Lucas 12
Eastern Kaqchikel NT (CAK_EAS) vs NVT
1 Y ri vinük xemolotüj c'a apu. Pa mil vinük ri xquimol-apu-qui' chiri'. Romari' nquitopila' chic qui'. Y ri Jesús xutz'om c'a tzij quiq'uin ri rachibila' nabey, y xbij c'a cheque: Tichajij-ivi' chuvüch ri levadura quichin ri achi'a' fariseos. Ri levadura ri quichin ri achi'a' fariseos ja ri ca'i' quipalüj.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Y ronojel ri man k'alajrisan tüj nk'alajin-pe. Y ronojel ri tz'apül can rij, ntel c'a pe pa sük, y conojel c'a nye'etaman, y conojel chuka' nyetz'eton.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Roma c'a ri' rix, ronojel ri ibilon pa tak evatül, ronojel nbek'alajin-pe. Y ronojel c'a ri ibilon pa tak ixiquin pa jay, nbetamüx na coma ri vinük y nbesiq'uin chubixic pa tak ruvi' cheque ri jay.
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 Y roma chuka' ri' ninbij chive rix ri rix nu-amigos: Man tixbij-ivi' chiquivüch ri xaxe oc ri ch'acul ri nyetiquer nquicamsaj, y tok quicamsan chic ri ch'acul man jun chic achique nyetiquer ta nquibün.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Y ninbij c'a chive achique chok chuvüch c'uluman que nixbij-ivi': Tixbij-ivi' chuvüch ri jun ri ntiquer nyixrutük pa k'ak', y man xe tüj ri ch'acul nucamsaj. Tixbij c'a ivi' chuvüch ri nbanun quiri'.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 Y rix chuka' jabel ivetaman que tok nye'ilok' vo'o' vit tak ch'ipa', xaxe ca'i' tak centavos cajil. Y man riq'uin tüj que ri vit tak ch'ipa' ri' man jun oc ri cajil, ri Dios man jun bey nyerumestaj ta can.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Y ya voro chi comi rix. Rix ajlan-vi ri rusmal tak ivi'. Ri Dios man jun bey nyixrumestaj ta can. Ri Dios juis nyixrujo'. Más nyixrujo' que chiquivüch ri vit tak ch'ipa'. Roma c'a ri' man tixbij-ivi'.
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 Chuka' ninbij c'a chive, que achique na vinük ri nuk'alajrisaj-ri' que vichin yin, yin chuka' ri xinalüx chi'icojol, nink'alajrisaj que rija' vichin chic yin. Y ri tzij re' chiquivüch ri ru-ángeles ri Dios ninbij-vi.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Jac'a ri vinük ri man nuk'alajrisaj tüj ri' que vichin yin, yin c'a chuka' man nink'alajrisaj tüj ri rubi' chiquivüch ri ru-ángeles ri Dios, roma man vichin tüj yin ri vinük ri'.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 Y achique na c'a vinük ri nyok'on vichin yin ri xinalüx chi'icojol, ncuyutüj c'a rumac. Jac'a ri nyok'on richin ri Lok'olüj Espíritu, man ncuyutüj tüj c'a rumac.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 Y si ja yin ri nquinitakej, romari' nyixuc'u'üx chiquivüch ri más nimalüj achi'a' pa tak jay ape' ntzijos-vi ri rutzij ri Dios, y romari' chuka' nyixuc'u'üx chiquivüch autoridades pa tak juzgado, man tinuc juis achique ri nibij cheque y achique rubanic tzij nicusaj richin nyixch'o chiquivüch.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 Roma tok nc'atzinej que nyixch'o-apu, ja ri Lok'olüj Espíritu ri nyo'on tzij chive richin nibij-apu, xbij ri Jesús.
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Y chiri' chiquicojol ri juis vinük ri quimolon-apu-qui', c'o c'a jun ri xch'o-apu y xbij chin ri Jesús: Maestro, xbij c'a chin. Tabana' favor cach'o riq'uin ri nunimal y tabij chin que tuya-pe ri herencia ri rubanun-ka rija' chin que richin.
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Pero ri Jesús xbij chin ri achi: ¿Banun comi chuve yin que yin jun juez pan ivi' rix y chuka' yin jun jachoy-herencia chi'icojol?
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Y ri Jesús xch'o chic c'a cheque ri vinük y xbij: Titz'eta' c'a ka ivi' jabel richin nichajij ri ic'aslen, richin que man tipu'u rayinic pan ivánima chirij ronojel ruvüch cosas. Roma stape' (aunque) juis q'uiy rubeyomal jun vinük, man ja tüj ri' ri nyo'on ruc'aslen.
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Y jari' tok ri Jesús xutz'om rubixic jun ejemplo, y xbij: C'o c'a jun achi beyon, ri juis ulef ruchajin. Y jun bey c'a, juis cosecha ri xumol.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Roma c'a ri' ri beyon ri' xunuc-ka pa ránima: ¿Achique ta jun ninbün richin quiri' ninyüc ronojel ri nu-cosecha? Roma man jun chic ape' ninya-vi ri ch'aka chic.
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Y tok xnucutüj chin, xbij: Más utz nyentaluj na e ri cocoj tak cabül, y nyenbün chic ch'aka más nimak'. Y chupan ri cabül re' nyenyacala-vi ri nyenchajin y ronojel ri nu-cosecha chuka'.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Y ninbij c'a chin ri vánima: Vánima, vocomi juis q'uiy a-cosas ri ayacon, y q'uiy juna' man natij tüj vayjül. Caquicot c'a, catuxlan, cava' y tatij ya', xbij ri beyon chin ri ránima.
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Pero ri Dios xbij chin ri beyon ri': Tonto chi achi, chupan ri ak'a' re' ninvoyoj-e ri avánima, ¿y ronojel ri abeyomal ri xayüc, achique c'a ri nchinan can?
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 Quiri' c'a ri vinük ri nmolon beyomül richin ri ruch'ulef, y xa manak rubeyomal ri Dios riq'uin ránima.
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Y ri Jesús xbij c'a cheque ri rachibila': Ninbij c'a chive, que man titz'om pena roma ri achique nc'atzin chive k'ij-k'ij, ri ape' nivil-vi ivay y ri ape' nic'ün-vi itziek.
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Roma si ri Dios xuya-pe ic'aslen chuvüch ri ruch'ulef, nuya-pe chuka' ri ivay richin c'o ic'aslen y ri itziek richin nitz'apij-ivi'.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Que'itz'eta' na pe' ri ch'ipa' quibini'an c'uch. Ri ch'ipa' ri' man nyetico'n tüj, y romari' manak cosecha nquelesaj juna-juna', nixta manak chuka' quicabal richin quiyacon ta quijal. Pero man riq'uin tüj ri' rije' nyeva', roma ja ri Dios ri nyo'on quivay. Ya voro chi comi rix man ta nuya' ivay ri Dios, tok rix más c'o ivakalen que chiquivüch ri ch'ipa'. Xa roma c'a ri' man más tinuc ri'.
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 ¿C'o ta comi jun chive rix ri ntiquer ta nbanun que nq'uiy chic ba', roma nutz'om pena chubanic? Man jun.
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Y si xa jun samaj ri juis co'ol cachi'el re' man nyixtiquer tüj nibün, ¿achique c'a roma tok nitz'om pena richin nivil ivay, itziek y ri ch'aka chic ri nyec'atzin chive?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 Que'itz'eta' na pe' ri cotz'i'j quibini'an lirio. Que'itz'eta' na pe' tok nyeq'uiy. Rije' man nyesamüj tüj, ni man nyebatz'in tüj, richin quiri' nquibanala' ta quitziek jabel oc. Man jun bey. Y c'o c'a jun rey richin ri Israel xc'uje' ojer can ri rubini'an Salomón. Rija' ruyon jabel tak tziük ri xerucusaj, pero man jun bey xc'uje' ta jun rutziek cachi'el titzu'un jun cotz'i'j.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Roma ri cotz'i'j jari' ri tziük ri nuya' ri Dios cheque ri k'ayis. Y stape' (aunque) ri k'ayis man ta nlayuj, roma jun k'ij jabel rubanun, jun chic k'ij nchaki'j-ka y c'ateri' ntorix pa k'ak'. Man riq'uin tüj ri' ri Dios nuvek jabel. Y si ri Dios nuvek jabel ri k'ayis, ¿achique c'a roma rix man iyo'on tüj ivánima riq'uin que nuya' itziek?
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 Romari' rix man titz'om pena nicanola' ri ivay y iya'.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Roma conojel vinük quere' nquibün. Pero rix c'o jun Itata' ri retaman chic que jare' ri nc'atzin chive.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Romari' ri c'uluman que nibün rix ja ri tiya-ivi' chuxe' rutzij ri Dios. Y si nibün c'a quiri', ri Dios nuya' jun ic'aslen jabel, y nuya' chuka' ri nc'atzin chive.
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 Roma c'a ri' man tixbij-ivi' rix ri nyixtzekleben vichin, roma stape' (aunque) xa rix ba' oc, rurayibül vi c'a ri aj-chicaj Itata' que nyixc'uje' pa ruk'a' rija'.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Tic'ayila' c'a ri ichajin y tiyala' cheque ri vinük ri man jun quichajin. Si quiri' c'a nibün, nc'uje' jun iyacbal chila' chicaj ri man jun bey nk'ey, y nc'uje' chuka' ibeyomal ri man jun bey nq'uis. Chila' chicaj man jun elek'on, nixta jun chuka' jut ri nchicopirsan.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Roma ri ivánima nc'uje' ape' c'o-vi ri ibeyomal, roma jari' ri nitzeklebej-e.
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 Tichajij c'a ri ic'aslen, y chi jumul tic'at ri i-candil.
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 Tibana' c'a cachi'el nquibün ri samajela' pa jun jay. Ri samajela' coyoben que ntzolij-pe ri cajaf benük pa jun c'ulubic, richin quiri' tok nka-pe y noyon-apu, jari' nquijük ri ruchi-jay chuvüch.
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Y jabel c'a quiquicot ri samajela' ri ye c'üs tok xka-pe ri cajaf. Y ketzij ninbij chive, que ri cajaf mismo nbanun ruc'ojlen ronojel richin nyerutz'uyuba' ri rusamajela' chuvüch mesa y nuya-apu ronojel cosas richin nc'ux chiquivüch. Nyerilij-apu jabel roma juis nquicot que c'a coyoben-apu ri hora ri'.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 Y si ri cajaf ri samajela' ri' nka-pe pa nic'aj-ak'a' o ja tok nsaker yan cumaj, ri samajela' ri' jabel quiquicot roma c'a ye c'üs chiroyobexic ri cajaf ri hora ri'.
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Y rix ivetaman, que si ta jun rajaf-jay retaman jampe' napon jun elek'on pa racho, ri rajaf-jay ri' nc'ase' richin nuchajij ri racho, y man nuya' tüj k'ij que ri elek'on nujük-apu ri racho richin nelek'-e.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Romari' rix chi jumul c'a quinivoyobej-apu, roma ja tok man ja tüj, man ja tüj ri' ninuc, jari' tok nquinka-pe yin ri xinalüx chi'icojol, xbij ri Jesús.
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Jari' tok ri Pedro xbij chin ri Jesús: Ajaf, ¿rat xatzijoj ri ejemplo re' xaxe cheke roj avachibila', o xatzijoj cheque conojel vinük?
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Y ri Ajaf Jesús xbij: Yin nquich'o cheque conojel ri ye cachi'el ri samajel pa jun jay, ri nban chin roma ri rajaf que nc'uje' pa quivi' ri ye aj pa racho, richin que nuya' quivay y richin que nuya' ronojel ri nc'atzin cheque tok napon ri hora. Y si ri samajel ri' nbün ta ri bin can chin y utz nbün chin ronojel ri samaj, ¿achique ta comi nbün?
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Rija' nbün-vi ri samaj ri bin can chin, y romari' nquicot ránima tok nbelitüj-ka roma ri rajaf y ntajin chubanic ri samaj.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Ketzij c'a ninbij chive que ri rajaf ri samajel ri' nuya' pari' ronojel ri ruchajin, richin que nuchajij.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 Jac'a si ri samajel ri' nunuc-ka pa ránima: Ri vajaf ri' xa c'a man jani nka-pe, nbij ta ka. Y nutz'om ta c'a nyeruch'ey ri ch'aka chic samajela' achi'a' y ixoki', y xaxe ta va'in nbün, y nutz'om rutijic ya' richin nk'abür, y man jun tüj chic samaj nbün,
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 jac'a ri k'ij y ri hora tok man jun nunuc que nka-pe ta ri rajaf, jari' tok nka-pe. Ri rajaf nuya-vi ru-castigo pari' ri samajel ri' y nuya' quiq'uin ri ch'aka chic samajela' ri man nyetaken tüj tzij.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 Ri samajel c'a ri etamayon achique nrajo' ri rajaf, pero xa man nuchojmirsaj tüj ri' richin nbün ri samaj, ni man nbün tüj ri nrajo' ri rajaf, ri samajel c'a re' nka-ka juis ru-castigo pari'.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Jac'a ri samajel ri xa man retaman tüj achique ri nrajo' ri rajaf, y c'o ri man utz tüj nyerubanala-apu, stape' (aunque) ta ri samajel ri' c'uluman ta que juis ru-castigo nka-ka pari', man quiri' tüj nban chin, ri ru-castigo ri nka-ka pari' rija' man ta nc'o ruvi'. Roma ri q'uiy c'a yo'on chin, chuka' q'uiy c'a ri nc'utux chin, si rubanun o xa man rubanun tüj. Chuka' ri q'uiy ri jachon can pa ruk'a', q'uiy c'a chuka' ri nc'utux chin, que achique c'a ri rubanun riq'uin, xbij ri Jesús.
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 Yin xinka-pe chuvüch ri ruch'ulef chuya'ic c'a ri k'ak' chi'icojol. Y juis ninrayij que ri k'ak' re' nc'at ta chic.
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Pero nabey nc'atzin c'a que ninc'usaj c'a na pokonül, romari' nk'oxon vánima ri voyoben-apu, y juis ninrayij que c'unük ta chic can ri jun pokonül re'.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 ¿Rix ninuc que yin xinpu'u richin nuc'amon-pe quicot chuvüch ri ruch'ulef? Man quiri' tüj. Voma yin yec'o ri nquijachala-qui'.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Romari' richin chikavüch-apu, si pa jun jay yec'o ye vo'o' vinük, ye oxi' xa nyecatüj c'a chiquij ri ye ca'i', o ja ri ye ca'i' ri nyecatüj chiquij ri ye oxi'. Pero man nquic'uaj tüj qui'.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Ri tata'aj man nka' tüj c'a chuvüch ri nbij ri ruc'ajol. Nixta ri c'ajol man nka' tüj chuvüch ri nbij ri rutata'. Nixta ri te'ej man nka' tüj chuvüch ri nbij ri ral-xtün chin. Y quiri' c'a chuka' ri xtün man nka' tüj chuvüch ri nbij ri rute' chin. Y quiri' c'a ri alite' man nquic'uaj tüj qui' riq'uin ri rali', roma man junan tüj nyenucun, y nixta ri ali' nuc'uaj-ri' riq'uin ri ralite'.
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Y ri Jesús xbij c'a chuka' cheque ri vinük: Rix ivetaman achique titzu'un ri sutz' ri nc'amon-pe job. Y tok nitz'et c'a ri sutz' re', chanin nibij que npu'u job. Y npu'u-vi.
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Y tok nutz'om ri cakik', ja retal ri' iyo'on que ntel yan sak'ij. Y ntel-vi sak'ij.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Rix xa ca'i' ipalüj, roma jabel ivetaman achique ri npu'u tok nitz'et que c'o sutz' chicaj y jabel chuka' ivetaman achique ri npu'u xaxe riq'uin nitz'et ri ruch'ulef. Si ivetaman ri', ¿achique c'a roma tok man ivetaman tüj chuka' achique tiempo ri rojc'o-vi?
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 ¿Y achique c'a roma tok man pan iyon tüj nitz'et ri choj ri c'uluman que nibün rix?
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Roma si c'o jun chive ri nsujüs pa juzgado roma c'o ruc'as riq'uin jun vinük, nutij ruk'ij richin nuchojmirsaj-ri' riq'uin ri vinük ri xsujun chirij, tok xa c'ateri' quitz'amon-e bey pa juzgado. Roma si man nuchojmirsaj tüj ri' riq'uin ri vinük achique chok q'uin c'o-vi ruc'as, nuc'u'üx c'a chuvüch ri juez ri', y ri juez ri' nujüch-e pa ruk'a' ri achi ri nchajin ri cárcel, y ri chajiy-cárcel nuc'uaj-e, richin nutz'apij.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Y ketzij ninbij, que ri vinük ri ntoc pa cárcel roma ruc'as, man ntel tüj pe chiri' si man nutoj tüj can ronojel ri ruc'as.
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.