Lucas 16
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs NVT
1 Nabaai Jizaazai gamɨre mɨdɨdɨvɨsaraavɨ wɨdɨna “Aꞌmwe gɨlyɨvɨkɨravɨnaka pwai gamɨre wawɨnyavɨ maremwaaidei kɨnɨnnakelyɨ. Nabaai aꞌmwe pwara gɨlyɨvɨkɨravɨnaka saryawɨnna yɨkabɨna yeva wawɨnyavɨ maremwaaide sarɨna jɨdaꞌna ‘Gɨmɨre wawɨnyavɨ gɨmaremwaalyadei gɨmɨre gɨlyɨvɨsa yaasɨwaꞌna mariwɨnamaꞌna yɨvanɨkelyɨra.’
1 Jesus contou a seguinte história a seus discípulos: “Um homem rico tinha um administrador que cuidava de seus negócios. Certo dia, foram-lhe contar que esse administrador estava desperdiçando seu dinheiro.
2 Sara jɨdaꞌna kyeꞌ sai gamɨre wawɨnyavɨ maremwaaiderɨ jaka jɨvwarɨjɨmaaꞌnyɨna yaka wɨdɨna ‘Gɨmɨnyɨna yagaala wɨꞌnɨweꞌ gathaꞌdarevaka! Kaanya wawaꞌgɨzɨ gɨmɨre wawɨnyaꞌne pɨkarɨyɨkwia yavadaꞌgalakaawɨna ja nɨmɨre gɨlyɨvɨta yuya maremwaaidɨnya sanna! Sareꞌ dareꞌnesɨ. Gɨmɨ maremwaalyaꞌ ayahi pɨrɨsɨ jɨtheigɨ mɨka!’
2 Então mandou chamá-lo e disse: ‘O que é isso que ouço a seu respeito? Preste contas de sua administração, pois não pode mais permanecer nesse cargo’.
3 Sarevɨ maremwaala dazai gamɨre sɨmunyavɨ dara dɨnyɨna ‘Aka, nɨmɨre naangei nɨmɨre maremwaala yadɨnya savɨ nyɨdaasadeꞌna nyɨwakeꞌna gara yɨdeinyaka? Nɨmɨ kwaakevaꞌ yɨnɨga malɨki yɨwɨneinyɨ dɨragɨnya maayainyɨra. Sareꞌna nabaai aꞌmwe pwaraavɨ wapejanna damaasaꞌna, nɨmɨnyɨ wagɨla nyɨvwaꞌnadeinyɨra.
3 “O administrador pensou consigo: ‘E agora? Meu patrão vai me demitir. Não tenho força para trabalhar no campo, e sou orgulhoso demais para mendigar.
4 Kɨrɨꞌ dahaaꞌ nɨmɨ yawɨꞌmanɨge. Nɨmɨ gara yaꞌmujɨ yɨdeinyaka? O, miꞌna yawɨramaaꞌmwana! Naangei maremwaala savɨ nyɨdaasajahaaꞌ “Aꞌmwera kumɨre angengɨ wɨwɨjahaaꞌ nɨmɨnyɨ nyɨmaapɨka!” dadɨ mena yawɨꞌmwa.’
4 Já sei como garantir que as pessoas me recebam em suas casas quando eu for despedido!’.
5 Sara yawɨꞌna yaka sarevɨ sai aꞌmwe gamɨre naangerɨ dinaaya damaaꞌdɨvɨsaraavɨ jaka wɨdɨna kyaꞌ sare sara pwaidaaꞌnyɨ pwaidaaꞌnyɨ gamɨnyawɨnna bɨna. Aꞌmwe pwaidaaꞌnyɨ sɨnnawɨ wɨlaabɨna kyaꞌ maremwaaidei yɨdaanganna ‘Nɨmɨre naangerɨ dinaaya gara gare gwarɨkaigɨnaka?’
5 “Então ele convocou todos que deviam dinheiro a seu patrão. Perguntou ao primeiro: ‘Quanto você deve a meu patrão?’.
6 Yɨdaanganna kyaꞌ sai wɨdɨna ‘(100) Waanɨ aadɨretɨ kwadɨka naanga welivanatainakengɨra.’ Wɨdɨna kyaꞌ maremwaaidei wɨdɨna ‘Gɨmɨre dinaaya dazaꞌne pɨkarɨyɨkwiaꞌ maaraꞌgɨzɨ sarevɨ walamwaaina yaꞌgɨzɨ yune (50) pivɨtiyaꞌna yarai jɨthaka! Nabaai nɨmɨnyɨna nayaa sara jawɨka!’
6 O homem respondeu: ‘Devo cem tonéis de azeite’. Então o administrador lhe disse: ‘Pegue depressa sua conta e mude-a para cinquenta tonéis’.
7 Nabaai dɨvidaaꞌnyɨ aꞌmwe pwai biꞌmaꞌna yɨna kyaꞌ sahwai yɨdaanganna ‘Gɨmɨre dinaaya gara garengaka?’ Sara wɨdɨna kyaꞌ sai wɨdɨna ‘Gɨlya naanga (100) waanɨ aadɨretɨ witɨyangɨra.’ Wɨdɨna kyaꞌ sai wɨdɨna ‘Gɨmɨre dinaayaꞌna pɨkarɨyɨkwia daꞌ maaraꞌgɨzɨ yune (80) eitiyaꞌna jɨthawakya!’ Sana sana yɨna.
7 “‘E quanto você deve a meu patrão?’, perguntou ao segundo. “Devo cem cestos grandes de trigo’, respondeu ele. E o administrador disse: ‘Tome sua conta e mude-a para oitenta cestos’.
8 Sana sana yɨna kyaꞌ naangei sareꞌ yawɨranganna yaka maremwaala kayaaꞌnanya kukebwi yaka kɨrɨꞌ dazai aꞌmwe sɨduta yawɨꞌnɨkeibɨꞌ yade sabwineꞌna yɨ sahwarɨ wɨdɨna ‘Gɨmɨ saigɨnyɨ gaimwannyaꞌneigɨ sɨduꞌnakeigɨne!’ Aꞌmwe naangei sara yɨna. Sareꞌna dareꞌnanyɨ. Kumɨregaasaraavɨna aꞌmwe Kwaaka dathavakɨyabwinera kumɨre wawɨnya yabwina dɨragɨnya yadɨvɨsare. Sara yadɨvɨꞌ aꞌmwe baakevɨyabwineraavɨ wavɨlaꞌdɨvɨsare.
8 “O patrão elogiou o administrador desonesto por sua astúcia. E é verdade que os filhos deste mundo são mais astutos ao lidar com o mundo ao redor que os filhos da luz.
9 Nabaai nɨmɨ sarɨmɨnyɨ yɨhɨthɨvanɨge. Aꞌmwera nɨgwia maaꞌdɨvɨꞌ dazajɨ kayaaꞌnanya dala nabinabinyanna marayadɨvɨsare. Sare kɨrɨꞌ sarɨmɨ daza maarapɨjɨ dazajɨ nawɨꞌnyanna kamarayapɨjɨ sarɨnnya sɨryaꞌmwe yɨmaꞌnɨpɨꞌdeꞌnanyɨ. ‘Dɨvi nɨgwia lɨmwagasagaaꞌ mena kiwawojɨ yɨ anga yuyagaaꞌ yuyagaaꞌ nayaa kwaamuꞌ mwaalyaꞌnebanna Gotɨyai nemaramwaaihana!’ dapi sara jideihɨlyɨ.
9 Esta é a lição: usem a riqueza deste mundo para fazer amigos. Assim, quando suas posses se extinguirem, eles os receberão num lar eterno.
10 Aꞌmwe kwai gɨlyɨvɨta wana maalɨkeꞌna nayaa padaꞌgainemwaaina yajai yɨ sai gɨlyɨvɨta naanga kɨrɨvɨnajɨ nayaa padaꞌgainemwaaladelyɨ. Nabaai aꞌmwei gɨlyɨvɨta wana maalɨkeꞌna kayaaꞌna yɨna, yɨdaꞌna myajai yɨ sai gɨlyɨvɨta naanga kɨrɨvɨna kayaaꞌna yɨna, yɨdaꞌna mi yadelyɨ.
10 “Se forem fiéis nas pequenas coisas, também o serão nas grandes. Mas, se forem desonestos nas pequenas coisas, também o serão nas maiores.
11 Sarevɨdaaꞌnyɨ sarɨmɨ Kwaaka davakɨya nɨgwiajɨ kayaaꞌna marayadɨvɨta sanna mavadaꞌgainemwaalyɨ yɨpɨjaꞌ nebula nawɨꞌnya maremwaala yaꞌneihɨrɨ aaihwai yɨhɨzaavadeihɨlaka!
11 E, se vocês não são confiáveis ao lidar com a riqueza injusta deste mundo, quem lhes confiará a verdadeira riqueza?
12 Nabaai sarɨmɨ pware gɨlyɨvɨsangɨ nayaa mamaremwaalyɨ yɨpɨjaꞌ yɨ nebula nawɨꞌnya sarɨnnyannanyaꞌ Gotɨyai dɨragɨnna dakeꞌ yɨhɨzaavadeꞌ daaka!
12 E, se não são fiéis com os bens dos outros, por que alguém lhes confiaria o que é de vocês?
13 Angevɨ wɨdaayadei maremwaala yuyaraare wawɨnyawaai lɨmwagaradei aane pwai kwai mɨka. Aawa. Sareꞌ dareꞌnesɨ. Maremwaala pwarɨna sɨmɨlɨka wimwaaina yojɨ pwarɨna tewaanna wimaꞌnyɨna yadei dɨngaka! Pwarɨ lɨmwagaꞌna yada pwarɨ buleꞌna wɨjaavɨna yadei dɨngaka! Sarɨmɨ Gotɨyarɨnajɨ gɨlyɨvɨsangɨnajɨ saburaarɨna wawɨnya wɨdaayɨpɨneihi mɨka!”
13 “Ninguém pode servir a dois senhores, pois odiará um e amará o outro; será dedicado a um e desprezará o outro. Vocês não podem servir a Deus e ao dinheiro”.
14 Perɨzɨyara nɨgwianna tewaanya wimaꞌnadere. Sare sara Jizaazai dadaaꞌnyɨya yagaala yuya dazangɨ kadɨka wɨꞌnevera gamɨnyɨ bɨraiyagaala wɨdɨna.
14 Os fariseus, que tinham grande amor ao dinheiro, ouviam isso tudo e zombavam de Jesus.
15 Sara yɨna yadaapi sai wɨdɨna “Sarɨmɨ yawɨꞌna ‘Aꞌmwera nenganapɨjɨ nemɨnyɨna yawɨpɨka! “Aꞌmwe yɨdaꞌmaraangerera.” ’ Yawɨꞌna yadɨvɨꞌ yɨvanɨgasaihɨlyɨra. Sara yadɨvɨta sabwina sarɨmɨre sɨmunyaburɨ Gotɨyai mena yɨhyawɨrangamanɨkelyɨ. Aꞌmwera yɨlaaya yadɨvɨsanna yɨ Gotɨyare tɨnnyarɨ gɨrɨkitaꞌnanya kayaaꞌnanyabulyɨra.
15 Então ele disse: “Vocês gostam de parecer justos em público, mas Deus conhece o seu coração. Aquilo que este mundo valoriza é detestável aos olhos de Deus.
16 Mozɨzare yagaala Kɨwɨnyavɨnesɨ pɨropetɨyaraavɨre yagaalyasɨ yune Jonɨmɨregaaꞌna waꞌmwaꞌdɨkengɨ. Kɨrɨꞌ yune Jonɨmɨregaaꞌdaasɨ yaka dahaakɨgaasɨ Gotɨyai aꞌmweraavɨ maremwaaidevɨne yagaala tewaanyaꞌ anga yuyabanya yɨmaꞌnɨvanaabɨkesɨ. Nabaai aꞌmwe yuyara maremwaaide dazavɨ wɨlamwaalyaꞌna dɨragɨnya kuna yɨvanɨgasare.
16 “Até a chegada de João, a lei de Moisés e a mensagem dos profetas eram seus guias. Agora, porém, as boas-novas do reino de Deus estão sendo anunciadas, e todos estão ansiosos para entrar.
17 Sɨgunyavasɨ Kwaakevasɨ yɨwawodeꞌ wawɨnya maalɨkesɨ. Kɨrɨꞌ kɨwɨnyavɨya maalɨka pimagɨnyamɨlɨꞌ saꞌ yɨwawodeꞌ wawɨnya naangesɨ. Yunenna yɨmaꞌnadengɨ.
17 É mais fácil o céu e a terra desaparecerem que ser anulado até o menor traço da lei de Deus.
18 Gazaizai gannya aꞌmwevɨ wɨdaasada aꞌmwe mudɨka pɨrɨvɨ maarajai baꞌdalavalɨmwangebwi yɨna. Ata lɨmwangebwi yɨna. Nabaai aꞌmwei aꞌmwe pɨrɨvɨ sɨnnawɨ gannya wasɨꞌnajavɨ kwala maarajai sai baꞌdalavalɨmwangebwi yɨna.
18 “Assim, o homem que se divorcia de sua esposa e se casa com outra mulher comete adultério. E o homem que se casa com uma mulher divorciada também comete adultério”.
19 Aꞌmwe pwai gɨlyɨvɨkɨravɨnakei mwaalɨna yakelyɨ. Yuyagaaꞌ baazɨꞌmaꞌnya taaihɨja tewaanyanna tewaanyanna, baazɨꞌmaꞌnya wayaakejɨ wakadelyɨ. Sara yada yuya yɨrɨkerɨkaavɨ tɨka wapaa tewaanyanna tewaanyanna yovɨgalamaaꞌdelyɨ.
19 Jesus disse: “Havia um homem rico que se vestia de púrpura e linho fino e vivia sempre cercado de luxos.
20 Gamɨre angevɨne tɨkuryaba aꞌmwe gɨlyɨvɨꞌmaaya pwarɨ walawɨmwaaihɨna yesalyɨ. Gamɨnne yayaꞌ Lazaarazai woꞌnɨkei gamɨre kɨlaakejɨkɨ yunebanna waꞌwaaya waꞌdɨsɨyai.
20 À sua porta ficava um mendigo coberto de feridas chamado Lázaro.
21 ‘Aꞌmwe gɨlyɨvɨkɨravɨnaka dazare yɨꞌbɨnya wapewakyaba wapaaya tɨrɨdɨrɨnya yɨꞌbɨnyavɨ dalaangewɨ bwalaꞌdawadaaꞌnyɨya maranɨdeinya. Sa maranadɨ munya nyɨnadeinya,’ yawɨꞌda nabaai jɨlɨkera wɨlaabɨna yadɨvɨꞌ gamɨre waꞌwaayangɨ kumɨre taalɨsajɨ yanyɨna.
21 Ele ansiava comer o que caía da mesa do homem rico, e os cachorros vinham lamber suas feridas abertas.
22 Dɨvi aꞌmwe gɨlyɨvɨꞌmaaya dazai balɨna yɨna kyaꞌ sareꞌ ejelɨyara maarɨna yɨna yeva makuna yevera Evɨraamɨjɨ yeꞌmwannamwaihaawɨna. Nabaai aꞌmwe gɨlyɨvɨkɨravɨnaka sai kwalyɨ balɨna yɨna kyaꞌ lɨkirakɨna.
22 “Por fim, o mendigo morreu, e os anjos o levaram para junto de Abraão. O rico também morreu e foi sepultado,
23 Sai Dɨkevɨ mwaalaka daanga naanga wɨvɨnyɨna. Sara wɨvɨdaaꞌnyɨ munyaba kekina tɨnna maranganna. Evɨraamɨ saamɨnya menyaba mwaaidɨꞌnyɨ Lazaarazai sahwalyɨ yeꞌmwannemwaaidɨꞌnyɨ tɨnna wanganna.
23 e foi para o lugar dos mortos. Ali, em tormento, ele viu Abraão de longe, com Lázaro ao seu lado.
24 Tɨnna wanganna yaka gɨlyɨvɨkɨravɨnakei jaka danganna ‘Nɨmwai, Ne Evɨraamɨ, dɨka davɨ daanga naanga kayaaꞌna nyɨvɨmanɨkeꞌna nɨmɨnyɨna kale kagyozɨ “Gamɨre aꞌjawɨnyai aalyavɨ bwalapaihojɨ aꞌmwere taalɨsarɨ kudathɨwagaavojɨ yɨrɨla maalɨꞌna wɨdana!” daꞌgɨzɨ Lazaarazarɨ dɨmaryasaama!’
24 “O rico gritou: ‘Pai Abraão, tenha compaixão de mim! Mande Lázaro aqui para que molhe a ponta do dedo em água e refresque minha língua. Estou em agonia nestas chamas!’.
25 Sara danganna kyaꞌ kɨrɨꞌ Evɨraamɨ wɨdɨna ‘Kaimɨraayaigɨ, dahaaꞌ gɨmɨ pɨnɨnna jawɨka! Sɨnnawɨ gɨmɨ gaala mwaalagɨnegaaꞌ gɨlyɨvɨta yuya tewaanya maaragɨ. Nabaai Lazaarazai yuya kayaaꞌnanya maarakelyɨ. Kɨrɨꞌ dahaaꞌ anga dava gamɨre munyɨꞌ tewaanna waꞌmanɨka. Sara yadaaꞌnyɨ gɨmɨ daanga kayaaꞌnanyaꞌ maaꞌmanɨgɨ.
25 “Abraão, porém, respondeu: ‘Filho, lembre-se de que durante a vida você teve tudo que queria e Lázaro não teve coisa alguma. Agora, ele está aqui sendo consolado, e você está em agonia.
26 Nabaai pɨnɨjɨyavɨ nemɨnyɨ tɨnna dava sarɨmɨnyɨjɨ nemɨnyɨjɨ Gotɨyai sitɨkulala naanga pɨrɨꞌ wakakesɨ. Sarevɨna aꞌmwe dava mwaaihasara sitɨkulala savɨ mavɨralavaabyapɨjɨ sarɨmɨnyawɨnna wɨyaꞌna wɨpɨnera mɨꞌ. Nabaai aꞌmwe kengimagɨ mwaaihasara sitɨkulalyavɨ mavɨraalayapɨjɨ nemɨnyawɨnna wɨlaabɨpɨnera mɨꞌ.’
26 Além do mais, há entre nós um grande abismo. Ninguém daqui pode atravessar para o seu lado, e ninguém daí pode atravessar para o nosso’.
27 Wɨdɨna kyaꞌ sai wɨdɨna ‘Sarevɨdaaꞌnyɨ Nɨmwai, gɨmɨnyɨ githaangamanɨge. Nɨmaamaangere angevɨna Lazaarazarɨ dɨmaryaasa!
27 “Então o rico disse: ‘Por favor, Pai Abraão, pelo menos mande Lázaro à casa de meu pai,
28 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Nɨmɨ atɨla nyɨdaaꞌnyɨgwaaravaava mwaaihasara kɨnɨnnakeinyɨ. “Saraayawɨnna Lazaarazai wawojɨ yagaala jalɨkurakɨna yana! Nabaai daanga naanga maaryaꞌne davanna sara kwarajɨ nabɨpɨdɨka!” dena githaangamanɨge. Sɨmunya mudɨkebwi yawɨramaapɨjaꞌ daanga wɨvɨnadera mɨka!’
28 pois tenho cinco irmãos e quero avisá-los para que não terminem neste lugar de tormento’.
29 Wɨdɨna kyaꞌ Evɨraamɨ wɨdɨna ‘Mozɨzare yagaalyajɨ Gotɨyarɨ wɨꞌnawɨjɨwakyaasaraavɨrejɨ warɨka. Sare sangɨ kadɨka wɨꞌnɨpɨka!’
29 “‘Moisés e os profetas já os avisaram’, respondeu Abraão. ‘Seus irmãos podem ouvir o que eles disseram.’
30 Wɨdɨna kyaꞌ sai wɨdɨna ‘Aawaawa, Nɨmwai Evɨraamɨ, saꞌ yɨnɨga wiꞌnanneꞌ mɨka! Aawa. Aꞌmwe bainɨka pwai bainɨkeraayawɨ ayɨna dɨkaavojɨ kumɨnyawɨnna kwawojɨ sahwara sɨmunya mudɨkebwina yawɨramaaꞌna yɨpɨꞌderera.’
30 “Então o rico disse: ‘Não, Pai Abraão! Mas, se alguém dentre os mortos lhes fosse enviado, eles se arrependeriam!’.
31 Wɨdɨna kyaꞌ kɨrɨꞌ wɨdɨna ‘Nabaai Mozɨzare yagaalyangɨjɨ wɨjaata pɨropetɨyaraavɨrengɨjɨ kadɨka muꞌnyɨ yɨpɨjaꞌ yɨ nabaai aꞌmwe pwai bainɨkeraayawɨ ayɨna dɨkaavajaꞌna nabaai saꞌ kɨrɨꞌnajɨ dɨragɨnna lɨmwabɨꞌdera mɨka!’ ”
31 “Abraão, porém, disse: ‘Se eles não ouvem Moisés e os profetas, não se convencerão, mesmo que alguém ressuscite dos mortos’”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 16, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.