Lucas 12
Eastern Kaqchikel NT (CAK_EAS) vs ARA
1 Y ri vinük xemolotüj c'a apu. Pa mil vinük ri xquimol-apu-qui' chiri'. Romari' nquitopila' chic qui'. Y ri Jesús xutz'om c'a tzij quiq'uin ri rachibila' nabey, y xbij c'a cheque: Tichajij-ivi' chuvüch ri levadura quichin ri achi'a' fariseos. Ri levadura ri quichin ri achi'a' fariseos ja ri ca'i' quipalüj.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Y ronojel ri man k'alajrisan tüj nk'alajin-pe. Y ronojel ri tz'apül can rij, ntel c'a pe pa sük, y conojel c'a nye'etaman, y conojel chuka' nyetz'eton.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Roma c'a ri' rix, ronojel ri ibilon pa tak evatül, ronojel nbek'alajin-pe. Y ronojel c'a ri ibilon pa tak ixiquin pa jay, nbetamüx na coma ri vinük y nbesiq'uin chubixic pa tak ruvi' cheque ri jay.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Y roma chuka' ri' ninbij chive rix ri rix nu-amigos: Man tixbij-ivi' chiquivüch ri xaxe oc ri ch'acul ri nyetiquer nquicamsaj, y tok quicamsan chic ri ch'acul man jun chic achique nyetiquer ta nquibün.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Y ninbij c'a chive achique chok chuvüch c'uluman que nixbij-ivi': Tixbij-ivi' chuvüch ri jun ri ntiquer nyixrutük pa k'ak', y man xe tüj ri ch'acul nucamsaj. Tixbij c'a ivi' chuvüch ri nbanun quiri'.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Y rix chuka' jabel ivetaman que tok nye'ilok' vo'o' vit tak ch'ipa', xaxe ca'i' tak centavos cajil. Y man riq'uin tüj que ri vit tak ch'ipa' ri' man jun oc ri cajil, ri Dios man jun bey nyerumestaj ta can.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Y ya voro chi comi rix. Rix ajlan-vi ri rusmal tak ivi'. Ri Dios man jun bey nyixrumestaj ta can. Ri Dios juis nyixrujo'. Más nyixrujo' que chiquivüch ri vit tak ch'ipa'. Roma c'a ri' man tixbij-ivi'.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Chuka' ninbij c'a chive, que achique na vinük ri nuk'alajrisaj-ri' que vichin yin, yin chuka' ri xinalüx chi'icojol, nink'alajrisaj que rija' vichin chic yin. Y ri tzij re' chiquivüch ri ru-ángeles ri Dios ninbij-vi.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Jac'a ri vinük ri man nuk'alajrisaj tüj ri' que vichin yin, yin c'a chuka' man nink'alajrisaj tüj ri rubi' chiquivüch ri ru-ángeles ri Dios, roma man vichin tüj yin ri vinük ri'.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Y achique na c'a vinük ri nyok'on vichin yin ri xinalüx chi'icojol, ncuyutüj c'a rumac. Jac'a ri nyok'on richin ri Lok'olüj Espíritu, man ncuyutüj tüj c'a rumac.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Y si ja yin ri nquinitakej, romari' nyixuc'u'üx chiquivüch ri más nimalüj achi'a' pa tak jay ape' ntzijos-vi ri rutzij ri Dios, y romari' chuka' nyixuc'u'üx chiquivüch autoridades pa tak juzgado, man tinuc juis achique ri nibij cheque y achique rubanic tzij nicusaj richin nyixch'o chiquivüch.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Roma tok nc'atzinej que nyixch'o-apu, ja ri Lok'olüj Espíritu ri nyo'on tzij chive richin nibij-apu, xbij ri Jesús.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Y chiri' chiquicojol ri juis vinük ri quimolon-apu-qui', c'o c'a jun ri xch'o-apu y xbij chin ri Jesús: Maestro, xbij c'a chin. Tabana' favor cach'o riq'uin ri nunimal y tabij chin que tuya-pe ri herencia ri rubanun-ka rija' chin que richin.
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Pero ri Jesús xbij chin ri achi: ¿Banun comi chuve yin que yin jun juez pan ivi' rix y chuka' yin jun jachoy-herencia chi'icojol?
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Y ri Jesús xch'o chic c'a cheque ri vinük y xbij: Titz'eta' c'a ka ivi' jabel richin nichajij ri ic'aslen, richin que man tipu'u rayinic pan ivánima chirij ronojel ruvüch cosas. Roma stape' (aunque) juis q'uiy rubeyomal jun vinük, man ja tüj ri' ri nyo'on ruc'aslen.
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Y jari' tok ri Jesús xutz'om rubixic jun ejemplo, y xbij: C'o c'a jun achi beyon, ri juis ulef ruchajin. Y jun bey c'a, juis cosecha ri xumol.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Roma c'a ri' ri beyon ri' xunuc-ka pa ránima: ¿Achique ta jun ninbün richin quiri' ninyüc ronojel ri nu-cosecha? Roma man jun chic ape' ninya-vi ri ch'aka chic.
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Y tok xnucutüj chin, xbij: Más utz nyentaluj na e ri cocoj tak cabül, y nyenbün chic ch'aka más nimak'. Y chupan ri cabül re' nyenyacala-vi ri nyenchajin y ronojel ri nu-cosecha chuka'.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Y ninbij c'a chin ri vánima: Vánima, vocomi juis q'uiy a-cosas ri ayacon, y q'uiy juna' man natij tüj vayjül. Caquicot c'a, catuxlan, cava' y tatij ya', xbij ri beyon chin ri ránima.
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Pero ri Dios xbij chin ri beyon ri': Tonto chi achi, chupan ri ak'a' re' ninvoyoj-e ri avánima, ¿y ronojel ri abeyomal ri xayüc, achique c'a ri nchinan can?
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Quiri' c'a ri vinük ri nmolon beyomül richin ri ruch'ulef, y xa manak rubeyomal ri Dios riq'uin ránima.
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Y ri Jesús xbij c'a cheque ri rachibila': Ninbij c'a chive, que man titz'om pena roma ri achique nc'atzin chive k'ij-k'ij, ri ape' nivil-vi ivay y ri ape' nic'ün-vi itziek.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Roma si ri Dios xuya-pe ic'aslen chuvüch ri ruch'ulef, nuya-pe chuka' ri ivay richin c'o ic'aslen y ri itziek richin nitz'apij-ivi'.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Que'itz'eta' na pe' ri ch'ipa' quibini'an c'uch. Ri ch'ipa' ri' man nyetico'n tüj, y romari' manak cosecha nquelesaj juna-juna', nixta manak chuka' quicabal richin quiyacon ta quijal. Pero man riq'uin tüj ri' rije' nyeva', roma ja ri Dios ri nyo'on quivay. Ya voro chi comi rix man ta nuya' ivay ri Dios, tok rix más c'o ivakalen que chiquivüch ri ch'ipa'. Xa roma c'a ri' man más tinuc ri'.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 ¿C'o ta comi jun chive rix ri ntiquer ta nbanun que nq'uiy chic ba', roma nutz'om pena chubanic? Man jun.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Y si xa jun samaj ri juis co'ol cachi'el re' man nyixtiquer tüj nibün, ¿achique c'a roma tok nitz'om pena richin nivil ivay, itziek y ri ch'aka chic ri nyec'atzin chive?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Que'itz'eta' na pe' ri cotz'i'j quibini'an lirio. Que'itz'eta' na pe' tok nyeq'uiy. Rije' man nyesamüj tüj, ni man nyebatz'in tüj, richin quiri' nquibanala' ta quitziek jabel oc. Man jun bey. Y c'o c'a jun rey richin ri Israel xc'uje' ojer can ri rubini'an Salomón. Rija' ruyon jabel tak tziük ri xerucusaj, pero man jun bey xc'uje' ta jun rutziek cachi'el titzu'un jun cotz'i'j.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Roma ri cotz'i'j jari' ri tziük ri nuya' ri Dios cheque ri k'ayis. Y stape' (aunque) ri k'ayis man ta nlayuj, roma jun k'ij jabel rubanun, jun chic k'ij nchaki'j-ka y c'ateri' ntorix pa k'ak'. Man riq'uin tüj ri' ri Dios nuvek jabel. Y si ri Dios nuvek jabel ri k'ayis, ¿achique c'a roma rix man iyo'on tüj ivánima riq'uin que nuya' itziek?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Romari' rix man titz'om pena nicanola' ri ivay y iya'.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Roma conojel vinük quere' nquibün. Pero rix c'o jun Itata' ri retaman chic que jare' ri nc'atzin chive.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Romari' ri c'uluman que nibün rix ja ri tiya-ivi' chuxe' rutzij ri Dios. Y si nibün c'a quiri', ri Dios nuya' jun ic'aslen jabel, y nuya' chuka' ri nc'atzin chive.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Roma c'a ri' man tixbij-ivi' rix ri nyixtzekleben vichin, roma stape' (aunque) xa rix ba' oc, rurayibül vi c'a ri aj-chicaj Itata' que nyixc'uje' pa ruk'a' rija'.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Tic'ayila' c'a ri ichajin y tiyala' cheque ri vinük ri man jun quichajin. Si quiri' c'a nibün, nc'uje' jun iyacbal chila' chicaj ri man jun bey nk'ey, y nc'uje' chuka' ibeyomal ri man jun bey nq'uis. Chila' chicaj man jun elek'on, nixta jun chuka' jut ri nchicopirsan.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Roma ri ivánima nc'uje' ape' c'o-vi ri ibeyomal, roma jari' ri nitzeklebej-e.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Tichajij c'a ri ic'aslen, y chi jumul tic'at ri i-candil.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Tibana' c'a cachi'el nquibün ri samajela' pa jun jay. Ri samajela' coyoben que ntzolij-pe ri cajaf benük pa jun c'ulubic, richin quiri' tok nka-pe y noyon-apu, jari' nquijük ri ruchi-jay chuvüch.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Y jabel c'a quiquicot ri samajela' ri ye c'üs tok xka-pe ri cajaf. Y ketzij ninbij chive, que ri cajaf mismo nbanun ruc'ojlen ronojel richin nyerutz'uyuba' ri rusamajela' chuvüch mesa y nuya-apu ronojel cosas richin nc'ux chiquivüch. Nyerilij-apu jabel roma juis nquicot que c'a coyoben-apu ri hora ri'.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Y si ri cajaf ri samajela' ri' nka-pe pa nic'aj-ak'a' o ja tok nsaker yan cumaj, ri samajela' ri' jabel quiquicot roma c'a ye c'üs chiroyobexic ri cajaf ri hora ri'.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Y rix ivetaman, que si ta jun rajaf-jay retaman jampe' napon jun elek'on pa racho, ri rajaf-jay ri' nc'ase' richin nuchajij ri racho, y man nuya' tüj k'ij que ri elek'on nujük-apu ri racho richin nelek'-e.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Romari' rix chi jumul c'a quinivoyobej-apu, roma ja tok man ja tüj, man ja tüj ri' ninuc, jari' tok nquinka-pe yin ri xinalüx chi'icojol, xbij ri Jesús.
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Jari' tok ri Pedro xbij chin ri Jesús: Ajaf, ¿rat xatzijoj ri ejemplo re' xaxe cheke roj avachibila', o xatzijoj cheque conojel vinük?
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Y ri Ajaf Jesús xbij: Yin nquich'o cheque conojel ri ye cachi'el ri samajel pa jun jay, ri nban chin roma ri rajaf que nc'uje' pa quivi' ri ye aj pa racho, richin que nuya' quivay y richin que nuya' ronojel ri nc'atzin cheque tok napon ri hora. Y si ri samajel ri' nbün ta ri bin can chin y utz nbün chin ronojel ri samaj, ¿achique ta comi nbün?
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Rija' nbün-vi ri samaj ri bin can chin, y romari' nquicot ránima tok nbelitüj-ka roma ri rajaf y ntajin chubanic ri samaj.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Ketzij c'a ninbij chive que ri rajaf ri samajel ri' nuya' pari' ronojel ri ruchajin, richin que nuchajij.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Jac'a si ri samajel ri' nunuc-ka pa ránima: Ri vajaf ri' xa c'a man jani nka-pe, nbij ta ka. Y nutz'om ta c'a nyeruch'ey ri ch'aka chic samajela' achi'a' y ixoki', y xaxe ta va'in nbün, y nutz'om rutijic ya' richin nk'abür, y man jun tüj chic samaj nbün,
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 jac'a ri k'ij y ri hora tok man jun nunuc que nka-pe ta ri rajaf, jari' tok nka-pe. Ri rajaf nuya-vi ru-castigo pari' ri samajel ri' y nuya' quiq'uin ri ch'aka chic samajela' ri man nyetaken tüj tzij.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 Ri samajel c'a ri etamayon achique nrajo' ri rajaf, pero xa man nuchojmirsaj tüj ri' richin nbün ri samaj, ni man nbün tüj ri nrajo' ri rajaf, ri samajel c'a re' nka-ka juis ru-castigo pari'.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Jac'a ri samajel ri xa man retaman tüj achique ri nrajo' ri rajaf, y c'o ri man utz tüj nyerubanala-apu, stape' (aunque) ta ri samajel ri' c'uluman ta que juis ru-castigo nka-ka pari', man quiri' tüj nban chin, ri ru-castigo ri nka-ka pari' rija' man ta nc'o ruvi'. Roma ri q'uiy c'a yo'on chin, chuka' q'uiy c'a ri nc'utux chin, si rubanun o xa man rubanun tüj. Chuka' ri q'uiy ri jachon can pa ruk'a', q'uiy c'a chuka' ri nc'utux chin, que achique c'a ri rubanun riq'uin, xbij ri Jesús.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Yin xinka-pe chuvüch ri ruch'ulef chuya'ic c'a ri k'ak' chi'icojol. Y juis ninrayij que ri k'ak' re' nc'at ta chic.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Pero nabey nc'atzin c'a que ninc'usaj c'a na pokonül, romari' nk'oxon vánima ri voyoben-apu, y juis ninrayij que c'unük ta chic can ri jun pokonül re'.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 ¿Rix ninuc que yin xinpu'u richin nuc'amon-pe quicot chuvüch ri ruch'ulef? Man quiri' tüj. Voma yin yec'o ri nquijachala-qui'.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Romari' richin chikavüch-apu, si pa jun jay yec'o ye vo'o' vinük, ye oxi' xa nyecatüj c'a chiquij ri ye ca'i', o ja ri ye ca'i' ri nyecatüj chiquij ri ye oxi'. Pero man nquic'uaj tüj qui'.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Ri tata'aj man nka' tüj c'a chuvüch ri nbij ri ruc'ajol. Nixta ri c'ajol man nka' tüj chuvüch ri nbij ri rutata'. Nixta ri te'ej man nka' tüj chuvüch ri nbij ri ral-xtün chin. Y quiri' c'a chuka' ri xtün man nka' tüj chuvüch ri nbij ri rute' chin. Y quiri' c'a ri alite' man nquic'uaj tüj qui' riq'uin ri rali', roma man junan tüj nyenucun, y nixta ri ali' nuc'uaj-ri' riq'uin ri ralite'.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Y ri Jesús xbij c'a chuka' cheque ri vinük: Rix ivetaman achique titzu'un ri sutz' ri nc'amon-pe job. Y tok nitz'et c'a ri sutz' re', chanin nibij que npu'u job. Y npu'u-vi.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Y tok nutz'om ri cakik', ja retal ri' iyo'on que ntel yan sak'ij. Y ntel-vi sak'ij.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Rix xa ca'i' ipalüj, roma jabel ivetaman achique ri npu'u tok nitz'et que c'o sutz' chicaj y jabel chuka' ivetaman achique ri npu'u xaxe riq'uin nitz'et ri ruch'ulef. Si ivetaman ri', ¿achique c'a roma tok man ivetaman tüj chuka' achique tiempo ri rojc'o-vi?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 ¿Y achique c'a roma tok man pan iyon tüj nitz'et ri choj ri c'uluman que nibün rix?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Roma si c'o jun chive ri nsujüs pa juzgado roma c'o ruc'as riq'uin jun vinük, nutij ruk'ij richin nuchojmirsaj-ri' riq'uin ri vinük ri xsujun chirij, tok xa c'ateri' quitz'amon-e bey pa juzgado. Roma si man nuchojmirsaj tüj ri' riq'uin ri vinük achique chok q'uin c'o-vi ruc'as, nuc'u'üx c'a chuvüch ri juez ri', y ri juez ri' nujüch-e pa ruk'a' ri achi ri nchajin ri cárcel, y ri chajiy-cárcel nuc'uaj-e, richin nutz'apij.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Y ketzij ninbij, que ri vinük ri ntoc pa cárcel roma ruc'as, man ntel tüj pe chiri' si man nutoj tüj can ronojel ri ruc'as.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.