Lucas 9
Yakʼusda bughunek: k’andit khunek neba lhaidinla (CAFNT) vs NVI
1 'Et lanezi 'o 'at nanah yugha hoodul'eh, Sizi ts'iyawh buka' dani. Ntsi' nududeh, 'i ts'iyawh ndet whehílhtus chah, 'ink'ez himoodih wule ka, 'et hubugha óoni'ai. 'Ink'ez dune ndet hukw'e hunduda, 'et chah soo na'boohoolh'en, 'et chah hubugha óoni'ai.
1 Reunindo os Doze, Jesus deu-lhes poder e autoridade para expulsar todos os demônios e curar doenças,
2 'Uyoon nts'e na'a Yak'usda hubudayi cho unli 'et hubugha hubulh yalhtuk 'ink'ez nduda soo na'hubuhooleh, 'et wheni wheóobalh'a.
2 e os enviou a pregar o Reino de Deus e a curar os enfermos.
3 'Ink'ez ndo búlhni, “Nts'e tehdulh 'et ndi nuhtuz, k'us nuhwhu'ezdlai k'us lhes, k'us sooneya chah, 'et ndunt'i, 'i toohla gunih. 'Ink'ez nankoh dzoozt'an nyez, 'i waht'i gunih.
3 E disse-lhes: "Não levem nada pelo caminho: nem bordão, nem saco de viagem, nem pão, nem dinheiro, nem túnica extra.
4 Ndet koo danáh'az, 'et zeh wahke, 'ink'ez 'et koo zeh whenádooht'as.
4 Na casa em que vocês entrarem, fiquem ali até partirem.
5 'Et ndunnah danáh'as 'aw chanwhadusnih t'eh, 'et keyah whunateht'us whutsah, 'et hubulez ch'a nuhwhuke naóohghat. 'I bugha t'ehonózin buk'ewhutelts'ulh 'et buts'uh whélts'ulh.”
5 Se não os receberem, sacudam a poeira dos seus pés quando saírem daquela cidade, como testemunho contra eles".
6 'Et whenáhedel 'ink'ez keyah totsuk whutuh lhunáhusdel. 'Et whuz na'a dune khunek unzoo, 'i be hubulh yahulhtuk. 'Ink'ez keyah totsuk dune soo na'hulh'en.
6 Assim, eles saíram e foram pelos povoados, pregando o evangelho e fazendo curas por toda parte.
7 'Aw 'et hubudayi cho Herod hiyulhni whulh uduzts'ai nts'oh teh Sizi ne'ut'en. Bulunah nduhútni, “John yaidla hubutah nakhitna, 'en 'int'ah,” hutni. 'Et huwa ba nawh 'uhooja.
7 Herodes, o tetrarca, ouviu falar de tudo o que estava acontecendo e ficou perplexo, porque algumas pessoas estavam dizendo que João tinha ressuscitado dos mortos;
8 'Ink'ez 'uyoon chah 'uhutni, “Ndun 'en Elijah 'int'ah hoh nenalhts'et hainya.” 'Et 'onghunnah chah nduhútni, “En 'uda yinkak Yak'usda be nus whunilh'en, 'ilhunuh nakhítna 'ink'ez 'en 'ut'en.”
8 outros, que Elias tinha aparecido; e ainda outros, que um dos profetas do passado tinha voltado à vida.
9 'Et Herod 'utni, “John butsi k'unélht'o inle. 'Et whunts'i ndan hoh 'ut'en ndun lhe'hoont'ah teh ne'ut'en bulh 'údusts'o?” 'Ink'ez yuntelh'ilh hukwa' ninzun.
9 Mas Herodes disse: "João, eu decapitei! Quem, pois, é este de quem ouço essas coisas? " E procurava vê-lo.
10 'Et ndunnah whel'a whusanáhedel hoh dahét'en, 'et ts'iyawh hidani. 'Ink'ez “Aw 'et uztoodelh!” hubúlhni, 'ink'ez njan Bethsaida keyah whunat dune nuchasyah ts'ih wheóobanla.
10 Ao voltarem, os apóstolos relataram a Jesus o que tinham feito. Então ele os tomou consigo, e retiraram-se para uma cidade chamada Betsaida;
11 'Et whunts'ih 'ilhohuwezdel nahuhoon'ai hoh hiyuntezdel. 'Et Sizi hoont'i hoh highu nindel 'ink'ez nts'e na'a Yak'usda hubudayi cho unli hukw'un'a hubugha hubulh yalhtuk. 'Ink'ez ndunnah soo na'tetnilh hukwa' ninzun, 'en chah ts'iyawh soo ná'balh'en.
11 mas as multidões ficaram sabendo, e o seguiram. Ele as acolheu, e falava-lhes acerca do Reino de Deus, e curava os que precisavam de cura.
12 'Aw 'et ts'etniz hukw'elh'az ye'un whezulh 'ink'ez ndunnah lanezi 'o 'at nanah, 'en highu nindel 'ink'ez 'uhiyúlhni, “Ndunnah 'ilhohuwezdel nabalh'alh njan dune nuchasyah 'uts'int'ah. 'Et ndo ho keyah whunat hiya'alh, 'i hoket 'ink'ez 'et hutetez chah nahohólelh sih.”
12 Ao fim da tarde os Doze aproximaram-se dele e disseram: "Manda embora a multidão para que eles possam ir aos campos vizinhos e aos povoados, e encontrem comida e pousada, porque aqui estamos em lugar deserto".
13 'Et whunts'ih Sizi ndo búlhni, “Hoonliyaz hiyoo'alh, 'i hubugha naínuht'aih.” 'Et 'uhiyulhni, “Lhook nankoh 'ink'ez lhes skwulai chah, 'aw 'i zeh ts'ít'i. 'Et ndunnah 'ilhohuwezdel ts'uyi, 'i huba ts'onket t'eh, 'et zeh soo hubugha ná'uztet'alh.”
13 Ele, porém, respondeu: "Dêem-lhes vocês algo para comer". Eles disseram: "Temos apenas cinco pães e dois peixes — a menos que compremos alimento para toda esta multidão".
14 'Et njan 'ilhohuwezdel 'ankw'us 5,000 dune hinli. 'Et Sizi yugha hoodul'eh ndo búlhni, “Skwunlat lanezi hinli hoh (50) lhendun natl'ahudoolts'ilh budáhni.”
14 ( E estavam ali cerca de cinco mil homens ). Mas ele disse aos seus discípulos: "Façam-nos sentar-se em grupos de cinqüenta".
15 'Et whuz na'a 'uhuja. 'Aw 'et ts'iyawh natl'ahudelts'i hoh
15 Os discípulos assim fizeram, e todos se assentaram.
16 'et skwulai lhes yilhchoot 'ink'ez lhook nankoh chah, 'et nduk yutá'en 'ink'ez suchanailya ni hoh yuba tenadedli. 'Et taidalhkut 'ink'ez yugha hoodul'eh butl'ayánla, 'ilhohuwezdel hubugha híyo'alh ka.
16 Tomando os cinco pães e os dois peixes, e olhando para o céu, deu graças e os partiu. Em seguida, entregou-os aos discípulos para que os servissem ao povo.
17 Ts'iyawh 'uha'al 'ink'ez soo' na'hunesdai hoh ndai ts'utezkat, 'i ts'iyawh 'ilunahíwezdla hoh lanezi 'o 'at nankoh k'its'ai cho dezbun.
17 Todos comeram e ficaram satisfeitos, e os discípulos recolheram doze cestos cheios de pedaços que sobraram.
18 'Et hukw'elh'az Sizi dich'oh zeh tenadedli 'ink'ez higha hoodul'eh hiyulh 'ut'en 'ink'ez huboodulhkut, “Ilhohuwezel, 'en ndan usdli hutni?”
18 Certa vez Jesus estava orando em particular, e com ele estavam os seus discípulos; então lhes perguntou: "Quem as multidões dizem que eu sou? "
19 'Ink'ez 'uhiyúlhni, “John dune too be 'ulh'en 'int'ah hutni. 'Et 'onghunnah Elijah 'int'ah hutni. 'Ink'ez 'onghunnah 'uhutni 'uda nus whunilh'en, 'ink'ez 'ilhunuh dinadija, 'en 'int'ah, hutni.”
19 Eles responderam: "Alguns dizem que és João Batista; outros, Elias; e, ainda outros, que és um dos profetas do passado que ressuscitou".
20 'Et, “Nuhwheni do?” hubúlhni, “Ndan usdli dahni?” Peter yatelhtuk hoh ndi yúlhni, “Ndun Yak'usda buChrist ts'utni, 'en 'unint'ah.”
20 "E vocês, o que dizem? ", perguntou. "Quem vocês dizem que eu sou? " Pedro respondeu: "O Cristo de Deus".
21 'Et khunekti be ndo búlhni, “Khun teh 'uyoon dóohtni gunih!”
21 Jesus os advertiu severamente que não contassem isso a ninguém.
22 'Ink'ez ndo búlhni, “Yinkak dune ye' lhat whé dzuh nutezut buba 'uhoont'ah. 'Ink'ez ndunnah tsuh whudelhdzulh, nawhulnuk degha nus dézti, 'ink'ez Moses be' dustl'us 'uk'ununa'úsduguz chah, 'en ts'iyawh hich'a dutétni ho' hint'ah 'ink'ez 'et hituzelhghelh. 'Ink'ez whulh tat dzin dinadutédalh.”
22 E disse: "É necessário que o Filho do homem sofra muitas coisas e seja rejeitado pelos líderes religiosos, pelos chefes dos sacerdotes e pelos mestres da lei, seja morto e ressuscite no terceiro dia".
23 'Ink'ez ts'iyawh 'úbulhni, “Ndan dune se'ut'en k'ah ts'ih oot'en ka hukwa' ninzun, 'et ndunt'ah ndai dats'ínt'ah, ts'iyawh whuladootnih 'ink'ez dzin totsuk dulhdulalhgus yóolhchoot 'ink'ez suntooya.
23 Jesus dizia a todos: "Se alguém quiser acompanhar-me, negue-se a si mesmo, tome diariamente a sua cruz e siga-me.
24 'Et huwa ndunnah hoh húkhuna hotelhyih, 'en 'et whunts'ih tinta hoté'alh. 'Et whunts'ih ndan ye khuna si sugha tinta ooni'ai t'eh, 'en hoh ye khuna hotelhyih.
24 Pois quem quiser salvar a sua vida a perderá; mas quem perder a vida por minha causa, este a salvará.
25 'Et dune ndi yun k'ut nduhoolhcho whuch'a oonilhde t'eh, 'et whunts'ih dich'oh ye khuna tinta ní'ai k'us ye khuna yugha nahootélchulh t'eh, 'et ndet simba whuch'a hólhdeh?
25 Pois que adianta ao homem ganhar o mundo inteiro, e perder-se ou destruir a si mesmo?
26 'Et k'us ndan dune si, 'ink'ez sughunek 'i yukaya unli, 'et nket'ah yinkak dune ye', nts'o t'eh 'i be'aBá 'ink'ez Yak'usda bulizas hiye dezti chah, 'i 'et whuz na'a whusanaja t'eh, 'et sih ndunnah dune hukwayá tele.
26 Se alguém se envergonhar de mim e das minhas palavras, o Filho do homem se envergonhará dele, quando vier em sua glória e na glória do Pai e dos santos anjos.
27 'Alha 'un whudusni, bulunah njan nuhudelhúya ndet dahutetsah 'et whuts'un, ndet Yak'usda hubudayi cho unli, 'et dahutetsah whutsuh hote'ilh.”
27 Garanto-lhes que alguns que aqui se acham de modo nenhum experimentarão a morte antes de verem o Reino de Deus".
28 Lhk'udit dzin bat'en hukw'elh'az 'et njan ndutni, 'et Peter, John, 'ink'ez James ndoh dzulh k'uz dulh wheóobeldel whuz tenadutedli ka.
28 Aproximadamente oito dias depois de dizer essas coisas, Jesus tomou consigo a Pedro, João e Tiago e subiu a um monte para orar.
29 'Et 'awhuz tenadudli hoh 'et bunen ts'ih 'uts'un be hoonet'en suli. 'Ink'ez bunaih chah soo ts'ah'un lheyul suli, 'ink'ez buts'uh ha'ánduz suli chah 'uja.
29 Enquanto orava, a aparência de seu rosto se transformou, e suas roupas ficaram alvas e resplandecentes como o brilho de um relâmpago.
30 Khunyaz nanah dune, 'en hiyulh yálhtuk. 'Ilhunuh Moses 'ink'ez 'ilhunuh Elijah.
30 Surgiram dois homens que começaram a conversar com Jesus. Eram Moisés e Elias.
31 Whet'en buts'uh hayánduz 'i be hóodet'en. 'Et Jerusalem ts'ih datenilh hoh datétsah lhaóodutelilh, 'et huwa hubulh yálhtuk.
31 Apareceram em glorioso esplendor, e falavam sobre a partida de Jesus, que estava para se cumprir em Jerusalém.
32 'Et Peter 'ink'ez hiyulh 'ut'en sa tube hantez. 'Et ts'ah'un na'a ts'enawhehunide hoh 'et Sizi buts'uh hayánduz, 'i nanah dune yuzih siyin hoh hitelh'en.
32 Pedro e os seus companheiros estavam dominados pelo sono; acordando subitamente, viram a glória de Jesus e os dois homens que estavam com ele.
33 'Et hukw'elh'az highu when'az hoh Peter, 'en Sizi ndi yúlhni, “Nemoodih hoonzoo njan uzdelhts'i. Tat whut'ah uztetez 'uts'uhooleh. 'Ilhunuh nyun mba, ilhunuh Moses ba, 'ink'ez 'ilhunuh chah Elijah ba.” 'Et whunts'ih Peter daja dutenilh 'aw t'eoonuszun.
33 Quando estes estavam se retirando, Pedro disse a Jesus: "Mestre, é bom estarmos aqui. Façamos três tendas: uma para ti, uma para Moisés e uma para Elias". ( Ele não sabia o que estava dizendo. )
34 Awhuz yalhtuk hoh kw'us buk'eyínde. 'Et kw'us hubunanezdo hoh 'et whe hunelhújoot.
34 Enquanto ele estava falando, uma nuvem apareceu e os envolveu, e eles ficaram com medo ao entrarem na nuvem.
35 Kw'us tah ts'ih khunek huduzts'ai, “Ndun suYe' 'en buk'esi' 'int'ah. 'En oozólhts'a,” ni.
35 Dela saiu uma voz que dizia: "Este é o meu Filho, o Escolhido; ouçam a ele! "
36 'Et yatuk 'ustl'e' 'uwhudeja hoh Sizi dich'oh zeh 'int'ah hinilh'en. 'Et 'aw hoonliyaz cha'hudínil ndet hohon'en. 'Et hoh da dzin 'aw dune nduchahudinil nts'e na'a hinalh'en 'et.
36 Tendo-se ouvido a voz, Jesus ficou só. Os discípulos guardaram isto somente para si; naqueles dias, não contaram a ninguém nada do que tinham visto.
37 'Et 'om bun dzin dzulhyaz k'ut ts'ih hanáhedel hoh 'ilhohuwezdel Sizi hidudezdel.
37 No dia seguinte, quando desceram do monte, uma grande multidão veio ao encontro dele.
38 'Ilhunuh dune 'ilhohuwezdel hubutah, 'en Sizi 'últus be yuts'u háyih hoh njan ndi yulhni, “Nehodilh'eh nts'u tédusdlih suye' nolh'en. 'En 'aw 'en zeh 'ilhunuh suye' 'int'ah.
38 Um homem da multidão bradou: "Mestre, rogo-te que dês atenção ao meu filho, pois é o único que tenho.
39 'Et khunyaz ntsi' nududeh, 'i yilhchuk ibulh hazulh, bukaootuzuk, 'ink'ez huwus buza hanúldoh. 'Et huwa ndulhcho hoh bukaootúzuk. 'Ink'ez tube howa whúlna hoh yeyáhanadudoh.
39 Um espírito o domina; de repente ele grita; lança-o em convulsões e o faz espumar; quase nunca o abandona, e o está destruindo.
40 'Et nye hódul'eh hubuts'uh tédusdli hits'uh hanáhidoolhdeh ka, 'et whunts'ih 'aw 'uhooneh ghaít'ah.”
40 Roguei aos teus discípulos que o expulsassem, mas eles não conseguiram".
41 'Et sizi 'utni, “Nuhwheni k'an ndoh whudezulh 'alha 'i be nuhwhuba 'alha' cha'hoot'ah. Nuhwheni dune 'aw ts'ah'un cha'it'ah ahli. Dawhuldzah nuhtah 'utest'ilh hoh nohwhulh whúsyin? Nye' suts'ílhtelh!”
41 Respondeu Jesus: "Ó geração incrédula e perversa, até quando estarei com vocês e terei que suportá-los? Traga-me aqui o seu filho".
42 'Et 'awhuz Sizi ts'un yelhtelh hoh ndi ntsi' nududeh, 'en 'uski nayáno 'ink'ez yukaootelhzut. 'Et Sizi ntsi' nududeh, 'i khunekti be hukwa' yudáni, 'ink'ez 'uski soo na'uja hoh bu'abá yutl'anáyalhti.
42 Quando o menino vinha vindo, o demônio o lançou por terra, em convulsão. Mas Jesus repreendeu o espírito imundo, curou o menino e o entregou de volta a seu pai.
43 'Ink'ez Yak'usda daltus 'et huwa ts'iyannah huba hooncha suli. 'Ink'ez Sizi nts'oh tune'ust'en huba hooncha k'et, 'aw buk'eóodoozit ghaít'ah. Hoh da zeh yugha hoodul'eh 'en 'úbulhni,
43 E todos ficaram atônitos ante a grandeza de Deus. Estando todos maravilhados com tudo o que Jesus fazia, ele disse aos seus discípulos:
44 “Ndi khunek be nohwhulh yatelhtuk, soo cho nuhdzi be wheoodoolts'it. 'Aw 'et nilhdukw yinkak dune ye', 'en dune ntsi' tl'aduteltelh k'une' hitel'ilh ka.”
44 "Ouçam atentamente o que vou lhes dizer: o Filho do homem será traído e entregue nas mãos dos homens".
45 'Et whunts'ih njan daja ni 'aw ts'ah'un t'echahonízil. 'Aw huba ts'et ka hachahóolts'ulh. 'Et huwa daja ni, 'aw ts'ah'un nachahuhoo'al. 'Et whunts'ih whehúnuljut, 'aw hukwa hiyoodolhkut ghaít'ah.
45 Mas eles não entendiam o que isso significava; era-lhes encoberto, para que não o entendessem. E tinham receio de perguntar-lhe a respeito dessa palavra.
46 'Ink'ez hedich'oh lhtah 'ulhadutni, k'us ndan degha nus uncha tele.
46 Começou uma discussão entre os discípulos, acerca de qual deles seria o maior.
47 Hubudzi yuh daja huninzun 'et Sizi t'eooninzun. 'Et huwa 'ilhunuh 'uskiyaz yílhchoot 'ink'ez buzih ninílhti.
47 Jesus, conhecendo os seus pensamentos, tomou uma criança e a colocou em pé, a seu lado.
48 'Ink'ez ndo búlhni, “Et soo ts'ah'un na'a 'un whudusni, ndunnah soozi bugha ndun 'uskiyaz hik'esutset, 'en sk'ehintsi' ho' hint'ah. 'Ink'ez ndunnah sk'esutset, 'en ndun whuz de sútelh'a, 'en chah hik'esutset ho' hoont'ah. 'Et huwa, ndan nuhtah degha nus dune ba tel'en, 'en degha nus ncha tele.”
48 Então lhes disse: "Quem recebe esta criança em meu nome, está me recebendo; e quem me recebe, está recebendo aquele que me enviou. Pois aquele que entre vocês for o menor, este será o maior".
49 'Et John ndi yúlhni, “NeMoodihti 'ilhunuh dune nyoozi be ntsi' nududeh, 'i dune buts'uh hanaídulhdoh, 'et ts'uho'en. 'En 'aw nelh 'ilhunuh chailah, 'et huwa 'et ndut'en whuch'az nényoot.”
49 Disse João: "Mestre, vimos um homem expulsando demônios em teu nome e procuramos impedi-lo, porque ele não era um dos nossos. "
50 'Et whunts'ih Sizi ndi yúlhni, “Whuch'a' nehyoot ilah! 'Alha ndan 'aw nech'a chahuditni, 'en nets'ú détni 'int'ah.”
50 "Não o impeçam", disse Jesus, "pois quem não é contra vocês, é a favor de vocês".
51 'Aw 'et Sizi buba whusahonzut nduk yak'uz nátedalh huba, 'aw 'et Jerusalem whuts'u nalhú'a 'ink'ez whuz natedalh howun nanínuzut.
51 Aproximando-se o tempo em que seria elevado ao céu, Jesus partiu resolutamente em direção a Jerusalém.
52 Khunek yuba na'a dutsuh wheoobalh'a. 'En hutezdel hoh 'aw 'et 'ilhunuh Samaria keyah ts'ih hunindel hiba lhaoodutelilh ka.
52 E enviou mensageiros à sua frente. Indo estes, entraram num povoado samaritano para lhe fazer os preparativos;
53 'Et whunts'ih Jerusalem ts'ih tezya 'et nahuhoo'ai hoh njan keyah Samaria whut'en 'aw hikacha'nízun.
53 mas o povo dali não o recebeu porque se notava em seu semblante que ele ia para Jerusalém.
54 'Et yugha hoodul'eh James 'ink'ez John honalh'en bulh dahooja hoh Sizi hiyoodulhkut, “NeMoodihti Elijah k'una'a ndi kwun ndus de yak'uz ts'ih hadóonat 'ink'ez ts'iyawh hadóok'un uzdooni, 'et ih neba hukwa' ninzun?”
54 Ao verem isso, os discípulos Tiago e João perguntaram: "Senhor, queres que façamos cair fogo do céu para destruí-los? "
55 'Et whunts'ih hubuts'un nalhú'a 'ink'ez hukwa' hubudani, 'ink'ez 'utni, “Aw daja nahzun nt'ewhunuzáhzun 'et huwa' dahni!
55 Mas Jesus, voltando-se, os repreendeu, dizendo: "Vocês não sabem de que espécie de espírito são, pois o Filho do homem não veio para destruir a vida dos homens, mas para salvá-los";
56 Soo cho soo zélhts'ai, yinkak dune ye', dune ye khuna hoolah yutelhtsilh ka ilah whusainya, hubutelhyih ka whusainya.” 'Ink'ez 'et 'udun keyah whuyaz ts'ih whehándel.
56 e foram para outro povoado.
57 'Aw 'et ti hedulh hoh 'ilhunuh dune Sizi yughu ninya 'ink'ez ndi yúlhni, “SMoodihti nts'e ténya ts'ih 'ilhuz nyun tesyalh.”
57 Quando andavam pelo caminho, um homem lhe disse: "Eu te seguirei por onde quer que fores".
58 'Et Sizi ndi yúlhni, “Nanguz 'en chah 'an whut'i ho' 'int'ah 'ink'ez dut'aiyaz chah t'o ut'i. 'Et whunts'ih yinkak dune ye', 'aw netsin tet'alh 'et whunts'ih chahóot'ih.”
58 Jesus respondeu: "As raposas têm suas tocas e as aves do céu têm seus ninhos, mas o Filho do homem não tem onde repousar a cabeça".
59 'Et 'uyoon chah 'ulhni, “Nyun chah sunanyalh.” 'Et whunts'ih ndi yúlhni, “SMoodihti, k'at 'udechoo se'abá buyust'e wheyútelhtelh choo.”
59 A outro disse: "Siga-me". Mas o homem respondeu: "Senhor, deixa-me ir primeiro sepultar meu pai".
60 'Et whunts'ih Sizi ndi yúlhni, “Whute dudulh yahadla didutch'oh wheyúnalhuhoolyelh. 'Et whunts'ih nyun ndulhcho hoh nónya 'ink'ez ndi Yak'usda hubudayi cho unli, ts'iyannah 'et hubugha dóni.”
60 Jesus lhe disse: "Deixe que os mortos sepultem os seus próprios mortos; você, porém, vá e proclame o Reino de Deus".
61 'Et 'uyoon chah 'utni, “SMoodihti nyun tesyalh, 'et whunts'ih 'udechoo sukoo hudelhts'i ts'ih hubuts'un nunatesda choo 'ink'ez 'ilhuz wheni nuhghu tesyalh budutésnilh, 'et stl'ahóo'aih.”
61 Ainda outro disse: "Vou seguir-te, Senhor, mas deixa-me primeiro voltar e me despedir da minha família".
62 'Et whunts'ih Sizi ndi yúlhni, “Ndan wheoonilhch'ul 'ink'ez k'ah naidutut'ih t'eh, ndunt'ah ndet Yak'usda hubudayi cho unli, 'et 'aw huba soo cha'hit'ah ho' hint'ah.”
62 Jesus respondeu: "Ninguém que põe a mão no arado e olha para trás é apto para o Reino de Deus".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.