João 6
Yakʼusda bughunek: k’andit khunek neba lhaidinla (CAFNT) vs ARA
1 'Et hukw'elh'az Galilee bun k'ut 'et Sizi nyan whinki, 'i bun k'ut zeh Tiberias cha huwhútni.
1 Depois destas coisas, atravessou Jesus o mar da Galileia, que é o de Tiberíades.
2 Hunduda hubutah tube huwa 'ét'en tune' 'úst'en 'et hinilh'en, 'et huwa tube lhanah 'ilhunahuwésdel, 'en 'et nihínudelh.
2 Seguia-o numerosa multidão, porque tinham visto os sinais que ele fazia na cura dos enfermos.
3 'Et Sizi yasúya hoh yugha hoodul'eh tubulh, 'on ndoh dzulhyaz k'ut 'et nátl'ahúdelts'i.
3 Então, subiu Jesus ao monte e assentou-se ali com os seus discípulos.
4 'Aw 'et wheghah whudezulh Lizwif Yak'usda bulizas Hubutus Lhuséya whunahulnih.
4 Ora, a Páscoa, festa dos judeus, estava próxima.
5 'Et nyoh dzulhyaz k'ut Sizi whunilh'en tube lhanah dune hits'ú lhadulh, 'et hubunilh'en hoh Philip 'uyúlhni, “Nts'e lhes ts'ootekulh, ndunnah dune hite'alh huba?”
5 Então, Jesus, erguendo os olhos e vendo que grande multidão vinha ter com ele, disse a Filipe: Onde compraremos pães para lhes dar a comer?
6 'Et Sizi dich'oh daténilh 'et nt'eoonínzun, 'et whunts'ih Philip 'en yóolhdzi ho 'utni.
6 Mas dizia isto para o experimentar; porque ele bem sabia o que estava para fazer.
7 'Et Philip 'utni, “$200.00 k'ah dustl'us lhes 'aw huba soo cha'níltsuk, 'i 'ilhunuh hinli 'et whunts'ih ntsólyaz hite'alh, 'i hiya'al.”
7 Respondeu-lhe Filipe: Não lhes bastariam duzentos denários de pão, para receber cada um o seu pedaço.
8 'Et 'ilhunuh Sizi yugha hoodul'eh, Andrew, Simon Peter bulhutsin, 'en Sizi ndi yúlhni,
8 Um de seus discípulos, chamado André, irmão de Simão Pedro, informou a Jesus:
9 “Njan 'ilhunuh duneyaz netah 'ut'en, 'en lhes sut'e skwunlai (5) chah 'ink'ez lhookyaz nankoh (2) chah, 'i yit'i, 'et whunts'ih di wule lhe'huneltsuk yute'ulh huba?”
9 Está aí um rapaz que tem cinco pães de cevada e dois peixinhos; mas isto que é para tanta gente?
10 'Et Sizi 'utni, “Ts'iyannah nitl'ahudoolts'ilh hubuhútni.” 'Et 'uhut'en tl'oyaz k'ut hoonli, 'et dune 5,000 bat'en hinli hoh 'et natl'áhudelts'i.
10 Disse Jesus: Fazei o povo assentar-se; pois havia naquele lugar muita relva. Assentaram-se, pois, os homens em número de quase cinco mil.
11 'Et Sizi lhes yílhchoot, Yak'usda ts'un suchanailya ni hoh tenadédli, 'ink'ez yugha hoodul'eh hubutl'áyanla, hudélhts'i ts'iyawh hubutah niyoowhnih ni. 'Et lhookyaz yílhchoot 'ink'ez 'i chah 'et ndúyinla. Ts'iyannah soo 'uneltsuk hoh hiyílhchoot 'ink'ez hiya'al.
11 Então, Jesus tomou os pães e, tendo dado graças, distribuiu-os entre eles; e também igualmente os peixes, quanto queriam.
12 'Ink'ez ts'iyannah 'uhunesdai hoh, Sizi yugha hoodul'eh ndo búlhni, “Ndai ts'íhtezkat, 'i soo ts'iyawh 'ilhunawoohlelh, 'et huwa 'aw tintaookat ghaít'ah.”
12 E, quando já estavam fartos, disse Jesus aos seus discípulos: Recolhei os pedaços que sobraram, para que nada se perca.
13 'Et huwa soo ts'iyannah 'an'al hukw'elh'az, ndai highá wéz'al 'i ndi skwunlai lhes sut'e 'ink'ez nankoh lhookyaz bulh, díhtezkat, 'i lhunahighezdla hoh lanezi 'o 'at nankoh (12) hoongwun 'i dezbun.
13 Assim, pois, o fizeram e encheram doze cestos de pedaços dos cinco pães de cevada, que sobraram aos que haviam comido.
14 'Et ndunnah dune honalh'en hoh Sizi dahoolcho 'uja, “Et 'alha' hoont'ah hoh ndun 'en nus whunilh'en 'et njan yun k'e teyalh, 'en 'int'ah,” hutni.
14 Vendo, pois, os homens o sinal que Jesus fizera, disseram: Este é, verdadeiramente, o profeta que devia vir ao mundo.
15 'Et Sizi t'éwhunínzun hubudayi cho tele, 'et k'ehintét'a hukwa' huninzun, 'et huwa doo chah zeh dich'oh dzulhyaz k'uz whenája.
15 Sabendo, pois, Jesus que estavam para vir com o intuito de arrebatá-lo para o proclamarem rei, retirou-se novamente, sozinho, para o monte.
16 'Aw 'et hulhgha suli hoh yugha hoodul'eh 'en bun k'ut ts'ih whenahedel,
16 Ao descambar o dia, os seus discípulos desceram para o mar.
17 'ink'ez ts'i be nahédel nyan keyah Capernaum ts'ih whuz nahutekelh hukwa' huninzun. 'Aw 'et tube tsahólhgus suli 'ink'ez Sizi 'awhuz bughu nachasdak.
17 E, tomando um barco, passaram para o outro lado, rumo a Cafarnaum. Já se fazia escuro, e Jesus ainda não viera ter com eles.
18 Tube nilhtsi ulhtus, 'et huwa too k'ut tatsi díncha suli.
18 E o mar começava a empolar-se, agitado por vento rijo que soprava.
19 'Aw 'et bun k'ut lhulcho 'uhut'en hékelh hoh, Sizi too k'ut uyalh hoh hitelh'en, 'ink'ez 'aw 'et hubuts'i hubughah haínya hoh tube híyenelhujoot.
19 Tendo navegado uns vinte e cinco a trinta estádios, eis que viram Jesus andando por sobre o mar, aproximando-se do barco; e ficaram possuídos de temor.
20 'Et, “Aw senlhujut ílah, si 'ust'en!” hubúlhni.
20 Mas Jesus lhes disse: Sou eu. Não temais!
21 'Et ndo búlhni hukw'elh'az huhóont'i hoh hubuts'i be naja. 'Et hubughu denája ibulh, 'a hoh nts'e yun k'ut hutézki, whuz yáhuzki.
21 Então, eles, de bom grado, o receberam, e logo o barco chegou ao seu destino.
22 'Om bun dzin 'et ndunnah bun k'ut ts'ih 'ilhohuwezdel ínle ts'iyaz 'ilho zeh 'et hinalh'en ínle, 'et huwa Sizi 'aw yugha hoodul'eh hubughut denachaídal, hi'et whenadúki t'éhonínzun.
22 No dia seguinte, a multidão que ficara do outro lado do mar notou que ali não havia senão um pequeno barco e que Jesus não embarcara nele com seus discípulos, tendo estes partido sós.
23 'Et whunts'ih ndet neMoodihti Yak'usda ts'un lhes ba tenadedli 'ink'ez dune tainínla huyoo'alh wheni, 'et whuzih, 'et hukw'elh'az 'uyoo ts'i chah Tiberias whuz de hainkat.
23 Entretanto, outros barquinhos chegaram de Tiberíades, perto do lugar onde comeram o pão, tendo o Senhor dado graças.
24 'Et ndet 'ilhohuwezdel ts'iyawh t'ehonanzin Sizi chah hoolah 'ink'ez yugha hoodul'eh chah ts'iyawh chah huhóolah, 'et huwa didut chah ts'iyawh ts'i be hándel 'ink'ez nyan Capernaum ts'ih whehánki Sizi hikunúta wheni.
24 Quando, pois, viu a multidão que Jesus não estava ali nem os seus discípulos, tomaram os barcos e partiram para Cafarnaum à sua procura.
25 'Et ndunnah 'ilhohuwezdel bun k'ut nyan nahuninki hoh Sizi nahiyilhti 'ink'ez hiyoodulhkut, “Rabbi nkeda njan 'et nínya?” hiyulhni.
25 E, tendo-o encontrado no outro lado do mar, lhe perguntaram: Mestre, quando chegaste aqui?
26 'Et Sizi ndo búlhni, “Soo ts'ah'un na'a 'un whudúsni, 'aw njan nuhnalh huwa 'ét'en túne' 'ust'en, 'et huwa zeh ilah skunáhta. Ndi lhes nuhgha ní'ai, 'ink'ez be soo 'uhja, 'i ka zeh 'aht'en skunúhta.
26 Respondeu-lhes Jesus: Em verdade, em verdade vos digo: vós me procurais, não porque vistes sinais, mas porque comestes dos pães e vos fartastes.
27 Ndi naht'alh 'i hoolah nadleh ho' 'int'ah, 'aw 'i ilah bukunáhta, k'us ndi ah'alh 'i dune 'ilhuz wule beye khútena, 'i zeh bukunóohta. Yinkak dune ye', 'en 'i nuhwhughá yoo'alh, be'aBá Yak'usda 'en yugha óoni'ai, 'en behóodel'en, buYe' 'int'ah 'et huwa.”
27 Trabalhai, não pela comida que perece, mas pela que subsiste para a vida eterna, a qual o Filho do Homem vos dará; porque Deus, o Pai, o confirmou com o seu selo.
28 'Et 'uhiyúlhni, “Dats'út'en hoh ndi Yak'usda be 'ut'en 'uts'utélh'ilh?”
28 Dirigiram-se, pois, a ele, perguntando: Que faremos para realizar as obras de Deus?
29 'Et Sizi ndo búlhni, “Ndun dune Yak'usda nuhts'u whusayálh'a, 'en nuhwhuba 'alha 'oot'e. Ndi 'i Yak'usda be 'ut'en, 'i 'int'ah.”
29 Respondeu-lhes Jesus: A obra de Deus é esta: que creiais naquele que por ele foi enviado.
30 'Et 'uhiyúlhni, “Dant'i 'ut'en 'utalh'ilh? 'Ilhunuh huwa 'ét'en neba 'uhoonleh, 'et t'eh ts'onoolh'en, 'ink'ez neba 'alha 'ont'e.
30 Então, lhe disseram eles: Que sinal fazes para que o vejamos e creiamos em ti? Quais são os teus feitos?
31 Wheni netsuh whudelhdzulh 'aw dune chahóot'ih ts'ih manna ndus de hainkat, 'i hiya'al. Yak'usda be' dustl'us k'ut 'uk'une'úsduguz bughunek, 'i 'utni, ‘Lhes yak'uz haínkat, 'i bugha íni'ai hiyoo'alh wheni,” hiyulhni.
31 Nossos pais comeram o maná no deserto, como está escrito: Deu-lhes a comer pão do céu.
32 'Et Sizi ndo búlhni, “Soo ts'ah'un na'a 'un whudúsni 'aw Moses 'en bugha ílah ndi lhes yak'uz hainkat, 'i nuhgha yá'aih inle, 'et k'us se'aBá 'en 'ut'en yak'uz whules nuhgha yú'aih.
32 Replicou-lhes Jesus: Em verdade, em verdade vos digo: não foi Moisés quem vos deu o pão do céu; o verdadeiro pão do céu é meu Pai quem vos dá.
33 Ndi Yak'usda bules 'en 'int'ah ndus de yak'uz haínya 'ink'ez yinkak whudune 'ilhuz wheni hiye khútenalh 'i bugha iní'ai.”
33 Porque o pão de Deus é o que desce do céu e dá vida ao mundo.
34 'Et 'uhiyúlhni, “NeMoodihti, k'an whuts'un 'ahoolhyez ndi lhes 'i negha óon'alh.”
34 Então, lhe disseram: Senhor, dá-nos sempre desse pão.
35 'Et Sizi ndo búlhni, “Si 'ust'ah ndi lhes ndai dune yugha khúna 'i usdli. Ndan sughuyih, 'en 'aw 'ilhuz wheni buye'óolts'ilh ghaít'ah, 'ink'ez ndan si buba 'alha' 'ust'ah, 'aw 'ilhuz wheni ta'hóde ghaít'ah.
35 Declarou-lhes, pois, Jesus: Eu sou o pão da vida; o que vem a mim jamais terá fome; e o que crê em mim jamais terá sede.
36 'Et 'un whudúsni, k'an sunulh'en 'et whunts'ih 'aw nuhwhuba 'alha' cha'úst'ah.
36 Porém eu já vos disse que, embora me tenhais visto, não credes.
37 Ndunnah 'en se'aBá sugha bunínla, 'en suts'un hútoodelh, 'ink'ez ndan sughuyih, 'aw hubuch'a naóolhu'ah ghaít'ah.
37 Todo aquele que o Pai me dá, esse virá a mim; e o que vem a mim, de modo nenhum o lançarei fora.
38 'Et húkwa ndus de yak'uz ts'ih háya. 'Aw sich'oh hukwa' nuszun tuné' test'en huba ilah, ndun whuz de sútelh'a, 'en nts'oh tula daóotenilh hukwa' ninzun, 'i 'ut'en 'óosdleh wheni whusáya.
38 Porque eu desci do céu, não para fazer a minha própria vontade, e sim a vontade daquele que me enviou.
39 'Ink'ez se'aBá, whuz de sútelh'a, 'en ndunnah sugha buninla 'aw 'ilhunuh whunts'ih yudóonih hukwa cha'nízun, 'ink'ez dek'elh'az dzin t'eh dinabudutélelh.
39 E a vontade de quem me enviou é esta: que nenhum eu perca de todos os que me deu; pelo contrário, eu o ressuscitarei no último dia.
40 Ndunnah Yak'usda buYe' t'einínzun 'ink'ez 'en buba 'alha 'uyint'ah, 'ilhuz wheni hiye khúna 'i hiye'tét'ilh, 'ink'ez dek'elh'az dzin t'eh 'en dinabudutélelh. Ndun whuz de sútelh'a njan 'et hukwa' ninzun 'et huwa,” hubúlhni.
40 De fato, a vontade de meu Pai é que todo homem que vir o Filho e nele crer tenha a vida eterna; e eu o ressuscitarei no último dia.
41 'Et Lizwif 'en Sizi hich'a yáwhenilhtuk, “Datni hóh 'utni ndi lhes yak'uz ts'ih halts'ut 'i 'ust'ah ni?”
41 Murmuravam, pois, dele os judeus, porque dissera: Eu sou o pão que desceu do céu.
42 'Ink'ez chah 'uhutni, “Nilh'en lhe'hoont'ah k'una'a yalhtuk! Ndun 'utni, 'en Joseph buye' Sizi 'en 'int'ah, 'ink'ez be'abá chah, be'ama chah, t'ébuznínzun. Nts'e na'a 'utni ndus de yak'uz ts'ih háya ni?” hutni.
42 E diziam: Não é este Jesus, o filho de José? Acaso, não lhe conhecemos o pai e a mãe? Como, pois, agora diz: Desci do céu?
43 'Et Sizi ndo búlhni, “Aw nuhwheni tah sughu yálhtuk ilah!
43 Respondeu-lhes Jesus: Não murmureis entre vós.
44 Ndunnah se'aBá sts'ó bunilht'uk, 'en zeh suts'un hutoodelh, 'ink'ez dek'elh'az dzin t'eh 'en dinahubudutélelh.
44 Ninguém pode vir a mim se o Pai, que me enviou, não o trouxer; e eu o ressuscitarei no último dia.
45 Ndun nus honilh'en, 'en ndi 'i hik'une'úzguz ínle, ‘Yak'usda 'en ts'iyannah hubodutelh'eh,’ 'Et huwa ndunnah se'aBá bughunek hidánts'o 'ink'ez 'i bugha huhodul'eh t'eh, 'en 'uhutenilh suts'un hutedulh.
45 Está escrito nos profetas:
46 'Aw se'aBá ya'en hoolah 'et whunts'ih ndun Yak'usda buts'u haínya 'int'ah, 'en zeh ya'en.
46 Não que alguém tenha visto o Pai, salvo aquele que vem de Deus; este o tem visto.
47 'Alha 'un whudúsni, ndunnah si buba 'alha' 'ust'ah, 'en 'ilhuz wule hiye khúna 'i hiyít'i.
47 Em verdade, em verdade vos digo: quem crê em mim tem a vida eterna.
48 Si 'ust'ah lhes dune ye khúna, 'i usdli.
48 Eu sou o pão da vida.
49 Nuhtsuh whudelhdzulh, 'en 'aw dune chahóot'ih ts'ih huwhut'i ínle, 'ink'ez manna 'i hiya'al, 'et whunts'ih yahadla.
49 Vossos pais comeram o maná no deserto e morreram.
50 'Et ndi lhes yak'uz ts'ih haínkat, 'i, ndan ya'al t'eh, 'aw dahóotsah ghaít'ah.
50 Este é o pão que desce do céu, para que todo o que dele comer não pereça.
51 Ndi lhes yak'uz ts'ih haínkat 'i, 'ilhuz wule wheni hiye khúna, 'i 'ust'ah. Ndunnah ndi lhes ya'al t'eh, 'en 'ilhuz wheni hukhutenalh, 'ink'ez ndi lhes nuhgha té'alh, 'i suyust'e 'int'ah. 'Et ndi bugha ités'alh, 'i hubugha yinkak whudune, 'ilhuz wule wheni hukhutenalh,” húbulhni.
51 Eu sou o pão vivo que desceu do céu; se alguém dele comer, viverá eternamente; e o pão que eu darei pela vida do mundo é a minha carne.
52 'Et doo chah ndunnah Lizwif 'et lhk'enahudidzut 'et nduhútni, “Nts'e na'a ndun dune buyust'e ts'ute'ulh?” hutni.
52 Disputavam, pois, os judeus entre si, dizendo: Como pode este dar-nos a comer a sua própria carne?
53 'Et Sizi ndo búlhni, “Ts'ah'un ndun whudusni, 'aw ndun yinkak dune ye' buyust'e cháh'ulh 'ink'ez buzkai chah cháhtnil t'eh, 'et ndi 'ilhuz wheni hiye khúna 'i 'aw chatuzeht'ih hoh 'uht'ah.
53 Respondeu-lhes Jesus: Em verdade, em verdade vos digo: se não comerdes a carne do Filho do Homem e não beberdes o seu sangue, não tendes vida em vós mesmos.
54 Ndan suyust'e ya'al 'ink'ez suzkai chah yétnai, 'en 'ilhuz wheni hukhutenalh 'ink'ez 'udek'elh'az dzin t'eh dinábudutélelh.
54 Quem comer a minha carne e beber o meu sangue tem a vida eterna, e eu o ressuscitarei no último dia.
55 Suyust'e soo ts'uyi 'i 'int'ah, 'ink'ez suzkai chah soo ts'utnai 'i 'int'ah.
55 Pois a minha carne é verdadeira comida, e o meu sangue é verdadeira bebida.
56 Ndan syust'e ya'al, 'ink'ez suzkai chah yetnai, 'en 'ilhuz wheni sulh 'útet'e 'ink'ez si chah bulh 'útest'ilh.
56 Quem comer a minha carne e beber o meu sangue permanece em mim, e eu, nele.
57 Se'aBá, 'ilhuz wheni khuna, 'en whuz de sútelh'a. 'En bugha si chah 'ilhuz wheni khusna. 'Et whuz na'a ndan sk'ut dune unli, si sugha 'ilhuz wule hukhutena.
57 Assim como o Pai, que vive, me enviou, e igualmente eu vivo pelo Pai, também quem de mim se alimenta por mim viverá.
58 'I 'int'ah, ndi soo lhes unli hoh ndus de yak'uz ts'ih haínya. 'Aw manna dulh nduchait'ah nuhtsuh whudelhdzulh 'aw dune chahóot'ih huwhut'i 'ink'ez hiya'al inle, 'et whunts'ih yahadla. Ndi lhes k'an bughu yalhtuk, 'i ndan ya'al, 'ilhuz wheni hukhutenalh,” hubúlhni.
58 Este é o pão que desceu do céu, em nada semelhante àquele que os vossos pais comeram e, contudo, morreram; quem comer este pão viverá eternamente.
59 Sizi njan 'et ndutni inle keyah Capernaum huwhútni 'et luglez dune hodul'eh da.
59 Estas coisas disse Jesus, quando ensinava na sinagoga de Cafarnaum.
60 Lhanah yugha hoodul'eh daja hutni hidánts'o hukw'elh'az 'uhutni, “Njan whuneodulh'eh, 'et neba howu whulna k'una'a 'utni. Nts'e na'a buk'úne' 'uztet'en?”
60 Muitos dos seus discípulos, tendo ouvido tais palavras, disseram: Duro é este discurso; quem o pode ouvir?
61 Sizi dich'oh t'éwhunínzun daja ni 'et huwa hubudzi yuh ts'ih hich'a yalhtuk, 'et huwa yugha hoodul'eh huboodulhkut, “Nuhwhuba dzuh 'udusni ih?
61 Mas Jesus, sabendo por si mesmo que eles murmuravam a respeito de suas palavras, interpelou-os: Isto vos escandaliza?
62 'Ink'ez yinkak dune ye' ndoh nts'e whutsuh da usda ts'ih, whuz nadalh nulh'en t'eh, daja ntehzilh?
62 Que será, pois, se virdes o Filho do Homem subir para o lugar onde primeiro estava?
63 Ndoni 'en 'ut'en yinkak dune 'en 'ilhuz hukhutenalh bugha whu'aih. Dune yust'e yu'alh, 'aw hoonli chahoolah ho' hoont'ah. Ndi khunek be nóhwhulh yalhtuk, 'i Yak'usda buts'u haídankat, 'i 'int'ah 'ink'ez 'i be 'ilhuz wheni hukhutenalh.
63 O espírito é o que vivifica; a carne para nada aproveita; as palavras que eu vos tenho dito são espírito e são vida.
64 'Et whunts'ih nuhtah bulunah 'aw nuhwhuba 'alha' cha'hoot'ah.” Sizi 'uda t'eooninzun ndunnah hububa 'alha' cha'hoot'ah, 'ink'ez ndun ye 'óotekulh, 'et chah t'eoonínzun 'et huwa.
64 Contudo, há descrentes entre vós. Pois Jesus sabia, desde o princípio, quais eram os que não criam e quem o havia de trair.
65 'Et Sizi 'utni, “Et huwa 'un whudúsni, ndunnah se'aBá bugha óoni'ai, 'en zeh sts'un hutédulh ho' 'ínt'ah,” hubúlhni.
65 E prosseguiu: Por causa disto, é que vos tenho dito: ninguém poderá vir a mim, se, pelo Pai, não lhe for concedido.
66 'Et whuts'un lhanah yugha hoodul'eh hich'a nasdel 'ink'ez 'aw 'o 'at highah lhúnasdel.
66 À vista disso, muitos dos seus discípulos o abandonaram e já não andavam com ele.
67 'Et Sizi ndunnah lanezi 'o 'at nannah (12) yugha hoodul'eh huboodulhkut, “Nuhwheni chah ih such'a natehdulh hukwa' nahzun?” hubúlhni.
67 Então, perguntou Jesus aos doze: Porventura, quereis também vós outros retirar-vos?
68 'Et Simon Peter ndi yúlhni, “NeMoodihti, ndan simba buts'uztoodelh? Nyun zeh khunek 'ilhuz wheni be ts'úkhuna, 'i ínt'i,
68 Respondeu-lhe Simão Pedro: Senhor, para quem iremos? Tu tens as palavras da vida eterna;
69 'ink'ez neba 'alha' 'int'ah. T'éts'onínzun nyun Christ 'en 'int'ah. Yak'usda 'ilhuz wheni khuna, 'en buYe' 'int'ah!” hiyúlhni.
69 e nós temos crido e conhecido que tu és o Santo de Deus.
70 'Et Sizi ndo búlhni, “Alha nuhwheni lanezi 'o 'at nanah, 'en lhtahanhóla, 'et whunts'ih nuhtah 'ilhunuh 'en netsudule unli.
70 Replicou-lhes Jesus: Não vos escolhi eu em número de doze? Contudo, um de vós é diabo.
71 Judas Iscariot, Simon buye', 'en bugha yughi yalhtuk hoh 'utni, 'en 'utenilh, ye 'óotekulh t'éwhunínzun 'et huwa 'utni. 'En chah lanezi 'o 'at nanah 'ilhunuh butuh 'int'ah.
71 Referia-se ele a Judas, filho de Simão Iscariotes; porque era quem estava para traí-lo, sendo um dos doze.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.