Lucas 6
Ri utzilaj rutzij ri Dios pa kachʼabel (CAKNT) vs ARIB
1 Pa jun k'ij chi uxlanen, ri Jesús y ri ru-discípulos yek'ax pa jun ulef ticon trigo chech. Y ri discípulos c'o rech trigo yequich'up-e, y yequibil pa quik'a', y yequitaj.
1 E sucedeu que, num dia de sábado, passava Jesus pelas searas; e seus discípulos iam colhendo espigas e, debulhando-as com as mãos, as comiam.
2 Romari' jujun achi'a' fariseos xqui'ij chique ri ru-discípulos ri Jesús: ¿Anchique roma rix ye'ibil ri trigo pa ik'a' ri k'ij re'? Ri k'ij re', chi uxlanen y man utz ta chi ni'an samaj, xecha'.
2 Alguns dos fariseus, porém, perguntaram; Por que estais fazendo o que não é lícito fazer nos sábados?
3 Pero ri Jesús xch'o'n-apo chique, y xu'ij: ¿Can man jun mej (bey) como itz'eton rix ri jun tzij ri tz'iban can chirij ri xu'on ri David y ri je raxbil, chupa ri ojer can tiempo, cuando xnum quipa y manak quiway?
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Ri David xbe chucanoxic wey chiri' pa rocho ri Dios, y can ja ri lok'olaj tak pan ri xbeyo'x-pe che. Raja' xutaj ri pan ri', y xuya' chuka' chique ri je-benak riq'uin. Pero man mac ta ri xqui'en, más que ri pan ri' xe ri sacerdotes c'o modo yetijo, xcha' ri Jesús.
4 Como entrou na casa de Deus, tomou os pães da proposição, dos quais não era lícito comer senão só aos sacerdotes, e deles comeu e deu também aos companheiros?
5 Y ri Jesús xu'ij chuka' chique ri achi'a' fariseos: Ri Rajaf ri k'ij chi uxlanen ja ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xcha'.
5 Também lhes disse: O Filho do homem é Senhor do sábado.
6 Pa jun chic k'ij chi uxlanen, ri Jesús y ri ru-discípulos xebe pa jun sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, y xutz'om quitijoxic ri quimolon-qui' chiri'. Y chiquicojol ri winak chiri', c'o-apo jun achi chaki'j ri ruk'a' derecha.
6 Ainda em outro sábado entrou na sinagoga, e pôs-se a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita atrofiada.
7 Romari' jec'o-apo maestros chi ri ley y achi'a' fariseos xe niquitzu-apo ri Jesús xa xtic'achoj ri achi chaki'j ruk'a', chi quiri' niquisujuj chi ri Jesús xsamaj chupa ri jun k'ij chi uxlanen.
7 E os escribas e os fariseus observavam-no, para ver se curaria em dia de sábado, para acharem de que o acusar.
8 Pero ri Jesús can reta'n-wi ri niquinojij ri maestros chi ri ley y ri achi'a' fariseos. Y ri Jesús xu'ij che ri achi chaki'j ri ruk'a': Cacataj y capa'e' pa nic'aj. Y ri achi can ja' xcataj-pe anchi' ch'ocol-wi, y xbepa'e' anchi' ri x-ix-wi che roma ri Jesús.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem que tinha a mão atrofiada: Levanta-te, e fica em pé aqui no maio. E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 Xpe ri Jesús xu'ij chique ri winak ri jec'o chiri': Cami ninjo' ninc'utuj chiwe: ¿Más como nuc'ul ni'an ri utz pa jun k'ij chi uxlanen o ri man utz ta? ¿Ri nicol jun winak chech ri camic o nicamises? ¿Anchique ninojij rix? xcha'.
9 Disse-lhes, então, Jesus: Eu vos pergunto: É lícito no sábado fazer bem, ou fazer mal? salvar a vida, ou tirá-la?
10 Y Jesús xerutzu' conojel ri quimolon-qui' chiri'. Xch'o'n che ri achi ri yawa' ruk'a', y xu'ij: Tayuku' la ak'a'. Y ri achi can xe xuyuk ri ruk'a' anche'l ri x-ix che roma ri Jesús, can ja' utz xu'on can ri ruk'a'.
10 E olhando para todos em redor, disse ao homem: Estende a tua mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restabelecida.
11 Pero ri maestros chi ri ley y ri achi'a' fariseos ri jec'o-apo chiri', xcataj quiyowal. Y can ja' xquic'utula-ka chiquiwech anchique niqui'en che ri Jesús.
11 Mas eles se encheram de furor; e uns com os outros conferenciam sobre o que fariam a Jesus.
12 Y jun k'ij, ri Jesús xbe parui' jun juyu' chi xberu'ona' orar. Y jun ak'a' xc'ase' chi xch'o'n riq'uin ri Dios pa oración.
12 Naqueles dias retirou-se para o monte a fim de orar; e passou a noite toda em oração a Deus.
13 Y chupa ri nimak'a' ruca'n k'ij, raja' xeroyoj ri achi'a' ri can yetzekleben-wi richi. Chiquicojol ri achi'a' re', xerucha' je cablajuj y xu'ij apóstoles chique.
13 Depois do amanhecer, chamou seus discípulos, e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Ri je cablajuj ri xerucha' ri Jesús, ja ri Simón ri xu'ij chuka' Pedro che, ri Andrés ri rach'alal ri Simón, ri Jacobo, ri Juan, ri Felipe, ri Bartolomé,
14 Simão, ao qual também chamou Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 ri Mateo, ri Tomás, ri Jacobo ri ralc'ual jun achi rubinan Alfeo, ri Simón ri c'o quiq'uin ri achi'a' ri ni'ix celadores chique,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 ri Judas ri rach'alal ri Jacobo, y ri Judas Iscariote ri xc'ayin richi ri Jesús.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 Cuando ri Jesús y ri je ru-apóstoles xeka-pe parui' ri juyu', y xebec'ue-ka quiq'uin ri ch'aka chic discípulos pa jun li'an ulef, chiri' chuka' je q'uiy winak quimolon-qui'. Jec'o winak je-petenak pa tenemit Jerusalem y pa ch'aka chic tenemit ri jec'o pa Judea, y jec'o chuka' je-petenak c'a chuchi' ri mar, ri pa Tiro y Sidón. Jec'o chique ri winak re' je-petenak chi niquic'oxaj rutzij ri Dios ri nutzijoj ri Jesús, y jec'o je-petenak chi yec'achojrises riq'uin quiyabil roma ri Jesús.
17 E Jesus, descendo com eles, parou num lugar plano, onde havia não só grande número de seus discípulos, mas também grande multidão do povo, de toda a Judéia e Jerusalém, e do litoral de Tiro e de Sidom, que tinham vindo para ouvi-lo e serem curados das suas doenças;
18 Y jec'o chuka' winak ri yalan niqui'en sufrir pa quik'a' itzel tak espíritus. Romari' xe'leses ri itzel tak espíritus roma ri Jesús.
18 e os que eram atormentados por espíritos imundos ficavam curados.
19 Y conojel ri winak ri yeyawaj niquijo' niquitz'om-apo ri rutziak ri Jesús, roma raja' c'o uchuk'a' riq'uin chi nulesaj-e ronojel rech yabil.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe; porque saía dele poder que curava a todos.
20 Y ri Jesús xerutzu' ri ru-discípulos y xu'ij chique: Can quixquicot rix ri nina' chi c'o necesidad pa iwánima chech ri Dios, roma can iwichi-wi rix ri ru-gobierno raja'.
20 Então, levantando ele os olhos para os seus discípulos, dizia: Bem-aventurados vós, os pobres, porque vosso é o reino de Deus.
21 Can quixquicot rix ri ninum ri iwánima chech ri Dios, roma raja' xtuya' ronojel chiwe chi quiri' man chic xtinum-pe ri iwánima. Can quixquicot rix ri ntok' ri iwánima chech ri Dios, roma ri Dios xtujal ri iwok'ej riq'uin tze'n.
21 Bem-aventurados vós, que agora tendes fome, porque sereis fartos. Bem-aventurados vós, que agora chorais, porque haveis de rir.
22 Can quixquicot chuka' rix ri itzel jixtz'et coma ri winak, rix ri jixkotex-pe chiquicojol, rix ri ni'ix itzel tak tzij chiwe, rix ri itzel jixtz'et roma ja nubi' ren ri iniman, y rix ri can ronojel rech etzelal ri ni'an chiwe woma ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol.
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem, e quando vos expulsarem da sua companhia, e vos injuriarem, e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do homem.
23 Y cuando xtic'ulumaj ronojel re', can quixquicot, y can quixropin chuka', roma can nim ri ruq'uiexel xtiyo'x chiwe chicaj. Roma xa can quiri' ri sufrimiento ri xquina' pa quic'aslen ri achi'a' ri xek'alajin rutzij ri Dios ojer can. Reje' xquina' ri sufrimiento pa quik'a' ri cati't-quimama' ri winak ri itzel jixquitzu' cami.
23 Regozijai-vos nesse dia e exultai, porque eis que é grande o vosso galardão no céu; pois assim faziam os seus pais aos profetas.
24 Y rix beyoma', juya' (juyu') iwech, roma xixquicot yan riq'uin jun c'aslen yalan utz chech-ulef. Pero ri k'ij ri je-petenak chiwij man je quiri' ta chic.
24 Mas ai de vós que sois ricos! porque já recebestes a vossa consolação.
25 Rix chuka' ri jixwa' jabel, juya' (juyu') iwech, roma xtapon ri k'ij cuando yalan xtinum ipa y man jun ex xtiwil chi xtitaj. Rix ri jabel jixtze'n cami, juya' (juyu') iwech, roma xtapon ri k'ij cuando xquixok' roma bis.
25 Ai de vós, os que agora estais fartos! porque tereis fome. Ai de vós, os que agora rides! porque vos lamentareis e chorareis.
26 Y juya' (juyu') iwech cuando ri winak utz yech'o'n chiwij y ri winak ri' xa man je richi ta ri Dios. Roma ri quite-quitata' reje' utz xech'o'n chiquij ri winak ri xe'in chi niquik'alajij rutzij ri Dios y xa man quiri' ta.
26 Ai de vós, quando todos os homens vos louvarem! porque assim faziam os seus pais aos falsos profetas.
27 Pero rix ri jixc'o we' wiq'uin cami, ri yinic'oxaj-pe, tic'oxaj ri xtin-ij chiwe: Can quie'ijo' ri itzel yetz'eto iwichi, y can utz tibana' quiq'uin ri man jixquijo' ta.
27 Mas a vós que ouvis, digo: Amai a vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam,
28 Tic'utuj che ri Dios chi quieru'ona' bendecir ri winak ri yerayin itzel pa iwi', y chuka' man quie'imestaj pa i-oración ri niquitz'uc tzij chiwij.
28 bendizei aos que vos maldizem, e orai pelos que vos caluniam.
29 Y xa c'o jun jixruch'ey, man titzolej ruq'uiexel che. Utz chi niya' chic iwi' pa ruk'a' jun mej (bey). Y xa c'o chuka' jun winak numaj-e ri jun itziak ri ik'u'n, can tiya' lugar che chi nuc'uaj jun chic itziak.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra; e ao que te houver tirado a capa, não lhe negues também a túnica.
30 Xabachique (Xama'anchique) winak ri c'o nuc'utuj chiwe, tiya' che ri nrojo'. Y xa c'o jun winak ri c'o numaj-e chiwe, man chic tich'ojij che.
30 Dá a todo o que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho reclames.
31 Y rix utz tibana' quiq'uin ri winak, roma rix man nika ta chiwech ri winak itzel quino'j (quina'oj) iwiq'uin.
31 Assim como quereis que os homens vos façam, do mesmo modo lhes fazei vós também.
32 Y xa rix xe ri winak ri jixquijo' xe ri' ye'ijo', man cuesta ta. Roma xabachique (xama'anchique) winak nitiquier nu'on quiri'. Xa can quiri' chuka' niqui'en ri winak yalan je itzel.
32 Se amardes aos que vos amam, que mérito há nisso? Pois também os pecadores amam aos que os amam.
33 Xa rix, xe ri winak ri yebano favor chiwe, xe chique reje' niben-wi favor chuka', ri' man cuesta ta. Roma xa quiri' chuka' niqui'en ri winak yalan je itzel.
33 E se fizerdes bem aos que vos fazem bem, que mérito há nisso? Também os pecadores fazem o mesmo.
34 Xa rix niya' jun ex che jun winak pa kajic, roma raja' nitiquier nuya' ruq'uiexel chiwe, ri' man cuesta ta. Roma ri winak ri yalan je itzel yequiya' chuka' pa kajic ri ex ri can quichi reje' chiquiwech ka reje', chi quiri' c'o niquich'ec can chirij.
34 E se emprestardes àqueles de quem esperais receber, que mérito há nisso? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Pero rix man tiben quiri'. Xa quie'ijo' ri itzel yetz'eto iwichi. Quie'ito'. Y cuando rix niya' pa kajic jun ex iwichi, man tiyobej chi c'o nich'ec chirij; chi quiri' nim ri ruq'uiexel ri xtiyo'x chiwe. Y xa quiri' xtiben rix, can xtik'alajin chi jix ralc'ual chic ri nimalaj Dios ri c'o chicaj. Raja' utz runo'j (runa'oj) quiq'uin ri winak yalan je itzel, y utz chuka' runo'j (runa'oj) quiq'uin ri winak ri man jun mej (bey) niquiya' matiox che.
35 Amai, porém a vossos inimigos, fazei bem e emprestai, nunca desanimado; e grande será a vossa recompensa, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é benigno até para com os integrantes e maus.
36 Tijoyowaj quiwech ri winak, can anche'l nujoyowaj kawech roj ri Katata' Dios.
36 Sede misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 Man quie'iben juzgar ri winak, chi quiri' ri Dios manak xquixru'on juzgar rix chuka'. Man tirayij chiquij ri winak chi niquitoj ri itzel tak ex ri quibanon chech ri Dios, chi quiri' ri Dios manak xtutoj chiwe anche'l ri itzel tak ex ri ibanon rix chech raja'. Ticoch'o' (Ticuyu') quimac ri winak, y ri Dios quiri' chuka' xtu'on chiwe rix.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados.
38 Xa rix riq'uin ronojel iwánima ye'ito' ri winak riq'uin ri nic'atzin chique, ri Dios xtuya' chuka' ruq'uiexel chiwe. Ri ruq'uiexel xtuya' chiwe ri Dios, can q'uiy. Can xtunojisaj, can xtupitz', y can xtipulin xtuya' ri Dios chiwe. Y can anche'l ri niben rix quiq'uin ri winak, can quiri' chuka' xtu'on ri Dios iwiq'uin rix.
38 Dai, e ser-vos-á dado; boa medida, recalcada, sacudida e transbordando vos deitarão no regaço; porque com a mesma medida com que medis, vos medirão a vós.
39 Y ri Jesús xu'ij chuka' jun ejemplo chique. Raja' xu'ij: ¿C'o como jun moy ri nitiquier nuc'uaj jun chic moy, y man yetzak ta pa tak jul?
39 E propôs-lhes também uma parábola: Pode porventura um cego guiar outro cego? não cairão ambos no barranco?
40 Y quiri' chuka' man jun ri nitijox c'o más ruk'ij chech ri ru-maestro. Más que xtutemaj ronojel ri nic'ut chech, y xtutemaj ronojel can anche'l reta'n ri ru-maestro, can manak-wi xtic'ue' más ruk'ij.
40 Não é o discípulo mais do que o seu mestre; mas todo o que for bem instruído será como o seu mestre.
41 ¿Y anchique roma ret ja ri alaj k'ayis c'o pa rech ri awach'alal ri natzu' ch'anin y man nana' ta chi ret xa jun nimalaj che' k'atel pa awech?
41 Por que vês o argueiro no olho de teu irmão, e não reparas na trave que está no teu próprio olho?
42 Y man ta'ij chuka' che ri awach'alal: Taya' lugar chue chi ninlesaj-e ri alaj k'ayis k'atel pa awech, y man nana' ta chi ret xa jun nimalaj che' k'atel pa awech. Ret xa ca'i' apalaj, talesaj na'ey ri nimalaj che' pa awech ret, chi quiri' can k'alaj xcatzu'n y jatiquier nalesaj ri c'o pa ruwech ri awach'alal.
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o argueiro que está no teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita! tira primeiro a trave do teu olho; e então verás bem para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 Man jun che' ri can utz, xtuya' ta itzel tak rech. Man jun chuka' che' ri man utz ta, xtuya' ta utzilaj tak rech.
43 Porque não há árvore boa que dê mau fruto nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Roma ri rech ri nuya' jun che', nina'ex xa utz o man utz ta. Roma jun k'ayis ri yalan ruq'uixal, man xtuya' ta higo ni uva.
44 Porque cada árvore se conhece pelo seu próprio fruto; pois dos espinheiros não se colhem figos, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Y can quiri' jun winak. Jun winak utz, ja ri utz ri nu'on y nu'ij, roma can ja ri utz c'o pa ránima. Pero jun winak itzel, ja ri itzel tak ex nu'on y nu'ij, roma can jari' jec'o pa ránima. Roma jun winak can ja' ri c'o pa ránima ri nu'ij.
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração tira o bem; e o homem mau, do seu mau tesouro tira o mal; pois do que há em abundância no coração, disso fala a boca.
46 ¿Y anchique roma rix ni'ij: Ajaf, Ajaf, jixcha' chue, y xa man niben ta ri nin-ij chiwe?
46 E por que me chamais: Senhor, Senhor, e não fazeis o que eu vos digo?
47 Nin-ij chiwe cami anchok riq'uin ninjunumaj-wi ri jun ri nipe wiq'uin ren y nuc'oxaj ri nutzij y nu'on ri nin-ij che.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante:
48 Ri jun ri', can junan riq'uin ri jun achi ri xupoba' jun rocho. Na'ey, xu'on-ka ri jul chi ri ru-cimiento ri jay, y can parui' abaj xuc'ot-wi-ka ri jul re'. C'ajari' xuya' ri ru-cimiento ri jay, y xutz'om samaj. Y cuando c'achojinak yan ri jay, xq'uiy-pe ri rakan-ya'. Y ri rakan-ya' re' xberila' ri jay. Pero ri jay man xsilon ta, más que ri rakan-ya' yalan xnimer-pe, y yalan ruchuk'a'.
48 É semelhante ao homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala, e pôs os alicerces sobre a rocha; e vindo a enchente, bateu com ímpeto a torrente naquela casa, e não a pôde abalar, porque tinha sido bem edificada.
49 Pero ri winak ri nipe wiq'uin chi nuc'oxaj ri nutzij, y man nu'on ta ri nin-ij che, junan riq'uin ri jun achi ri xupoba' jun rocho y xa man xuya' ta ru-cimiento. Y cuando ri rakan-ya' xnimer, xberila-pe ri jay. Ri jay ri' xtzak y xq'uis chiri'.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre terra, sem alicerces, na qual bateu com ímpeto a torrente, e logo caiu; e foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.