Mateus 25
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs NVT
1 Dazagaaꞌ Sɨgunyavɨya maremwaaidevwi dareꞌbɨsasɨ. Sɨdɨraaya atɨraalya mwaaidɨvɨꞌ kunnya laamɨvananya maarɨna yeva aꞌmwe mɨgɨnyai kwala maaryaꞌnerɨ lɨvawɨjɨmaaꞌnyaꞌnemɨlɨka wɨna.
1 “Então o reino dos céus será como as dez virgens que pegaram suas lamparinas e saíram para encontrar-se com o noivo.
2 Atɨlya sɨmunya kayaaꞌna yawɨꞌna, atɨlya sɨmunya tewaanna yawɨꞌna.
2 Cinco delas eram insensatas, e cinco, prudentes.
3 Sɨmunya maayamɨlɨka kunnya laamɨvananya makabɨna. Sara yeva kɨrɨꞌ welivananyasɨ mamakabi yeꞌ.
3 As cinco insensatas não levaram óleo suficiente para as lamparinas,
4 Nabaai sɨmunnakemɨlɨka kunnya welivanadalyangɨ welivananya dɨngikɨna yeva kɨnɨjɨ tɨhuꞌna makabɨna yɨna yeꞌ.
4 mas as outras cinco tiveram o bom senso de levar óleo de reserva.
5 Aꞌmwei kwala maaryaꞌnei yarai mabi. Yarai mabi kyaꞌ sarevɨ aꞌmwe yuyamɨlɨka seꞌna yɨdakuwɨlaawɨna yɨna yeva se wakulɨna.
5 Como o noivo demorou a chegar, todas ficaram sonolentas e adormeceram.
6 Se wakulɨna yadapi sawɨta kalawawegaaꞌ jaka pɨrɨꞌ yɨnnɨgavɨna ‘Yɨthaanyi! Kwala maaryaꞌnei kaanya yɨnɨka. Tutaanyavɨ wɨjɨmaꞌnaawapɨjɨ dɨmakabila!’
6 “À meia-noite, foram acordadas pelo grito: ‘Vejam, o noivo está chegando! Saiam para recebê-lo!’.
7 Jaka yɨnnɨgavɨna kyaꞌ sɨdɨraaya yuya sa dɨkaaꞌna yeva kumɨre laamɨvananya yovɨrawakɨna.
7 “Todas as virgens se levantaram e prepararam suas lamparinas.
8 Yovɨrawakɨna yadɨvɨꞌ sɨduꞌmaayamɨlɨka sɨduꞌnakemɨlɨkaavɨ wɨdɨna ‘Nemɨre laamɨvananya mena yɨgaavadeꞌna yɨwaka. Sareꞌna sarɨmɨre welivananya maalɨka pɨjɨꞌ dɨnejaayɨla!’
8 Então as cinco insensatas pediram às outras: ‘Por favor, deem-nos um pouco de óleo, pois nossas lamparinas estão se apagando’.
9 Kɨrɨꞌ sɨduꞌnakemɨlɨka jaꞌnawɨdɨna ‘Nemɨre welivananya daꞌ nemɨnyɨjɨ sarɨmɨnyɨjɨ yɨnɨga wiꞌna neyadeꞌ mɨka! Aawa. Mubangevɨna wawopɨjɨ yune sarɨnnyaꞌneꞌ dɨmubaawila!’
9 “As outras, porém, responderam: ‘Não temos o suficiente para todas. Vão e comprem óleo para vocês’.
10 Sara wɨdɨna kyeꞌ samɨlɨka welivananyaꞌ mubyaꞌnemɨlɨka kaanna wɨna. Kaanna wɨna yadaapi aꞌmwei kwala maaryaꞌnei kaanya biꞌmaꞌna. Kaanya biꞌmaꞌna kyaꞌ sahwarɨna yemwaaleta samɨlɨka kwala maarya munne naangevɨnemɨlɨka gamɨjɨ yeꞌmwannɨgwina. Sara kyeꞌ kaanyaꞌ maratihɨꞌna.
10 “Quando estavam fora comprando óleo, o noivo chegou. Então as cinco que estavam preparadas entraram com ele no banquete de casamento, e a porta foi trancada.
11 Kaanyaꞌ tihɨꞌnɨkeꞌ dɨvidaaꞌnyɨ sɨdɨraaya pɨmɨlɨka bɨna yeva sahɨmɨlɨka wɨdɨna ‘Naangeigɨ, naangeigɨ, kaanyaꞌ dɨnebasamaraama!’
11 Mais tarde, quando as outras cinco voltaram, ficaram do lado de fora, chamando: ‘Senhor! Senhor! Abra-nos a porta!’.
12 Kɨrɨꞌ jaꞌnawɨdɨna ‘Nebulyaꞌna yɨhɨthɨvanɨge. Sarɨmɨnyɨ mihwanganyadɨnyainyɨ.’
12 “Mas ele respondeu: ‘A verdade é que não as conheço’.
13 Sarevɨdaaꞌnyɨ aꞌmwe kwala maaryaꞌnei byahaaꞌna myawɨryetabaaibɨꞌ bɨde yɨrɨka sarɨkɨna sagaaꞌna myawɨrivanɨgasaꞌna nayaa dɨvaihanaryɨla!
13 “Portanto, vigiem, pois não sabem o dia nem a hora da volta.”
14 Bɨdehaaꞌneꞌ dareꞌnesɨ. Aꞌmwe pwai ‘Menyabanna kaanya wɨma!’ dakei gannya wɨdaayadɨvɨsaraavɨ jaka wɨdɨna yaka gannya gɨlyɨvɨsa wɨmaarina.
14 “O reino dos céus também pode ser ilustrado com a história de um homem que estava para fazer uma longa viagem. Ele reuniu seus servos e lhes confiou seu dinheiro,
15 ‘Kumɨre sɨmunya genna gennanya warɨka. Sɨmunya nawɨꞌnya yaderɨna naanga wɨjaavɨma! Sɨmunya kɨbawe yaderɨna kɨbawe wɨjaavɨma! Sɨmunya maalɨka yaderɨna maalɨka wɨjaavɨma!’ daka pwarɨna paaivɨ taawɨzanɨ kinaaya (K5000) wɨmaarina, nabaai pwarɨna tu taawɨzanɨ kinaaya (K2000) wɨmaarina, nabaai pwarɨna waanɨ taawɨzanɨ kinaaya (K1000) wɨmaarina. Yuya wɨmaarina yaka pɨwɨnna kaanna wɨna.
15 dividindo-o de forma proporcional à capacidade deles: ao primeiro entregou cinco talentos; ao segundo, dois talentos; e ao último, um talento. Então foi viajar.
16 Kaanna wɨna kyaꞌ paaivɨ taawɨzanɨ kinaaya maarakei yɨmeꞌnyaꞌbɨꞌ wɨna yaka mubɨmubya yaka paaivɨ taawɨzanɨya mudɨka pɨnɨjɨ yeꞌmwagakɨna yaka tenɨ taawɨzanɨ kinaaya lɨmwanna.
16 “O servo que recebeu cinco talentos começou a investir o dinheiro e ganhou outros cinco.
17 Nabaai sabaaibɨꞌ aꞌmwe 2,000 kinaaya maarakei sai kwalyɨ mubɨmubya yaka 2,000 kinaaya pɨnɨjɨ yeꞌmwagakɨna.
17 O servo que recebeu dois talentos também se pôs a trabalhar e ganhou outros dois.
18 Kɨrɨꞌ aꞌmwe 1,000 kinaaya maarakei kwaakevɨ kaviꞌnɨnnyaꞌ lɨkaawɨna yaka nɨgwia sa gannya aꞌmwe naangere sa lɨkirakɨna.
18 Mas o servo que recebeu um talento cavou um buraco no chão e ali escondeu o dinheiro de seu senhor.
19 Dɨvidaaꞌnyɨ saamɨnyagaaꞌ mena buna kyaꞌ wɨdaayadɨvɨta sahwaraavɨre aꞌmwe naangei ayɨna bɨna yaka ‘Sahwarajɨ nɨmɨre nɨgwia wɨjaave sanna yagaalyaꞌ yeꞌmwannadɨma!’ dɨna.
19 “Depois de muito tempo, o senhor voltou de viagem e os chamou para prestarem contas de como haviam usado o dinheiro.
20 Dɨna yaka yeꞌmwannadɨna yada paaivɨ taawɨzanɨ kinaaya maarakei bɨna, sai nɨgwia 5,000 kinaaya pɨnɨjɨ makabɨna yaka 10,000 kinaaya wakɨna yaka wɨdɨna ‘Aꞌmwe naangeigɨ, 5,000 kinaaya nyɨjaavagɨnya. Yɨthaa! Mubɨmubya maryena 5,000 kinaaya pɨnɨjɨ maaꞌmwengɨra.’
20 O servo ao qual ele havia confiado cinco talentos se apresentou com mais cinco: ‘O senhor me deu cinco talentos para investir, e eu ganhei mais cinco’.
21 Sara wɨdɨna kyaꞌ gamɨre aꞌmwe naangei wɨdɨna ‘Tewaanyasɨ. Nyɨdaayadɨnya tewaanyaigɨnyɨra. Sara gɨthe wawɨnyavɨ tewaanna lɨmwadɨnyaigɨnyɨra. Wawɨnya pɨrɨꞌ pɨrɨvɨ tewaanna lɨmwadɨnyaigɨnyɨ. Sarevɨdaasɨ wawɨnya kwalaalyangɨ maremwaaidɨnyaigɨnyɨ gɨmwaaihɨma! Aꞌmwe naangeinyɨre yɨlaaya naangevɨ dulamwaala!’
21 “O senhor disse: ‘Muito bem, meu servo bom e fiel. Você foi fiel na administração dessa quantia pequena, e agora lhe darei muitas outras responsabilidades. Venha celebrar comigo’.
22 Sara wɨdɨna kyaꞌ tu taawɨzanɨ kinaaya maarakei kwalyɨ bɨna yaka wɨdɨna ‘Aꞌmwe naangeigɨ, 2,000 kinaaya nyɨjaavagɨnyangɨ. Yɨthaa! Mubɨmubya maryena 2,000 kinaaya pɨnɨjɨ maaꞌmwengɨra.’
22 “O servo que havia recebido dois talentos se apresentou e disse: ‘O senhor me deu dois talentos para investir, e eu ganhei mais dois’.
23 Sara wɨdɨna kyaꞌ gamɨre aꞌmwe naangei wɨdɨna ‘Tewaanyasɨ. Nyɨdaayadɨnya tewaanyaigɨnyɨra. Sara gɨthe wawɨnyavɨ lɨmwadɨnyaigɨnyɨra. Wawɨnya pɨrɨꞌ pɨrɨvɨ tewaanna lɨmwadɨnyaigɨnyɨ. Sarevɨdaasɨ wawɨnya kwalaalyangɨ maremwaaidɨnyaigɨnyɨ gɨmwaaihɨma! Aꞌmwe naangeinyɨre yɨlaaya naangevɨ dulamwaala!’
23 “O senhor disse: ‘Muito bem, meu servo bom e fiel. Você foi fiel na administração dessa quantia pequena, e agora lhe darei muitas outras responsabilidades. Venha celebrar comigo’.
24 Sara wɨdɨna kyaꞌ kɨrɨꞌ waanɨ taawɨzanɨ kinaaya maarakei kwalyɨ bɨna yaka kwaasɨ wɨdɨna ‘Aꞌmwe naangeigɨ, mena dara yawɨꞌmanɨge. Gɨmɨ aꞌmwe kɨrɨꞌmɨryaigɨnyɨ. Wawɨnyangɨ gɨmɨre gɨthaayadɨvɨsara burɨdɨvɨta tɨka munnengɨ midɨnyaigɨnyɨ. Pwara witɨzɨla pɨraihɨramaaꞌdɨvɨta witɨzɨla sa maarakadɨnyaigɨnyɨ.
24 “Por último, o servo que havia recebido um talento veio e disse: ‘Eu sabia que o senhor é homem severo, que colhe onde não plantou e ajunta onde não semeou.
25 Sasareigɨnyɨneꞌna lɨka yena gɨmɨre nɨgwia 1,000 kinaaya kwaakevɨ lɨka yulyaꞌmwagake. Gɨmɨre nɨgwia dathavaaka.’
25 Tive medo de perder seu dinheiro, por isso o escondi na terra. Aqui está ele’.
26 Sara wɨdɨna kyaꞌ gamɨre aꞌmwe naangei jaꞌnawɨdɨna ‘Nyɨdaayadɨnya kayaaꞌnanyaigɨnyɨ. Maaꞌna gideigɨnyɨ. Nyɨdɨwaanyaꞌ yawɨꞌmanɨgɨnyaigɨ daa! Wawɨnyangɨ pwara burɨdɨvɨsangɨ tɨka munne yabwaryadaari pwara witɨzɨla pɨraihɨramaaꞌdɨvɨta maarakadɨnyainyɨ.
26 “O senhor, porém, respondeu: ‘Servo mau e preguiçoso! Se você sabia que eu colho onde não plantei e ajunto onde não semeei,
27 Sara kwaasɨ yawɨꞌna yɨjaigɨ bengɨyavɨ nɨnnya nɨgwia mwaki beꞌna yɨwaana! Sareꞌ tewaanna nyakɨjɨ kwajɨ nɨnnya nɨgwiajɨ nɨgwia pɨnɨjɨ kabamaaꞌmudɨkeinyɨ.’
27 por que não depositou meu dinheiro? Pelo menos eu teria recebido os juros.
28 Sara wɨdɨna yaka pwaraavɨ wɨdɨna ‘Sarevɨdaaꞌnyɨ sarɨmɨ gamɨnyɨ 1,000 kinaaya dazaꞌ yɨpalamaarapɨjɨ tenɨ taawɨzanɨya kɨnɨnnaka dazarɨ duzaayɨla!
28 “Em seguida, ordenou: ‘Tirem o dinheiro deste servo e deem ao que tem os dez talentos.
29 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Gazaizai pɨnɨ kɨnɨnnakerɨ pɨnɨjɨ kujaavaꞌmujɨ naanga naanga kɨnɨnnakei yɨmaꞌnadelyɨ. Kɨrɨꞌ pɨnɨ maayarɨ maalɨkejɨꞌ navɨka lɨmwagarɨkevɨ maarɨdelyɨ.
29 Pois ao que tem, mais lhe será dado, e terá em grande quantia; mas do que nada tem, mesmo o que não tem lhe será tomado.
30 Nyɨdaayade waryaanya dazarɨ mwasɨlaanna jɨhɨnya aayawɨnna dɨmarasɨꞌnyɨla! Dazɨmagɨ kɨnna naanga dadɨvɨꞌ daangeꞌna kunnya maangerɨka kɨjɨvainya yɨpɨꞌdevanyɨra.’
30 Agora lancem este servo inútil para fora, na escuridão, onde haverá choro e ranger de dentes’.”
31 Dɨvi sagaaꞌ Aꞌmweraavɨne Kaimɨraayai gannya byaannyavɨ maarojɨ ejelɨya yuyara kwarajɨ ayɨna bathelyɨ. Dazagaaꞌ gannya maremwaaide namwaalyɨta byaannakevɨ walamwaaladelyɨ.
31 “Quando o Filho do Homem vier em sua glória, acompanhado de todos os anjos, ele se sentará em seu trono glorioso.
32 Nabaai ejelɨyara nɨmɨnyawɨnna ajɨmya yuyangɨyaraavɨ maryɨꞌbwaramakabɨna kyapɨjɨ sipɨzipɨyaraavɨ maremwaaidei pimagɨ sipɨzipɨyaraavɨ pimagɨ memeyaraavɨ maryawɨbwarɨdaakuna yadevaaibɨꞌ pimagɨnyaai marɨdaakwɨdere.
32 Todas as nações serão reunidas em sua presença, e ele separará as pessoas como um pastor separa as ovelhas dos bodes.
33 Aangasɨmagɨ tewaanyara sipɨzipɨyaraavɨ marɨdaakuna, kwanaamimagɨ kayaaꞌnanyara memeyaraavɨ marɨdaakuna.
33 Colocará as ovelhas à sua direita e os bodes à sua esquerda.
34 Marɨdaakuna yaꞌmujɨ nɨmɨre aangasɨmagɨ mwaaidapiyaraavɨ Kingɨyainyɨ wɨdɨna ‘Nɨmaamaangei tewaanya yɨhɨzaavɨnɨkeihi bamaarideihɨlyɨ. Aaya Kwaakevaꞌ mudɨka yɨmaꞌnakegaaꞌ Nɨmwai mena yovɨrawakɨnɨkeba sarɨmɨnyɨneba nayaa yɨhɨmaremwaaladeva sɨrɨnɨmaangereba yanga dɨvɨramaaryideihɨlyɨ.
34 “Então o Rei dirá aos que estiverem à sua direita: ‘Venham, vocês que são abençoados por meu Pai. Recebam como herança o reino que ele lhes preparou desde a criação do mundo.
35 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Nɨmɨ mɨjɨka nyakeinyɨna sarɨmɨ wapaaya wɨjaavɨna nyeꞌ. Aalyaꞌna mɨjɨka kanyaꞌ sarɨmɨ aalyaꞌ wɨjaavɨna nyeꞌ. Nɨmɨ angavaayainyɨ mwaaleinyɨ sarɨmɨre angengɨna makuna nyeꞌ.
35 Pois tive fome e vocês me deram de comer. Tive sede e me deram de beber. Era estrangeiro e me convidaram para a sua casa.
36 Nɨmɨ baazɨꞌmaꞌnya maayainyɨ sarɨmɨ baazɨꞌmaꞌnyaꞌ wɨjaavɨna kanyeꞌ baazɨꞌmaꞌneinyɨ. Nɨmɨ nalaavɨnakeinyɨ mwaaideri sarɨmɨ maremwaaina nyeꞌ. Nɨmɨ kalavuzangevɨ mwaaideri sarɨmɨ banyanganesaihɨlyɨ.’
36 Estava nu e me vestiram. Estava doente e cuidaram de mim. Estava na prisão e me visitaram’.
37 Sara wɨdɨna kyaꞌmujɨ aꞌmwe yɨdaꞌmaraangera jaꞌnawɨdɨna ‘Naangeigɨ, nemɨ mɨjɨꞌnanyaigɨnyɨ gathɨngaaꞌ gwanganona wapaaya gɨzaavo? Aalyaꞌna mɨjɨkeꞌ gathɨngaaꞌ kagyaꞌ aalyaꞌ gɨzaavo?
37 “Então os justos responderão: ‘Senhor, quando foi que o vimos faminto e lhe demos de comer? Ou sedento e lhe demos de beber?
38 Gɨmɨ angavaayaigɨnyɨ gathɨngaaꞌ gwanganona nemɨre angevɨna gɨmakwawo? Gɨmɨ baazɨꞌmaꞌnya maayaigɨ gathɨngaaꞌ yadaꞌgi baazɨꞌmaꞌnya gɨzaavo?
38 Ou como estrangeiro e o convidamos para a nossa casa? Ou nu e o vestimos?
39 Nalaavɨnakeigɨnyɨ gathɨngaaꞌ gwanganona gɨmaremwaalo? Kalavuzangevɨ gathɨngaaꞌ mwaaidaꞌgi gɨmɨnyawɨnna bo?’
39 Quando foi que o vimos doente ou na prisão e o visitamos?’.
40 Sara kanyɨdapɨjɨ Kingɨyainyɨ jaꞌnawɨdɨna ‘Nebulyaꞌna yɨhɨthɨvanɨge. Nyaꞌmwera aꞌmwe darajɨya pwai aꞌmwe maalɨkei mwaaidɨꞌnyɨ kɨrɨꞌ sahwarɨ sara yadɨvɨꞌ yɨ nɨmɨnyɨ sara nyesaihɨlyɨ.’
40 “E o Rei dirá: ‘Eu lhes digo a verdade: quando fizeram isso ao menor destes meus irmãos, foi a mim que o fizeram’.
41 Sara wɨdɨna yaꞌmujɨ sagaaꞌ kwanaamimagɨ mwaaidapiyaraavɨ wɨdɨna ‘Dɨkevɨ marasɨꞌnyaꞌneihi nɨmɨnyawɨdaaꞌnyɨ dɨwideihɨlyɨ. Gotɨyai Dɨka dazaꞌ Saataanɨmɨnajɨ gamɨre ejelɨyaraavɨnajɨ yovɨrawakɨnɨkesɨ. Sare kɨrɨꞌ Dɨka dazaꞌ myɨgaayɨ yaꞌnevɨ dɨwideihɨlyɨ.
41 “Em seguida, o Rei se voltará para os que estiverem à sua esquerda e dirá: ‘Fora daqui, malditos, para o fogo eterno preparado para o diabo e seus anjos.
42 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Mɨjɨka mwaaideri nyaꞌne nyɨjaavetaihi mɨꞌ. Aalyaꞌna mɨjɨka nyadaaꞌnyɨ aalyaꞌ nyɨjaavetaihi mɨꞌ.
42 Pois tive fome, e vocês não me deram de comer. Tive sede, e não me deram de beber.
43 Angavaayainyɨ mwaaideri sarɨmɨre angengɨna nyɨmakwawetaihi mɨꞌ. Baazɨꞌmaꞌnya maayainyɨ baazɨꞌmaꞌnyaꞌ nyɨbaazɨꞌmakwetainyɨ mɨka! Nɨmɨ nalaavɨnakeinyɨ mwaaleinyɨ, kalavuzangevɨ mwaaideri sarɨmɨ nyɨmaremwaaletaihi mɨꞌ.’
43 Era estrangeiro, e não me convidaram para a sua casa. Estava nu, e não me vestiram. Estava doente e na prisão, e não me visitaram’.
44 Sara wɨdɨna kyaꞌmujɨ nabaai kumɨ kwara jaꞌnawɨdɨna ‘Naangeigɨ, gɨmɨ mɨjɨka yadaaꞌgi gathɨngaaꞌ gwanganoigɨnaka? Nabaai aalyaꞌna baidaaꞌgi nabaai angavaayaigɨ nabaai baazɨꞌmaꞌnya maayaigɨ nabaai nalaavɨnakeigɨ nabaai kalavuzangevɨ gathɨngaaꞌ mwaaidaꞌgi nemɨ nayaa magyavadaꞌgalyo?’
44 “Então eles dirão: ‘Senhor, quando o vimos faminto, sedento, como estrangeiro, nu, doente ou na prisão, e não o ajudamos?’.
45 Sara kanyɨdapi jaꞌnawɨdɨna ‘Nebulyaꞌna yɨhɨthɨvanɨge. Aꞌmwe darajɨya pwai aꞌmwe maalɨkei mwaaidɨꞌnyɨ kɨrɨꞌ sahwarɨ sara myadɨvɨꞌ yɨ nɨmɨnyɨ sara nyetaihi mɨꞌ.’
45 “Ele responderá: ‘Eu lhes digo a verdade: quando se recusaram a ajudar o menor destes meus irmãos e irmãs, foi a mim que se recusaram a ajudar’.
46 Sara wɨdɨna kyaꞌmujɨ aꞌmwe dazara daangesɨ taangesɨ maraawɨpɨꞌderera. Kɨrɨꞌ aꞌmwe yɨdaꞌmaraangera gaala yuyagaaꞌ yuyagaaꞌne mwaalyaꞌnebwi maapɨꞌderera.”
46 “E estes irão para o castigo eterno, mas os justos irão para a vida eterna”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 25, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.