Mateus 13
Uyojroner e Dios xeꞌ Tzꞌijbꞌabꞌir Tama e Onian Tiempo (CAA) vs NVT
1 Pues entonces tama e día era locꞌoy e Jesús tama e otot y ixin turuan tutiꞌ e nuxi jaꞌ.
1 Mais tarde, naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e sentou-se à beira-mar.
2 Y cay umorojse ubꞌobꞌ meyra sian gente tut y tamar era e Jesús ochoy turuan tama inteꞌ barco. Pero e gente quetpobꞌ tor e rum tiaꞌ taquin.
2 Logo, uma grande multidão se juntou ao seu redor. Então ele entrou num barco, sentou-se e ensinou o povo que permanecia na praia.
3 Entonces e Jesús cay canseyan tacar inteꞌ ojroner xeꞌ mucur cora y che:
3 Jesus contou várias parábolas, como esta: “Um lavrador saiu para semear.
4 Y tamar e pacmar era intaca uwechꞌe ixin ut e semilla y ayan ut e semilla xeꞌ cꞌaxi tut e bꞌir xeꞌ conda irna ut umen e mut ixin ucꞌopiobꞌ ucꞌuxiobꞌ.
4 Enquanto espalhava as sementes pelo campo, algumas caíram à beira do caminho, e as aves vieram e as comeram.
5 Y ayan ut e semilla xeꞌ cꞌaxi macuir e cherem tun tiaꞌ imbꞌijc taca e rum, y wacchetaca cuxpa ut e semilla era cocha ma intam e rum y chꞌiꞌ cora.
5 Outras sementes caíram em solo rochoso e, não havendo muita terra, germinaram rapidamente,
6 Pero conda fuerteran e qꞌuin acay aluccha uyopor y cocha ma tiaꞌ tuaꞌ awiri más, taqui.
6 mas as plantas logo murcharam sob o calor do sol e secaram, pois não tinham raízes profundas.
7 Y ayan ut e semilla xeꞌ cꞌaxi macuir e sian tꞌix, y conda cuxpa ut e semilla era cuxpa macuir e sian tꞌix, y umen e tꞌix era machi actana chꞌiꞌ, y lo que uche, ocꞌoy.
7 Outras sementes caíram entre espinhos, que cresceram e sufocaram os brotos.
8 Pero ayan ut e semilla xeꞌ cꞌaxi tama or e rum xeꞌ incꞌun. Cuxpa y chꞌiꞌ y meyra uyutir uyari tama ingojr ut e semilla era. Y conda cay cꞌawan ayan tin e uyari cien ut tama ingojr ut, y ayan tin e uyari sesenta ut tama ingojr ut, y ayan tin e uyari treinta ut tama ingojr ut.
8 Ainda outras caíram em solo fértil e produziram uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada.
9 Tunor tin e ayan uchiquin, uyubꞌic niwojroner era, che e Jesús.
9 Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”.
10 Entonces cꞌotoy uyajcanuarobꞌ e Jesús tuyejtzꞌer y uyubꞌiobꞌ tuaꞌ y chenobꞌ:
10 Os discípulos vieram e lhe perguntaram: “Por que o senhor usa parábolas quando fala ao povo?”.
11 Y che e Jesús:
11 Ele respondeu: “A vocês é permitido entender os segredos do reino dos céus, mas a outros não.
12 Porque tunor tin e uyubꞌi niwojroner y uturbꞌa ubꞌa tamar axin aꞌjcꞌuna más este que anojran ujor axin. Pero tin e uyubꞌi cora niwojroner y machi uturbꞌa ubꞌa tamar cꞌani aloqꞌuesna lo que ayan ani cora tamar.
12 Pois ao que tem, mais lhe será dado, e terá em grande quantia; mas do que nada tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Pero tut e inmojr gente era war onjron tama inteꞌ ojroner xeꞌ mucur cora tuaꞌ alocꞌoy bꞌan cocha chꞌar tzꞌijbꞌabꞌir tama uyojroner e Dios que: “Motor que eꞌrna umenerobꞌ pero ma chequer tutobꞌ tucꞌa war uwirobꞌ, y motor que war oꞌbꞌianobꞌ pero machi unatobꞌ tucꞌa war che lo que war uyubꞌiobꞌ”, che tama uyojroner e Dios.
13 É por isso que uso parábolas: eles olham, mas não veem; escutam, mas não ouvem nem entendem.
14 Pues tamar e gente era war acꞌapa achempa lo que chꞌar tzꞌijbꞌabꞌir umen e profeta Isaías tama e onian tiempo xeꞌ che:
14 “Cumpre-se, desse modo, a profecia de Isaías que diz: ‘Quando ouvirem o que digo, não entenderão. Quando virem o que faço, não compreenderão.
15 Porque macar ujorobꞌ e gente era tut lo que ayan tuaꞌ e Dios, y tutur uchiquin, y macar unacꞌutobꞌ.
15 Pois o coração deste povo está endurecido; ouvem com dificuldade e têm os olhos fechados, de modo que seus olhos não veem, e seus ouvidos não ouvem, e seu coração não entende, e não se voltam para mim, nem permitem que eu os cure’.
16 ’Pero chojbꞌesbꞌirox nox era umen que war iwira niut y umen que war iyubꞌi niwojroner.
16 “Felizes, porém, são seus olhos, pois eles veem; e seus ouvidos, pois eles ouvem.
17 Porque cꞌani inwareox era que meyra profeta xeꞌ turuanobꞌ tama e onian tiempo y meyra winicobꞌ xeꞌ erach uwirnarobꞌ uyusreobꞌ tuaꞌ ani uwirobꞌ lo que war iwira nox era, pero machi uwirobꞌ; y uyusreobꞌ tuaꞌ ani uyubꞌiobꞌ lo que war iyubꞌi nox era, pero machi uyubꞌiobꞌ, che e Jesús.
17 Eu lhes digo a verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês têm visto e ouvir o que vocês têm ouvido, mas não puderam.
18 Entonces che e Jesús:
18 “Agora, ouçam a explicação da parábola sobre o lavrador que saiu para semear.
19 Pues ut e semilla xeꞌ cꞌaxi tut e bꞌir xeꞌ cꞌojpa umen e mut lar tacar tin e axin uyubꞌi uyojroner e Dios tama e corpesiaj pero xeꞌ machi acꞌotoy unata tucꞌa tunor era, pues tut inteꞌ cocha era watar e diablo wacchetaca tuaꞌ ulocse uyojroner e Dios lo que ochoy ani tama uyalma tuaꞌ machi acꞌupseyan tamar.
19 As sementes que caíram à beira do caminho representam os que ouvem a mensagem sobre o reino e não a entendem. Então o maligno vem e arranca a semente que foi lançada em seu coração.
20 Y ut e semilla xeꞌ cꞌaxi macuir e cherem tun tiaꞌ imbꞌijc taca e rum lar tacar tin e uyubꞌi uyojroner e Dios y atzay uchꞌamiobꞌ.
20 As que caíram no solo rochoso representam aqueles que ouvem a mensagem e, sem demora, a recebem com alegria.
21 Pero cocha machi wiri e ojroner era tama uyalmobꞌ, acꞌupseyanobꞌ tama e Dios cora, pero conda watar lo que uche unumse ubꞌobꞌ, wacchetaca uyactobꞌ e Dios y axiobꞌ.
21 Contudo, uma vez que não têm raízes profundas, não duram muito. Assim que enfrentam problemas ou são perseguidos por causa da mensagem, cedo desanimam.
22 Y ut e semilla xeꞌ cꞌaxi macuir e sian tꞌix lar tacar tin e uyubꞌi uyojroner e Dios y uchꞌami, pero de allí acay ubꞌijnu meyra tama tunor lo que ayan tara tor e rum y war ubꞌijnu cocha era: “Pero nen cꞌani inchonma más tuaꞌ abꞌoro nitumin, y nen cꞌani inwejta inche tunor lo que ayan tara tor e rum”, xeꞌ ubꞌijnu inteꞌ. Y umen tunor e majresiaj era acꞌapa oꞌcꞌoy lo que uchꞌami ani tama e Dios, y aquetpa lar tacar e teꞌ xeꞌ intaca asacnichi, pero matucꞌa uyutir uyajcꞌu.
22 As que caíram entre os espinhos representam outros que ouvem a mensagem, mas logo ela é sufocada pelas preocupações desta vida e pela sedução da riqueza, de modo que não produzem fruto.
23 Y ut e semilla xeꞌ cꞌaxi tama e rum xeꞌ incꞌun lar tacar e gente xeꞌ incꞌun uyalma y conda uyubꞌi uyojroner e Dios uturbꞌa ubꞌa tamar, y axana bueno tamar. Y ayan tin e aquetpa lar tacar inteꞌ nar xeꞌ meyra uwiximir uyari tama ingojr ut. Y ayan tin e lar tacar inteꞌ nar xeꞌ uyari cien ut tama ingojr ut. Y ayan tin e lar tacar inteꞌ nar xeꞌ uyari sesenta ut. Y ayan tin e lar tacar inteꞌ nar xeꞌ uyari treinta ut, che e Jesús.
23 E as que caíram em solo fértil representam os que ouvem e entendem a mensagem e produzem uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada”.
24 Entonces e Jesús cay uchecsu otronteꞌ ojroner xeꞌ mucur cora y che:
24 Esta foi outra parábola que Jesus contou: “O reino dos céus é como um agricultor que semeou boas sementes em seu campo.
25 Pero conda war awayan e ajyum chor, ochoy inteꞌ winic xeꞌ aqꞌuijna uwira ut e ajyum chor era y cay upaqꞌui e cuscus macuir e trigo, y de allí locꞌoy ixin.
25 Enquanto os servos dormiam, seu inimigo veio, semeou joio no meio do trigo e foi embora.
26 Entonces cuxpa y cay chꞌiꞌ e trigo taca e cuscus y conda cay checta unuc tuaꞌ awitcꞌa, checta que ayan e cuscus ubꞌan.
26 Quando a plantação começou a crescer, o joio também cresceu.
27 Y ayan cora man xeꞌ war apatnobꞌ tama e ajyum chor era xeꞌ ixiobꞌ tut y chenobꞌ: “¿Ustabꞌir ca ut e semilla xeꞌ cay apaqꞌui tama achor? Y jay bꞌan ¿tucꞌa numuy que checta e sian cuscus era macuir e trigo?” che e manobꞌ era.
27 “Os servos do agricultor vieram e disseram: ‘O campo em que o senhor semeou as boas sementes está cheio de joio. De onde ele veio?’.
28 Entonces ojron e ajyum chor y che: “Ayan inteꞌ xeꞌ war aqꞌuijna uwiren xeꞌ ochoy upaqꞌui e sian cuscus era”, che e ajyum chor. Y che e manobꞌ: “¿O acꞌani ca tuaꞌ caxin cabꞌaxi e sian cuscus era?” che e manobꞌ era.
28 “‘Um inimigo fez isso’, respondeu o agricultor. “‘Devemos arrancar o joio?’, perguntaram os servos.
29 Y che e ajyum chor: “Machi. Jay ixixin ibꞌaxi e sian cuscus era axin abꞌaxcꞌa e trigo ubꞌan.
29 “‘Não’, respondeu ele. ‘Se tirarem o joio, pode acontecer de arrancarem também o trigo.
30 Más ani bueno tuaꞌ iwacta achꞌiꞌ taca e trigo este que acꞌotoy e hora tuaꞌ caxuri camorojse. Y tama e hora yajaꞌ cꞌani inware cora man tuaꞌ axin umorojsiobꞌ e cuscus bꞌajxan tuaꞌ ucachiobꞌ intzajc intzajc ut tuaꞌ uyariobꞌ tama e cꞌajc. Y conda acꞌapa uchiobꞌ tunor era cꞌani inware tuaꞌ umorojsiobꞌ e trigo tuaꞌ ubꞌutꞌiobꞌ tama e granero”, che e ajyum chor, che e Jesús.
30 Deixem os dois crescerem juntos até a colheita. Então, direi aos ceifeiros que separem o joio, amarrem-no em feixes e queimem-no e, depois, guardem o trigo no celeiro’”.
31 Entonces e Jesús cay uchecsu otronteꞌ ojroner xeꞌ mucur cora y che:
31 Então Jesus contou outra parábola: “O reino dos céus é como a semente de mostarda que alguém semeia num campo.
32 Pues ut e semilla era jax xeꞌ más chuchu tama tunor ut e semilla pero conda axin achꞌiꞌ aquetpa más nojta que tunor e cꞌopot este que aquetpa bꞌan cocha inteꞌ nuquir teꞌ xeꞌ tzꞌacar tuaꞌ acꞌotoy aturuan e mut tamar y tuaꞌ uchiobꞌ usijcobꞌ tamar ucꞌabꞌ ubꞌan. Y bꞌan uchinam e Dios ubꞌan, che e Jesús.
32 É a menor de todas as sementes, mas se torna a maior das hortaliças; cresce até se transformar em árvore, e vêm as aves e fazem ninho em seus galhos”.
33 Entonces e Jesús cay uchecsu otronteꞌ ojroner xeꞌ mucur cora y che:
33 Jesus também contou a seguinte parábola: “O reino dos céus é como o fermento usado por uma mulher para fazer pão. Embora ela coloque apenas uma pequena quantidade de fermento em três medidas de farinha, toda a massa fica fermentada”.
34 Pues arobꞌnobꞌ e gente tunor era umen e Jesús tamar taca e ojroner xeꞌ mucur cora. Y matucꞌa war uyare xeꞌ aquetpa chequer tutobꞌ sino que war ucꞌampes e ojroner xeꞌ aquetpa mucur cora tutobꞌ.
34 Jesus sempre usava histórias e comparações como essas quando falava às multidões. Na verdade, nunca lhes falava sem usar parábolas.
35 Y uche cocha era tuaꞌ acꞌapa achempa bꞌan cocha chꞌar tzꞌijbꞌabꞌir umen inteꞌ profeta tama e onian tiempo tiaꞌ che:
35 Cumpriu-se, desse modo, o que foi dito por meio do profeta: “Eu lhes falarei por meio de parábolas; explicarei coisas escondidas desde a criação do mundo”.
36 Entonces e Jesús ecmay tama e barco y ixin tama uyotot otronyajr. Y cꞌotoy uyajcanuarobꞌ tuyejtzꞌer y uyubꞌiobꞌ tuaꞌ y chenobꞌ:
36 Em seguida, deixando as multidões do lado de fora, Jesus entrou em casa. Seus discípulos lhe pediram: “Por favor, explique-nos a história do joio no campo”.
37 Entonces cay ojron e Jesús y uchecsu lo que war che e ojroner era y che:
37 Jesus respondeu: “O Filho do Homem é o agricultor que planta as boas sementes.
38 Y e chor jax tunor or e rum era. Y ut e semilla xeꞌ ustabꞌir jax tin e tuobꞌ uchinam e Dios. Y ut e semilla xeꞌ bꞌan cocha e cuscus jax tin e tuobꞌ e diablo.
38 O campo é o mundo, e as boas sementes são o povo do reino. O joio são as pessoas que pertencem ao maligno,
39 Y tin e war aqꞌuijna uwira ut e ajyum chor xeꞌ cay upaqꞌui e cuscus macuir e trigo jax e diablo. Y e hora conda cꞌani amorojsena e cosecha jax conda cꞌani acꞌapa or e rum era. Y e manobꞌ xeꞌ cꞌani umorojse e cosecha jax uyangelobꞌ e Dios.
39 e o inimigo que plantou o joio no meio do trigo é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 Y bꞌan cocha e cuscus quetpa tuaꞌ abꞌojca tuaꞌ ayajra tama e cꞌajc, y bꞌan tuaꞌ achempa taca e gente xeꞌ tuobꞌ e diablo conda acꞌapa or e rum era.
40 “Da mesma forma que o joio é separado e queimado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Y nen xeꞌ Uyunenen e winic cꞌani intzacre e angelobꞌ tuaꞌ axin umorojsiobꞌ tunor tin e uche acucrema otronteꞌ tama e mabꞌambꞌanir y tunor tin e uchiobꞌ e mabꞌambꞌanir.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, e eles removerão do reino tudo que produz pecado e todos que praticam o mal
42 Y cꞌani ayajrobꞌ tama inteꞌ chꞌen xeꞌ bꞌutꞌur taca e cꞌajc tiaꞌ tuaꞌ aruobꞌ y ucꞌuxiobꞌ ut uyejobꞌ umen e nuxi cꞌuxner.
42 e os lançarão numa fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Y tama e tiempo yajaꞌ tin e erach tut Catata Dios cꞌani ejpray utobꞌ tama uchinam e Dios bꞌan cocha ejpray e qꞌuin. Tin e ayan uchiquin, uyubꞌic niwojroner, che e Jesús.
43 Então os justos brilharão como o sol no reino de seu Pai. Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”
44 Entonces ojron e Jesús otronyajr y che:
44 “O reino dos céus é como um tesouro escondido que um homem descobriu num campo. Em seu entusiasmo, ele o escondeu novamente, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou aquele campo.”
45 Entonces e Jesús che:
45 “O reino dos céus também é como um negociante que procurava pérolas da melhor qualidade.
46 Y tama inteꞌ día cꞌotoy utajwi inteꞌ tunyujy xeꞌ meyra atujri. Entonces ixin uchoni tunor lo que ayan tuaꞌ y utzꞌacse utumin. Entonces ixin y umani e tunyujy era. Y bꞌan uchinam e Dios ubꞌan, meyra atujri, che e Jesús.
46 Quando descobriu uma pérola de grande valor, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou a tal pérola.”
47 Entonces che e Jesús:
47 “O reino dos céus é, ainda, como uma rede de pesca que foi lançada ao mar e pegou peixes de todo tipo.
48 Y conda abꞌutcꞌa e chijr, e ajchucchayobꞌ uquerejbꞌobꞌ alocꞌoy tutiꞌ e jaꞌ. Y de allí aturuanobꞌ tuaꞌ ulocsiobꞌ tin e bueno y uyariobꞌ tama uchijrobꞌ, y tin e mabꞌambꞌan war ulocsiobꞌ ujuriobꞌ tor e jiꞌ.
48 Quando a rede estava cheia, os pescadores a arrastaram até a praia, sentaram-se e juntaram os peixes bons em cestos, jogando fora os ruins.
49 Y bꞌan tuaꞌ anumuy conda acꞌotoy e hora tuaꞌ acꞌapa or e rum era ubꞌan. Uyangelobꞌ e Dios tuaꞌ watar tuaꞌ usicbꞌobꞌ tin e mabꞌambꞌan uwirnar y tin e erach uwirnar.
49 Assim será no fim dos tempos. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 Y tin e mabꞌambꞌan uwirnar cꞌani ayajrobꞌ tama inteꞌ chꞌen xeꞌ bꞌutꞌur taca e cꞌajc tiaꞌ tuaꞌ aruobꞌ y ucꞌuxi ut uyejobꞌ umen e cꞌuxner, che e Jesús.
50 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Entonces e Jesús uyubꞌi tuaꞌ uyajcanuarobꞌ y che:
51 Vocês entendem todas essas coisas?” “Sim”, responderam eles.
52 Entonces che e Jesús:
52 Então ele acrescentou: “Todo mestre da lei que se torna discípulo no reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro verdades preciosas, tanto novas como velhas”.
53 Pues conda e Jesús cꞌapa ojron tama cora ojroner xeꞌ mucur cora, locꞌoy tama e chinam Capernaum
53 Quando Jesus terminou de contar essas parábolas, deixou aquela região
54 y ixin tama uchinam xeꞌ jax e Nazaret. Y ixin tama e sinagoga y cay canseyan. Pero e gente cay bꞌacta ubꞌijnuobꞌ y chenobꞌ:
54 e voltou para Nazaré, cidade onde tinha morado. Enquanto ensinava na sinagoga, todos se admiravam e perguntavam: “De onde lhe vêm a sabedoria e o poder para realizar milagres?
55 Pues jaxir jax taca uyunen inteꞌ ajpajrteꞌ xeꞌ jax e José, y utuꞌ jax e María, y canata chi uwijtzꞌinobꞌ xeꞌ jax e Santiago, y e José, y e Simón, y e Judas.
55 Não é esse o filho do carpinteiro? Conhecemos Maria, sua mãe, e também seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas.
56 Y war canata chi uwijtanobꞌ ubꞌan xeꞌ aturuanobꞌ tama cachinam tara. ¿Y tiaꞌ tari tunor era lo que uyubꞌi uche jaxir? che e gente xeꞌ turobꞌ tama e chinam Nazaret era.
56 Todas as suas irmãs moram aqui, entre nós. Onde ele aprendeu todas essas coisas?”.
57 Y machi war atzayobꞌ que e Jesús ayan ucꞌotorer tuaꞌ uche tunor era. Pero ojron e Jesús y che:
57 E sentiam-se muito ofendidos. Então Jesus lhes disse: “Um profeta recebe honra em toda parte, menos em sua cidade e entre sua própria família”.
58 Y e Jesús machi actana tuaꞌ uche meyra milagro tama e lugar era umen que e gente matucꞌa ucꞌupesiajobꞌ tamar jaxir.
58 E, por causa da incredulidade deles, realizou ali apenas uns poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.