Atos 7
The New Testament in the Buli language (Ghana) (BWU) vs NAA
1 Juuma Puusika Yenni kpagi kpeeni yaa bek Sitiven ayen, “Nuruma ale a weeni dii la ka wensie?”
1 Então o sumo sacerdote perguntou a Estêvão: — Isso de fato é assim?
2 Sitiven yaa tulisi wa ale biik ayen, “M suaata ale m koba, ni lak tue a wom mi ale ta dii ayen m biisi la. Naawen waai ate ku magsi ayen nuruba a zuli wa la, a jam pa wa dek a sak ti kowa Abraham kama. Dila powa, Abraham diem jam bo ka Mesopotamiya tɛŋka. Wa an diem jam cheŋ Yaran Naawen yaa jam jam wa jigi Mesopotamiya tɛŋka po
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando este estava na Mesopotâmia, antes de morar em Harã,
3 a weeni wa ayen, ‘Basi fi tɛŋka ale fi dɔkdemma abe fi cheŋ tɛŋ kaai ate mi ayen m dak a sak fu la.’
3 e lhe disse: “Saia da sua terra e do meio da sua parentela e vá para a terra que eu lhe mostrarei.”
4 “Abraham yaa basi Kaldiya tɛŋka ale ge cheŋ a ga bo Yaran tɛŋka. Abraham kowa ale ga kpi la, Naawen yaa weeni Abraham ayen wa jam tɛŋka de ate ni boro yɔgyɔgla nna la.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e foi morar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vocês agora estão morando.
5 Dila powa Naawen an jam te Abraham tɛŋka de juijuiya ayen Abraham dek abe soa dela ale fiifiik me la. Alege Naawen jam puulim kama ayen wa a le pa ka a te wa ate wa ale wa ŋaaŋbisa meena a soa ka. Diipo ate Naawen weeni Abraham nna la, wa jam diem ka biiga.
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, embora Abraão ainda não tivesse filhos.
6 Naawen ale weeni wa dii la ale nna ayen, ‘Fi ŋaaŋbisaŋa a le cheŋ ka satɛŋ a ga chim nicham ate ba deri pa ba a chim yom dula jigini. Tɛŋ kala demma le basi ate ba nam ate ku ga paari bena kobsinaansi.
6 E Deus falou que a descendência dele seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados durante quatrocentos anos.
7 Alege tɛŋ kala ate ba tom a te la, mi le bo ka buusa. Dila ŋaaŋnyiŋ ba a le basi tɛŋ kala abe ba nyini a jam dela jigini a te mi zula.’
7 — Deus disse ainda: “Castigarei a nação da qual forem escravos; e, depois disso, sairão daí e me servirão neste lugar.”
8 Naawen yaa weeni Abraham ayen wa gebi wa yoanni ate ku sak ayen wa ale Abraham a yaa ta ka noai yeŋ ale chaab. Abraham a yaa biak Aizik a gebi wa me yoanni wa biam da naaniŋ dai. Aizik me yaa biak Jekob ate Jekob me a yaa chim wa bisa pi ale bayewa ko. (Bisaŋa de ale se Izirali yezuima pi ale ŋayewa.)
8 Então lhe deu a aliança da circuncisão. Assim, Abraão gerou Isaque e o circuncidou no oitavo dia; e Isaque gerou Jacó, e Jacó gerou os doze patriarcas.
9 “Jekob bisaŋa yaa a de nyuri ale ba suoku Josefi a deri yik wa a da ate wa chim yomo Ejipiti tɛŋka. Alege Naawen a jam bo ale wa kama
9 — Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para ser levado para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 a maa maari a vari wa a basi nalimnyiini ale dii meena wuu ale a daani wa la. Josefi ale din jam a zaani Ejipiti nakpioŋku niŋ la, Naawen yaa te wa nyɛ maŋ ale yam ate ku peenti Ejipiti naawa poi ate wa deri nyɛ Josefi ate wa chim Ejipiti ale wa Yenni Gomina a nya tɛŋka ale wa Yenni zuk.
10 e o livrou de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria diante de Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 Kom a yaa jam jam Ejipiti ale Keenan tɛŋsaŋa ate ninam nna yegayega a yaa jam. Ti kokpieŋsaŋa an jam baga a nya ŋandiinta.
11 Depois houve fome e grande sofrimento em todo o Egito e em Canaã, e nossos pais não achavam o que comer.
12 Jekob ale wom ayen ŋandiinta a bo Ejipiti tɛŋka la, wa yaa tom wa bisaŋa ti koma ayen ba cheŋ dula jigini. Ba piilim chelim ale la.
12 Mas, quando Jacó ouviu que no Egito havia trigo, mandou, pela primeira vez, os nossos pais até lá.
13 Ba ale ŋman pilim cheŋ dii a nyɛ buye la, Josefi a yaa basi ate wa suaataŋa a miŋ wa, ate Naawa a yaa seba Josefi dɔkdemma.
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer pelos seus irmãos, e o Faraó veio a conhecer a família de José.
14 Josefi yaa te tuntomiŋ wa kowa Jekob a weeni wa ayen wa ale wa dɔkdemma meena nuruba pisiyopoi ale banuwa a jam Ejipiti tɛŋka a maa boro ale wa.
14 Então José mandou chamar Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Jekob a yaa koalim cheŋ Ejipiti tɛŋka a bo dula a yaa kpi ate ti kokpieŋsaŋa me kpi
15 Jacó foi para o Egito, e ali morreu ele e também os nossos pais.
16 ate ba yaa pa ba a ta jam tɛŋka de juijui ate ba a wi ayen Sikiim la a gu ba. Ba jam gu ba ka vorub buui po ate ba gu Abraham la. Abraham dek ale jam da vorumu ale ligra Ayaamo bisaŋa jigi Sikiim tɛŋka po.
16 Depois eles foram transportados para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos filhos de Hamor, em Siquém, pagando um certo preço.
17 “Alege Naawen ale jam puulim dii ale Abraham la a jam mɔata kama. Ti nuruma a yaa ŋmasi jam a piisi a gum du Ejipiti tɛŋka po.
17 — E, quando já estava próximo o tempo em que Deus cumpriria a promessa feita a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 Naawa ale jam kpi la ku ŋaaŋnyiŋ ate naab wa choa a yaa ŋman jam soa Ejipiti tɛŋka a nya. Dila po wa Josefi a jam poom kpi kama ate ku beni. Napaalika de jam ze Josefi.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia José.
19 Wala a jam ta ka gaasa nna yegayega ale ti kokpieŋsaŋa a fe ba ayen ba pa ba biluaataŋa a ta nyini peelim a dueni ate ba kpi.
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa gente e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a abandonar seus meninos recém-nascidos, para que não sobrevivessem.
20 Dila powa ale ba jam biak Moosis. Wa jam nala ka nna yegayega. Wa jam bo ka wa kowa yenni ate ba a nya wa zuk ate ku ga paari chiisa sita.
20 Por esse tempo nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Durante três meses ele foi mantido na casa de seu pai.
21 Ba ale jam maa pa wa a dueni peelim ayen wa kpi la, naawa le ale jam pa wa ate wa chim wa dek biik a yaa a nya wa zuk.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 Ba jam sak wa kama Ejipiti demma Yammu meena ale ka dii la ate wa yaa chim nuru kperikaliik wie po ale wa biik po.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 “Moosis ale chim paari bena pisinaansi la, ku yaa jam wa popola po ayen wa cheŋ ga nya wa suaataŋa Izirali bisaŋa.
23 — Quando completou quarenta anos, Moisés teve a ideia de visitar os seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Wa yaa nya ale Ejipiti deno wanyi ale wa a nyɛ Izirali deno wanyi gaasa nna yegayega. Moosis yaa ga ayen wa maari wa suoku Izirali denowa. Wa yaa nyɛ dila a deri ko Ejipiti denowa.
24 Vendo um homem ser maltratado, saiu em defesa dele e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Wa jam poli kama ayen wa dek nuruma le miŋ ayen Naawen le pa ka wa a vari ba a basi, alege ba an jam miŋya.
25 Ora, Moisés pensava que seus irmãos entenderiam que Deus queria salvá-los por meio dele; eles, porém, não entenderam.
26 Vari ale veenti la Moosis yaa nya ale Izirali demma baye a ta chaab ate wa yaa pii nyiŋ ayen wa gaari ba. Wa yaa weeni ba ayen, ‘Nidɔaba, ni wom de, ni ka suaata, ka boa ale soa ate ni a kpaliŋ chaaba.’
26 No dia seguinte, Moisés aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: “Homens, vocês são irmãos; por que estão maltratando um ao outro?”
27 Alege nuru waai ale jam a namsi wa choawa la a yaa tusi Moosis ate wa taam nakpiak ale ge bek Moosis ayen, ‘Ka wana ale ti an bobi fi naam ate fi a biisi tama biisa?
27 Mas o que agredia o seu próximo repeliu Moisés, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz sobre nós?
28 Fi a yaali ayen fi ko mi me kama ase deemwa ate fi ko Ejipiti denowa dii la?’
28 Será que quer me matar, assim como ontem matou o egípcio?”
29 Moosis ale wom nna la, wa yaa basi Ejipiti tɛŋka ale yiri chali cheŋ a ga bo Midian tɛŋka. Dula jigini wa yaa biak bisa baye.
29 Ao ouvir isto, Moisés fugiu e se tornou peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 “Bena pisinaansi ale ga taam la, Naawen sabiilo a yaa jam Moosis jigi sagini po guuk kuui ate ba a wi ayen Sinaai Guuk la tɛŋ. Sabiilowa a jam a pa wa dek a sak Moosis bolimu po ate Moosis yaa nya bolimu ale bu a nyɛ nna ase bu a de tiib la.
30 — Passados quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que estava queimando.
31 Moosis ale jam nya dila la, ku yaa cha wa ate wa yaa forisi paari ayen wa ŋmasi nya chak. Wa yaa jam wom Nyɔnɔwa lueluk ale ku a weeni ayen,
31 Moisés ficou maravilhado diante daquela visão e, aproximando-se para contemplá-la, ouviu-se a voz do Senhor, que disse:
32 ‘Mi ka fi kokpieŋsaŋa Naawen, Abraham ale Aizik ale Jekob Naawen.’ Yɔgsum yaa yik Moosis ate wa nyiŋka a gok ate wa an ŋman jam baga a pa wa nina viriŋ a nya bu.
32 “Eu sou o Deus dos seus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplar a sarça.
33 Ti Nyɔnɔwa yaa weeni wa ayen, ‘Yeeri fi nuensaŋa, dii nyiŋ la, fi ale za juijui la, ka welensa tɛŋ.
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias dos pés, porque o lugar em que você está é terra santa.
34 M nya m nuruma ale bo Ejipiti tɛŋka a nam dii nna yegayega la kama. M be wom ba funfobla me kama ate m siŋ jam ayen m vari ba a basi. Gomsi fi dek yɔgyɔgla de ate m tom ate fi cheŋ Ejipiti.’
34 Certamente vi o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Venha, agora; vou mandar você para o Egito.”
35 “Moosiswa de ate ba jam zɛri wa ale a bek wa ayen, ‘Ka wana ale ti an bobi fi naam ate fi a biisi tama biisa?’ Ka Naawen dek ale tom wa ba jigi. Wa jam basi ate ka Sabiilowa waai ale jam jam wa jigi tiimu ale a de la po la a maa maari wa ayen wa soa ba a nya ba zuk abe wa chim ba varibasidɔ?
35 — A este Moisés, a quem tinham rejeitado, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz?”, Deus enviou como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Wa sum jam de nuruma niŋ kama a ta ba a nyini Ejipiti tɛŋka po a nyini a nyɛ wakperikaliisa ale wie ŋaai ale a sak ayen Naawen bo ale wa kama Ejipiti tɛŋka po ale mogi kpeeni dii ate ba a wi ayen Nyamonuŋ la po, ale sagini po ate ku ga paari bena pisinaansi.
36 Foi Moisés quem os tirou de lá, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 Moosiswa de abe ale weeni Izirali demma ayen, ‘Naawen a le tom ka wa biisiteerɔ ase mi la ate wa nyini ni po.’
37 Foi ainda Moisés quem disse aos filhos de Israel: “Deus fará com que, do meio dos irmãos de vocês, se levante um profeta semelhante a mim.”
38 Moosiswa de abe ka waai ale jam bo Izirali demma po diipo ate ba jam tigsi chaama sagini po la. Wa jam boro kama diipo ate Naawen sabiilowa a jam biisi ale wa Sinaai Guuku zuk la. Wa be tuesi Naawen tuntomiŋ kaai ale a te ti nyuvuri la kama yaa pa ka a te ti.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais. Foi ele quem recebeu palavras vivas para nos transmitir.
39 “Alege ti kokpieŋsaŋa a zɛri wa noai kama. Ba tusi wa a basi ka nakpiak ale a yiili ba suniima po ayen ba dan baga abe ba pilim cheŋ Ejipiti tɛŋka.
39 — Nossos pais não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 Ba yaa weeni Moosis suoku Aaron ayen, ‘Nyɛ bogluk tii a le ti de ti niŋ la a te ti. Moosiswa de waai ale ta ti nyini Ejipiti tɛŋka po a nyini la, ti ze jaab buui ale nyɛ wa la.’
40 dizendo a Arão: “Faça para nós deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.”
41 Ka dila powa ate ba nyɛ bogluk ate ku a neensi naabiik ate ba yaa a kaab ku, a nyɛ ŋandiinta tiga a te ku zula, jaab buui ate ba nyɛ ale ba dek nisima la.
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 Dila nyiŋ Naawen yaa pa wa ŋaaŋ a te ba a pa ba basi ayen ba a zuli chiŋmarisaŋa ase ba ale ŋmarisi dii Naawen biisiteerɔma gbaŋka po kaai ale bo Naawen gbaŋka po dii la ayen,
42 Mas Deus se afastou e os entregou à adoração das estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas: “Ó casa de Israel, será que foi para mim que vocês ofereceram vítimas e sacrifícios no deserto, durante quarenta anos?
43 Ni jam pa ka bogluk kuui ate ba a wi ayen Molok la viuku a ji.
43 Não é verdade que vocês levantaram o tabernáculo de Moloque e a estrela de Renfã, o deus de vocês, imagens que vocês fizeram para as adorar? Por isso, vou mandar vocês ao exílio para além da Babilônia.”
44 “Ti kokpieŋsaŋa ale jam bo sagini po la, ba jam ta ka viuk kuui ate ba pa garuku a nyɛ ku ate ba baga kpiti ku a a ta a cheŋ jigi meena ate ba a yaali la. Naawen Sinsaŋŋa piika ate wa jam ŋmarisi ŋa la a jam bo ka viuku de po. Ba jam nyɛ viuku kama ase Naawen ale weeni Moosis ale sak wa me ayen ba nyɛ ku dii la.
44 — O tabernáculo do testemunho estava entre nossos pais no deserto, como havia ordenado aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 Ku ŋaaŋnyiŋ ate ti kokpieŋsaŋa a tuesi ku ba koma jigi la, a jam ji ku kama diipo ate ba jam va Josua ate ba jam tuesi tɛŋ sii ate Naawen a jam yiak ka nuruma alege ate ba a cheŋ la. Ba jam ta Viuku ka dila tɛŋ sila po ate ku ga paari diipo ate Deevid jam la.
45 Também nossos pais, com Josué, tendo recebido o tabernáculo, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles. Foi assim até os dias de Davi,
46 Naawen sui jam peenti ale wa kama ate wa bek Naawen ayen wa basi ate wa se yeri a te wa Naawen waai ale ka wa kokpieŋka Jekob Naawen la.
46 que obteve o favor de Deus e pediu autorização para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 Alege Naawen jam basi kama ate Deevid biika Solomon a se yenni a te Naawen.
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 “Alege ni basi ate m weeni a sak ni ayen wieŋa de meena wuu po Naawen kpeeni ka daa yie po ŋaai ate nurubisa a pa ba nisima se la, ase Naawen biisiteerɔwa ale weeni dii ayen Naawen weeni ayen,
48 Entretanto, o Altíssimo não habita em casas feitas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 ‘Wenŋmazuk ale mi zukpaglik kpeeŋka,
49 “O céu é o meu trono, e a terra é o estrado dos meus pés. Que casa vocês edificarão para mim, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 Daa mi dek ale nyɛ nyaba de meena?’ ”
50 Não é fato que a minha mão fez todas estas coisas?”
51 Sitiven yaa ŋman biisi a cheŋ a weeni ayen, “Ni ka tukpara nyam. Ni a nyɛ ase ni daa Naawen nuruba la. Ni nyiem kasim a zɛri Naawen Chiika kama. Ase ni kokpieŋsaŋa ale nyɛ dii la, nama me a nyɛ ka dila degadega.
51 — Homens teimosos e incircuncisos de coração e de ouvidos, vocês sempre resistem ao Espírito Santo. Vocês fazem exatamente o mesmo que fizeram os seus pais.
52 Naawen biisiteerɔma wanyi me la a jam boro ate ni koma an basi ate wa namya? Ba jam maa ko ba baai me ale jam mooli sak ayen Wayɔrisima Nyɔnɔ a cheena la. Wayɔrisima Nyɔnɔwa de abe ale nama bobri sak ate ba yik wa a ko la.
52 Qual dos profetas os pais de vocês não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vocês agora se tornaram traidores e assassinos,
53 Nama abe ale jam tuesi Naawen Sinsaŋŋa. Naawen sabiiloma dek abe ale jam pa ŋa a te ni. Alege ni an siak a te ŋa.”
53 vocês que receberam a lei por ministério de anjos e não a guardaram.
54 Kpaŋŋa ale wom Sitiven ale a biisi dii la, ku yaa te ba supuurim nna yegayega ate ba ŋobi nyina.
54 Ao ouvirem isto, ficaram com o coração cheio de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Alege Sitiven sunummu ale poom jam sueri ale Naawen Chiika la wa yaa zak zuk a nya wenŋmazuk a yaa nya Naawen nyagsika a yaa nya me ale Yeezu za Naawen juga geŋ.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à direita de Deus.
56 Sitiven yaa weeni ayen, “Ni nya de, mi nya kama ale wenŋmazuk a lagi ate Saalobiika a za Naawen juga geŋ.”
56 Então disse: — Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à direita de Deus.
57 Kpaŋŋa a yaa kaari nna yegayega a weeni ayen ba kan ŋman a yaali ayen ba wom wa. Ba yaa chali cheŋ wa jigi
57 Eles, porém, gritando bem alto, taparam os ouvidos e, unânimes, avançaram contra ele.
58 a yik wa a ta nyini tɛŋka po a nyini a yaa pa tintana a yuk wa ayen ba ko. Seeroma me a yeeri ba kasaautaŋa a dueni bipaalik kanyi ate ba a wi ayen Sɔɔl naŋsa tɛŋ ayen wa a nya.
58 E, expulsando-o da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram as capas deles aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Ba ale jam a yuk wa la, Sitiven a kasim jam a wi ka Nyɔnɔ ayen, “M Nyɔnɔ Yeezu, ŋɔa m chiika.”
59 E enquanto o apedrejavam, Estêvão orava, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Wa yaa kpi duna tɛŋ a weeni ate ku jueli ayen, “M Nyɔnɔ, kan teeri wabioku de ate fi bek ba.” Wa ale weeni nna la, wa yaa deri kpi.
60 Então, ajoelhando-se, gritou bem alto: — Senhor, não os condenes por causa deste pecado! E, depois que ele disse isso, morreu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.