Mateus 26
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs ARA
1 Jizaazai yagaala yuya daza mena jɨꞌmwannaka dazagaaꞌ gamɨre mɨdɨdɨvɨsaraavɨ wɨdɨna
1 Tendo Jesus acabado todos estes ensinamentos, disse a seus discípulos:
2 “Sarɨmɨ yawɨꞌmanɨgaꞌ ‘Yɨrɨka pɨrɨkaaina kwavɨlavojɨ Pariꞌmaꞌmunneꞌ yɨmaꞌnadesɨ.’ Sagaaꞌ Aꞌmweraavɨne Kaimɨraayainyɨ yɨsavɨri nilɨya nyɨramarɨmudaakwiaꞌneinyɨ nyɨmarɨmwangɨpɨꞌdeinyɨra.” (Pariꞌmasaꞌnegaaꞌ Ne Mozɨzai mwaaidɨꞌnyɨ Gotɨyai Yɨzɨrelɨya sɨnnawɨnyaraavɨ yɨvainyaakegaaꞌne yawɨsaꞌnesɨ.)
2 Sabeis que, daqui a dois dias, celebrar-se-á a Páscoa; e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado.
3 Dazagaaꞌ Gotɨyarɨne tamiraꞌdɨvɨta naangerajɨ aꞌmweraavɨre aꞌmwe naangerajɨ sara Gotɨyarɨna mubɨthɨka Yɨraꞌde Naangere angevɨ yɨꞌbwaꞌnyɨna. Gotɨyarɨna Yɨraꞌde Naangei Kaayapaazai woꞌnɨkelyɨ.
3 Então, os principais sacerdotes e os anciãos do povo se reuniram no palácio do sumo sacerdote, chamado Caifás;
4 Yɨꞌbwaꞌnyɨna yeva yagaaikɨwɨnya bathɨwɨna “Jizaazarɨna kwaasɨ yawaajɨ kɨmaꞌnyawɨ galalɨmwagawaajɨ maratamaana!” deva jamungajakeꞌ.
4 e deliberaram prender Jesus, à traição, e matá-lo.
5 Kɨrɨꞌ sahwara dɨna “Tɨka Munnevɨ sasare sa myaannera! Aꞌmwera mala narannɨpɨdɨka!”
5 Mas diziam: Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
6 Betaani anga Saaimonɨ Samatanakerevɨ Jizaazai mwaaidɨꞌnyɨ
6 Ora, estando Jesus em Betânia, em casa de Simão, o leproso,
7 gamɨnyawɨnna aꞌmwe pɨrɨꞌ bɨna, sitala nawɨꞌnyavɨ welivananyaꞌ nɨgwia naanga mubya yɨnɨkeꞌ makabɨna. Makabɨna yaka yɨꞌbɨnyavɨ mwaaidɨꞌnyɨyagaaꞌ gamɨre mɨnyagɨnyavɨ welivananya saꞌ dɨngɨna.
7 aproximou-se dele uma mulher, trazendo um vaso de alabastro cheio de precioso bálsamo, que lhe derramou sobre a cabeça, estando ele à mesa.
8 Dɨngɨna yadaaꞌnyɨ mɨdɨdɨvɨsara tɨnna wanganna yɨna yeva sɨnna tɨka wɨdaꞌdaaꞌnyɨ dɨna “Welivananya saꞌ yaasɨwaꞌna beꞌna yɨwaka!
8 Vendo isto, indignaram-se os discípulos e disseram: Para que este desperdício?
9 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Nemɨ welivananya dazaꞌ aꞌmweraavɨna mubyaꞌna wɨjavaajaꞌ savɨna nɨgwia naanga marawaajɨ aꞌmwe gɨlyɨvɨta maayaraavɨ wɨjavaannengɨra.”
9 Pois este perfume podia ser vendido por muito dinheiro e dar-se aos pobres.
10 Kɨrɨꞌ Jizaazai kumɨre yagaalyaꞌ yawɨranganna yɨna yaka sahwaraavɨ wɨdɨna “Ai, aꞌmwe davɨ taanginyabwi beꞌna wɨjaavanɨgava! Sareꞌ dareꞌnesɨ. Sahɨrɨꞌ tewaanyabwi nyɨvanɨkeꞌna kave mwaalana!
10 Mas Jesus, sabendo disto, disse-lhes: Por que molestais esta mulher? Ela praticou boa ação para comigo.
11 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Yuyagaaꞌ aꞌmwe gɨlyɨvɨꞌmaayara sarɨmɨjɨ yeꞌmwannemwaaidɨvɨsarera. Kɨrɨꞌ nɨmɨ sarɨmɨjɨ yuyagaaꞌ yeꞌmwannemwaalɨdeinyɨ mɨꞌ.
11 Porque os pobres, sempre os tendes convosco, mas a mim nem sempre me tendes;
12 Nabaai sareꞌ dareꞌnesɨ. Aꞌmweꞌ nɨmɨre kɨlaakejɨkɨ welivananya dazaꞌ nyɨdɨngɨwakeꞌ sahɨrɨꞌ sasara yɨwaka dazaꞌ kaviꞌnɨnnyavɨ yavadaꞌgalayɨrakyaꞌneinyɨ nyɨwakeꞌnanyɨ.
12 pois, derramando este perfume sobre o meu corpo, ela o fez para o meu sepultamento.
13 Nebulyaꞌna yɨhɨthɨvanɨge. Kwaaka yuyavakɨ yagaala tewaanya dazaꞌ wɨjɨwakamaryadɨvɨꞌ aꞌmwe dazaꞌ dava nyɨwaka dazanna dɨpɨꞌdengɨ. Sara kyapɨjɨ sarevɨdaaꞌnyɨ aꞌmwevɨna sɨmunya nayaa yawɨpɨꞌdeꞌnanyɨ.”
13 Em verdade vos digo: Onde for pregado em todo o mundo este evangelho, será também contado o que ela fez, para memória sua.
14 Dazagaaꞌ sɨvɨlyɨrɨdaasɨ pwaraalyarajɨya pwai, Juthaazai Yɨzɨkerɨyotɨyai woꞌnɨkei Gotɨyarɨne tamiraꞌdɨvɨta naangeraayawɨnna kaanna wɨna yaka
14 Então, um dos doze, chamado Judas Iscariotes, indo ter com os principais sacerdotes, propôs:
15 wɨdɨna “Sarɨmɨnyɨna gamɨnyɨ kyɨhibwarɨdaakwaꞌmujɨ nɨmɨnyɨ benɨ dɨnyɨjaayideihɨlaka?” Wɨdɨna kyaꞌ nɨgwia sɨlɨvaaya tetiya (30) ata gɨlɨna yeva wɨjaavɨna yeꞌ.
15 Que me quereis dar, e eu vo-lo entregarei? E pagaram-lhe trinta moedas de prata.
16 Wɨjaavɨna yesagaaꞌdaaꞌnyɨ “Sahwarɨ kumɨnyɨna wibwarɨdaakwiaꞌneinyɨ tewaanyagaaꞌ yɨma!” daka yaamɨjɨ yɨna yaꞌ.
16 E, desse momento em diante, buscava ele uma boa ocasião para o entregar.
17 Kave mwaalyaꞌnegaaꞌne yɨrɨka sɨnnawɨnyarɨkɨ bɨretɨya yɨzɨya maayagaaꞌ mɨdɨdisaraai Jizaazaryawɨnna bɨna yagɨla wɨdɨna “Pariꞌmaꞌmunneꞌ tɨka nyaꞌneigɨnyɨna tɨka wapaaya gawɨ yovɨravawakakadeinaalaka?”
17 No primeiro dia da Festa dos Pães Asmos, vieram os discípulos a Jesus e lhe perguntaram: Onde queres que te façamos os preparativos para comeres a Páscoa?
18 Wɨdɨna kyagi gamɨ wɨdɨna “Kɨrɨmɨ anga naangewɨ wɨlaawakɨlyɨ aꞌmwe nyɨnagaawaryawɨnna wɨna yakɨlyɨ duzɨla! ‘Wɨjɨwaakyai dara gɨthɨwaka “Nɨmɨregaaꞌ aya kɨgaakɨra. Gɨmɨre angevɨ nɨmɨrerari Pariꞌmaꞌmunneꞌ yeꞌmwannanaadeꞌnanyɨ,” gɨthɨwaꞌ,’ duzɨla!”
18 E ele lhes respondeu: Ide à cidade ter com certo homem e dizei-lhe: O Mestre manda dizer: O meu tempo está próximo; em tua casa celebrarei a Páscoa com os meus discípulos.
19 Jizaazai sara wɨdakabaaibɨꞌ mɨdɨdisaraai sara yagɨla Pariꞌmaꞌmunneꞌ yovɨrawakɨna yagi.
19 E eles fizeram como Jesus lhes ordenara e prepararam a Páscoa.
20 Sawɨsaꞌ kajɨnnaꞌ yɨꞌbɨnyavɨ sɨvɨlyɨrɨdaaꞌnyɨ pwaraalyarajɨ walamwaaina.
20 Chegada a tarde, pôs-se ele à mesa com os doze discípulos.
21 Wapaaya kuna nadɨvɨꞌ sai wɨdɨna “Nebulyaꞌna yɨhɨthɨvanɨge. Sarɨmɨnyɨdaaꞌnya pwai nɨmɨre yɨkamaangeraavɨna nɨmɨnyɨ nyɨbwarɨdaakwadelyɨ.”
21 E, enquanto comiam, declarou Jesus: Em verdade vos digo que um dentre vós me trairá.
22 Sara wɨdɨna kyaꞌ kumɨre kale naanga wiadaaꞌnyɨ pwaidaasɨ pwaidaasɨ gaai yɨdaanganna “Naangeigɨ, nɨmɨ daaka!”
22 E eles, muitíssimo contristados, começaram um por um a perguntar-lhe: Porventura, sou eu, Senhor?
23 Sara wɨdɨna kyeꞌ sahwai jaꞌnawɨdɨna “Aꞌmwe dazai nɨmɨjɨ dɨzɨyavɨ ata yeꞌmwannamakwaimwaawola sai kuꞌmaayaba nyɨmarimaꞌnaabathelyɨ.
23 E ele respondeu: O que mete comigo a mão no prato, esse me trairá.
24 Yo, Gotɨyare bukuyavɨ mena dɨnɨkabaaibɨꞌ Aꞌmweraavɨne Kaimɨraayainyɨ wɨdeinyɨ. Kɨrɨꞌ weꞌ! aꞌmwe dazai Aꞌmweraavɨne Kaimɨraayainyɨ yɨkamaangeraavɨna nyɨbwarɨdaakwaderɨ kayaaka wigaladelyɨ. Aꞌmwe dazarɨ ganaangeꞌ gamɨnyɨ mamaaryajɨ kwajɨ gamɨnyɨna tewaanyaꞌ kwaradɨka!”
24 O Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito, mas ai daquele por intermédio de quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor lhe fora não haver nascido!
25 Sara wɨdɨna kyaꞌ Juthaazai yɨkamaangeraavɨna wibwarɨdaakwiaꞌnei jaꞌnawɨdɨna “Wɨjɨwaakyaigɨ nɨmɨ daaka?” Gamɨ wɨdɨna “Yɨ dɨwaanya kɨbaaibɨsasɨ.”
25 Então, Judas, que o traía, perguntou: Acaso, sou eu, Mestre? Respondeu-lhe Jesus: Tu o disseste.
26 Tɨka munne kuna nadaapi Jizaazai bɨretɨyaꞌ maarɨna yaka Gotɨyarɨ “Su! Yɨlaaya gɨmariwa,” wɨdɨna yaka gunyɨna yaka mɨdɨdɨvɨsaraavɨna wɨjaavɨna yaka wɨdɨna “Maarapɨjɨ dɨnyɨla! Dazaꞌ nɨmɨre kɨlaakejɨkɨra.”
26 Enquanto comiam, tomou Jesus um pão, e, abençoando-o, o partiu, e o deu aos discípulos, dizendo: Tomai, comei; isto é o meu corpo.
27 Nabaai waainɨyavɨ kaapɨvananyaꞌ maarɨna yaka Gotɨyarɨ “Su! Su!” wɨdɨna yaka sahwaraavɨna wɨjaavɨna yaka wɨdɨna “Sarɨmɨ yuyaihi aalya dazaꞌ dɨnyɨla!
27 A seguir, tomou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos discípulos, dizendo: Bebei dele todos;
28 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Dazaꞌ nɨmɨre taweꞌ wɨlɨmwagarɨkebwi yaꞌnesɨ. Aꞌmwe kwalaalyaraavɨre wagɨlya marasɨꞌnyaꞌneꞌ nɨmɨre taweꞌ yadɨmwawakɨnadesɨ. Gotɨyai nɨmɨre taweꞌ bwalaradeꞌ tɨnna wanganojɨ wɨlɨmwagarɨkebwi nebulyaꞌ dakadesɨ.
28 porque isto é o meu sangue, o sangue da [nova] aliança, derramado em favor de muitos, para remissão de pecados.
29 Yɨhɨthɨvanɨge. Gɨraipɨwɨlyabaarɨ yɨsi-aalya ayahi nɨdeinyɨ mɨꞌ. Arɨkawɨ. Dɨvi Nɨmaamaangei maremwaaladevɨ sarɨmɨjɨ yeꞌmwannemwaaina yaade yɨrɨka sagaaꞌna yɨsi-aalya mudɨkeꞌ yeꞌmwannanɨdesɨ.”
29 E digo-vos que, desta hora em diante, não beberei deste fruto da videira, até aquele dia em que o hei de beber, novo, convosco no reino de meu Pai.
30 Daata pɨrɨꞌ mena dɨna yeva mwasawɨnna walyuna yɨna yeva Mugunya Wolivɨna kaanna wɨna. (Yɨledaata 118)
30 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
31 Sagaaꞌ Jizaazai wɨdɨna “Dahaaꞌ sawɨta davɨ sarɨmɨ yuyaihi lɨka yapɨjɨ dɨnyagalyaꞌmayideihɨlyɨ. Sareꞌ dara dɨnɨkeꞌnanyɨ
31 Então, Jesus lhes disse: Esta noite, todos vós vos escandalizareis comigo; porque está escrito:
32 Kɨrɨꞌ ayɨna kyanyɨdɨkaavojɨ Galɨlina yɨhibwaramakwaanɨdeinyɨ sarɨmɨnyɨ waanɨdeinyɨ.”
32 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vós para a Galileia.
33 Sara wɨdɨna kyaꞌ Pitai jaꞌnawɨdɨna “Yɨ pwara yuyara lɨka yapɨjɨ lɨkaanya gyahalyaꞌmapɨjara nɨmɨ sainyɨ yuyagaaꞌ lɨka mi yaꞌmujɨ gyahalyaꞌmavɨdeinyɨ mɨꞌ. Arɨkawɨ.”
33 Disse-lhe Pedro: Ainda que venhas a ser um tropeço para todos, nunca o serás para mim.
34 Wɨdɨna kyaꞌ Jizaazai wɨdɨna “Nebulyaꞌna gɨthɨvanɨge. Dahaaꞌ sawɨta dathavɨ kukuraayai jaka majadori dahasaai dahaaꞌ dara dɨthatheigɨnyɨ ‘Sahwarɨ mwanganyɨvanɨgeinyɨ.’”
34 Replicou-lhe Jesus: Em verdade te digo que, nesta mesma noite, antes que o galo cante, tu me negarás três vezes.
35 Wɨdɨna kyaꞌ Pitai wɨdɨna “Arɨkewɨ. Gɨmɨjɨ yeꞌmwannabaimujainyɨ kɨrɨꞌ dɨdeinyɨ mɨꞌ ‘Sahwarɨ wangamanɨgeinyɨ mɨka!’ Aawa nebulyasɨ.” Nabaai Pitai sara wɨdakabaaibɨꞌ mɨdɨdɨvɨta yuya kwarajɨ avaaina sara dɨna yeꞌ.
35 Disse-lhe Pedro: Ainda que me seja necessário morrer contigo, de nenhum modo te negarei. E todos os discípulos disseram o mesmo.
36 Sagaaꞌ kwaaka pimagɨnya Gazamani Jizaazai kumɨjɨ yeꞌmwannɨguna yaka mɨdɨdɨvɨsaraavɨ wɨdɨna “Dava dalamwaalyɨla! Mwaaidapi kengimagɨnna wawaꞌmujɨ Gotɨyarɨ wɨdɨma!”
36 Em seguida, foi Jesus com eles a um lugar chamado Getsêmani e disse a seus discípulos: Assentai-vos aqui, enquanto eu vou ali orar;
37 Wɨdɨna yaka Pitarɨjɨ Sevathiyare kaimɨraayaraai kwaraarɨjɨ yeꞌmwannɨguna yaka kale naanga wiadaaꞌnyɨ naanga yɨbwakɨnna.
37 e, levando consigo a Pedro e aos dois filhos de Zebedeu, começou a entristecer-se e a angustiar-se.
38 Naanga yɨbwakɨnna yada kumɨnyɨ wɨdɨna “Nɨmɨre kuryai naanga kuna yɨbwakɨmanɨge. Sareꞌna nɨmɨ balɨdeꞌna yɨwana. Dava mwaalapi se mwapɨna! Nɨmɨnyɨna nyemwaalapɨjɨ nɨmɨnyɨna Gotɨyarɨ duzɨla!”
38 Então, lhes disse: A minha alma está profundamente triste até à morte; ficai aqui e vigiai comigo.
39 Wɨdɨna yaka kɨbaweba sangirɨꞌ wɨna yaka gamɨre sɨnnyɨꞌ kwaakeyɨna walarutaꞌnyɨna yaka Gotɨyarɨ wɨdɨna “Nɨmwai, ‘Wiꞌnanyɨra,’ dɨzaigɨ taanginya dazaꞌ dɨnyɨmarasɨka! Kɨrɨꞌ nɨmɨre yawɨsabwi manyɨmɨdɨdɨnnera! Aawa. Yune gɨmɨre yawɨsabwina dɨmɨdɨdeigɨnyɨra.”
39 Adiantando-se um pouco, prostrou-se sobre o seu rosto, orando e dizendo: Meu Pai, se possível, passe de mim este cálice! Todavia, não seja como eu quero, e sim como tu queres.
40 Wɨdɨna yaka mɨdɨdɨvɨsaraayawɨnna kaanna bɨna yaka se waꞌdapi tɨnna wanganna. Tɨnna wanganna yaka Pitarɨ wɨdɨna “Gathaꞌdarevaka? Maalɨka gavegaaꞌna nɨmɨjɨ myeꞌmwanneyemwaalyɨ yɨpɨneihi daaka!
40 E, voltando para os discípulos, achou-os dormindo; e disse a Pedro: Então, nem uma hora pudestes vós vigiar comigo?
41 Sarɨmɨ yemwaala yapɨjɨ Gotɨyarɨ duzɨla! ‘Kayaaꞌna jɨla!’ Saataanɨ yɨhɨthaabyaꞌnei nyɨhɨvɨramaaradɨka! Sareꞌna Gotɨyarɨ duzɨla! Nebulyasɨ. Sarɨmɨre sɨmunyaꞌ tewaanya yadaawori kɨrɨꞌ kɨlaakejɨꞌ dɨragɨnya maayajɨkɨra.”
41 Vigiai e orai, para que não entreis em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
42 Sara wɨdɨna yaka ayahidaasɨ wɨna yaka Gotɨyarɨ wɨjaꞌ ayabaaibɨꞌna wɨdɨna “Nɨmwai, taanginya dazaꞌ yɨnɨga manyavɨlayɨ yanneꞌ sarevɨdaaꞌnyɨ taanga dazaꞌ nyana! Sara yajaꞌ yune gɨmɨre sɨmunyabwina yɨmaꞌnana!”
42 Tornando a retirar-se, orou de novo, dizendo: Meu Pai, se não é possível passar de mim este cálice sem que eu o beba, faça-se a tua vontade.
43 Nabaai ayahi bɨna yaka se waꞌdapi tɨnna bwanganna. Sareꞌ dareꞌnesɨ. Kumɨre tɨmakɨrɨkɨryajɨ yadapiyaꞌna se warɨna yesarera.
43 E, voltando, achou-os outra vez dormindo; porque os seus olhos estavam pesados.
44 Bwanganna yaka ayahi yagalyaꞌmakuna yaka dahasaai dahaaꞌ Gotɨyarɨ wɨdɨna. Gotɨyarɨ wɨjaꞌ ayagaaꞌ wɨdaka sabaaibɨꞌna wɨdɨna.
44 Deixando-os novamente, foi orar pela terceira vez, repetindo as mesmas palavras.
45 Wɨdɨna yaka dɨvidaaꞌnyɨ mɨdɨdɨvɨsaraayawɨnna bɨna yaka wɨdɨna “Sarɨmɨ se kuna wareva kave damwaaihava! Yɨthaanyi! Nɨmɨnyɨnegaaꞌ mena yɨmaꞌnɨwakegaakɨra. Aꞌmwe kayaaꞌnanyaraavɨna Aꞌmweraavɨne Kaimɨraayainyɨ nyɨbwarɨdaakuvanɨkeinyɨ.
45 Então, voltou para os discípulos e lhes disse: Ainda dormis e repousais! Eis que é chegada a hora, e o Filho do Homem está sendo entregue nas mãos de pecadores.
46 Sarɨmɨ dɨkaavapɨjɨ nemɨ kaanya wɨjɨmaꞌnawaana! Yɨthaanyi! Kɨbawe maalɨkeba yɨkamaangeraavɨna nyɨbwarɨdaakuvanɨkei bɨwakelyɨ.”
46 Levantai-vos, vamos! Eis que o traidor se aproxima.
47 Kuna wɨdadaaꞌnyɨ, yɨthaanyi, Juthaazai sɨvɨlɨrɨdaaꞌnyɨ pwaraalyarajɨyai bɨna. Aꞌmwe kwala naangeꞌ kwaariꞌmasɨramɨnyajɨ kɨlɨkejɨ lɨmwagevera salyɨ yeꞌmwannɨgavɨna. Sahwaraavɨ Gotɨyarɨna mubɨthɨka yɨraꞌdɨvɨta naangerajɨ aꞌmweraavɨne aꞌmwe naangerajɨ maryasaabɨna yesarera.
47 Falava ele ainda, e eis que chegou Judas, um dos doze, e, com ele, grande turba com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Nabaai aꞌmwe yɨkamaangeraavɨna wibwarɨdaakwiaꞌnei sɨnnawɨ wɨjɨwaainyaꞌneꞌna wɨdɨna “Nɨmɨ aꞌmwe pwarɨ maangwɨdaanyaba buꞌbuta yɨwɨjai sahwalyɨra. Sahwarɨ dɨhalalɨmwagyidelyɨra.”
48 Ora, o traidor lhes tinha dado este sinal: Aquele a quem eu beijar, é esse; prendei-o.
49 Sara wɨdakei yɨmeꞌnyaꞌbɨꞌ Jizaazaryawɨnna wɨlaabɨna yɨna yaka wɨdɨna “Nyaꞌmwei! Wɨjɨwaakyaigɨ!” Wɨdɨna yaka gamɨnyɨ nayaa buꞌbuta yɨna.
49 E logo, aproximando-se de Jesus, lhe disse: Salve, Mestre! E o beijou.
50 Buꞌbuta yɨna kyaꞌ Jizaazai wɨdɨna “Aꞌmweigɨ, gɨmɨ yaꞌne sanna bɨwaaigɨ ja!” Sagaaꞌ gamɨnyawɨnna kaanna bɨna yeva Jizaazarɨ galalɨmwanna.
50 Jesus, porém, lhe disse: Amigo, para que vieste? Nisto, aproximando-se eles, deitaram as mãos em Jesus e o prenderam.
51 Sara galalɨmwanna kyeꞌ aꞌmwe pwai Jizaazalyɨ yeꞌmwannemwaaina yakei gamɨrei gamɨre kwaariꞌmasɨramɨnyaꞌ magalabwaꞌnyɨna yaka “Jizaazarɨ yavadaihasamaarɨma!” daka Mubɨthɨka Yɨraꞌde Naangere wɨdaayadere kadɨkiꞌ dakurasɨꞌna.
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo a mão, sacou da espada e, golpeando o servo do sumo sacerdote, cortou-lhe a orelha.
52 Dakurasɨꞌna yakegaaꞌ Jizaazai gamɨrerɨ wɨdɨna “Gɨmɨre kwaariꞌmasɨramɨnyaꞌ ayaba dakya! Aꞌmwe yuyara kwaariꞌmasɨramɨnyajɨ maratabɨzaraavɨ kwaariꞌmasɨramɨnyajɨ kayaaka yɨgaidɨvɨsarera.
52 Então, Jesus lhe disse: Embainha a tua espada; pois todos os que lançam mão da espada à espada perecerão.
53 Gɨmɨ myawɨrijɨwaana! Nɨmaamaangerɨ yɨnɨga wiꞌna myɨdaanganyɨ yɨwɨneinyɨ daaka! Sara yɨdaangamwɨjai dahaasagaaꞌ ejelɨya kwalaalya naangeraavɨ aamiya sɨvɨlɨrɨdaaꞌnyɨ pwaraalyarajɨ pwarajɨ saraavɨ nyɨjaavadeinyɨ midaaka! Sara myawɨrijɨwaana!
53 Acaso, pensas que não posso rogar a meu Pai, e ele me mandaria neste momento mais de doze legiões de anjos?
54 Kɨrɨꞌ sara yɨwɨjaꞌ Gotɨyare pɨkaryaꞌ yuya sasara yɨmaꞌnyaꞌna dɨnɨkeꞌ yuneꞌ gara yɨmaꞌnadevaka!”
54 Como, pois, se cumpririam as Escrituras, segundo as quais assim deve suceder?
55 Dazagaaꞌ Jizaazai kwala bwaꞌnaanyaꞌ wɨdɨna “Kwaariꞌmasɨramɨnyajɨ kɨlɨkejɨ lɨmwanna yadɨvɨꞌ aꞌmwe kuka yɨpalamaaꞌderɨ galapwɨyadɨvɨtabaai yaꞌneihi beva daaka! Yɨrɨka gazagaasagaaꞌ Gotɨyare Angevɨ wɨlamwaaidɨ aꞌmweraavɨ wɨjɨwaakadɨnyagaaꞌ magalanyɨlɨmwagyadɨvɨsaihɨlyɨ.
55 Naquele momento, disse Jesus às multidões: Saístes com espadas e porretes para prender-me, como a um salteador? Todos os dias, no templo, eu me assentava [convosco] ensinando, e não me prendestes.
56 Kɨrɨꞌ pɨropetɨyaraavɨre pɨkarya dɨnɨkengɨ yunebanna yɨmaꞌnyaꞌnenna yuya daza nyɨvanɨgasannanyɨra.” Sara wɨdɨna kyaꞌ mɨdɨdɨvɨsara Jizaazarɨ yagalyaꞌmaꞌna yevera lɨkaanya yɨwɨnamaꞌna.
56 Tudo isto, porém, aconteceu para que se cumprissem as Escrituras dos profetas. Então, os discípulos todos, deixando-o, fugiram.
57 Aꞌmwe Jizaazarɨ galalɨmwagevera Gotɨyarɨna Mubɨthɨka Yɨraꞌde Naangei Kaayapaazaryawɨnna makuna. Kaayapaazaryabanna Kɨwɨjarajɨ aꞌmwe naangerajɨ yɨꞌbwaꞌnemwaaina yesarera.
57 E os que prenderam Jesus o levaram à casa de Caifás, o sumo sacerdote, onde se haviam reunido os escribas e os anciãos.
58 Makuna yɨna yadaapi Pitai menyaba mɨjamakuna yaka Gotɨyarɨna Yɨraꞌde Naangere angwaasabanna yɨꞌmaꞌna yaka wɨlɨna yaka wɨdaayadɨvɨsarajɨ yeꞌmwannemwaaina. “Aayaꞌ berɨꞌ yɨmaꞌnadeꞌ dɨngaka? Yawɨranganɨma!” daka yeꞌmwannemwaaina yakelyɨ.
58 Mas Pedro o seguia de longe até ao pátio do sumo sacerdote e, tendo entrado, assentou-se entre os serventuários, para ver o fim.
59 Sai mwaaidɨꞌnyɨ Gotɨyarɨna yɨraꞌdɨvɨta naangerajɨ kaajolɨya naanga yuyarajɨ aꞌmwera kwaasɨ jalɨkurakyaꞌneraavɨna bɨrɨna bɨrɨna. Jizaazarɨna kwaasɨ yagaala jaꞌnera sara jalɨkurakyaꞌna “Sahwarɨ tamakaana!” deva bɨrɨna bɨrɨna.
59 Ora, os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho falso contra Jesus, a fim de o condenarem à morte.
60 Kɨrɨꞌ kwaasɨya nayaa jalɨkurakyaꞌneraavɨ mabɨramaarina. Yɨ aꞌmwe kwalaalyara bɨna yeva kwaasɨ yagaala yaamɨjɨ buthɨna yeva kwaasɨ kwaasɨ kayaaꞌna jalɨkurakɨna yesaꞌna mabɨramaarina. Mabɨramaari kyeꞌ kɨrɨꞌ dɨvidaaꞌnyɨ aꞌmwe pwaraai biꞌmaꞌna yagɨla
60 E não acharam, apesar de se terem apresentado muitas testemunhas falsas. Mas, afinal, compareceram duas, afirmando:
61 wɨdɨna “Aꞌmwe dazai dara dakelyɨ ‘Gotɨyare Angeꞌ woꞌdaaimwɨneinyɨ. Sara yaꞌmujɨ dahasaai dahaaꞌ ayɨna mamuneinyɨ.’ Sara dakerɨ naarɨmɨ nayaa wɨꞌnolyarɨnera.”
61 Este disse: Posso destruir o santuário de Deus e reedificá-lo em três dias.
62 Sara kwaasɨ kudahi Gotɨyarɨna Yɨraꞌde Naangei daavɨna yaka gamɨnyɨ wɨdɨna “Aꞌmwe dazaraai yagaala dazaꞌ githaangamanɨgɨlyaꞌna yagaala aane pɨrɨꞌ kɨrɨꞌ majaꞌnawɨdɨzɨwaana?”
62 E, levantando-se o sumo sacerdote, perguntou a Jesus: Nada respondes ao que estes depõem contra ti?
63 Kɨrɨꞌ Jizaazai yagaala majai maadɨnna yɨna. Maadɨnna yɨna kyaꞌ Gotɨyarɨna Yɨraꞌde Naangei gamɨnyɨ wɨdɨna “Gotɨya gaala kɨnɨnnakerɨneꞌna dɨragɨnna githaanganɨma! ‘Naanga nebulyaꞌ dɨnedana! Gotɨyai gɨthahɨlakaka gɨmaryasaabakeigɨ Kɨraazɨtɨyaigɨ Gotɨyare Gawaalɨvaangeigɨ daaka?’”
63 Jesus, porém, guardou silêncio. E o sumo sacerdote lhe disse: Eu te conjuro pelo Deus vivo que nos digas se tu és o Cristo, o Filho de Deus.
64 Sara wɨdɨna kyaꞌ Jizaazai wɨdɨna “Yɨ dɨwaanya kɨbaaibɨsasɨ. Sareꞌ kɨrɨꞌ yɨhɨthɨvanɨge. Dahaaꞌdaasɨ Aꞌmweraavɨne Kaimɨraayai Gotɨyare aangasɨrɨ, yuya dɨragɨnya kɨnɨnnakere aangasɨrɨ mwaalojɨyarɨ danganyideihɨlyɨ. Nabaai sahwai sɨgunyavɨ yɨraayangɨ yɨlamwaalojɨ walaabathelyɨra.”
64 Respondeu-lhe Jesus: Tu o disseste; entretanto, eu vos declaro que, desde agora, vereis o Filho do Homem assentado à direita do Todo-Poderoso e vindo sobre as nuvens do céu.
65 Sagaaꞌ sara wɨdɨna kyaꞌ Gotɨyarɨna Yɨraꞌde Naangei sɨnna tɨka wɨdaꞌdaaꞌnyɨ gannya baazɨꞌmaꞌnyaꞌ lihɨvainyɨna yaka “Yune aꞌmwei mwaalɨkei kɨrɨꞌ ‘Gotɨyare dɨragɨnyaba mwaalɨdeinyɨ,’ dɨwakeꞌna Gotɨya nawɨꞌnyarɨna bɨrala yɨwakelyɨra,” daka wɨdɨna “Dazai Gotɨyarɨna bɨraiyagaala dɨvanɨka! Sareꞌna kusɨzɨkelyɨra. Ayahi aꞌmwe pwaraavɨ jalɨkurakyaꞌneraavɨ jaka berɨꞌna wɨdaatheinaavaka! Yɨthaanyi! Dahaasagaaꞌ Gotɨyarɨna bɨraiyagaala dɨvanɨkeꞌ kadɨka mena wɨꞌnɨvanɨgava.
65 Então, o sumo sacerdote rasgou as suas vestes, dizendo: Blasfemou! Que necessidade mais temos de testemunhas? Eis que ouvistes agora a blasfêmia!
66 Sarɨmɨ gara yawɨꞌmwaava?” Sara wɨdɨna kyaꞌ sahwara jaꞌnawɨdɨna “Kayaaꞌnanya kɨnɨnnakelyɨra. Balana!”
66 Que vos parece? Responderam eles: É réu de morte.
67 Wɨdɨna yeva sagaaꞌ gamɨre sɨnnyɨkɨ maagwala wopwakɨna yɨna yeva asa gwaamwanna tamɨna yeva pwara aꞌararaalyajɨ gamɨre maangwɨdaanyawaarɨ jɨrɨꞌbwaratanna yeva
67 Então, uns cuspiram-lhe no rosto e lhe davam murros, e outros o esbofeteavam, dizendo:
68 wɨdɨna “Kɨraazɨtɨyaigɨ mwaaidɨzaigɨ nabaai Gotɨyai gɨthada nedadɨnyaigɨ mwaaidɨzaigɨ dɨnedana! Malyaꞌ aai gɨramwaka!” Bɨraiyagaala saꞌ wɨdɨna.
68 Profetiza-nos, ó Cristo, quem é que te bateu!
69 Mwasawɨ angwɨrɨsavɨ Pitai mwaaidɨꞌnyɨ aꞌmweꞌ wɨdaayade pɨrɨꞌ gamɨnyawɨnna wɨlaabɨna yaka wɨdɨna “Jizaazai Galɨli mwaalyaryaba gɨmɨ kwaigɨjɨ yeꞌmwannemwaaidɨnyaigɨnyɨ.”
69 Ora, estava Pedro assentado fora no pátio; e, aproximando-se uma criada, lhe disse: Também tu estavas com Jesus, o galileu.
70 Kɨrɨꞌ aꞌmwe yuyaraayaba yuna wɨdɨna “Aawana. Gɨmɨre dɨwaanya dazarɨ nɨmɨ mwanganyɨweinyɨra.”
70 Ele, porém, o negou diante de todos, dizendo: Não sei o que dizes.
71 Wɨdɨna yaka mwasawɨnna walyuna yaka tɨkuryavɨ yɨhulɨvɨlɨyavɨ walyamwaaina. Walyamwaaina yadɨꞌnyɨ aꞌmwe pɨrɨꞌ tɨnna wanganaka saba mwaaidapiyaraavɨ wɨdɨna “Aꞌmwe dazai Jizaazai Naazaretɨ mwaalyalyɨ yeꞌmwannemwaaidelyɨ.”
71 E, saindo para o alpendre, foi ele visto por outra criada, a qual disse aos que ali estavam: Este também estava com Jesus, o Nazareno.
72 Wɨdɨna kyaꞌ sai ayɨna wɨdɨna “Gotɨyaryaba nebulyaꞌna yɨhɨthɨma! Aꞌmwe dazarɨ mwanganyɨweinyɨra.”
72 E ele negou outra vez, com juramento: Não conheço tal homem.
73 Wɨdɨna kyaꞌ dɨvi maalɨkegaaꞌ aꞌmwe pwara mwaaleva bathakulaawɨna yeva Pitarɨ buthɨna “Naanga nebulyasɨ. Gɨmɨ aꞌmwe sahwarajɨyaigɨnyɨ. Sareꞌ dareꞌnesɨ. Gɨnnya maanguraayaꞌ woꞌdɨmwaaigɨnyɨ.”
73 Logo depois, aproximando-se os que ali estavam, disseram a Pedro: Verdadeiramente, és também um deles, porque o teu modo de falar o denuncia.
74 Wɨdɨna kyeꞌ sagaaꞌ sai yagaala dɨragɨnna dɨna “Gotɨyai nyangamanɨkeꞌna kwaasɨ yɨhɨthɨwɨjɨ kwajɨ buleꞌna nyɨjaavadeinyɨra! (Daaina!) Aꞌmwe dazarɨ mwanganyɨweinyɨra. Aawa, nebulyasɨ.” Sai mena kadaꞌ yɨmeꞌnyaꞌbɨꞌ kukuraayai jaka dɨna yaꞌ.
74 Então, começou ele a praguejar e a jurar: Não conheço esse homem! E imediatamente cantou o galo.
75 Jaka dɨna kyaꞌ Pitai Jizaazare yagaalyaꞌ wɨdakeꞌ ayɨna yawɨꞌna “ ‘Kukuraayai jaka majadozɨ dahasaai dahaaꞌ dara dɨthatheigɨnyɨ “Sahwarɨ mwanganyɨvanɨgeinyɨ.” ’ ” Sara yawɨꞌna yaka yune mwasawɨnna walyuna yaka kɨnna naanga walyadɨna.
75 Então, Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe dissera: Antes que o galo cante, tu me negarás três vezes. E, saindo dali, chorou amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.