Mateus 5
A SLURLKA AA LANGINKA AMA IAMESKA (BYX) vs NVT
1 De vet luus aa dai ma Iesus ka lu ama qaqer i maikka ama buurlem na ra. Taqurla de ma Iesus ka mir iviit sev iaiq ama damki reves, be qa mugun. De aa risura ra men sagel ka.
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 De ma Iesus ke su ra, i qel sil ma’,
2 e ele começou a ensiná-los.
3 “Lura i rat drlem ai quasik maget na ra dama Ngemumaqa aa saqang, dai mager iv ama arlias per a ra i raquarli ama Ngemumaqa aa luqupki, i qi re vuk, dai sa araa luqupki.
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 De lura i ama arlemigl na ra dai diiv ama arlias per a ra. I diiv ama Ngemumaqa aa arlem sagel ta.
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 De lura ama qaqer i ai de quasiq ai re barlnas, dai mager iv ama arlias per a ra. I ama tekmeriirang per ama aivetki, dai diiv araa tekmeriirang aa.
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 De lura i ama getki vem ta te ama gamansena ama atlunget ip taqua luqa i ai de ama getki-vem-ka te ama asmes, de dingding sep ka te ama kainaqi, dai mager iv ama arlias per a ra. I ama Ngemumaqa dai diip ke sem arlan ta ne aa gamansena.
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 De lura i araa arlem naver iari ama qaqet dai mager iv ama arlias per a ra. I ama Ngemumaqa dai diiv aa arlem naver a ra.
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 De lura i maikka re narliiv ama glasingas de araa rlan, dai mager iv ama arlias per a ra. I lura dai diip te lu ama Ngemumaqa.
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 De lura i ra drlem sa tekmet ne ama uupka veleqes ne ama qaqet ip kuasiq te serlin, dai mager iv ama arlias per a ra. I ama Ngemumaqa dai diip ka ris ta ai aa uis na ra.
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 De lura i re tekmet ne ama Ngemumaqa aa tekmeriirang, i re tekmet taqurla be re taneng ama getget nagel iari ama qaqer i re tekmet maden na ra, dai mager iv ama arlias per a ra. I ama luqupki i ama Ngemumaqa qe uas, dai lura araa luqupki aa.
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 De ama qaqet dai diip ta taqen mavik sagel ngen ip te lenges na ngen. De diip te kaak sever a ngen ne ama tekmeriirang i maikka ama viirang, i iirang muqas muqas. I re tekmet sagel ngen taqurla, i raquarli ngen diit naser a ngua. Dav aiv ama qaqet te tekmet ne liirang aa sagel ngen, de ngen dai ama marl na ngen.
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 De maikka mager iv ama atlu a ngen a rut, de ama arlias per a ngen malai. I ama ranbandem ama slurlnget i qurli nget naa na ngen pe uusep. I qatikka ama Ngemumaqa aa amki na ra, dai murl nauirl dai ama qaqet ama vura ta rekmet ne liirang aa ama tekmeriirang ama viirang sagel ta.
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 Ngen dai raquarl ama sul bareq ama qaqet per ama aivetki. Dav aiv ama sul arla treska qa mit, dai saqias kuasik mager iv a qek ke rekmet na nget ip saqias ama treska, be ama sul dai sa quasiq ai ama atlu nget, i aiv arla treska ka mit. Taqurla be ai de ama qaqet te rlu na nget be re mainmet pem nget.
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 De ngen dai raquarl ama nirlaqi bareq ama qaqet per ama aivetki. I ngene lu, i iani i ama qerlingki ama slurlki i ra rekmet na qi ve ama damki reves, dai quasik mager ip ki rles.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 De iani i quasik mager iv iak ka aandem ama mudemki de qe rles ki mer ama suupinki. Kuasik. Dap ka aandem ama mudemki de qa mu qi sekgames, iv arla nirlaqi never ama qaqet mai i qurli ra ve aa vetki.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Dai saqikka raqurla dai mager ip ngen dai raquarl ama nirlaqi bareq iari ama qaqet. De ver a ngen a mugunes dai mager ip ngene tekmet ne ama tekmeriirang ama atliirang ip ma qaqet tet lu. Taqurla, be diip ta taarl ne aa ngene Mam aa rlenki i qa vuusep.
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 Maikka quasiq ai ngua men ip ngu lenges ne ma Moses aa lengi de ngen ama Ngemumaqa aa Aamki na ra araa lengi. A revan, i maikka quasiq ai ngua men ip ngu lenges ne araa lengi. Dap ngua men ip ngu verleset mer araa lengi.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 De maikka ngul sil ba ngen ne ama revan, i diip prleset ne ama aivetki, qi ne ama uusepka dap maikka quasik mager ip lenges ne a nge ama qarlidang dap kua ama lengi ama langas naver ama Lengi ama dlek-pem-nget. Be qatikka ama Lengi ama dlek-pem-nget, dai diip kurli nget taqurla ip deng i verleset ne ama tekmeriirang mai.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Taqurla dai mager ip ngene narligel ama Lengi ama dlek-pem-nget mai, i ngene lungera i maikka quasiq ai ama barl nget. I ariq aiv a qeq i quasik ke narligel a qeni ama lengiini naver ama Lengi ama dlek-pem-nget, de saqikka qe su iari ip kuasik mager ip ta tit naser a nget, dai luqa dai maikka diip kuasiq ai ama barlka na qa per ama Ngemumaqa aa luqupki pe uusep. Dap luqa i qe narligel ama Lengi ama dlek-pem-nget, de qe su iari ip ta tit naset lungera, dai luqa dai diiv ama barlka na qa ver ama Ngemumaqa aa luqupki pe uusep.
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 De maikka ngul sil ba ngen ma’, “Maikka mager iv a ngen a gamansena nge ruirl se lura i ai de re su ne ama Lengi ama dlek-pem-nget, de ngene lura ama Parasiqena. I ariq aip kuasiq ai ama atlura na ngen, dai diip kuasik mager ip ngen diit sever ama luqupki ama atluqi vuusep.”
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 “Sa ngen narli ama lengi i murl nge men sagel auur a serlura. I nge men taqurliani ma’,
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Dap maikka ngul sil ba ngen ma’, “Maikka quasik mager iv ama qurek per a ngen ne iari. I lura mai dai a ngen ari aa. De ariq aiv ama qurek per a ngen ne iari ama qaqet, dai diip ngen daarl per ama kot. De ariq aip ngen deraqen ne ama lengi ama vunget sagel iari, dai diiv ama Judaqena araa kaunsilkena te kot se ngen. De ariq aip ngen dris iari ai ama qabaing per a ra, dai diip ngen diit sever ama luqupki i ama altingki ver a qi.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 Taqurla baip lua ip ngirl kuarl te gia vartabar sagel ama Ngemumaqa, dav as mager ip ngia ru gia qevep nauirl aip kua kuasik uan a nge ama qureqiini ngi ne giari bak. Baip lua ip ngia tit se gia vartabar ip ngia tu nget per ama vartabar arla luqupka, de vuktik per a ngi ai ama qurek pet giari be iak na ngi,
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 de mager iv as ngia ru gia vartabar gelna ne ama vartabar arla luqupka. De ngia iit ip ngi rekmet ne ama uupka varlen me uin ip kuasiq ama serlinki veleqes na uin. Baiv aa de naqerl ngia ren ip ngi quarl.
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 De ariq aip gia a nge ama qumeska qa tit se ngi saver ama kot, de ngi reqerl sa seserl ver ama lengi varlen me uin iv uan a iam nana. De quasik mager ip sa qurl uin per ama kot de ngi seserlvet. I ariq aip kuasik ngia rekmet ne luqa ip giak na qa, dai arik ma qa nem ngi sagel iaq ip ke kot se ngi. De luqa ip ke kot se ngi dai arik ma qa nem ngi sagel ama Diitdiit-per-a-qa ip ka rlu ngi ve ama arlenka-vem-ki.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 De maikka ngul sil ba ngi ma’, “Ariq aip kuasiq ai ngia guirltik gia dinau mai dai diip kuasiq ai ngia iit nev ama arlenka-vem-ki ip deng i ngi virliit gia qelaing mai.”
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 Sa murl ngen narli ama lengi taqurliani ma’,
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Dap ngul sil ba ngen ma’, “Ariq aiv iaq i qatikka qem ngim sagel ama nanki de qa tu aa qevep ai vadiip ke rekmet ne ama viini ke na qi, dai ver aa tuaqevep dai sa qa rekmet ne ama viini, ke ne luqia ama nanki.”
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 Ariq aip gia sakngaqa ama merlmerlka ka rekmet na ngi be ngia rekmet ne ama viini, de mager ip ngi rikgil tem ka de ngi rlu na qa. I raqurla dai maikka mager ip lenges ne iani navet gia qetdingki ip kuasik mager ip ngia mai ngia iit semer ama altingki.
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 De ariq aip gia ngeriqit ama merlmerliit nge rekmet na ngi be ngia rekmet ne ama viini, dai mager ip ngi dik naser iit de ngi rlu na iit. I raqurla dai maikka mager ip lenges ne iani navet gia qetdingki, ip kuasik mager ip ngia mai ngia iit semer ama altingki.
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 Murl iang ama Lengi i nge taqen taqurliani ma’,
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Dap maikka ngul sil ba ngen taqurliani ma’, “Ariq aiv iaq i qa mit namen aa rluaqi, dav aa rluaqi dai quasiq ai qia rekmet ne a nge ama viini, dai luqa qe lenges ne aa rluaqi. De saqi ariq aiv iak ka ngerlvet ne luqia i sa ara ak ka mit namen a qi, dai luqa i aa viini i saqi qa ngerlvet na qi.”
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 Sa ngen narli ama lengi i murl nge men sagel a uur a murlta taqurliani ma’, “Ariq aip ngen dru vuusep, dai quasik mager ip ngen dru vuusep i ngene kaak. Dap maikka mager ip ngene tekmet taqurla ip taquarl ngen dru vuusep sagel ama Slurlka.”
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 Dap maikka ngu teqerl a ngen ma’, “Maikka quasik mager ip ngen dru vuusep, maikka qurli. I quasik mager ip ngen dris ama uusepka ip ngene sem madlek ne a qeni ama lengiini i raqurli ama uusepka dai ama Ngemumaqa aa luqupka i qa mugun.
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 De quasik mager ip ngene tekmet taqurla de ngen dris ama aivetki ip ngene sem madlek ne a qeni ama lengiini. I raqurli ama Ngemumaqa dai ka lu ama aivetki i ama gilki ip sagel aa ilaing. De quasik mager ip ngene tekmet taqurla de ngen dris ma Jarusalem ip ngene sem madlek ne a qeni ama lengiini, i raqurli ma Jarusalem dai ama Slurlka aa qerlingki ama barlki bareq ama qaqet araa Iameska.
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 De quasik mager ip ngen dris a ngen a ning ip ngene sem madlek ne a qeni ama lengiini. I quasik mager ip ngene rekmet ne a ngen a qesing per a ngen a ning iv ama lauil a nget dap kua ama su nget.
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 De qatikka mager ip ngene tuqun ma’. “Gua revan.” I aiv a ngen a revan. De qatikka mager ip ngene tuqun ma’, “Maikka kuasik”, i aiv a ngen a revan i quasik. I askerlka ariq aip ngen deraqen ne a qeng i viit ama lengi ip ngene sem madlek ne a qeni ama lengiini, dai lungera ama lengi dai nget nagel ma Satan.
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 Sa ngen narli ama lengi i murl nge men taqurliani ma’, “Ariq aiv iak ka lenges ne gia sakngaqa, dai saqikka mager ip ngi lenges ne aa uaq ama sakngaqa. De ariq aiv iak ka mel gia arlkingki, dai saqikka mager ip ngi mel aa uaiq ama arlkingki.”
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Dap maikka ngul sil ba ngen ma’, “Maikka quasik mager ip ngen deraarl sep lura araa qames ama vura. Maikka qurli. De ariq aiv iak ka vukdeng met gia aamki ruarl de saqikka mager ip ngi guirltik pet gia aamki ip ke vukdeng tuarl.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 De ariq aiv iak ke kot se ngi i qe narliip se gia serlapki, taqurla dai saqikka mager ip ngi qurl a qa te ngene gia kautrinki.
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 De ariq aiv iaq ama Diitdiit-per-a-qa ka reqestem ngi ip ngi na qa i ngi tal aa quvang, ip deng pet liina i ama kilomita ama quanaska. Taqurla de quasik mager ip ngi na qa se ama quanaska, dap mager ip ngi na qa se ama kilomita-iam ama udiam.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 De ariq aiv iak ke nen ngi re a qeni nagel ngi, taqurla de mager ip ngi qurl a qa. De ariq aiv iak ke narliip ke dinau gel ngi, de mager iv as ngi qurl a qa.”
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 Sa ngen narli ama lengi i murl nge men taqurliani ma’,
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 Dap maikka ngul sil ba ngen ma’, ‘Maikka mager iv a ngen a arlem naver a ngen a qumespik. De ngene raring iv ama Ngemumaqa qa tat navet lura i ai de re tekmet ne ama tekmeriirang ama viirang sagel ngen.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 Ariq aip ngene tekmet taqurla, dai ama Ngemumaqa i qa vuusep, dai maikka aa uis na ngen marevan. I qatikka ai de qe tekmet ne aa nirlaqa be qem ngim naver ama qaqet mai. I ama atlura de ngen ama vura. De saqikka ai de qem nem ama qaik sagel ama qaqet mai, i ama atlura de ngen ama vura.
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 I ariq aiv a ngen arlem navet lura naiq i ai de araa arlem naver a ngen, dai diip kuasik mager ip ngene raneng a nge ama ranbandem. I saqikka lura i ama qelaing pe araa ngerik, dai ai de re tekmet taqurla.
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 De ariq aip ngen deraqen ne ama atlu sagel lura naik i a ngen a rluavik na ra, dai maikka quasiq ai ama atlu ngen daleng iari ama qaqet. I saqikka lura i quasik tat drlem se ama Ngemumaqa, dai ai de re tekmet taqurla.
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 Taqurla dai maikka mager ip ngene taqa tekmet senas, ip maikka ama atlu ngen malai, ip taquarl a ngene Mam i qa vuusep i maikka ama Atluqa malai.
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.