Mateus 13
Ri C'ac'a Trato ri Xuben ri Dios Quiq'uin ri Vinek (CAKCNT) vs NTLH
1 Chupan c'a ri k'ij ri' ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela' xel-el pa jay y xbetz'uye' chuchi-ya'.
1 Naquele mesmo dia Jesus saiu de casa, foi para a beira do lago da Galileia, sentou-se ali e começou a ensinar.
2 Y e janíla c'a q'uiy vinek ri xquimol-apo-qui' riq'uin. Romari' rija' xoc-apo pa jun canoa y xtz'uye-ka chiri' y nubij c'a pe ri ruch'abel ri Dios chique ri vinek. Y conojel c'a ri vinek e pa'el chuchi-ya' nicac'axaj-apo ri Jesús.
2 A multidão que se ajuntou em volta dele era tão grande, que ele entrou num barco e sentou-se; e o povo ficou em pé na praia.
3 Rija' q'uiy c'a ri xubij chique y ruyon riq'uin c'ambel tak tzij. Y jun c'a chique ri c'ambel-tzij ri xrucusaj, jare': C'o c'a jun achin ri xbe pa jopin ija'tz.
3 Jesus usou parábolas para ensinar muitas coisas. Ele disse:
4 Y tok ri achin c'o chic pa samaj, nijopin ija'tz, juba' c'a chire ri ija'tz pa bey xka-vi. Y xepe c'a ri aj-xic' tak chicop xquitej-el ri ija'tz ri'.
4 Quando estava espalhando as sementes, algumas caíram na beira do caminho, e os passarinhos comeram tudo.
5 Juba' chic c'a chire ri ija'tz cojol abej xka-vi y chiri' xa man q'uiy ta ri ulef c'o. Y can chanin c'a xe'el-pe roma man pin ta ri ulef.
5 Outra parte das sementes caiu num lugar onde havia muitas pedras e pouca terra. As sementes brotaram logo porque a terra não era funda.
6 Xa jac'a tok xpe ruvech ri k'ij, xemayamo' y xechaki'j-ka. Roma c'a ri xa man nej ta benek-ka quixe', romari' xechaki'j-ka chanin.
6 Mas, quando o sol apareceu, queimou as plantas, e elas secaram porque não tinham raízes.
7 Y juba' chic ija'tz xka' cojol k'ayis c'o quiq'uixal. Y tok xe'el-pe, junan xeq'uiy quiq'uin ri q'uix. Pero roma ri q'uix janíla xeq'uiy, ri tico'n xejik' pa quik'a'.
7 Outras sementes caíram no meio de espinhos, que cresceram e sufocaram as plantas.
8 Jac'a ri ch'aka' chic ija'tz xka' pa jun utzilej ulef, y ri tico'n jebel xeq'uiy y xevachin chuka' jebel. Roma c'o ija'tz xquiyala' a treinta quivech, c'o xquiyala' a sesenta y c'o ri xquiyala' a cien quivech.
8 Mas as sementes que caíram em terra boa produziram na base de cem, de sessenta e de trinta grãos por um.
9 Ri c'o c'a rac'axabal, can trac'axaj c'a ri xinbij, xcha' ri Jesús.
9 E Jesus terminou, dizendo:
10 Y jac'ari' tok ri tijoxela' xebe-apo riq'uin ri Jesús y xquic'utuj chire: ¿Achique c'a roma tok richin xach'on chiquivech ri vinek xe'acusaj c'ambel tak tzij? xecha' chire.
10 Então os discípulos chegaram perto de Jesus e perguntaram: — Por que é que o senhor usa
11 Xpe c'a ri Jesús xubij chique: Man jun bey can ta bin can jebel chirij tok ri vinek ye'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren, pero chive rix yo'on c'a k'ij chi nivetamaj. Jac'a ri vinek ri man yeniman ta vichin, riq'uin c'ambel tak tzij yich'on-vi quiq'uin, roma chiquivech rije' can man nik'alajirisex ta vi.
11 Jesus respondeu:
12 Roma ri can c'o c'a ruyacon pa ránima, xtuc'ul c'a más y queri' q'uiy xtic'oje' riq'uin. Jac'a ri xa man q'uiy ta ruyacon, xtelesex c'a ri juba' ri' chire.
12 Pois quem tem receberá mais, para que tenha mais ainda. Mas quem não tem, até o pouco que tem lhe será tirado.
13 Xa roma c'a ri' tok yin yencusaj c'ambel tak tzij richin yich'on quiq'uin. Roma xa can man nicajo' ta nik'ax chiquivech, stape' can niquitzu' y nicac'axaj.
13 É por isso que eu uso parábolas para falar com essas pessoas. Porque elas olham e não enxergam; escutam e não ouvem, nem entendem.
14 Can ja vi c'a re' nibanatej ri tz'ibatel can roma ri Isaías, ri jun ri xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can. Y que c'a re' ri rutz'iban can rija':
14 E assim acontece com essas pessoas o que disse o
15 Roma ri cánima re vinek re' xa xquicovirisaj.
15 Pois a mente deste povo está fechada:
16 Jac'a rix nutijoxela', can jebel vi ruva-ik'ij, roma ri runak' tak ivech can yetzu'un-vi jebel. Ri ixiquin can ye'ac'axan-vi.
16 Jesus continuou, dizendo:
17 Roma can tivac'axaj na pe' jebel ri ninbij chive vacami, chi e q'uiy chojmilej tak vinek y ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ch'abel ri xbix chique roma ri Dios, ojer can, janíla xcajo' xquitz'et ta ri nitz'et rix vacami, pero man xquitz'et ta el. Can janíla chuka' xcajo' xcac'axaj ta ri nivac'axaj rix vacami, pero man xcac'axaj ta el chuka'.
17 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: muitos profetas e muitas outras pessoas do povo de Deus gostariam de ver o que vocês estão vendo, mas não puderam; e gostariam de ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 Y ri Jesús xubij c'a chique: Tivac'axaj c'a achique nubij ri c'ambel-tzij ri nich'on chirij ri achin ri xbe pa jopin ija'tz.
18 — Então escutem e aprendam o que a
19 Ri ija'tz ri xka' can pa bey, jari' ri ch'abel ri nich'on chirij tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios. Pero chiquicojol c'a ri vinek ri nicac'axaj ri ch'abel ec'o ri man nicajo' ta niquiq'uen-ka ri pa tak cánima. Y romari' tok ri itzel norelesaj-el ri ch'abel ri ticon-ka.
19 As pessoas que ouvem a mensagem do vem e tira o que foi semeado no coração delas.
20 Ri ija'tz ri xka' can cojol tak abej, can nich'on-vi c'a chirij ri ruch'abel ri Dios ri nac'axex roma jun vinek. Ri vinek ri' can janíla c'a niquicot tok nuc'ul ri ruch'abel ri Dios pa ránima.
20 As sementes que foram semeadas onde havia muitas pedras são as pessoas que ouvem a mensagem e a aceitam logo com alegria,
21 Pero roma c'a ri can man nuq'uen ta ka ruxe' jebel ri ruch'abel ri Dios pa ránima, can man niyaloj ta c'a ri quicoten riq'uin, xa jun ca'i-oxi' oc k'ij ri utz c'o riq'uin ri Dios. Y tok yepe c'a tijoj-pokonal y netzelex roma ri runiman ri ruch'abel ri Dios, nitzak can chanin.
21 mas duram pouco porque não têm raiz. E, quando por causa da mensagem chegam os sofrimentos e as perseguições, elas logo abandonam a sua fé.
22 Y ri ija'tz ri xka' can cojol tak k'ayis ri c'o ruq'uixal, can nich'on-vi c'a chirij ri ruch'abel ri Dios ri nac'axex roma jun vinek. Pero ri vinek ri' roma xa ja ri nrajo' re tiempo ri nrajo' nuben, nijik' c'a ri ruch'abel ri Dios ri c'o riq'uin. Nijik' pa ruk'a' ri beyomel ri achi'el xa c'o utz nuq'uen-pe nik'alajin y xa man que ta ri'. Y ri vinek ri' can man jun bey c'a xtivachin jebel ri ruch'abel ri Dios pa ruc'aslen.
22 Outras pessoas são parecidas com as sementes que foram semeadas no meio dos espinhos. Elas ouvem a mensagem, mas as preocupações deste mundo e a ilusão das riquezas sufocam a mensagem, e essas pessoas não produzem frutos.
23 Jac'a ri ija'tz ri xka' pa jun utzilej ulef, can nich'on-vi c'a chirij ri ruch'abel ri Dios ri nac'axex roma jun vinek, y ri vinek ri' can nuq'uen-vi-ka ri ruch'abel ri Dios y ri ruc'aslen nivachin jebel. Can nivachin-vi c'a achi'el niquiben ri ija'tz. Roma c'o ija'tz niquiya' c'a treinta quivech, ec'o niquiya' a sesenta quivech y ec'o can a cien c'a quivech niquiya'. Can que c'a ri' nuben ruc'aslen ri vinek ri nuq'uen-ka ri ruch'abel ri Dios pa ránima, xcha' ri Jesús.
23 E as sementes que foram semeadas em terra boa são aquelas pessoas que ouvem, e entendem a mensagem, e produzem uma grande colheita: umas, cem; outras, sessenta; e ainda outras, trinta vezes mais do que foi semeado.
24 Y ri Jesús xuya' chic c'a jun c'ambel-tzij chiquivech, y xubij c'a: Ri utzilej ija'tz ri xberutica' c'a can jun achin ri pa rulef, can junan c'a riq'uin tok ri vinek ye'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren.
24 Jesus contou outra parábola . Ele disse ao povo:
25 Pero jun ak'a', tok can conojel c'a vinek yever, xpe c'a ri netzelan richin ri rajaf ri ulef, xberutica' can rijatzul ri pach'un-k'os (q'uexevach-trigo) pa ruvi' ri trigo ticon chic can. Y xe xberubana' can ri', xbe.
25 Certa noite, quando todos estavam dormindo, veio um inimigo, semeou no meio do trigo uma erva ruim, chamada joio, e depois foi embora.
26 Jac'a tok xebeq'uiy-pe ri tico'n y xebe'el-pe ruvi', c'a jac'ari' xk'alajin ri pach'un-k'os.
26 Quando as plantas cresceram, e se formaram as espigas, o joio apareceu.
27 Y jari' tok ri e samajela' richin ri rajaf ri ulef xe'apon c'a riq'uin y xquibij chire: Ri ija'tz ri xatic-ka pan avulef can utz vi. Pero vacami c'o pach'un-k'os chucojol. ¿Acuchi cami c'a xpe-vi ri ija'tz richin ri pach'un-k'os? xecha'.
27 Aí os empregados do dono das terras chegaram e disseram: “Patrão, o senhor semeou sementes boas nas suas terras. De onde será que veio este joio?”
28 Y ri achin xubij c'a chique ri rusamajela': Re' rusamaj jun ri netzelan vichin, ninch'ob yin. Y ri e rusamajela' xquibij c'a chire: ¿Navajo' c'a chi yojbe chuc'ukic? xecha' chire.
28 — “Foi algum inimigo que fez isso!”, respondeu ele.
29 Pero ri achin xubij c'a chique ri rusamajela': Ne', man yixbe ta chuc'ukic, man xa chuc'ukic ri pach'un-k'os quec'ukutej chuka' ri trigo.
29 — “Não”, respondeu ele, “porque, quando vocês forem tirar o joio, poderão arrancar também o trigo.
30 Xa tiya' na c'a k'ij chi ri pach'un-k'os junan niq'uiy riq'uin ri trigo, c'a tapon na ri k'atoj. Roma tok xtapon ri k'ij richin ri k'atoj, yin xtinbij c'a chique ri k'atonela' chi nabey tiquimolo' ri pach'un-k'os y quequibana' pa tak manóxo richin chi yeporox; y c'ari' c'a tiquik'ata' ri trigo richin chi nequiyaca' can, xcha' ri achin. Queri' xubij ri Jesús.
30 Deixem o trigo e o joio crescerem juntos até o tempo da colheita. Então eu direi aos trabalhadores que vão fazer a colheita: ‘Arranquem primeiro o joio e amarrem em feixes para ser queimado. Depois colham o trigo e ponham no meu depósito.’ ”
31 Y ri Jesús xuya' chic c'a jun c'ambel-tzij chiquivech, y xubij c'a: Jun ti ija'tz richin mostaza ri nerutica' can jun achin ri pa rulef, junan nuben riq'uin tok ri vinek ye'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren.
31 Jesus contou outra parábola . Ele disse ao povo:
32 Roma stape' ja ri ija'tz richin ri mostaza ri más tak cocoj, tok nel-pe, janíla niq'uiy y ja rija' ri más nim nel chiquivech ri ch'aka' chic ichaj. Ri mostaza xa can che' c'a nuben tok niq'uiy. Romari' ri aj-xic' tak chicop ri yebe pa cak'ik', ye'apon chiri' y niquiben quisoc ri pa tak ruk'a', xcha' ri Jesús.
32 Ela é a menor de todas as sementes; mas, quando cresce, torna-se a maior de todas as plantas. Ela até chega a ser uma árvore, de modo que os passarinhos vêm e fazem ninhos nos seus ramos.
33 Ri Jesús xuya' chic c'a jun c'ambel-tzij chiquivech, y xubij c'a chique: Ri ch'en (ch'amilej-k'or) ri neruc'ama-pe jun ixok y nuya' can chupan oxi' pajbel-q'uej, nuch'amirisaj c'a ronojel. Que c'a chuka' ri' xtibiyin rutzijol ri ruch'abel ri Dios ri nich'on chirij tok ri vinek ye'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren, xcha' ri Jesús.
33 Jesus contou mais esta parábola para o povo:
34 Y ronojel c'a ri xubij ri Jesús chique ri vinek ri', ronojel riq'uin c'ambel tak tzij. Can man jun c'a ri xubij chique ri man ta xrucusaj c'ambel tak tzij richin xuya' chiquivech.
34 Jesus usava parábolas para dizer tudo isso ao povo. Ele não dizia nada a eles sem ser por meio de parábolas.
35 Richin queri' can nibanatej na c'a ri rubin can jun ri xtzijon ri ruch'abel ri Dios ojer can. Ri rusamajel ri Dios can que c'a re' ri rutz'iban can chirij ri Jesús:
35 Isso aconteceu para se cumprir o que o profeta tinha dito: “Usarei parábolas quando falar com esse povo e explicarei coisas desconhecidas desde a criação do mundo.”
36 Y tok ri Jesús xerutek c'a can ri vinek chi tak cachoch, rija' xtzolin c'a pa jay e rachibilan ri rutijoxela'. Y jari' c'a tok ri rutijoxela' xejel-apo riq'uin y xquibij c'a: Roj nikajo' c'a chi rat nabij ta chike achique nic'ulun-vi chi tzij ri c'ambel-tzij chirij ri trigo y ri pach'un-k'os (q'uexevach-trigo) ri xetic can pa jun ulef. Roma can man xk'ax ta chikavech.
36 Então Jesus deixou a multidão e voltou para casa. Os discípulos chegaram perto dele e perguntaram: — Conte para nós o que quer dizer a
37 Y ri Jesús can xuk'alajirisaj c'a chiquivech ri c'ambel-tzij, y xubij c'a: Ri ticonel richin ri utzilej ija'tz, ja yin ri xinalex chi'icojol.
37 Jesus respondeu:
38 Ri ulef ri xban-vi ri ticoj, can jac'a re ruvach'ulef. Ri utzilej ija'tz jac'a ri ec'o pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios. Y ri pach'un-k'os (q'uexevach-trigo) jac'a ri can e richin vi ri itzel.
38 O terreno é o mundo. As sementes boas são as pessoas que pertencem ao .
39 Y ri xbeticon can ri pach'un-k'os roma janíla netzelan, jac'a ri itzel-vinek. Ri k'atoj, jac'a ri xtibanatej pa ruq'uisibel chire re tiempo kachapon; y ri k'atonela', jac'a ri ángeles.
39 O inimigo que semeia o joio é o próprio Diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 Can achi'el c'a niban riq'uin ri pach'un-k'os chi ye'elesex-el y yeporox pa k'ak', can que c'a chuka' ri' xtibanatej pa ruq'uisibel chire re tiempo kachapon.
40 Assim como o joio é ajuntado e jogado no fogo, assim também será no fim dos tempos.
41 Yin ri xinalex ri chi'icojol xquentek c'a ri nu-ángeles chiquimolic conojel ri yebanon etzelal y niquiben chique ch'aka' chic chi yetzak. Roma man ninvajo' ta c'a chi ec'o ta ri vinek ri' chiquicojol ri ec'o pa vajavaren o pa nuk'a' yin.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, e eles ajuntarão e tirarão do seu Reino todos os que fazem com que os outros pequem e também todos os que praticam o mal.
42 Y conojel c'a ri xquemol-el, xquebec'ak can chupan ri nimalej k'ak'; y c'a chiri' c'a xtipe ri ok'ej chique y xtiquikach'ach'ela' quey.
42 Depois os anjos jogarão essas pessoas na fornalha de fogo, onde vão chorar e ranger os dentes de desespero.
43 Jac'a ri vinek ri choj chic quic'aslen can xqueyic'lun-vi c'a achi'el ri k'ij. Can xquek'alajin c'a chi ec'o pa rajavaren o pa ruk'a' ri aj-chicajil Quitata'. Ri c'o c'a rac'axabal, can trac'axaj c'a ri xinbij.
43 Então o povo de Deus brilhará como o sol no Reino do seu Pai. Se vocês têm ouvidos para ouvir, então ouçam.
44 Ri beyomel mukul can pa jun ulef y xilitej roma jun achin, can junan c'a riq'uin tok ri vinek ye'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren. Ri achin ri' xumuk chic c'a can ri beyomel ri' y niquicot ránima xtzolin y xuchop c'a ruc'ayixic ronojel ri c'o riq'uin, y c'ari' xulok' ri ulef ri acuchi mukul-vi ri beyomel.
44 — O
45 Ri vinek ri ye'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren, can e junan c'a riq'uin jun lok'onel y c'ayinel quichin tak abej ri nibix perlas chique.
45 — O
46 Tok ri achin ri' nril c'a can jun perla janíla jebel y nic'ayix, junanin nitzolin y nuc'ayij ronojel ri c'o riq'uin, c'ari' c'a nibe chulok'ic ri perla ri'.
46 Quando encontra uma pérola que é mesmo de grande valor, ele vai, vende tudo o que tem e compra a pérola.
47 Y ri ya'l chapbel-quer tok yo'on-ka pa ya' y yeberuc'ama-pe ronojel quivech quer, can junan c'a riq'uin tok ri vinek ye'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren.
47 — O
48 Y tok nojinek chic c'a ri ya'l riq'uin quer, niquic'uaj c'a el c'a chuchi-ya'. Y c'ari' yetz'uye' c'a chucha'ic. Ri utzilej tak quer yequiya' c'a can pa tak chaquech, jac'a ri quer ri xa man e utz ta man yequiya' ta pa tak chaquech, xa yequelesaj c'a can.
48 E, quando está cheia, os pescadores a arrastam para a praia e sentam para separar os peixes: os que prestam são postos dentro dos cestos, e os que não prestam são jogados fora.
49 Que c'a ri' ri xtic'ulvachitej pa ruq'uisibel chire re tiempo kachapon. Ri ángeles xquepe c'a chiquicha'ic ri vinek. Juc'an xquequiya-vi ri choj chic quic'aslen, y xquequelesaj c'a can ri man e utz ta.
49 No fim dos tempos também será assim: os anjos sairão, e separarão as pessoas más das boas,
50 Y ri vinek ri man e utz ta, xquebequic'aka' c'a can chupan ri nimalej k'ak', y chiri' c'a xtipe ri ok'ej chique y xtiquikach'ach'ela' quey.
50 e jogarão as pessoas más na fornalha de fogo. E ali elas vão chorar e ranger os dentes de desespero.
51 Y ri Jesús xubij c'a chique ri rutijoxela': ¿Xk'ax chivech? xcha' chique.
51 Então Jesus perguntou aos discípulos: — Sim! — responderam eles.
52 Rija' xubij chic c'a: Yalan utz vi xk'ax chivech, roma xixoc yan pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios y c'o chic ivetaman chirij ri', y chuka' ivetaman ri e tz'ibatel can ojer yan chic ri'. Y romari' can ix junan c'a riq'uin jun tata'aj pa jun jay. Tok c'o nic'atzin-vi, c'ari' c'a yeberelesala-pe ri rubeyomel. Yerucusaj c'a ri rubeyomel ri c'o yan chic tiempo e yaquel y yeberelesala' chuka' pe ri rubeyomel ri c'a juba' ri' ec'o riq'uin, xcha' ri Jesús.
52 Jesus disse:
53 Y tok ri Jesús xtane' c'a chubixic ri c'ambel tak tzij ri', rija' xuya' c'a can ri lugar ri' y xbe e rachibilan-el ri rutijoxela'.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas , saiu dali
54 Jac'a tok xapon ri pa tinamit ri xq'uiy-vi, rija' xuc'ut c'a ri ruch'abel ri Dios ri chiri' pa nima-jay ri can richin niquimol-qui' ri vinek richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios. Y roma c'a ri ch'abel ri yerubij chique, ri vinek ri' can xsach quic'u'x y xquibij c'a: ¿Achique c'a roma tok re achin re' janíla etamabel c'o riq'uin y nitiquir yeruben milagros?
54 e voltou para a cidade de Nazaré, onde ele tinha morado. Ele ensinava na sinagoga , e os que o ouviam ficavam admirados e perguntavam: — De onde vêm a sabedoria dele e o poder que ele tem para fazer milagres?
55 Xa jac'are' ri ruc'ajol ri jun achin samajiy-che' (ajanel). Xa jare' ri María rubini'an ri rute' y ri e rach'alal ja ri Jacobo, ri José, ri Simón y ri Judas.
55 Por acaso ele não é o filho do carpinteiro? A sua mãe não é Maria? Ele não é irmão de Tiago, José, Simão e Judas?
56 Xa chikacojol c'a roj ec'o-vi ri e rana'. ¿Acuchi ta c'a xretamaj-vi ri retaman y acuchi ta c'a petenek-vi ri ruchuk'a' richin yerubanala' milagros? yecha' chiquivech.
56 Todas as suas irmãs não moram aqui? De onde é que ele consegue tudo isso?
57 Y romari' ri vinek can man juba' xquinimaj ta ri Jesús. Y ri Jesús xubij c'a chique ri vinek ri': Conojel c'a ri yek'alajirisan ri ch'abel ri bin chique roma ri Dios, man jun quik'ij; pero ri' xaxe chiquivech ri vinek aj pa rutinamit y chiquivech ri aj pa rachoch, xcha' chique.
57 Por isso ficaram desiludidos com ele. Mas Jesus disse:
58 Chupan ri rutinamit, ri Jesús man q'uiy ta milagros ri xerubanala', roma ri ruvinak man xquinimaj ta.
58 Jesus não pôde fazer muitos milagres ali porque eles não tinham fé.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.