João 19

Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs VC

Sair da comparação
VC Versão Católica
1 Sarevɨdaaꞌnyɨ Paailatɨ sara wɨdɨna kyaꞌ aawɨlasara Jizaazarɨ maarɨna yeva wɨla lannakesɨ sara tamɨna.
1 Pilatos mandou então flagelar Jesus.
2 Mena tamɨna yeva taanya lannaka kave gɨhɨpaina yeva yamɨngaina yeva mwaaihɨꞌnya lannakeꞌ gamɨre mɨnyagɨnyavɨ yɨlakɨna. Gamɨre mɨnyagɨnyavɨ yɨlakɨna yeva kwaabɨyɨvɨta wayaakeꞌ egwewaarɨ yewaaꞌbwaꞌna yeva
2 Os soldados teceram de espinhos uma coroa e puseram-lha sobre a cabeça e cobriram-no com um manto de púrpura.
3 gamɨnyawɨnna bɨna yeva kwaasɨ yagaala wɨdɨna “Naangeigɨ! Yuyagaaꞌ Juyaraavɨre Kingɨyaigɨ dɨmwaala!” Sara wɨdɨna yeva kunnya araraalyajɨ gamɨre sɨnnyavɨ jɨrɨꞌbwararanna yeꞌ.
3 Aproximavam-se dele e diziam: Salve, rei dos judeus! E davam-lhe bofetadas.
4 Anga mwasawɨnna Paailatɨ ayɨna walyuna yaka kwala bwaꞌnaanyavɨ wɨdɨna “Yɨthaa, tamakyaꞌna gamɨre kayaaꞌnanyaꞌ mwariꞌ. Nɨmɨ bɨrɨna bɨrɨna yena gamɨre kayaaꞌnanyaꞌ mwanganyɨwa. Dahaaꞌ ‘ “Paailatɨ gamɨnyɨ yɨwetawakyaꞌ mabɨramaariwaka,” yawɨpɨka!’ dena sarɨmɨnyabanna makabɨvanɨge.”
4 Pilatos saiu outra vez e disse-lhes: Eis que vo-lo trago fora, para que saibais que não acho nele nenhum motivo de acusação.
5 Sarevɨdaaꞌnyɨ Jizaazai mwaaihɨꞌnya lannakeꞌ yɨlakɨnɨkeꞌ kwaabɨyɨvɨta wayaakeꞌ yewaaꞌbwaꞌnɨkei mwasawɨnna walyuna. Mwasawɨnna walyuna kyaꞌ Paailatɨ kumɨnyɨ wɨdɨna “Yɨthaanyɨla! Aꞌmwe dalaakana!”
5 Apareceu então Jesus, trazendo a coroa de espinhos e o manto de púrpura. Pilatos disse: Eis o homem!
6 Sarevɨdaaꞌnyɨ Gotɨyarɨna yɨraꞌdɨvɨta naangerajɨ damerajɨ tɨnna wanganeva jaka dɨna “Yɨsavɨri nilɨya dɨramo! Yɨsavɨri nilɨya dɨramo!” Jaka dɨna kyeꞌ Paailatɨ wɨdɨna “Nabaai, sarɨmɨ maarapɨri yɨsavɨ nilɨya dɨramyɨla! Sareꞌ dareꞌnesɨ. Nɨmɨ gamɨnyɨ mabɨramaariwa yɨwetawakyaꞌ!”
6 Quando os pontífices e os guardas o viram, gritaram: Crucifica-o! Crucifica-o! Falou-lhes Pilatos: Tomai-o vós e crucificai-o, pois eu não acho nele culpa alguma.
7 Juyara jaꞌnawɨdɨna “Nemɨ kɨwɨnyaꞌ kɨnɨnnakeine. ‘Gotɨyarɨ Gawaalɨvaangeinyɨra,’ kwaasɨ sara nedɨvanɨkeꞌna nemɨre kɨwɨnyaꞌ dara dɨnɨꞌ ‘Balana!’ ”
7 Responderam-lhe os judeus: Nós temos uma lei, e segundo essa lei ele deve morrer, porque se declarou Filho de Deus.
8 Sarevɨdaaꞌnyɨ Paailatɨ yagaala saꞌ kadɨka wɨꞌnyɨna yaka lɨka naanga yɨna yaka
8 Estas palavras impressionaram Pilatos.
9 Gaꞌmaanɨyaraavɨre kotɨangevɨ ayɨna wɨlɨna yaka Jizaazarɨ yɨwaaraꞌna “Gawɨdaasaigɨnaka?” Sara yɨwaaraꞌna kyaꞌ kɨrɨꞌ Jizaazai majaꞌnawɨjɨna.
9 Entrou novamente no pretório e perguntou a Jesus: De onde és tu? Mas Jesus não lhe respondeu.
10 Sarevɨdaaꞌnyɨ Paailatɨ wɨdɨna “Nɨmɨnyɨ manyɨjɨwaana? Jawɨka! Aꞌmwe naangeinyɨ, gɨmɨre wɨlyabaai yaarɨna kyaꞌmuri dɨwode dɨragɨnyaꞌ kɨnɨnnakeinyɨ. Nabaai, ‘Yɨsavɨri nilɨya dɨramyɨla!’ kudaꞌmuri dɨvaide dɨragɨnyaꞌ kɨnɨnnakeinyɨra. Sareꞌna jawɨka!”
10 Pilatos então lhe disse: Tu não me respondes? Não sabes que tenho poder para te soltar e para te crucificar?
11 Jizaazai jaꞌnawɨdɨna “Gɨmɨre dɨragɨnyaꞌ Sɨgunyavɨdaaꞌnyɨ Gotɨyai magɨzaayajɨ kwajɨ dɨragɨnya aane pɨrɨꞌ kɨrɨꞌ kɨnɨnnakeigɨ mamwaalyɨ kyɨdɨka! Sarevɨ gɨmɨnyawɨnna aꞌmwe kwai nyɨmakabɨwakei, kayaaꞌnanya naangeꞌ kɨnɨnnakelyɨra. Gɨmɨ kayaaꞌnanya maalɨkeꞌ kɨnɨnnakeigɨnyɨra.”
11 Respondeu Jesus: Não terias poder algum sobre mim, se de cima não te fora dado. Por isso, quem me entregou a ti tem pecado maior.
12 Sarevɨ Paailatɨ kadɨka wɨꞌnyɨna yaka dɨna “Jizaazarɨ makwaasɨma!” Dɨna yaka yaamɨjɨ yaamɨjɨ yɨna. Yaamɨjɨ yaamɨjɨ yɨna yadaaꞌnyɨ kɨrɨꞌ Juyara jaka naanga wɨdɨna “Sarɨ makwaasɨjaꞌ Romɨyaihɨrɨ yɨhɨmaremwaaide Sizaareigɨ mɨka! Gazaizai dada ‘Kingɨyainyɨ,’ aꞌmwe sai Sizaarɨna yɨkamaangelyɨra!”
12 Desde então Pilatos procurava soltá-lo. Mas os judeus gritavam: Se o soltares, não és amigo do imperador, porque todo o que se faz rei se declara contra o imperador.
13 Sarevɨdaaꞌnyɨ sa Paailatɨ kadɨka wɨꞌnyɨna yaka kusawɨdaaꞌnyɨ mwasawɨnna Jizaazarɨ wɨlamaraawɨna yaka kotɨyaꞌ yadei yawɨbwaꞌderɨ namwaalyɨsavɨ walamwaaina. Saba Angwaata Sɨlaangeꞌ woꞌnɨkesɨ. Nabaai, Yɨvɨruyagaalyaꞌ Gavaatha woꞌnɨkesɨ.
13 Ouvindo estas palavras, Pilatos trouxe Jesus para fora e sentou-se no tribunal, no lugar chamado Lajeado, em hebraico Gábata.
14 Sagaaꞌ Pariꞌmaꞌmunne wona sagaakɨ. Sagaaꞌ kumɨre yuya yovɨrawakyagaaꞌ. Sɨrɨgwajahaaꞌ aya kɨgaaꞌ yɨmaꞌnakegaakɨ. Paailatɨ walamwaaina yaka Juyaraavɨ wɨdɨna “Yɨthaanyɨla! Dai sarɨnnya Kingɨyalyɨ.”
14 {Era a Preparação para a Páscoa, cerca da hora sexta.} Pilatos disse aos judeus: Eis o vosso rei!
15 Sarevɨdaaꞌnyɨ sahwara jaka naanga wɨdɨna “Dɨramakya! Dɨramakya! Yɨsavɨri nilɨya dɨrama!” Paailatɨ yɨwaaraꞌna “Sarɨnnya Kingɨyarɨ yɨsavɨri nilɨya tamɨdei daaka! Sara danyɨdɨwaava!” Gotɨyarɨna yɨraꞌdɨvɨta naangera jaꞌnawɨdɨna “Nemɨre kingɨya pwai mamwaalyɨꞌ. Sizaai gavei kingɨyalyɨra.”
15 Mas eles clamavam: Fora com ele! Fora com ele! Crucifica-o! Pilatos perguntou-lhes: Hei de crucificar o vosso rei? Os sumos sacerdotes responderam: Não temos outro rei senão César!
16 Sarevɨdaaꞌnyɨ sagaaꞌ Paailatɨ “Sarɨ yɨsavɨri nilɨya tabɨka!” daka wɨmwangɨmwaaihɨna yaꞌ.
16 Entregou-o então a eles para que fosse crucificado.
17 Jizaazarɨ makwalyuna yadɨvɨꞌ sai gannya yɨsawaꞌ yɨkwaꞌna yaka Gɨlemɨnyagɨnyaba woꞌnɨkewɨnna makuna. Saba Yɨvɨruyagaalyaꞌ Golɨhota woꞌnɨkesɨ.
17 Levaram então consigo Jesus. Ele próprio carregava a sua cruz para fora da cidade, em direção ao lugar chamado Calvário, em hebraico Gólgota.
18 Makuna kyaꞌ aawɨlasara yɨta savɨri nilɨya tamɨna. Nabaai, yɨsawaarɨri aꞌmwe pwaraarɨ nilɨya tamɨna yesaraalyɨ. Jizaazare aangasɨmagɨ pwarɨ nilɨya tamɨna, kwanaamimagɨ pwarɨ nilɨya tamɨna. Tɨnnyaba Jizaazai.
18 Ali o crucificaram, e com ele outros dois, um de cada lado, e Jesus no meio.
19 Paailatɨ pɨkarya yɨdaꞌna yaka aawɨlasaraavɨ wɨdɨna “Jizaazarɨ yɨsavɨ yagaala daꞌ jɨlakyɨla!” Sara wɨdɨna kyaꞌ sara yɨlakɨna. Dara pɨkarya yɨdaꞌna “Jizaazai, Naazaretɨ mwaalyai Juyaraavɨ maremwaaidei Kingɨyai.”
19 Pilatos redigiu também uma inscrição e a fixou por cima da cruz. Nela estava escrito: Jesus de Nazaré, rei dos judeus.
20 Sara yɨdaꞌnɨkeꞌ yɨsavɨri Jizaazarɨ nilɨya tamesaba Anga Jeruzaalemɨ aya kɨba waraꞌ. Jeruzaalemɨ maalɨkeba waꞌnɨkeꞌna Juya kwalaalyara pɨkarya saꞌ tɨnna wanganna. Pɨkarya saꞌ Yɨvɨruyagaalyasɨ Romɨyaraavɨre yagaalyasɨ Gɨrikɨyaraavɨre yagaalyasɨ yɨdaꞌnɨkesɨ.
20 Muitos dos judeus leram essa inscrição, porque Jesus foi crucificado perto da cidade e a inscrição era redigida em hebraico, em latim e em grego.
21 Sarevɨdaaꞌnyɨ Gotɨyarɨna yɨraꞌdɨvɨta naangera Juyara Paailatɨmɨ wɨdɨna “ ‘Juyaraavɨ maremwaaidei Kingɨyai,’ pɨkarya myavɨkaryɨnnera! Aawa. Javɨkarya! ‘Aꞌmwe dai wɨdadelyɨ “Juyaraavɨ maremwaaidɨnyainyɨ Kingɨyainyɨreva.” ’ ”
21 Os sumos sacerdotes dos judeus disseram a Pilatos: Não escrevas: Rei dos judeus, mas sim: Este homem disse ser o rei dos judeus.
22 Paailatɨ jaꞌnawɨdɨna “Nɨmɨ mena yɨdaꞌmweꞌ yɨdaꞌmwana! Miꞌnanyɨra.”
22 Respondeu Pilatos: O que escrevi, escrevi.
23 Yɨsavɨri Jizaazarɨ nilɨya tamevevɨdaaꞌnyɨ aawɨlasara Jizaazarɨ baazɨꞌmaꞌnya saza maarɨna yeva yanga munneꞌ. Pɨwaꞌ pwai maarɨna, pɨwaꞌ pwai maarɨna, aawɨlata pwaraai pwaraalyara maarɨna. Nabaai Jizaazarɨ baazɨꞌmaꞌnya saamɨnaangeꞌ maarɨna. Baazɨꞌmaꞌnya saꞌ yavɨkaryagaaꞌ magipwalyakesɨ. Saꞌ yuneba tɨlayalawakɨna yakesɨ.
23 Depois de os soldados crucificarem Jesus, tomaram as suas vestes e fizeram delas quatro partes, uma para cada soldado. A túnica, porém, toda tecida de alto a baixo, não tinha costura.
24 Sarevɨdaaꞌnyɨ baazɨꞌmaꞌnya saamɨnaangeꞌ maarɨna yeva dɨnyɨna “Baazɨꞌmaꞌnya daꞌ yuneba gave pɨrɨꞌna mɨwɨꞌnɨkeꞌ lihɨvalawaajɨ namunnaadɨka! Aawa. Nemɨ saatuya wasɨꞌnyɨ wasɨꞌnya yawaajɨ saatuyaꞌ tewaanya wavɨlavajai maaradesɨ.” Sareꞌna Gotɨyai “Nɨmɨre bukuyaꞌ dɨnɨkeꞌ nebulyaꞌna yɨmaꞌnana!” kadaꞌ sara yeꞌ. Gotɨyare bukuyaꞌ dara dɨnɨꞌ
24 Disseram, pois, uns aos outros: Não a rasguemos, mas deitemos sorte sobre ela, para ver de quem será. Assim se cumpria a Escritura: Repartiram entre si as minhas vestes e deitaram sorte sobre a minha túnica {Sl 21,19}. Isso fizeram os soldados.
25 Yɨsavɨri Jizaazarɨ nilɨya tamesaba maalɨkeba ganaangesɨ ganyɨwanaangesɨ Kɨlopaazare balaangeꞌ Maarɨyaasɨ Maahɨthaala mwaalyaꞌ Maarɨyaasɨ sa daavɨna.
25 Junto à cruz de Jesus estavam de pé sua mãe, a irmã de sua mãe, Maria, mulher de Cléofas, e Maria Madalena.
26 Sarevɨdaaꞌnyɨ Jizaazai tɨnna wanganna. Nabaai gamɨrerɨna tewaanya wɨvuꞌnakei saba daaꞌdɨꞌnyɨ tɨnna wanganaka ganaangevɨ sarɨna wɨdɨna “Aꞌmweꞌgɨ, yɨthaa, sai jɨvwaalɨvaangelyɨ.”
26 Quando Jesus viu sua mãe e perto dela o discípulo que amava, disse à sua mãe: Mulher, eis aí teu filho.
27 Wɨdɨna yaka gannyarɨ wɨdɨna “Yɨthaa! Dahaaꞌ aꞌmwe saꞌ gɨnnya gwaangesɨ.” Sara wɨdɨna yakegaaꞌdaasɨ gannya angevɨ aꞌmwe savɨ maremwaalaꞌ.
27 Depois disse ao discípulo: Eis aí tua mãe. E dessa hora em diante o discípulo a levou para a sua casa.
28 Sagaaꞌ Jizaazai dara yawɨrakeꞌ “Yuya mena daaka!” Sara kadaꞌ Gotɨyai “Nɨmɨre Bukuyaꞌ dɨnɨkeꞌ yuneba nebulyaꞌna yɨmaꞌnana!” kadaꞌ wɨdɨna “Aalyaꞌna mɨjɨka nyɨwaka.”
28 Em seguida, sabendo Jesus que tudo estava consumado, para se cumprir plenamente a Escritura, disse: Tenho sede.
29 Saba maaꞌgulyavɨ waainɨya kayaaꞌnanyaꞌ yɨꞌnɨkesɨ. Sarevɨdaaꞌnyɨ waainɨya savɨ saalaalyavɨya jɨꞌmɨnyaꞌ paihɨna yeva yɨta yɨzopɨya taanyavɨ jɨꞌmɨnyaꞌ baazɨꞌmakuna yeva Jizaazarɨ maryɨkɨ dɨhaihɨrakɨna.
29 Havia ali um vaso cheio de vinagre. Os soldados encheram de vinagre uma esponja e, fixando-a numa vara de hissopo, chegaram-lhe à boca.
30 Sarevɨdaaꞌnyɨ miꞌna dɨhaihɨrakɨna yesagaaꞌ Jizaazai waainɨyaꞌ yaamɨjɨ nyɨna yaka wɨdɨna “Yuya menanyɨra.”
30 Havendo Jesus tomado do vinagre, disse: Tudo está consumado. Inclinou a cabeça e rendeu o espírito.
31 Sagaaꞌ Juyara kunnya Kwazaakegaaꞌna yovɨrawakɨna yadɨvɨsagaakɨ. Nabaai, Kwazaakegaaꞌ sagaaꞌ Pariꞌmaꞌmunnegaaꞌ Kwazaaka naangegaakɨ. Kwazaaka naangegaaꞌna Juyara “Nemɨre tewaanyagaaꞌ yɨsangɨ gɨlaayara warɨna nyɨpɨdɨka!” dɨneva Paailatɨmɨ yɨwaaraꞌna “ ‘Aꞌmwera baibɨka!’ nedɨwaanyaraavɨ sɨvɨla kayaaka karɨngɨrawaajɨ yarai kabalapɨri yɨsangɨdaasɨ makwalɨna yaadeina daaka?”
31 Os judeus temeram que os corpos ficassem na cruz durante o sábado, porque já era a Preparação e esse sábado era particularmente solene. Rogaram a Pilatos que se lhes quebrassem as pernas e fossem retirados.
32 Paailatɨ “Yo,” wɨdakevɨdaaꞌnyɨ aawɨlasara bɨna. Pɨrɨꞌ daresɨ. Jizaazaryaba aꞌmweraarɨ tameta pwarɨ sɨvɨlyaraai tɨngɨꞌna, pwarɨ sɨvɨla tɨngɨꞌna.
32 Vieram os soldados e quebraram as pernas do primeiro e do outro, que com ele foram crucificados.
33 Sɨvɨla tɨngɨꞌna kyeꞌ pɨrɨꞌ daresɨ. Jizaazaryawɨnna bɨna yeva dara wanganesaꞌ “Ai, aꞌmwe sai mena davaimwaka!” Sara deva gamɨre sɨvɨlyaraai marɨngɨrina.
33 Chegando, porém, a Jesus, como o vissem já morto, não lhe quebraram as pernas,
34 Aawa. Gamɨre sɨvɨlyaraai marɨngɨri kyeꞌ kɨrɨꞌ aawɨlata pwai Jizaazare lɨgɨlɨgɨsaba sɨramɨnya saamɨnyasɨ lɨvadaakuna. Sɨramɨnyaꞌ lɨvadaakuna kyaꞌ yɨmeꞌnyaꞌbɨꞌ tawesɨ aalyasɨ bwalaravaawɨna yaꞌ.
34 mas um dos soldados abriu-lhe o lado com uma lança e, imediatamente, saiu sangue e água.
35 Sarɨmɨ wɨꞌnɨpɨneꞌna nɨmɨ tɨnna sara wangane sara yɨhɨzalɨkurakɨwa. Jalɨkurakya saꞌ nebulyasɨ. “Sarɨmɨ dɨlɨmwagyɨla!” dena sainyɨ dara yawɨꞌmwa “Nɨmɨ nebulyaꞌna yɨhɨthɨvanɨgesɨra.”
35 O que foi testemunha desse fato o atesta {e o seu testemunho é digno de fé, e ele sabe que diz a verdade}, a fim de que vós creiais.
36 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Sɨnnawɨ Gotɨyai “Nɨmɨre bukuyaꞌ dɨnɨkeꞌ yuneꞌna nebulyaꞌna yɨmaꞌnana!” kadaꞌ aawɨlasara sara yeꞌ. Dara dɨnɨꞌ “Gamɨre yagɨnya aane pɨrɨꞌ kɨrɨꞌ marɨngɨri yadesɨra.”
36 Assim se cumpriu a Escritura: Nenhum dos seus ossos será quebrado {Ex 12,46}.
37 Nabaai Gotɨyare Bukuya gabinyaba dɨnyɨna “Aꞌmwera pwarɨ sɨramɨnya saamɨnyasɨ lɨvadaakwapɨjɨ sarɨ tɨnna wangabɨꞌdelyɨ.” Sara dɨnɨkesɨ.
37 E diz em outra parte a Escritura: Olharão para aquele que transpassaram {Zc 12,10}.
38 Sa mena yesagaaꞌ Paailatɨmyawɨnna aꞌmwe naangei Jozepɨyai Aarɨmathɨya mwaalyai wɨna yaka yɨwaaraꞌna “Jizaazarɨ gɨlaayarɨ maarɨjɨwana?” Jozepɨyai sai Jizaazarei mwaalakelyɨ. Kɨrɨꞌ Juya naangera Jizaazareraavɨna sɨnna tɨka wɨdavakevɨna lɨka yaꞌ. Saꞌna Jizaazarei mwaalakeꞌ lɨka yulyarakei. Sagaaꞌ navɨka mwaalɨna yakei yɨwaaraꞌna “Gɨlaayarɨ maarɨjɨwana?” Sara yɨwaaraꞌna kyaꞌ Paailatɨ wɨdɨna “Yo, gɨlaayarɨ dulamaraawa!” Wɨdɨna kyaꞌ Jozepɨyai wɨlaawɨna yaka gɨlaayarɨ makabɨna.
38 Depois disso, José de Arimatéia, que era discípulo de Jesus, mas ocultamente, por medo dos judeus, rogou a Pilatos a autorização para tirar o corpo de Jesus. Pilatos permitiu. Foi, pois, e tirou o corpo de Jesus.
39 Makabɨna yadaaꞌnyɨ Aꞌmwe Nikothimaazai Jozepɨyalyɨ bɨna. Nikothimaazai sai sɨnnawɨ sawɨsavɨ Jizaazaryawɨnna angyɨrɨꞌmaata yakelyɨ. Sai marazɨnanya wabatɨrɨnyaꞌ makabɨna. Marazɨnanya mesɨ marazɨnanya alozɨyasɨ yegɨrɨlyaꞌ gɨlaayaraavɨ yɨꞌdɨvɨsaꞌ Juyara. Nikothimaazai marazɨnanya taanga teti (30) kilohɨraamɨ makabɨna.
39 Acompanhou-o Nicodemos {aquele que anteriormente fora de noite ter com Jesus}, levando umas cem libras de uma mistura de mirra e aloés.
40 Sarevɨdaaꞌnyɨ Jozepɨyalyɨ Nikothimaazalyɨ saraai Jizaazare kɨlaakejɨkɨ marazɨnanyaꞌ wakɨna yadiꞌ kwaabɨhannya saamɨnyajɨ pwɨyɨna yagi. Sara yɨna yagɨlyabwi Juyara kumɨre gɨlaayaraavɨ wakyaꞌneꞌna sara yadɨvɨsabulyɨ.
40 Tomaram o corpo de Jesus e envolveram-no em panos com os aromas, como os judeus costumam sepultar.
41 Yɨsavɨri Jizaazarɨ nilɨya tamɨna yesaba yɨwawɨnyaꞌ warɨkebera. Yɨwawɨnyavɨ gɨlaayarɨ wakyaꞌneꞌ simaangeꞌ warɨꞌ. Sagaaꞌ simaangevɨ gɨlaaya aane pwai kwarɨ mwaki yadɨvɨsasɨ.
41 No lugar em que ele foi crucificado havia um jardim, e no jardim um sepulcro novo, em que ninguém ainda fora depositado.
42 Sarevɨdaaꞌnyɨ saba simaanga mudɨkeꞌ warɨkeꞌna, mwanyavɨ Juyaraavɨre Kwazaakegaaꞌna saraai Jizaazarɨ kave wɨlakɨna yagɨlyaraalyɨ.
42 Foi ali que depositaram Jesus por causa da Preparação dos judeus e da proximidade do túmulo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.