunimaj, roma jec'o ye'in chi ri nibano ri' ja ri Juan Bautista c'astajinak chic pe. Ri Juan can caminak chic ri tiempo ri'.
7 Ora, o tetrarca Herodes soube de tudo o que se passava e ficou perplexo, porque alguns diziam: “João ressuscitou dentre os mortos.”
8 Jec'o chuka' ye'in chi ri Jesús ja ri Elías ri xtzolaj-pe. Y ch'aka chic winak niqui'ij chi ri Jesús jun chique ri achi'a' ri xek'alajin rutzij ri Dios ojer can, ri xbec'astaj-pe.
8 Outros diziam: “Elias apareceu.” E ainda outros diziam: “Um dos antigos profetas ressuscitou.”
9 Y ri Herodes nu'ij: ¿Anchique como achi ri Jesús re'? Roma q'uiy yenc'oxaj chirij. Pero man ja' ta ri Juan Bautista, roma ri Juan ja ren xitako chi xkupix rukul, xcha'. Y ri Herodes xucanola' modo chi xutzu' ta ri Jesús.
9 Herodes, porém, disse: — Eu mandei decapitar João. Quem, então, é este a respeito do qual tenho ouvido tais coisas? E se esforçava para vê-lo.
10 Y cuando ri ru-apóstoles ri Jesús xetzolaj-pe chi xbequibana' rusamaj ri Dios, xquitzijoj che ri Jesús ri xqui'en. Y ri Jesús xeruc'uaj-e y xebe pa jun tz'iran rech-ulef. Y ri lugar re' chi ri tenemit rubinan Betsaida.
10 Ao regressarem, os apóstolos relataram a Jesus tudo o que tinham feito. Ele, levando-os consigo, retirou-se à parte para uma cidade chamada Betsaida.
11 Y cuando ri winak xquina'ej ri Jesús y ri ru-apóstoles, xebe chuka' reje'. Y cuando ri winak re' xe'apon riq'uin ri Jesús, raja' can utz xuc'ul quiwech y xtzijon chuka' chique chirij ri ru-gobierno ri Dios. Y chuka' xeruc'achojrisaj yawa'i'.
11 Mas as multidões souberam disso e o seguiram. Acolhendo-as, Jesus lhes falava a respeito do Reino de Deus e socorria os que tinham necessidade de cura.
12 Y cuando ya nika-ka ri k'ij, ri cablajuj discípulos xebe-apo riq'uin ri Jesús y xqui'ij che: Ta'ij chique ri winak re' chi quiebe y te'quicanoj anchi' yebewer-wi, y chuka' te'quicanoj quiway pa tak cocoj tenemit y pa ch'aka chic lugar ri jec'o-pe nakaj. Roma anchi' jojc'o-wi cami, xa man jun winak jec'o, xecha' che.
12 Mas o dia estava chegando ao fim. Então os doze se aproximaram de Jesus e disseram: — Despeça a multidão, para que, indo às aldeias e campos ao redor, se hospedem e encontrem alimento; pois estamos aqui em lugar deserto.
13 Pero ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Tiya' quiway rix. Y reje' xqui'ij che ri Jesús: We' man q'uiy ta wey c'o chi nakaya' chique, xe wo'o' wey y ca'i' quer. Ri winak re' yewa', pero xa ne'kalok'o' wey, xecha'.
13 Jesus, porém, lhes disse: Os discípulos responderam: — Não temos mais que cinco pães e dois peixes, a não ser que nós mesmos vamos e compremos comida para todo este povo.
14 Roma ri winak can je q'uiy. Y xe achi'a' jec'o la'k wo'o' mil. Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Ti'ij chique ri winak re' chi quiech'oquie' chi nic'aj tak ciento, xcha' chique.
14 Porque estavam ali cerca de cinco mil homens. Então Jesus disse aos seus discípulos:
15 Y can quiri' xqui'en, y ri winak can xech'oquie' conojel.
15 Eles atenderam, fazendo com que todos se assentassem.
16 Y ri Jesús xeruli'ej pa ruk'a' ri wo'o' wey y ca'i' quer, xtzu'n chicaj y xuya' matiox che ri Dios. Y ri Jesús xeruper ri wey y ri quer, xuya-e chique ri ru-discípulos chi niquiya' chique ri winak.
16 E Jesus, pegando os cinco pães e os dois peixes, erguendo os olhos para o céu, os abençoou, partiu e deu aos discípulos para que os distribuíssem entre o povo.
17 Can conojel xewa' utz, y can utz xnoj quipa. Y c'a c'o cablajuj chaquech wey y quer xmol can.
17 Todos comeram e se fartaram; e dos pedaços que sobraram foram recolhidos doze cestos.
18 Y jun k'ij ri Jesús c'o aparte roma nu'on orar, y ri ru-discípulos can jec'o chuka' riq'uin. Y c'ajari' ri Jesús xuc'utuj chique ri ru-discípulos: ¿Jin ancu'x (anchique) ren niqui'ij ri winak?
18 E aconteceu que, enquanto Jesus estava orando em particular, achavam-se presentes os discípulos, a quem perguntou:
19 Y reje' xqui'ij che: Jec'o ye'in chi ja ret ri Juan Bautista. Jec'o ch'aka chic niqui'ij chi jat Elías, ri jun achi ri xuk'alajij ri x-ix che roma ri Dios ojer can. Y jec'o chuka' ri ye'in chi ret jat jun chic chique ri achi'a' ri xek'alajin ri x-ix chique roma ri Dios ojer can, y cami xac'astaj-pe chiquicojol ri caminaki', xecha' che ri Jesús.
19 Eles responderam: — Uns dizem que é João Batista; outros dizem que é Elias; e ainda outros dizem que um dos antigos profetas ressuscitou.
20 Y raja' xuc'utuj chique ri ru-discípulos: Y rix ¿anchique ni'ij? xcha' chique. Y ri Pedro can ja' xu'ij che ri Jesús: Ja ret ri Cristo, ri jat-takon-pe roma ri Dios.
20 Então Jesus perguntou: Respondendo, Pedro disse: — O Cristo de Deus.
21 Pero ri Jesús can xuchelebej chique ri ru-discípulos chi can man tiquitzijoj chi ja raja' ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios.
21 Jesus, porém, advertindo-os, mandou que a ninguém declarassem tal coisa,
22 Y xu'ij chuka' chique: Ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, nink'axaj na q'uiy sufrimiento. Can itzel xquitz'et coma ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij, coma ri nimalaj tak sacerdotes y chuka' coma ri maestros chi ri ley. Y xquicamises, pero pa rox k'ij xquic'astaj-pe, xcha' ri Jesús.
22 dizendo:
23 Y c'ajari', chique conojel xu'ij-wi: Xa c'o jun nrojo' yirutzeklebej, man tupokonaj-ri' nu'on sufrir, xa can tu'ona' anche'l can ruc'uan ru-cruz. Man tu'on ri nurayij raja'. Xa c'o jun nunojij chi nitiquier nu'on quiri' k'ij-k'ij, can tipe wiq'uin y quirutzeklebej.
23 Jesus dizia a todos:
24 Roma xa c'o jun ri yalan nrojo' ri ruc'aslen we' chech-ulef, man xtiril ta ruc'aslen ri manak xtiq'uis. Pero ri man nupokonaj ta ri', más que nicamises woma ren, can xticolotaj y xtiril ruc'aslen ri manak xtiq'uis.
24 Pois quem quiser salvar a sua vida a perderá; e quem perder a vida por minha causa, esse a salvará.
25 Y ¿anchique nuch'ec jun winak xa nic'ue' ta ronojel ri beyomel ri c'o chech-ulef riq'uin y xa man nicolotaj ta? Xa ruyon nuya-ka-ri' chupa ri camic y xtiq'uis jumul.
25 De que adianta uma pessoa ganhar o mundo inteiro, se vier a perder-se ou causar dano a si mesma?
26 Y xa c'o chuka' jun chiwe rix niq'uix nuk'alajij chi jinruniman ren y runiman ri nutzij, ren chuka' ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xquiq'uix nin-ij chi ri jun winak ri' wichi ren. Quiri' xtin-en cuando xquipe chic jun mej (bey), cuando xtik'alajin chi can jin Rey-wi, y junan chic nuk'ij riq'uin ri Nata' y je-petenak wiq'uin ri lok'olaj tak ángeles.
26 Pois quem se envergonhar de mim e das minhas palavras, dele se envergonhará o Filho do Homem, quando vier na sua glória e na glória do Pai e dos santos anjos.
27 Y can ketzij ri nin-ij chiwe, chi ri Dios can xtoc'ue' pa kawi' y xkojru'on gobernar. Y jec'o chiwe rix ri man xquiecom ta, c'a tiquitzu' na ri', xcha' ri Jesús.
27 Em verdade lhes digo que alguns dos que aqui se encontram não passarão pela morte até que vejam o Reino de Deus.
28 Y c'o yan la'k jun semana ri' cuando ri Jesús tich'o'n chiquiwech ri winak, raja' xerucha' ri Pedro, ri Juan y ri Jacobo chi junan xbe quiq'uin parui' jun juyu' chi xberu'ona' orar.
28 Cerca de oito dias depois de proferidas estas palavras, Jesus levou consigo Pedro, João e Tiago e subiu ao monte com o propósito de orar.
29 Y cuando ri Jesús nu'on orar, xjalataj rech y chuka' ri rutziak yalan rusakil xu'on y nich'ich'an.
29 E aconteceu que, enquanto ele orava, a aparência do seu rosto se transfigurou e a roupa dele ficou de um branco brilhante.
30 Y cuando ri je oxi' ri je-benak riq'uin xquitzu', yetzijon yan chic riq'uin ri Jesús ca'i' achi'a'; jun ja ri Moisés y ri jun chic ja ri Elías. Reje' je rusamajel ri Dios ri xec'ue' ojer can tiempo.
30 E eis que dois homens falavam com ele: eram Moisés e Elias,
31 Ri je ca'i' re' jec'o pa jun nimalaj sakil, y yetzijon chirij ri camic ri xtuc'uaj ri Jesús pa Jerusalem; roma ja samaj ri' ri yo'n-pe che roma ri Dios.
31 que apareceram em glória e falavam da morte de Jesus, que ele estava para cumprir em Jerusalém.
32 Y ri Pedro y ri je ca'i' chic, más que c'o quiwaran, xquicoch', y xquitzu' ri nimalaj rusakil ri Jesús, y xequitzu' chuka' ri je ca'i' chic achi'a' ri jec'o riq'uin ri Jesús.
32 Pedro e seus companheiros estavam caindo de sono; mas, conservando-se acordados, viram a glória de Jesus e os dois homens que estavam com ele.
33 Y cuando ri ca'i' achi'a' ri' ja niquiya' can ri Jesús chi yebe, ri Pedro xu'ij che ri Jesús: Ajaf, we' utz kabanon. Kabana' oxi' tak jay, jun awichi ret, jun chi ri Moisés y ri jun chic chi ri Elías. Ri Pedro quiri' xu'ij-apo y man reta'n ta anchique roma xch'o'n-apo. Xa man reta'n ta anchique yeru'ij-apo.
33 Quando estes começaram a se afastar de Jesus, Pedro lhe disse: — Mestre, bom é estarmos aqui. Façamos três tendas: uma para o senhor, outra para Moisés e outra para Elias. Porém, Pedro não sabia o que estava dizendo.
34 Y c'a nitzijon-apo raja' che ri Jesús cuando c'o jun ajawa' (mukul) ri xka-pe pa quiwi'. Y xquixi'j-qui' cuando xquina' chi jec'o chic chupa ri ajawa' (mukul) ri'.
34 Enquanto assim falava, veio uma nuvem e os envolveu. E ficaram com medo ao entrar na nuvem.
35 Y chupa ri ajawa' (mukul) c'o Jun ri xch'o'n-pe y xu'ij: Jare' ri Walc'ual, y yalan ninjo'. Can tic'oxaj ri nu'ij raja', xcha-pe ri Dios chicaj.
35 E dela veio uma voz que dizia: — Este é o meu Filho, o meu eleito; escutem o que ele diz!
36 Y cuando quic'oxan chic ronojel ri', xquitzu' chi ri Jesús xa ruyon chic c'o. Y reje' q'uiy tiempo xk'ax y man jun anchok che xquitzijoj-wi ri xquitzu' chiri' parui' ri juyu'.
36 Depois daquela voz, perceberam que Jesus estava sozinho. Eles ficaram calados e, naqueles dias, não contaram nada a ninguém a respeito do que tinham visto.
37 Y pa ruca'n k'ij, cuando ri Jesús y ri je oxi' ru-discípulos xeka-pe parui' ri juyu', can je q'uiy winak ri xec'ulu-apo quichi.
37 No dia seguinte, quando eles desceram do monte, uma grande multidão veio ao encontro de Jesus.
38 Y jun achi ri c'o chiquicojol ri winak, xch'o'n-apo che ri Jesús: Maestro, xcha-apo che. Ren xe jun walc'ual c'o. Tabana' favor tatzu' juba',
38 E eis que, do meio da multidão, surgiu um homem, dizendo em alta voz: — Mestre, peço que o senhor olhe o meu filho, porque é o único que tenho.
39 roma c'o jun itzel espíritu nitz'amo richi. Y cuando nutz'om, can nu'on che chi yalan nisiq'uin, y can nupiq'uiq'uiej ruch'acul, y chuka' nu'on che chi niwokok-pe pa ruchi'. Ri itzel espíritu re' yalan ch'a'oj nu'on che ri walc'ual, y c'aronaj nuya' can.
39 Um espírito se apodera dele, e, de repente, o menino grita, e o espírito o convulsiona até espumar; e dificilmente o deixa, depois de o ter maltratado.
40 Romari' xonc'utuj yan favor chique ri a-discípulos chi tiquilesaj ri itzel espíritu re' riq'uin ri walc'ual, pero xa man yetiquier ta, xcha' ri achi.
40 Pedi aos seus discípulos que o expulsassem, mas eles não puderam.
41 Y ri Jesús ja' xu'ij: Can man jun winak chupa ri tiempo re' ruyo'n ta juba' ránima riq'uin ri Dios. Xa conojel je-satzinak (je-sachinak). ¿Jani' tiempo ninojij rix chi xquic'ue' iwiq'uin? ¿Can jani' tiempo xquitiquier xquixincoch', ni'ij rix? Tac'ama-pe we' ri awalc'ual, xcha' ri Jesús.
41 Jesus exclamou:
42 Y cuando ri ala' xapon-apo riq'uin ri Jesús, ri itzel espíritu riq'uin ruchuk'a' xupiq'uiq'uiej ri ala' y xutorij pa ulef. Ri Jesús cof xch'o'n che ri itzel espíritu, y xu'ij che chi tel-e riq'uin ri ala'. Y ri Jesús xucol ri ala' ri' chech ri itzel espíritu, y xujach-e che ri rutata'.
42 Quando o menino estava se aproximando, o demônio o atirou no chão e o convulsionou; mas Jesus repreendeu o espírito imundo, curou o menino e o entregou ao pai.
43 Y conojel ri winak xsatz quino'j (xsach quic'u'x) cuando xquitzu' chi ri Dios can yalan-wi nim.
43 E todos ficaram maravilhados com a majestade de Deus. Como todos estavam admirados com tudo o que Jesus fazia, ele disse aos seus discípulos:
44 Tic'oxaj jabel ri tzij re', y man timestaj: Ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xquijach pa quik'a' ri winak ri itzel yetz'eto wichi, xcha'.
44 — Prestem bem atenção nas seguintes palavras: o Filho do Homem está para ser entregue nas mãos dos homens.
45 Y ja tzij re' man xqui'en ta entender ri discípulos, roma ewan chiquiwech. Y niquixi'j-qui' niquic'utuj che ri Jesús anchique ri xu'ij.
45 Eles, porém, não entendiam isso, e lhes foi encoberto para que não o compreendessem. E temiam fazer perguntas a Jesus a respeito deste assunto.
46 Y ri ru-discípulos ri Jesús xquich'ojij chiquiwech ancu'x (anchique) chique reje' ri más c'o ruk'ij.
46 Surgiu entre os discípulos uma discussão sobre qual deles seria o maior.
47 Pero ri Jesús can reta'n anchique niquinojij pa tak cánima ri ru-discípulos. Romari' raja' xberuc'ama-pe jun ac'ual y xupoba' riq'uin.
47 Mas Jesus, sabendo o que se passava no coração deles, pegou uma criança, colocou-a junto de si
48 Y xu'ij chique ri ru-discípulos: Xa c'o jun ri jinruniman y can niquicot nuc'on-ka jun ac'ual ri anche'l re', man xe ta nuc'on-ka ri ac'ual, xa can xquiruc'on-ka chuka' ren. Y ri yiruc'on-ka ren, can nuc'on-ka ri takayon-pe wichi. Y xa chiwech rix c'o jun ri manak ruk'ij, xa jari' ri más c'o ruk'ij, xcha' ri Jesús.
48 e lhes disse:
49 Y xpe ri Juan xu'ij che ri Jesús: Maestro, xcha' che. Roj xkatzu' jun achi ri pa abi' ret yerulesaj itzel tak espíritus. Pero roma xa man kaq'uin ta roj c'o-wi, xka'ij che que man chic tu'on quiri'.
49 João tomou a palavra e disse: — Mestre, vimos certo homem que expulsava demônios em seu nome, mas nós o proibimos de fazer isso, porque não segue conosco.
50 Y ri Jesús xu'ij che ri Juan: Man chic ti'ij quiri' che. Roma ri man ruyowal ta chakij roj, can kaq'uin roj c'o-wi.
50 Mas Jesus lhe disse:
51 Y cuando xa noka yan k'ij chi ri Jesús nitzolaj-e chicaj, raja' can xunojij chi nibe pa tenemit Jerusalem.
51 E aconteceu que, ao se completarem os dias em que seria elevado ao céu, Jesus manifestou, no semblante, a firme resolução de ir para Jerusalém.
52 Y jec'o chuka' ri xerutak-e na'ey. Y ri xetak-e, xebe pa jun co'l tenemit ri c'o pa Samaria, chi xbequicanoj jun jay anchi' xte'uxlan-wi ri Jesús y ri je-benak riq'uin.
52 E enviou mensageiros que fossem na frente. Indo eles, entraram numa aldeia de samaritanos para lhe preparar pousada.
53 Pero ri winak aj-chiri' pa tenemit man xquijo' ta chi xc'ue-ka ri Jesús quiq'uin, roma xquina'ej chi xa pa Jerusalem benak-wi.
53 Mas não o receberam, porque o aspecto dele era de quem, decisivamente, ia para Jerusalém.
54 Cuando ri discípulos quibinan Jacobo y Juan xquina'ej chi ri winak man niquijo' ta ri Jesús, xqui'ij che ri Jesús: Ajaf, ¿najo' nakac'utuj chi tika-pe k'ak' chicaj pa quiwi' ri winak re' chi yeruq'uis, anche'l xu'on ri Elías, ri jun achi ri xk'alajin rutzij ri Dios ojer can? xecha'.
54 Vendo isto, os discípulos Tiago e João perguntaram: — Senhor, quer que mandemos descer fogo do céu para os consumir?
55 Y ri Jesús xerutzu' y xeruch'olij. Y xu'ij chique: Rix ni man iweta'n ta anchique espíritu c'o iwiq'uin.
55 Mas Jesus, voltando-se, os repreendeu.
56 Roma ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, man xipe ta we' chech-ulef chi yenq'uis winak, ren xa xipe chi yencol, xcha'. Y ri Jesús y ri ru-discípulos xebe chic pa jun tenemit co'l oc.
56 E seguiram para outra aldeia.
57 Y cuando reje' ja je-benak, c'o jun achi xch'o'n-apo che ri Jesús y xu'ij: Ajaf, ren ninjo' jatintzeklebej ri xabachi' (xama'anchi') xcatapon-wi.
57 Enquanto seguiam pelo caminho, alguém disse a Jesus: — Vou segui-lo para onde quer que o senhor for.
58 Pero ri Jesús xu'ij che ri achi: Ri utif, can c'o-wi quijul anchi' yec'ue-wi; y quiri' chuka' ri chicop ri c'o quixic' ri yebe chicaj, can c'o chuka' quisoc. Pero ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, can man jun wocho anchi' yinuxlan-wi, xcha' ri Jesús che ri achi ri'.
58 Mas Jesus lhe respondeu:
59 Y ri Jesús xu'ij che jun chic achi: Quinatzeklebej. Pero ri achi re' xu'ij: Ajaf, ren can ninjo-wi jatintzeklebej, pero taya' lugar chue chi ninmuk na e ri nata', c'ajari' xquibe chawij.
59 A outro Jesus disse: Mas ele respondeu: — Senhor, deixe-me ir primeiro sepultar o meu pai.
60 Pero ri Jesús xu'ij che ri achi re': Ri je caminak quiemuk coma ri je caminaki' chupa ri quimac. Pero ret, atzijoj ri ru-gobierno ri Dios.
60 Mas Jesus insistiu:
61 Y c'o chic jun ri x-in che ri Jesús: Ajaf, ren ninjo' jatintzeklebej. Pero na'ey, taya' lugar chue chi yibech'o'n can chique ri nte-nata' y chique ri je wach'alal, xcha'.
61 Outro lhe disse: — Senhor, quero segui-lo, mas permita que antes disso eu me despeça das pessoas da minha casa.
62 Pero ri Jesús xu'ij che: Ri achi ri nic'uan ri arado, chi nusamajij jun ulef, man utz ta nitzu'n can chirij, roma man utz ta ntel ri rusamaj. Y quiri' chuka' ri winak ri nunimaj ri Dios, man utz ta chi nutzu' ri yebanataj can chirij. Roma xa quiri' xtu'on, can man utz ta chi nisamaj pa rusamaj ri Dios chi nutzijoj ri ru-gobierno ri Dios, xcha' ri Jesús.
62 Mas Jesus lhe respondeu:
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.