Mateus 5
A SLURLKA AA LANGINKA AMA IAMESKA (BYX) vs ARIB
1 De vet luus aa dai ma Iesus ka lu ama qaqer i maikka ama buurlem na ra. Taqurla de ma Iesus ka mir iviit sev iaiq ama damki reves, be qa mugun. De aa risura ra men sagel ka.
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 De ma Iesus ke su ra, i qel sil ma’,
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 “Lura i rat drlem ai quasik maget na ra dama Ngemumaqa aa saqang, dai mager iv ama arlias per a ra i raquarli ama Ngemumaqa aa luqupki, i qi re vuk, dai sa araa luqupki.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 De lura i ama arlemigl na ra dai diiv ama arlias per a ra. I diiv ama Ngemumaqa aa arlem sagel ta.
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 De lura ama qaqer i ai de quasiq ai re barlnas, dai mager iv ama arlias per a ra. I ama tekmeriirang per ama aivetki, dai diiv araa tekmeriirang aa.
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 De lura i ama getki vem ta te ama gamansena ama atlunget ip taqua luqa i ai de ama getki-vem-ka te ama asmes, de dingding sep ka te ama kainaqi, dai mager iv ama arlias per a ra. I ama Ngemumaqa dai diip ke sem arlan ta ne aa gamansena.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 De lura i araa arlem naver iari ama qaqet dai mager iv ama arlias per a ra. I ama Ngemumaqa dai diiv aa arlem naver a ra.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 De lura i maikka re narliiv ama glasingas de araa rlan, dai mager iv ama arlias per a ra. I lura dai diip te lu ama Ngemumaqa.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 De lura i ra drlem sa tekmet ne ama uupka veleqes ne ama qaqet ip kuasiq te serlin, dai mager iv ama arlias per a ra. I ama Ngemumaqa dai diip ka ris ta ai aa uis na ra.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 De lura i re tekmet ne ama Ngemumaqa aa tekmeriirang, i re tekmet taqurla be re taneng ama getget nagel iari ama qaqer i re tekmet maden na ra, dai mager iv ama arlias per a ra. I ama luqupki i ama Ngemumaqa qe uas, dai lura araa luqupki aa.
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 De ama qaqet dai diip ta taqen mavik sagel ngen ip te lenges na ngen. De diip te kaak sever a ngen ne ama tekmeriirang i maikka ama viirang, i iirang muqas muqas. I re tekmet sagel ngen taqurla, i raquarli ngen diit naser a ngua. Dav aiv ama qaqet te tekmet ne liirang aa sagel ngen, de ngen dai ama marl na ngen.
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 De maikka mager iv ama atlu a ngen a rut, de ama arlias per a ngen malai. I ama ranbandem ama slurlnget i qurli nget naa na ngen pe uusep. I qatikka ama Ngemumaqa aa amki na ra, dai murl nauirl dai ama qaqet ama vura ta rekmet ne liirang aa ama tekmeriirang ama viirang sagel ta.
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 Ngen dai raquarl ama sul bareq ama qaqet per ama aivetki. Dav aiv ama sul arla treska qa mit, dai saqias kuasik mager iv a qek ke rekmet na nget ip saqias ama treska, be ama sul dai sa quasiq ai ama atlu nget, i aiv arla treska ka mit. Taqurla be ai de ama qaqet te rlu na nget be re mainmet pem nget.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 De ngen dai raquarl ama nirlaqi bareq ama qaqet per ama aivetki. I ngene lu, i iani i ama qerlingki ama slurlki i ra rekmet na qi ve ama damki reves, dai quasik mager ip ki rles.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 De iani i quasik mager iv iak ka aandem ama mudemki de qe rles ki mer ama suupinki. Kuasik. Dap ka aandem ama mudemki de qa mu qi sekgames, iv arla nirlaqi never ama qaqet mai i qurli ra ve aa vetki.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Dai saqikka raqurla dai mager ip ngen dai raquarl ama nirlaqi bareq iari ama qaqet. De ver a ngen a mugunes dai mager ip ngene tekmet ne ama tekmeriirang ama atliirang ip ma qaqet tet lu. Taqurla, be diip ta taarl ne aa ngene Mam aa rlenki i qa vuusep.
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 Maikka quasiq ai ngua men ip ngu lenges ne ma Moses aa lengi de ngen ama Ngemumaqa aa Aamki na ra araa lengi. A revan, i maikka quasiq ai ngua men ip ngu lenges ne araa lengi. Dap ngua men ip ngu verleset mer araa lengi.
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 De maikka ngul sil ba ngen ne ama revan, i diip prleset ne ama aivetki, qi ne ama uusepka dap maikka quasik mager ip lenges ne a nge ama qarlidang dap kua ama lengi ama langas naver ama Lengi ama dlek-pem-nget. Be qatikka ama Lengi ama dlek-pem-nget, dai diip kurli nget taqurla ip deng i verleset ne ama tekmeriirang mai.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 Taqurla dai mager ip ngene narligel ama Lengi ama dlek-pem-nget mai, i ngene lungera i maikka quasiq ai ama barl nget. I ariq aiv a qeq i quasik ke narligel a qeni ama lengiini naver ama Lengi ama dlek-pem-nget, de saqikka qe su iari ip kuasik mager ip ta tit naser a nget, dai luqa dai maikka diip kuasiq ai ama barlka na qa per ama Ngemumaqa aa luqupki pe uusep. Dap luqa i qe narligel ama Lengi ama dlek-pem-nget, de qe su iari ip ta tit naset lungera, dai luqa dai diiv ama barlka na qa ver ama Ngemumaqa aa luqupki pe uusep.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 De maikka ngul sil ba ngen ma’, “Maikka mager iv a ngen a gamansena nge ruirl se lura i ai de re su ne ama Lengi ama dlek-pem-nget, de ngene lura ama Parasiqena. I ariq aip kuasiq ai ama atlura na ngen, dai diip kuasik mager ip ngen diit sever ama luqupki ama atluqi vuusep.”
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 “Sa ngen narli ama lengi i murl nge men sagel auur a serlura. I nge men taqurliani ma’,
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Dap maikka ngul sil ba ngen ma’, “Maikka quasik mager iv ama qurek per a ngen ne iari. I lura mai dai a ngen ari aa. De ariq aiv ama qurek per a ngen ne iari ama qaqet, dai diip ngen daarl per ama kot. De ariq aip ngen deraqen ne ama lengi ama vunget sagel iari, dai diiv ama Judaqena araa kaunsilkena te kot se ngen. De ariq aip ngen dris iari ai ama qabaing per a ra, dai diip ngen diit sever ama luqupki i ama altingki ver a qi.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 Taqurla baip lua ip ngirl kuarl te gia vartabar sagel ama Ngemumaqa, dav as mager ip ngia ru gia qevep nauirl aip kua kuasik uan a nge ama qureqiini ngi ne giari bak. Baip lua ip ngia tit se gia vartabar ip ngia tu nget per ama vartabar arla luqupka, de vuktik per a ngi ai ama qurek pet giari be iak na ngi,
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 de mager iv as ngia ru gia vartabar gelna ne ama vartabar arla luqupka. De ngia iit ip ngi rekmet ne ama uupka varlen me uin ip kuasiq ama serlinki veleqes na uin. Baiv aa de naqerl ngia ren ip ngi quarl.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 De ariq aip gia a nge ama qumeska qa tit se ngi saver ama kot, de ngi reqerl sa seserl ver ama lengi varlen me uin iv uan a iam nana. De quasik mager ip sa qurl uin per ama kot de ngi seserlvet. I ariq aip kuasik ngia rekmet ne luqa ip giak na qa, dai arik ma qa nem ngi sagel iaq ip ke kot se ngi. De luqa ip ke kot se ngi dai arik ma qa nem ngi sagel ama Diitdiit-per-a-qa ip ka rlu ngi ve ama arlenka-vem-ki.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 De maikka ngul sil ba ngi ma’, “Ariq aip kuasiq ai ngia guirltik gia dinau mai dai diip kuasiq ai ngia iit nev ama arlenka-vem-ki ip deng i ngi virliit gia qelaing mai.”
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 Sa murl ngen narli ama lengi taqurliani ma’,
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Dap ngul sil ba ngen ma’, “Ariq aiv iaq i qatikka qem ngim sagel ama nanki de qa tu aa qevep ai vadiip ke rekmet ne ama viini ke na qi, dai ver aa tuaqevep dai sa qa rekmet ne ama viini, ke ne luqia ama nanki.”
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 Ariq aip gia sakngaqa ama merlmerlka ka rekmet na ngi be ngia rekmet ne ama viini, de mager ip ngi rikgil tem ka de ngi rlu na qa. I raqurla dai maikka mager ip lenges ne iani navet gia qetdingki ip kuasik mager ip ngia mai ngia iit semer ama altingki.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 De ariq aip gia ngeriqit ama merlmerliit nge rekmet na ngi be ngia rekmet ne ama viini, dai mager ip ngi dik naser iit de ngi rlu na iit. I raqurla dai maikka mager ip lenges ne iani navet gia qetdingki, ip kuasik mager ip ngia mai ngia iit semer ama altingki.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 Murl iang ama Lengi i nge taqen taqurliani ma’,
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Dap maikka ngul sil ba ngen taqurliani ma’, “Ariq aiv iaq i qa mit namen aa rluaqi, dav aa rluaqi dai quasiq ai qia rekmet ne a nge ama viini, dai luqa qe lenges ne aa rluaqi. De saqi ariq aiv iak ka ngerlvet ne luqia i sa ara ak ka mit namen a qi, dai luqa i aa viini i saqi qa ngerlvet na qi.”
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 Sa ngen narli ama lengi i murl nge men sagel a uur a murlta taqurliani ma’, “Ariq aip ngen dru vuusep, dai quasik mager ip ngen dru vuusep i ngene kaak. Dap maikka mager ip ngene tekmet taqurla ip taquarl ngen dru vuusep sagel ama Slurlka.”
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Dap maikka ngu teqerl a ngen ma’, “Maikka quasik mager ip ngen dru vuusep, maikka qurli. I quasik mager ip ngen dris ama uusepka ip ngene sem madlek ne a qeni ama lengiini i raqurli ama uusepka dai ama Ngemumaqa aa luqupka i qa mugun.
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 De quasik mager ip ngene tekmet taqurla de ngen dris ama aivetki ip ngene sem madlek ne a qeni ama lengiini. I raqurli ama Ngemumaqa dai ka lu ama aivetki i ama gilki ip sagel aa ilaing. De quasik mager ip ngene tekmet taqurla de ngen dris ma Jarusalem ip ngene sem madlek ne a qeni ama lengiini, i raqurli ma Jarusalem dai ama Slurlka aa qerlingki ama barlki bareq ama qaqet araa Iameska.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 De quasik mager ip ngen dris a ngen a ning ip ngene sem madlek ne a qeni ama lengiini. I quasik mager ip ngene rekmet ne a ngen a qesing per a ngen a ning iv ama lauil a nget dap kua ama su nget.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 De qatikka mager ip ngene tuqun ma’. “Gua revan.” I aiv a ngen a revan. De qatikka mager ip ngene tuqun ma’, “Maikka kuasik”, i aiv a ngen a revan i quasik. I askerlka ariq aip ngen deraqen ne a qeng i viit ama lengi ip ngene sem madlek ne a qeni ama lengiini, dai lungera ama lengi dai nget nagel ma Satan.
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 Sa ngen narli ama lengi i murl nge men taqurliani ma’, “Ariq aiv iak ka lenges ne gia sakngaqa, dai saqikka mager ip ngi lenges ne aa uaq ama sakngaqa. De ariq aiv iak ka mel gia arlkingki, dai saqikka mager ip ngi mel aa uaiq ama arlkingki.”
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Dap maikka ngul sil ba ngen ma’, “Maikka quasik mager ip ngen deraarl sep lura araa qames ama vura. Maikka qurli. De ariq aiv iak ka vukdeng met gia aamki ruarl de saqikka mager ip ngi guirltik pet gia aamki ip ke vukdeng tuarl.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 De ariq aiv iak ke kot se ngi i qe narliip se gia serlapki, taqurla dai saqikka mager ip ngi qurl a qa te ngene gia kautrinki.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 De ariq aiv iaq ama Diitdiit-per-a-qa ka reqestem ngi ip ngi na qa i ngi tal aa quvang, ip deng pet liina i ama kilomita ama quanaska. Taqurla de quasik mager ip ngi na qa se ama quanaska, dap mager ip ngi na qa se ama kilomita-iam ama udiam.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 De ariq aiv iak ke nen ngi re a qeni nagel ngi, taqurla de mager ip ngi qurl a qa. De ariq aiv iak ke narliip ke dinau gel ngi, de mager iv as ngi qurl a qa.”
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 Sa ngen narli ama lengi i murl nge men taqurliani ma’,
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 Dap maikka ngul sil ba ngen ma’, ‘Maikka mager iv a ngen a arlem naver a ngen a qumespik. De ngene raring iv ama Ngemumaqa qa tat navet lura i ai de re tekmet ne ama tekmeriirang ama viirang sagel ngen.
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 Ariq aip ngene tekmet taqurla, dai ama Ngemumaqa i qa vuusep, dai maikka aa uis na ngen marevan. I qatikka ai de qe tekmet ne aa nirlaqa be qem ngim naver ama qaqet mai. I ama atlura de ngen ama vura. De saqikka ai de qem nem ama qaik sagel ama qaqet mai, i ama atlura de ngen ama vura.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 I ariq aiv a ngen arlem navet lura naiq i ai de araa arlem naver a ngen, dai diip kuasik mager ip ngene raneng a nge ama ranbandem. I saqikka lura i ama qelaing pe araa ngerik, dai ai de re tekmet taqurla.
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 De ariq aip ngen deraqen ne ama atlu sagel lura naik i a ngen a rluavik na ra, dai maikka quasiq ai ama atlu ngen daleng iari ama qaqet. I saqikka lura i quasik tat drlem se ama Ngemumaqa, dai ai de re tekmet taqurla.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 Taqurla dai maikka mager ip ngene taqa tekmet senas, ip maikka ama atlu ngen malai, ip taquarl a ngene Mam i qa vuusep i maikka ama Atluqa malai.
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.