João 6
Yakʼusda bughunek: k’andit khunek neba lhaidinla (CAFNT) vs NVT
1 'Et hukw'elh'az Galilee bun k'ut 'et Sizi nyan whinki, 'i bun k'ut zeh Tiberias cha huwhútni.
1 Depois disso, Jesus atravessou o mar da Galileia, conhecido também como mar de Tiberíades.
2 Hunduda hubutah tube huwa 'ét'en tune' 'úst'en 'et hinilh'en, 'et huwa tube lhanah 'ilhunahuwésdel, 'en 'et nihínudelh.
2 Uma grande multidão o seguia por toda parte, pois tinham visto os sinais que ele havia realizado ao curar os enfermos.
3 'Et Sizi yasúya hoh yugha hoodul'eh tubulh, 'on ndoh dzulhyaz k'ut 'et nátl'ahúdelts'i.
3 Então Jesus subiu a um monte e sentou-se com seus discípulos.
4 'Aw 'et wheghah whudezulh Lizwif Yak'usda bulizas Hubutus Lhuséya whunahulnih.
4 Era quase tempo da festa judaica da Páscoa.
5 'Et nyoh dzulhyaz k'ut Sizi whunilh'en tube lhanah dune hits'ú lhadulh, 'et hubunilh'en hoh Philip 'uyúlhni, “Nts'e lhes ts'ootekulh, ndunnah dune hite'alh huba?”
5 Jesus logo viu uma grande multidão que vinha a seu encontro. Voltando-se para Filipe, perguntou: “Onde podemos comprar pão para alimentar toda essa gente?”.
6 'Et Sizi dich'oh daténilh 'et nt'eoonínzun, 'et whunts'ih Philip 'en yóolhdzi ho 'utni.
6 Disse isso para pôr Filipe à prova, pois já sabia o que ia fazer.
7 'Et Philip 'utni, “$200.00 k'ah dustl'us lhes 'aw huba soo cha'níltsuk, 'i 'ilhunuh hinli 'et whunts'ih ntsólyaz hite'alh, 'i hiya'al.”
7 Filipe respondeu: “Mesmo que trabalhássemos vários meses, não teríamos dinheiro suficiente para dar alimento a todos!”.
8 'Et 'ilhunuh Sizi yugha hoodul'eh, Andrew, Simon Peter bulhutsin, 'en Sizi ndi yúlhni,
8 Então um de seus discípulos, André, irmão de Simão Pedro, falou:
9 “Njan 'ilhunuh duneyaz netah 'ut'en, 'en lhes sut'e skwunlai (5) chah 'ink'ez lhookyaz nankoh (2) chah, 'i yit'i, 'et whunts'ih di wule lhe'huneltsuk yute'ulh huba?”
9 “Aqui está um rapaz com cinco pães de cevada e dois peixes. Mas que adianta isso para tanta gente?”.
10 'Et Sizi 'utni, “Ts'iyannah nitl'ahudoolts'ilh hubuhútni.” 'Et 'uhut'en tl'oyaz k'ut hoonli, 'et dune 5,000 bat'en hinli hoh 'et natl'áhudelts'i.
10 Jesus respondeu: “Digam ao povo que se sente”. Todos se sentaram na grama que cobria o monte. Só os homens eram cerca de cinco mil.
11 'Et Sizi lhes yílhchoot, Yak'usda ts'un suchanailya ni hoh tenadédli, 'ink'ez yugha hoodul'eh hubutl'áyanla, hudélhts'i ts'iyawh hubutah niyoowhnih ni. 'Et lhookyaz yílhchoot 'ink'ez 'i chah 'et ndúyinla. Ts'iyannah soo 'uneltsuk hoh hiyílhchoot 'ink'ez hiya'al.
11 Então Jesus tomou os pães, agradeceu a Deus e os repartiu entre o povo. Em seguida, fez o mesmo com os peixes. E todos comeram à vontade.
12 'Ink'ez ts'iyannah 'uhunesdai hoh, Sizi yugha hoodul'eh ndo búlhni, “Ndai ts'íhtezkat, 'i soo ts'iyawh 'ilhunawoohlelh, 'et huwa 'aw tintaookat ghaít'ah.”
12 Depois que todos estavam satisfeitos, Jesus disse a seus discípulos: “Agora juntem os pedaços que sobraram, para que nada se desperdice”.
13 'Et huwa soo ts'iyannah 'an'al hukw'elh'az, ndai highá wéz'al 'i ndi skwunlai lhes sut'e 'ink'ez nankoh lhookyaz bulh, díhtezkat, 'i lhunahighezdla hoh lanezi 'o 'at nankoh (12) hoongwun 'i dezbun.
13 Eles juntaram o que restou e encheram doze cestos com as sobras.
14 'Et ndunnah dune honalh'en hoh Sizi dahoolcho 'uja, “Et 'alha' hoont'ah hoh ndun 'en nus whunilh'en 'et njan yun k'e teyalh, 'en 'int'ah,” hutni.
14 Quando o povo viu Jesus fazer esse sinal, exclamou: “Sem dúvida ele é o profeta que haveria de vir ao mundo!”.
15 'Et Sizi t'éwhunínzun hubudayi cho tele, 'et k'ehintét'a hukwa' huninzun, 'et huwa doo chah zeh dich'oh dzulhyaz k'uz whenája.
15 Jesus sabia que pretendiam obrigá-lo a ser rei deles, de modo que se retirou, sozinho, para o monte.
16 'Aw 'et hulhgha suli hoh yugha hoodul'eh 'en bun k'ut ts'ih whenahedel,
16 Ao entardecer, os discípulos de Jesus desceram à praia,
17 'ink'ez ts'i be nahédel nyan keyah Capernaum ts'ih whuz nahutekelh hukwa' huninzun. 'Aw 'et tube tsahólhgus suli 'ink'ez Sizi 'awhuz bughu nachasdak.
17 entraram no barco e atravessaram o mar em direção a Cafarnaum. Quando escureceu, porém, Jesus ainda não tinha vindo se encontrar com eles.
18 Tube nilhtsi ulhtus, 'et huwa too k'ut tatsi díncha suli.
18 Logo, um vento forte veio sobre eles, e o mar ficou muito agitado.
19 'Aw 'et bun k'ut lhulcho 'uhut'en hékelh hoh, Sizi too k'ut uyalh hoh hitelh'en, 'ink'ez 'aw 'et hubuts'i hubughah haínya hoh tube híyenelhujoot.
19 Depois de remarem cinco ou seis quilômetros, de repente viram Jesus caminhando sobre o mar, em direção ao barco. Ficaram aterrorizados,
20 'Et, “Aw senlhujut ílah, si 'ust'en!” hubúlhni.
20 mas ele lhes disse: “Sou eu! Não tenham medo”.
21 'Et ndo búlhni hukw'elh'az huhóont'i hoh hubuts'i be naja. 'Et hubughu denája ibulh, 'a hoh nts'e yun k'ut hutézki, whuz yáhuzki.
21 Eles o receberam no barco e, logo em seguida, chegaram a seu destino.
22 'Om bun dzin 'et ndunnah bun k'ut ts'ih 'ilhohuwezdel ínle ts'iyaz 'ilho zeh 'et hinalh'en ínle, 'et huwa Sizi 'aw yugha hoodul'eh hubughut denachaídal, hi'et whenadúki t'éhonínzun.
22 No dia seguinte, a multidão que tinha ficado do outro lado do mar viu que os discípulos haviam pegado o único barco dali e que Jesus não fora com eles.
23 'Et whunts'ih ndet neMoodihti Yak'usda ts'un lhes ba tenadedli 'ink'ez dune tainínla huyoo'alh wheni, 'et whuzih, 'et hukw'elh'az 'uyoo ts'i chah Tiberias whuz de hainkat.
23 Alguns barcos de Tiberíades se aproximaram do lugar onde o povo tinha comido os pães depois que o Senhor os abençoou.
24 'Et ndet 'ilhohuwezdel ts'iyawh t'ehonanzin Sizi chah hoolah 'ink'ez yugha hoodul'eh chah ts'iyawh chah huhóolah, 'et huwa didut chah ts'iyawh ts'i be hándel 'ink'ez nyan Capernaum ts'ih whehánki Sizi hikunúta wheni.
24 Quando a multidão viu que nem Jesus nem os discípulos estavam ali, todos entraram nos barcos e atravessaram para Cafarnaum, a fim de procurá-lo.
25 'Et ndunnah 'ilhohuwezdel bun k'ut nyan nahuninki hoh Sizi nahiyilhti 'ink'ez hiyoodulhkut, “Rabbi nkeda njan 'et nínya?” hiyulhni.
25 Encontraram-no do outro lado do mar e lhe perguntaram: “Rabi, quando o senhor chegou aqui?”.
26 'Et Sizi ndo búlhni, “Soo ts'ah'un na'a 'un whudúsni, 'aw njan nuhnalh huwa 'ét'en túne' 'ust'en, 'et huwa zeh ilah skunáhta. Ndi lhes nuhgha ní'ai, 'ink'ez be soo 'uhja, 'i ka zeh 'aht'en skunúhta.
26 Jesus respondeu: “Eu lhes digo a verdade: vocês querem estar comigo não porque entenderam os sinais, mas porque lhes dei alimento.
27 Ndi naht'alh 'i hoolah nadleh ho' 'int'ah, 'aw 'i ilah bukunáhta, k'us ndi ah'alh 'i dune 'ilhuz wule beye khútena, 'i zeh bukunóohta. Yinkak dune ye', 'en 'i nuhwhughá yoo'alh, be'aBá Yak'usda 'en yugha óoni'ai, 'en behóodel'en, buYe' 'int'ah 'et huwa.”
27 Não se preocupem tanto com coisas que se estragam, como a comida, mas usem suas energias buscando o alimento que permanece para a vida eterna, o qual o Filho do Homem pode lhes dar. Pois Deus, o Pai, colocou em mim seu selo de aprovação”.
28 'Et 'uhiyúlhni, “Dats'út'en hoh ndi Yak'usda be 'ut'en 'uts'utélh'ilh?”
28 “Nós também queremos realizar as obras de Deus”, disseram eles. “O que devemos fazer?”
29 'Et Sizi ndo búlhni, “Ndun dune Yak'usda nuhts'u whusayálh'a, 'en nuhwhuba 'alha 'oot'e. Ndi 'i Yak'usda be 'ut'en, 'i 'int'ah.”
29 Jesus lhes disse: “Esta é a única obra que Deus quer de vocês: creiam naquele que ele enviou”.
30 'Et 'uhiyúlhni, “Dant'i 'ut'en 'utalh'ilh? 'Ilhunuh huwa 'ét'en neba 'uhoonleh, 'et t'eh ts'onoolh'en, 'ink'ez neba 'alha 'ont'e.
30 Eles responderam: “Se deseja que creiamos no senhor, mostre-nos um sinal. O que o senhor pode fazer?
31 Wheni netsuh whudelhdzulh 'aw dune chahóot'ih ts'ih manna ndus de hainkat, 'i hiya'al. Yak'usda be' dustl'us k'ut 'uk'une'úsduguz bughunek, 'i 'utni, ‘Lhes yak'uz haínkat, 'i bugha íni'ai hiyoo'alh wheni,” hiyulhni.
31 Afinal, nossos antepassados comeram maná no deserto! As Escrituras dizem: ‘Moisés lhes deu de comer pão do céu’”.
32 'Et Sizi ndo búlhni, “Soo ts'ah'un na'a 'un whudúsni 'aw Moses 'en bugha ílah ndi lhes yak'uz hainkat, 'i nuhgha yá'aih inle, 'et k'us se'aBá 'en 'ut'en yak'uz whules nuhgha yú'aih.
32 Jesus disse: “Eu lhes digo a verdade: não foi Moisés quem lhes deu pão do céu. É meu Pai quem dá o verdadeiro pão do céu a vocês.
33 Ndi Yak'usda bules 'en 'int'ah ndus de yak'uz haínya 'ink'ez yinkak whudune 'ilhuz wheni hiye khútenalh 'i bugha iní'ai.”
33 O verdadeiro pão de Deus é aquele que desce do céu e dá vida ao mundo”.
34 'Et 'uhiyúlhni, “NeMoodihti, k'an whuts'un 'ahoolhyez ndi lhes 'i negha óon'alh.”
34 “Senhor, dê-nos desse pão todos os dias”, disseram eles.
35 'Et Sizi ndo búlhni, “Si 'ust'ah ndi lhes ndai dune yugha khúna 'i usdli. Ndan sughuyih, 'en 'aw 'ilhuz wheni buye'óolts'ilh ghaít'ah, 'ink'ez ndan si buba 'alha' 'ust'ah, 'aw 'ilhuz wheni ta'hóde ghaít'ah.
35 Jesus respondeu: “Eu sou o pão da vida. Quem vem a mim nunca mais terá fome. Quem crê em mim nunca mais terá sede.
36 'Et 'un whudúsni, k'an sunulh'en 'et whunts'ih 'aw nuhwhuba 'alha' cha'úst'ah.
36 Mas vocês não creram em mim, embora me tenham visto.
37 Ndunnah 'en se'aBá sugha bunínla, 'en suts'un hútoodelh, 'ink'ez ndan sughuyih, 'aw hubuch'a naóolhu'ah ghaít'ah.
37 Contudo, aqueles que o Pai me dá virão a mim, e eu jamais os rejeitarei.
38 'Et húkwa ndus de yak'uz ts'ih háya. 'Aw sich'oh hukwa' nuszun tuné' test'en huba ilah, ndun whuz de sútelh'a, 'en nts'oh tula daóotenilh hukwa' ninzun, 'i 'ut'en 'óosdleh wheni whusáya.
38 Pois desci do céu para fazer a vontade daquele que me enviou, e não minha própria vontade.
39 'Ink'ez se'aBá, whuz de sútelh'a, 'en ndunnah sugha buninla 'aw 'ilhunuh whunts'ih yudóonih hukwa cha'nízun, 'ink'ez dek'elh'az dzin t'eh dinabudutélelh.
39 E esta é a vontade de Deus: que eu não perca um sequer de todos que ele me deu, mas que ressuscite todos no último dia.
40 Ndunnah Yak'usda buYe' t'einínzun 'ink'ez 'en buba 'alha 'uyint'ah, 'ilhuz wheni hiye khúna 'i hiye'tét'ilh, 'ink'ez dek'elh'az dzin t'eh 'en dinabudutélelh. Ndun whuz de sútelh'a njan 'et hukwa' ninzun 'et huwa,” hubúlhni.
40 Pois é a vontade de meu Pai que todo aquele que olhar para o Filho e nele crer tenha a vida eterna, e eu o ressuscitarei no último dia”.
41 'Et Lizwif 'en Sizi hich'a yáwhenilhtuk, “Datni hóh 'utni ndi lhes yak'uz ts'ih halts'ut 'i 'ust'ah ni?”
41 Então os judeus começaram a criticá-lo, pois ele havia afirmado: “Eu sou o pão que desceu do céu”.
42 'Ink'ez chah 'uhutni, “Nilh'en lhe'hoont'ah k'una'a yalhtuk! Ndun 'utni, 'en Joseph buye' Sizi 'en 'int'ah, 'ink'ez be'abá chah, be'ama chah, t'ébuznínzun. Nts'e na'a 'utni ndus de yak'uz ts'ih háya ni?” hutni.
42 Diziam: “Este não é Jesus, filho de José? Conhecemos seu pai e sua mãe. Como ele pode dizer: ‘Desci do céu?’”.
43 'Et Sizi ndo búlhni, “Aw nuhwheni tah sughu yálhtuk ilah!
43 Jesus, porém, respondeu: “Parem de me criticar.
44 Ndunnah se'aBá sts'ó bunilht'uk, 'en zeh suts'un hutoodelh, 'ink'ez dek'elh'az dzin t'eh 'en dinahubudutélelh.
44 Pois ninguém pode vir a mim se o Pai, que me enviou, não o trouxer a mim; e no último dia eu o ressuscitarei.
45 Ndun nus honilh'en, 'en ndi 'i hik'une'úzguz ínle, ‘Yak'usda 'en ts'iyannah hubodutelh'eh,’ 'Et huwa ndunnah se'aBá bughunek hidánts'o 'ink'ez 'i bugha huhodul'eh t'eh, 'en 'uhutenilh suts'un hutedulh.
45 Como dizem as Escrituras: ‘Todos eles serão ensinados por Deus’. Todo aquele que ouve o Pai e aprende dele vem a mim.
46 'Aw se'aBá ya'en hoolah 'et whunts'ih ndun Yak'usda buts'u haínya 'int'ah, 'en zeh ya'en.
46 Não que alguém tenha visto o Pai; somente eu, que fui enviado por Deus, o vi.
47 'Alha 'un whudúsni, ndunnah si buba 'alha' 'ust'ah, 'en 'ilhuz wule hiye khúna 'i hiyít'i.
47 “Eu lhes digo a verdade: quem crê tem a vida eterna.
48 Si 'ust'ah lhes dune ye khúna, 'i usdli.
48 Sim, eu sou o pão da vida!
49 Nuhtsuh whudelhdzulh, 'en 'aw dune chahóot'ih ts'ih huwhut'i ínle, 'ink'ez manna 'i hiya'al, 'et whunts'ih yahadla.
49 Seus antepassados comeram maná no deserto, mas morreram;
50 'Et ndi lhes yak'uz ts'ih haínkat, 'i, ndan ya'al t'eh, 'aw dahóotsah ghaít'ah.
50 quem comer o pão do céu, no entanto, jamais morrerá.
51 Ndi lhes yak'uz ts'ih haínkat 'i, 'ilhuz wule wheni hiye khúna, 'i 'ust'ah. Ndunnah ndi lhes ya'al t'eh, 'en 'ilhuz wheni hukhutenalh, 'ink'ez ndi lhes nuhgha té'alh, 'i suyust'e 'int'ah. 'Et ndi bugha ités'alh, 'i hubugha yinkak whudune, 'ilhuz wule wheni hukhutenalh,” húbulhni.
51 Eu sou o pão vivo que desceu do céu. Quem comer deste pão viverá para sempre; e este pão, que eu oferecerei para que o mundo viva, é a minha carne”.
52 'Et doo chah ndunnah Lizwif 'et lhk'enahudidzut 'et nduhútni, “Nts'e na'a ndun dune buyust'e ts'ute'ulh?” hutni.
52 Então os judeus começaram a discutir entre si a respeito do que ele queria dizer. “Como pode esse homem nos dar sua carne para comer?”, perguntavam.
53 'Et Sizi ndo búlhni, “Ts'ah'un ndun whudusni, 'aw ndun yinkak dune ye' buyust'e cháh'ulh 'ink'ez buzkai chah cháhtnil t'eh, 'et ndi 'ilhuz wheni hiye khúna 'i 'aw chatuzeht'ih hoh 'uht'ah.
53 Então Jesus disse novamente: “Eu lhes digo a verdade: se vocês não comerem a carne do Filho do Homem e não beberem o seu sangue, não terão a vida em si mesmos.
54 Ndan suyust'e ya'al 'ink'ez suzkai chah yétnai, 'en 'ilhuz wheni hukhutenalh 'ink'ez 'udek'elh'az dzin t'eh dinábudutélelh.
54 Mas quem come minha carne e bebe meu sangue terá a vida eterna, e eu o ressuscitarei no último dia.
55 Suyust'e soo ts'uyi 'i 'int'ah, 'ink'ez suzkai chah soo ts'utnai 'i 'int'ah.
55 Pois minha carne é a verdadeira comida, e meu sangue é a verdadeira bebida.
56 Ndan syust'e ya'al, 'ink'ez suzkai chah yetnai, 'en 'ilhuz wheni sulh 'útet'e 'ink'ez si chah bulh 'útest'ilh.
56 Quem come minha carne e bebe meu sangue permanece em mim, e eu nele.
57 Se'aBá, 'ilhuz wheni khuna, 'en whuz de sútelh'a. 'En bugha si chah 'ilhuz wheni khusna. 'Et whuz na'a ndan sk'ut dune unli, si sugha 'ilhuz wule hukhutena.
57 Eu vivo por causa do Pai, que vive e me enviou; da mesma forma, quem se alimenta de mim viverá por minha causa.
58 'I 'int'ah, ndi soo lhes unli hoh ndus de yak'uz ts'ih haínya. 'Aw manna dulh nduchait'ah nuhtsuh whudelhdzulh 'aw dune chahóot'ih huwhut'i 'ink'ez hiya'al inle, 'et whunts'ih yahadla. Ndi lhes k'an bughu yalhtuk, 'i ndan ya'al, 'ilhuz wheni hukhutenalh,” hubúlhni.
58 Eu sou o verdadeiro pão que desceu do céu. Seus antepassados comeram maná e morreram; quem comer este pão não morrerá, mas viverá para sempre”.
59 Sizi njan 'et ndutni inle keyah Capernaum huwhútni 'et luglez dune hodul'eh da.
59 Ele disse essas coisas quando ensinava na sinagoga de Cafarnaum.
60 Lhanah yugha hoodul'eh daja hutni hidánts'o hukw'elh'az 'uhutni, “Njan whuneodulh'eh, 'et neba howu whulna k'una'a 'utni. Nts'e na'a buk'úne' 'uztet'en?”
60 Muitos de seus discípulos disseram: “Sua mensagem é dura. Quem é capaz de aceitá-la?”.
61 Sizi dich'oh t'éwhunínzun daja ni 'et huwa hubudzi yuh ts'ih hich'a yalhtuk, 'et huwa yugha hoodul'eh huboodulhkut, “Nuhwhuba dzuh 'udusni ih?
61 Jesus, sabendo que seus discípulos reclamavam, disse: “Isso os ofende?
62 'Ink'ez yinkak dune ye' ndoh nts'e whutsuh da usda ts'ih, whuz nadalh nulh'en t'eh, daja ntehzilh?
62 Então o que pensarão se virem o Filho do Homem subir ao céu, onde estava antes?
63 Ndoni 'en 'ut'en yinkak dune 'en 'ilhuz hukhutenalh bugha whu'aih. Dune yust'e yu'alh, 'aw hoonli chahoolah ho' hoont'ah. Ndi khunek be nóhwhulh yalhtuk, 'i Yak'usda buts'u haídankat, 'i 'int'ah 'ink'ez 'i be 'ilhuz wheni hukhutenalh.
63 Somente o Espírito dá vida. A natureza humana não realiza coisa alguma. E as palavras que eu lhes disse são espírito e vida.
64 'Et whunts'ih nuhtah bulunah 'aw nuhwhuba 'alha' cha'hoot'ah.” Sizi 'uda t'eooninzun ndunnah hububa 'alha' cha'hoot'ah, 'ink'ez ndun ye 'óotekulh, 'et chah t'eoonínzun 'et huwa.
64 Mas alguns de vocês não creem em mim”. Pois Jesus sabia, desde o princípio, quem não acreditava nele e quem iria traí-lo.
65 'Et Sizi 'utni, “Et huwa 'un whudúsni, ndunnah se'aBá bugha óoni'ai, 'en zeh sts'un hutédulh ho' 'ínt'ah,” hubúlhni.
65 E acrescentou: “Por isso eu disse que ninguém pode vir a mim a menos que o Pai o dê a mim”.
66 'Et whuts'un lhanah yugha hoodul'eh hich'a nasdel 'ink'ez 'aw 'o 'at highah lhúnasdel.
66 Nesse momento, muitos de seus discípulos se afastaram dele e o abandonaram.
67 'Et Sizi ndunnah lanezi 'o 'at nannah (12) yugha hoodul'eh huboodulhkut, “Nuhwheni chah ih such'a natehdulh hukwa' nahzun?” hubúlhni.
67 Então Jesus se voltou para os Doze e perguntou: “Vocês também vão embora?”.
68 'Et Simon Peter ndi yúlhni, “NeMoodihti, ndan simba buts'uztoodelh? Nyun zeh khunek 'ilhuz wheni be ts'úkhuna, 'i ínt'i,
68 Simão Pedro respondeu: “Senhor, para quem iremos? O senhor tem as palavras da vida eterna.
69 'ink'ez neba 'alha' 'int'ah. T'éts'onínzun nyun Christ 'en 'int'ah. Yak'usda 'ilhuz wheni khuna, 'en buYe' 'int'ah!” hiyúlhni.
69 Nós cremos e sabemos que o senhor é o Santo de Deus”.
70 'Et Sizi ndo búlhni, “Alha nuhwheni lanezi 'o 'at nanah, 'en lhtahanhóla, 'et whunts'ih nuhtah 'ilhunuh 'en netsudule unli.
70 Então Jesus disse: “Eu escolhi vocês doze, mas um de vocês é um diabo”.
71 Judas Iscariot, Simon buye', 'en bugha yughi yalhtuk hoh 'utni, 'en 'utenilh, ye 'óotekulh t'éwhunínzun 'et huwa 'utni. 'En chah lanezi 'o 'at nanah 'ilhunuh butuh 'int'ah.
71 Ele se referia a Judas, filho de Simão Iscariotes, um dos Doze, que mais tarde o trairia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.