Romanos 11
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs NAA
1 Sarevɨdaaꞌnyɨ dara dɨvanɨge. Gotɨyai gannyaraavɨ gewɨ mena marakakei dɨngaka! Arɨkewɨnyɨ. Sareꞌ dareꞌnesɨ. Nɨmɨ kwainyɨ Kɨraazɨtɨyarɨ lɨmwadɨnyainyɨ aꞌmwe Yɨzɨrelɨyainyɨra. Nɨmɨ Evɨraamɨmɨre yɨsiwiainyɨ avaaitawejɨꞌnyɨ. Bejaminɨmɨre yɨsavaaꞌnyɨ.
1 Então eu pergunto: será que Deus rejeitou o seu povo? De modo nenhum! Porque eu também sou israelita, da descendência de Abraão, da tribo de Benjamim.
2 Gotɨyai sɨnnawɨ aꞌmwe sahwaraavɨ mena yawɨranganakeraavɨ gewɨ mena marakakera mɨꞌ. Yagaala Yɨlaajareꞌ Gotɨyare bukuyavɨ dɨnɨkeꞌ sarɨmɨ myawɨryadɨvɨꞌ daa! Yɨlaajai Gotɨyarɨ Yɨzɨrelɨya sahwaraavɨna kotɨya jaꞌneraavɨ wɨdakelyɨ. Dara dɨnɨꞌ
2 Deus não rejeitou o seu povo, a quem de antemão conheceu. Ou vocês não sabem o que a Escritura diz a respeito de Elias, como pediu com insistência diante de Deus contra Israel, dizendo:
3 “Naangeigɨ, pɨropetɨya gɨmɨnyɨ guꞌneva wɨjɨwaakadɨvɨsaraavɨ sahwara mena tamakeꞌ. Gɨmɨre kwaraanya kayaaꞌnanyanna bulɨmakaawoyaraavɨ dɨka nasɨꞌnyaꞌnengɨ kayaaka mena lɨkayɨgalasɨꞌneꞌ. Sarevɨ gɨmɨreinyɨ gaveinyɨ kuna mwaaihe. Nabaai nɨmɨnyɨna ‘Tamakaana!’ dadɨvɨꞌ bɨrɨbɨryaꞌ kuna yɨvanɨgaꞌ.”
3 “Senhor, mataram os teus profetas, derrubaram os teus altares. Sou o único que sobrou, e procuram tirar-me a vida.”
4 Sara wɨdaka kɨrɨꞌ Gotɨyai be yagaala jaꞌnawɨdakavaka! Sai dara daꞌ “Nɨmɨ nɨnnyara pwarana pwarana aꞌmwe sevenɨ taawɨzanɨyaraavɨ (7,000) yɨvaineinyɨ nyɨlɨmwadɨvɨsare. Sahwara gotɨya kwaasɨya Baaꞌaalɨyarɨ kwadaai gɨlɨna myeva mɨdɨdɨvɨtara mɨꞌ. Pwara kwalaalya kwalaalyara sara mi.”
4 Mas qual foi a resposta divina? Foi esta: “Reservei para mim sete mil homens que não dobraram os joelhos diante de Baal.”
5 Sarevɨdaaꞌnyɨ nabaai dahaakɨgaasɨ Juya yɨta pimagɨnya maalɨkevaaꞌ lɨmwadɨvɨꞌ mwaaihaꞌ. Sahwaraavɨ Gotɨyai gannya yanga gaimwangeburɨ dahɨlakakera mena yɨmaꞌnesare.
5 Assim também nos dias de hoje sobrevive um remanescente segundo a eleição da graça.
6 Gannya yanga gaimwangeburɨna Jizaazarɨ lɨmwangeburɨna sahwaraavɨ dahɨlakaꞌ. “Sahwara wawɨnya yadɨvɨsanna,” kunya myawɨryaka dahɨlakaꞌ. Yɨ kumɨ wawɨnya yadɨvɨꞌ yadaapi Gotɨyai sahwaraavɨ dahɨlakajɨ kwajɨ yɨ yanga gaimwangeꞌ wana yuna yanga gaimwanga nebulyaꞌ mimaꞌnyɨ kyadɨka!
6 E, se é pela graça, já não é pelas obras; do contrário, a graça já não é graça.
7 Sarevɨdaaꞌnyɨ yɨ nabaai nemɨ gara daazɨwo? Yɨzɨrelɨya kwalaalyara dɨragɨnna bɨrɨbɨrya yɨvanɨgata saꞌ, yɨ saꞌ mamaaryesasɨ. Kɨrɨꞌ Gotɨyai aꞌmwe pwaraavɨ dahɨlakaka sarera maaresasɨ. Yuya pwara Gotɨyai kumɨre sɨmunyavɨ tihɨralɨmwagarakere.
7 Que diremos, então? O que Israel buscava, isso não alcançou; mas a eleição conseguiu isso. Os demais foram endurecidos,
8 Gotɨyare bukuyaꞌ dara dɨnɨkabaaibɨsasɨ.
8 como está escrito: “Deus lhes deu um espírito de profundo sono, olhos para não ver e ouvidos para não ouvir, até o dia de hoje.”
9 Yɨ Devitɨ kwalyɨ Gotɨyarɨ sahɨrɨꞌna dara wɨdakelyɨ
9 E Davi disse: “Que a mesa deles se transforme em laço e armadilha, em tropeço e punição;
10 Kumɨre tɨnnyarɨ jɨhɨnyaꞌ dɨvwaakya!
10 que os olhos deles se escureçam, para que não vejam, e fiquem para sempre encurvadas as suas costas.”
11 Sarevɨdaaꞌnyɨ nɨmɨ dɨvanɨge. Gotɨyai “Sahwara yɨnahu walayɨdɨhwakɨꞌnaraawɨpɨka!” kadaꞌ mudavesara daaka! Kɨraazɨtɨyarɨ “Aala,” dɨvanɨgasara yunegaaꞌnannera daaka! Arɨkewɨnyɨ. Aawa. Sahwara tuta tewaanyavɨ kyagalyaꞌmaveꞌ yɨ dazahɨrɨvɨ Gotɨyai ajɨmya yuyangɨya pwaraavɨ padaihasamaaꞌmanɨkelyɨ. “Yɨzɨrelɨyara tewaanya davwi wangabɨka! Aꞌmwe ajɨmya yuyangɨyaraavɨna wabarɨnna yapɨjɨ Kɨraazɨtɨyarɨ lɨmwabɨka!” yawɨraka sara yaꞌ.
11 Então eu pergunto: será que eles tropeçaram para que caíssem? De modo nenhum! Mas, pela transgressão deles, a salvação chegou aos gentios, para fazer com que os judeus ficassem com ciúmes.
12 Sahwara tusaꞌ yagalyaꞌmaveta sahɨrɨvɨ Gotɨyai Kwaakevakɨya pwaraavɨ yuna kuna naanga naanga wɨgaimwadelyɨ. Yɨ Yɨzɨrelɨyara Kɨraazɨtɨyarɨ malɨmwagyeta sahɨrɨvɨ Gotɨyai ajɨmya yuyangɨyaraavɨ yuna kuna naanga naanga wɨgaimwadelyɨ. Sareꞌ naangesɨ. Yɨ sara yajai Yɨzɨrelɨya yuyabanyara Gotɨyaryawɨnna ayɨna kabapi Kɨraazɨtɨyare yuyara tewaanna nawɨꞌnyaanga mwaaibɨnere. Yɨ sareꞌ naanga wavɨlavadesɨ.
12 Ora, se a transgressão deles resultou em riqueza para o mundo, e a diminuição deles resultou em riqueza para os gentios, quanto mais a plenitude deles!
13 Aꞌmwe ajɨmya yuyangɨyarajɨyaihi, dahaaꞌ sarɨmɨnyɨ yɨhɨthɨvanɨge. Sarɨmɨ ajɨmya yuyangɨya pwaihɨrɨne wawɨnya yaꞌneinyɨ Apozelɨyainyɨ Gotɨyai nyɨmaryasaabakeinyɨ. Sarevɨ yadɨnya davɨne yayaꞌ munyaba makidɨ yɨvanɨge.
13 Dirijo-me a vocês que são gentios. Visto que eu sou apóstolo dos gentios, glorifico o meu ministério,
14 Wawɨnya dazavɨ nɨmɨre avaaikwaaꞌnakera Yɨzɨrelɨyaraavɨ dɨhaaꞌbwarɨdeꞌna sarɨmɨnyɨ wabarɨnna yamaaryaꞌnevɨna tewaanya nyɨvuꞌnɨvanɨꞌ. Sarevɨ Gotɨyalyɨ tewaanya yeꞌmwannamwaaihata savɨ Yɨzɨrelɨyaraavɨdaaꞌnya pwara Naangerɨ lɨmwabɨzara sahwaraavɨ padaihasamaaradeꞌna wawɨnya dazaꞌ munyaba makidɨnyainyɨ.
14 para ver se de algum modo posso fazer com que os do meu povo fiquem com ciúmes e alguns deles se salvem.
15 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Gotɨyai Yɨzɨrelɨyaraavɨ marasɨꞌnaka, yɨ dazavɨ sahwai aꞌmwe Kwaaka yuyawɨ pɨvakaavɨyaraavɨdaaꞌnyara gamɨjɨ avaaizɨmunyaꞌna yeꞌmwannayɨmaꞌneꞌ. Yɨ nabaai Gotɨyai Yɨzɨrelɨyaraavɨ ayahi maarajaꞌ yɨ dazaꞌ kwalaalyara baryara ayɨna dɨkaasaꞌbɨsaꞌ daaka!
15 Porque, se o fato de eles terem sido rejeitados trouxe reconciliação ao mundo, que será o seu restabelecimento, senão vida dentre os mortos?
16 Bɨretɨya naanga yavɨkaryeva gɨrɨkula maalɨkejɨꞌ Gotɨyarɨ wɨjaaveꞌ. Yɨ gɨrɨkula maalɨka sajɨꞌ Gotɨyarejɨꞌ warajazɨꞌ yɨ gɨrɨkula naanga kɨrɨsɨ Gotɨyaresɨ. Nabaai yɨsare pwipula sa Gotɨyare waraja yɨ yɨtaanya kɨnɨjɨ sa avaala Gotɨyarengɨ. (Yɨ sareꞌ daresɨ. Juyaraavɨre Ne sɨnnawɨnyara Gotɨyarera mwalyaasavɨ, yɨ sahwaraavɨna dɨvi kwɨyakwalaangera Gotɨyarera mwaaibɨnerera.)
16 E, se forem santas as primícias da massa, igualmente será santa a sua totalidade; se for santa a raiz, também os ramos o serão.
17 Gotɨyai wawɨnyavɨya yɨta wolivɨyare yɨtaanya pɨnɨ Yɨzɨrelɨyarabɨsangɨ lɨvɨꞌmwagaka yɨ marasɨꞌnaka gɨmɨnyɨ pɨvaakɨyaigɨnyɨ yɨꞌdaryawɨnya wolivɨya yɨtaanyaꞌgɨnyɨ gɨmaaraka yɨtaanya pɨnɨngɨ tɨnnyawɨ gɨmɨnyɨ kagyeꞌmwagakaꞌ dahaaꞌ gɨmɨ tewaanya mwaaihɨ. Sarevɨ wolivɨya mɨnaryaꞌ wolivɨyare yɨpwipulyavɨreꞌ maaꞌmanɨgɨ.
17 Se, porém, alguns dos ramos foram quebrados, e você, sendo oliveira brava, foi enxertado no meio deles e se tornou participante da raiz e da seiva da oliveira,
18 Sarevɨ yɨtaanya nebulyaꞌnanyangɨna gɨmɨre yayaꞌ munyaba mamakɨlyadɨ bɨraiyagaala madangadɨnna! Yɨ gɨmɨ bɨrala dangadɨzaꞌ nayaa padaꞌgalayawɨꞌna ja! Gɨmɨ yɨpwipulyavɨ mɨnaryaꞌ wɨjaavadɨnyaꞌ mɨꞌ. Aawa. Pwipula sahɨrɨꞌ gɨmɨnyɨ gɨzaavadeigɨnyɨ.
18 não se glorie contra os ramos. Mas, se você se gloriar, lembre que não é você que sustenta a raiz, mas é a raiz que sustenta você.
19 Sarevɨdaaꞌnyɨ gɨmɨ dara dɨthatheꞌ “Yɨtaanya daza Gotɨyai lɨvɨꞌmwagakengɨ. Nabaai sahwai ‘Kumɨreba pɨvaakɨyarɨ yeꞌmwagakɨma!’ daka nɨmɨnyɨna lɨvɨꞌmwagaꞌ.”
19 Então você dirá: “Alguns ramos foram quebrados, para que eu fosse enxertado.”
20 Yo, nawɨꞌnyasɨ. Sare kɨrɨvɨ Yɨzɨrelɨya sahwara Naangerɨ lɨmwadɨvɨtara mɨꞌ. Yɨ da sahɨrɨsavɨ mena lɨvɨꞌmwagasɨꞌnadengɨ. Yɨ gɨmɨ Naangerɨ lɨmwadɨnyaꞌna sareꞌna nayaa daaꞌmanɨgɨnyaigɨnyɨ. Sare kɨrɨvɨ mala nayaa jɨwannana! Gɨmɨ pihadɨka minna! Aawa. Gɨmɨ lɨka nayaa jɨ!
20 Correto! Eles foram quebrados por causa da incredulidade, mas você continua firme mediante a fé. Não fique orgulhoso, mas tema.
21 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Gotɨyai yɨtaanya nebulyaꞌnanya kunnya kaavɨlyavɨ mɨwɨꞌnɨkengɨ yɨvainyɨna yakai mɨꞌ. Yɨ sasare sahɨbaaibɨꞌ gɨmɨ kwaigɨnyɨjɨ yɨvainadei mɨꞌ.
21 Porque, se Deus não poupou os ramos naturais, também não poupará você.
22 Yɨthaa! Sarevɨdaaꞌnyɨ Gotɨyai tewaanna bwiwanga gyazavɨjɨ gamɨre sɨnna tɨka saburɨjɨ nayaa dɨvadaꞌgalangana! Pwaraavɨneꞌ daresɨ. Gamɨrebwi mena yagalyaꞌmavesaraavɨ sahwai sɨnna tɨka wɨdaꞌdelyɨ. Gɨmɨnyɨneꞌ daresɨ. Gɨmɨ gamɨre tewaanna bwiwanna gyazavɨ kuna mwaaidɨzaigɨ, Gotɨyai tewaanna gɨvwiwamanɨꞌ. Gamɨre tewaanna bwiwanga gyazavɨ mamwaalyɨ yɨjaꞌ gɨmɨ kwaigɨnyɨjɨ gɨthawaasadelyɨ.
22 Considere, pois, a bondade e a severidade de Deus: para com os que caíram, severidade; mas, para com você, a bondade de Deus, desde que você permaneça nessa bondade. Do contrário, também você será cortado.
23 Nabaai yɨtaanya sɨnnawɨnya pɨnɨ daza, yɨ kumɨ malɨmwagyaburɨ kuna mamwaalyɨ yɨpɨjaꞌ yɨ Gotɨyai wawɨnyavɨya yɨsavɨ ayɨna maryeꞌmwagathengɨ. Sareꞌ dareꞌnesɨ. Gotɨyai dɨragɨnnakei sahwaraavɨ yɨnɨga wiꞌna ayɨna maryeꞌmwagannelyɨ.
23 Eles também, se não permanecerem na incredulidade, serão enxertados; pois Deus é poderoso para os enxertar de novo.
24 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Gɨmɨ kwaigɨ yɨꞌdaryawɨnyare wolivɨya yɨtaanyaigɨ mwaalagɨnyaigɨnyɨ. Yɨ Gotɨyai gɨthawaasaka wawɨnyavɨya wolivɨya nawɨꞌnyɨkɨ gɨmaryeꞌmwagaꞌ. Yɨta sɨꞌ yune gɨmɨriꞌna mɨꞌ. Sareꞌ nebulyaꞌnanyaꞌ warɨkeꞌ yɨ nabaai pɨbwi naanga nebulyaꞌnanyaꞌ waradesɨ. Wolivɨya nawɨꞌnyɨkɨre yɨtaanya daza ayɨna maarɨna yajai kunnya yɨta sɨkɨ ayɨna maryeꞌmwagakannelyɨ.
24 Pois, se você foi cortado daquela que, por natureza, era uma oliveira brava e, contra a natureza, foi enxertado numa oliveira boa, quanto mais esses, que são ramos naturais, serão enxertados na sua própria oliveira!
25 Nyaꞌmweihi ajɨmya pɨnɨngɨyaihi, sareꞌ dareꞌnesɨ. “Gotɨyai nebulyaꞌ yoimavajalɨkurakya davɨ sarɨmɨ sɨmumaayaihi kuna mamwaaibɨnera!” yawɨrena yɨhɨthɨvanɨge. Sarɨmɨnyɨna yawɨꞌnadɨvɨꞌ dara nadɨpɨka! “Nemɨ sɨmunya kɨnɨnnakeinera. Juyara sɨmumaayarera.” Gotɨyai nebulyaꞌ yoimavajalɨkurakya dazaꞌ yɨ daresɨ. Yɨzɨrelɨyaraavɨ yunegaaꞌ sɨmunyaꞌ tihɨralɨmwagata yadera mɨꞌ. Yunegaaꞌ “Naangerɨ malɨmwagaanna!” dɨpɨꞌdera mɨꞌ. Yɨ aꞌmwe ajɨmya yuyangɨyara Naangeryawɨnna mena wɨlaabapɨjɨ wɨlaabɨpɨjara yuyaraavɨ Gotɨyai yawɨrakera kalɨmwagapɨjɨ
25 Porque não quero, irmãos, que vocês ignorem este mistério, para que não fiquem pensando que são sábios: veio um endurecimento em parte a Israel, até que tenha entrado a plenitude dos gentios.
26 yɨ sare saburɨ dazagaaꞌ Gotɨyai Yɨzɨrelɨya yuyaraavɨ padaihasamaaradere. Gotɨyare bukuyaꞌ dɨnɨkabaaibɨꞌ
26 E, assim, todo o Israel será salvo, como está escrito: “O Libertador virá de Sião e afastará de Jacó as impiedades.
27 Sara kyojɨ nayaa Gotɨyainyɨ yɨdeinyɨ.
27 Esta é a minha aliança com eles, quando eu tirar os seus pecados.”
28 Yagaala tewaanyaꞌ bule wɨjaavanɨgasavɨna sahwaraavɨna Gotɨyai yawɨꞌna “Nɨmɨre yɨkamaangera mwaaihaꞌ.” Sareꞌ sarɨmɨnyɨ mena yɨhɨgaimwagakeꞌnanyɨ. Kɨrɨꞌ Gotɨyai dahɨlakakevɨna sɨnnawɨnya kwɨyakwalaangeraavɨna yawɨrakeꞌna Gotɨyarɨ sahwaraavɨna kale wivanɨkerera.
28 Quanto ao evangelho, eles são inimigos por causa de vocês; mas quanto à eleição, amados por causa dos patriarcas;
29 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Gotɨyai gamɨre wɨgaimwanga yanga wɨjaayangɨnajɨ gamɨre jaka wɨjɨvwaramaasavɨnajɨ sɨmunya mudɨkebwi yawɨramaaradei mɨꞌ.
29 porque os dons e a vocação de Deus são irrevogáveis.
30 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Sɨnnawɨ sarɨmɨ Gotɨyarɨ galazekɨvaleva nabaai dahaaꞌ Yɨzɨrelɨyara galazekɨvaimanɨgasavɨ sarɨmɨ kaleꞌna gaimwanga tewaanyaꞌ maꞌmwaatabaaibɨꞌ
30 Porque assim como no passado vocês foram desobedientes a Deus, mas agora alcançaram misericórdia à vista da desobediência deles,
31 sarɨmɨ kaleꞌna gaimwanga tewaanyaꞌ maaꞌmanɨgasavɨ nabaai dahaaꞌ kumɨ kaleꞌna gaimwanga tewaanyaꞌ maaryaꞌnera sahwarajɨ mena galazekɨvalesare.
31 assim também estes agora foram desobedientes, para que também eles alcancem misericórdia, à vista da que foi concedida a vocês.
32 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Galazekɨvala saburɨ kalavuzaꞌ Gotɨyai aꞌmwe yuyaraavɨ Juyarajɨ ajɨmya yuyangɨyarajɨ saraavɨ yɨrakere. Gamɨre kaleꞌna gaimwanga tewaanyaꞌ wɨjaayaꞌne yuya kwaraavɨ sara yakere.
32 Porque Deus encerrou todos na desobediência, a fim de mostrar a sua misericórdia a todos.
33 Ai! Gotɨyai yuyaraavɨ yangeꞌna wiadele! Gotɨyai sɨmunya naangaanga kɨnɨnnakele! Yuyangɨne yunebanna yawɨrakadele! Yɨ saalaalyavɨ kewewɨnɨ yɨnɨgwalaawɨkebɨsalyɨ. Gamɨ yawɨbwasaburɨ kaavɨlyaꞌ aꞌmweina mabɨramaari yaanneine. Gamɨre ya saburaavɨ kaavɨlyaꞌ myawɨranganyɨ yaanneine. Wana yuna aawa nebulyasɨ.
33 Ó profundidade da riqueza, tanto da sabedoria como do conhecimento de Deus! Quão inexplicáveis são os seus juízos, e quão insondáveis são os seus caminhos!
34 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Gotɨyare bukuyaꞌ dara dɨnɨꞌ
34 “Pois quem conheceu a mente do Senhor? Ou quem foi o seu conselheiro?
35 “Aꞌmwerɨ gɨlyɨvɨsa ayahi wɨrɨvɨkɨryaꞌnenna
35 Ou quem primeiro deu alguma coisa a Deus para que isso lhe seja restituído?”
36 Aawa. Sai yuyangɨneꞌna aaya kaavɨlyalyɨ. Yɨ sahwai yuyangɨ wakyaakengɨ. Gamɨre dɨragɨnyavɨ yuya yɨnɨkengɨ. Gamɨnyɨ yɨlaaya yaꞌne yuya yɨmaꞌnakengɨ. Nemɨ yuyagaaꞌ yuyagaaꞌ gamɨnne yayaꞌ munyaba naanga nayaa makɨlaana! “Byaannakeigɨ!” wɨdaana! Naanga sahɨrɨsɨra.
36 Porque dele, e por meio dele, e para ele são todas as coisas. A ele seja a glória para sempre. Amém!
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Romanos 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.