Atos 13
The New Testament in the Buli language (Ghana) (BWU) vs NTLH
1 Kirisita bisaŋa ale a tu chaab Antiok tɛŋka po la, a jam ta ka Naawen biisiteerɔba ba gela ale sagrɔba ba gela ba po. Ba yue jam ale Banabas ale Simon (waai me ate ba jam a wi ayen Asoblik la) ale Lusiyas Sairini denowa, ale Manayen (waai ale jam bo ale Naawa Ayerod waai ale jam ka Galili naab la) ale Sɔɔl.
1 Na igreja de Antioquia havia os seguintes profetas e mestres: Barnabé; Simeão, chamado “o Negro”; Lúcio, de Cirene; Manaém, que havia sido criado junto com o governador Herodes ; e Saulo.
2 Da yeŋ ate ba yaa boro a puusi Naawen a bobi ba noa, ate Naawen Chiika a yaa weeni ba ayen, “Ni poori Banabas ale Sɔɔl a te mu ate ba tom tuim dii ate mi wi ba ayen ba tom la.”
2 Certa vez, quando eles estavam adorando o Senhor e jejuando, o Espírito Santo disse: — Separem para mim Barnabé e Saulo a fim de fazerem o trabalho para o qual eu os tenho chamado.
3 Ba yaa maa chaab a bobi noa a puusi Naawen a pa ba nisima a vi ba zuk ale ge a yaa tom ba ayen ba a cheŋ.
3 Então eles jejuaram, e oraram, e puseram as mãos sobre Barnabé e Saulo. E os enviaram na sua missão.
4 Dila nyiŋ, Naawen Chiika a yaa tom Banabas ale Sɔɔl ate ba cheŋ Seliusiya tɛŋka a yaa zaani dula a jueli ŋaaruŋ a cheŋ Saipurus tɛŋka
4 Barnabé e Saulo, tendo sido enviados pelo Espírito Santo, foram até a cidade de Selêucia e dali embarcaram para a ilha de Chipre.
5 a yaa ga siŋ cheŋ Salamisi tɛŋka. Ba jam cheŋ ga jo Juuma tuka diinaŋa po a sak ba Naawen wanni. Jɔɔn Maak ale jam maa boro ale ba a maari ba ale ba tuimaŋa.
5 Quando chegaram à cidade de Salamina, começaram a anunciar a palavra de Deus nas sinagogas . E eles tinham João Marcos para ajudá-los no trabalho missionário.
6 Ba yaa ŋman jam basi dula jigini ale cheŋ Pafos tɛŋka. Tɛŋ kala po ba yaa jam nya sampoporik. Wa yoi ale Baayeezu. Wa jam ka Juu. Wa jam a paasi ka nuruba ayen wa ka Naawen biisiteerɔ.
6 Eles atravessaram toda a ilha, chegando até a cidade de Pafos. Ali encontraram um judeu que era mágico e falso
7 Wa jam boro ale ka tɛŋka kpagini ate ba a wi wa ayen Saajus Pɔɔlus la. Pɔɔlus jam tagri ka Aroom kpaŋŋa zuk a nya Saipurus tɛŋka. Wa jam ka yam nyɔnɔ nna yegayega. Wa yaa wi Banabas ale Sɔɔl ayen ba jam weeni Naawen wanni a sak wa.
7 Ele era amigo de Sérgio Paulo, o governador da ilha, que era um homem muito inteligente. O Governador mandou chamar Barnabé e Saulo, pois queria ouvir a palavra de Deus.
8 Alege sampoporika Elimas (wa yoi di choa a jam ale la ale Giriki tɛŋka biika) a kasim jam a zɛri ba kama ayen Gominawa kan nya siuk a ta siaka ale Naawen wamaŋsaŋa.
8 Mas o mágico Elimas (este é o nome dele em grego ) era contra os apóstolos . Ele não queria que o Governador aceitasse a fé cristã.
9 Naawen Chiika yaa sueri Sɔɔl (waai yoi di choa ale Pɔɔl la.) ate wa yaa nya sampoporika nimbie po nna zii
9 Então Saulo, também conhecido como Paulo , cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para Elimas
10 a weeni ayen, “Fi ka Velinvendika biik. Fi ka wamaŋsa meena dachiak. Fi kasim sueri ale pimpaasima ale gaasa meena ate fi kasim pii nyiŋ a nyɛ ayen Nyɔnɔwa wensieŋa wieŋa a chim venta.
10 e disse: — Filho do Diabo! Inimigo de tudo o que é bom! Homem mau e mentiroso! Por que é que você não para de torcer o verdadeiro ensinamento do Senhor?
11 Yɔgyɔgla de, nya de, Nyɔnɔwa nisimaŋa a siŋ fi zuk kama. Fi le yi ate ku beni maga dega.”
11 Agora escute! O Senhor vai castigá-lo. Você ficará cego e não verá a luz do sol por algum tempo. No mesmo instante Elimas sentiu uma nuvem escura cobrir os seus olhos e ele começou a se virar para todos os lados, procurando alguém que o guiasse pela mão.
12 Gominawa ale ga nya dila la, wa yaa ta siaka yɔgla. Ku jam cha wa ka nna yegayega ate wa wom sinsaŋŋa de chaab a magsi chaab ale Nyɔnɔwa.
12 Quando o Governador viu isso, creu e ficou muito admirado com os ensinamentos a respeito do Senhor Jesus.
13 Pɔɔl ale wa vaanchaama a yaa nyini Pafos a jueli ŋaaruŋ a cheŋ Periga tɛŋka kaai ale bo Pamfiliya tɛŋka po la. Alege Jɔɔn Maak a jam pa ba a basi ka Pamfiliya ale ge pilim ŋmani Jerusalem.
13 Paulo e os seus companheiros navegaram da cidade de Pafos até Perge, uma cidade da província da Panfília. Porém João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Ba yaa basi Periga tɛŋka ale ge cheŋ Antiok tɛŋka kaai ale bo Pisidiya tɛŋka po la. Juuma Vuusum Danni ale jam paari la, Pɔɔl ale Banabas yaa jo ba tuka diinaŋa po a kala.
14 Eles continuaram a viagem, indo de Perge até a cidade de Antioquia, no distrito da Pisídia. No sábado entraram na sinagoga e sentaram-se.
15 Nuru wanyi ale ga karim ba Moosis Sinsaŋŋa gbaŋsaŋa po wieŋa ŋa gela ale Naawen biisiteerɔma ale ŋmarisi dii Naawen Gbaŋka po a nueri la, ba tuka diinaŋa kpaŋŋa a yaa tom tuntomiŋ Pɔɔl ale Banabas jigi a weeni ba ayen, “Ti suaata, ti a yaali kama ayen ni dan ta wari ayen ni weeni a deŋsi ti kpa ni be weeni a sak ti.”
15 Depois da leitura da Lei de Moisés e dos livros dos Profetas , os chefes da sinagoga mandaram dizer a eles: — Irmãos, se vocês têm alguma palavra para animar o povo, podem falar agora.
16 Pɔɔl yaa yiri zaani a zak wa nisima a puusi ba a yaa piilim biik ayen,
16 Então Paulo se levantou, fez um sinal com a mão, pedindo silêncio, e começou a dizer: — Homens de Israel e todos vocês não judeus que
17 Tama Izirali demma de Naawenni ale lueri ti kokpieŋsaŋa. Dii po ate ba jam chim nicham Ejipiti tɛŋka po la, Naawen jam basi ba kama ate ba chim nuru kpeenta. Naawen jam pa ka wa pagrimu a nyɛ ate ba nyini Ejipiti tɛŋka po a nyini.
17 O Deus do povo de Israel escolheu os nossos antepassados quando moravam na terra do Egito e fez deles um grande povo. Ele os tirou de lá com grande poder
18 Wa kasim jam duŋ wa sui sagini po ale ba kama ate ku ga paari bena pisinaansi.
18 e, no deserto, aguentou aquela gente durante quarenta anos.
19 Wa jam kaasi ka Keenan satɛŋsa siyopoi ale ge a yaa basi ate wa dek nuruma a soa tɛŋ sila.
19 Ele destruiu sete povos na terra de Canaã, e o povo de Israel se tornou dono das terras deles.
20 Nyaŋa de meena abe pa paari ka bena kobsinaansi ale pisinu ate Naawen a yaa jam te ba kpaga ayen ba a nya tɛŋsaŋa zuk.
20 Tudo isso levou uns quatrocentos e cinquenta anos. — Depois disso Deus lhes deu juízes, até o tempo de Samuel.
21 Izirali demma ale ga juisi ayen Naawen te ba naab la, Naawen yaa pa a nuru waai ate ba a wi ayen Sɔɔl la ayen wa chim ba naab ate ku ga paari bena pisinaansi. Sɔɔl jam ka kisi biik. Kisi jam nyini ka Benjamin buuni po.
21 Quando o povo pediu um rei, ele lhes deu Saul, filho de Quis, da tribo de Benjamim, para ser rei deles durante quarenta anos.
22 Ku ŋaaŋnyiŋ Naawen yeeri wa ale ge zak Deevid a zaani ayen wa chim ba naab. Naawen ale biisi dii a magsi chaab ale Deevid la ale nna ayen, ‘Mi nya kama ale ka Jese biika Deevid ale chim nuru waai ate mi sunummu a bo ale wa la. Wa ka nuru waai a le wa tom dii ate mi a yaali la nalimnyiini.’ ”
22 Depois que tirou Saul, Deus pôs Davi como rei e disse isto a respeito dele: “Encontrei em Davi, filho de Jessé, o tipo de pessoa que eu quero e que vai fazer tudo o que eu desejo.”
23 Pɔɔl yaa ŋman biisi a cheŋ a weeni ayen, “Ase Naawen ale jam puulim dii a magsi chaab ale varibasidɔwa la, ku jam ka Deevid wa de ŋaaŋbiika Yeezu ate Naawen a pa wa ayen wa chim Izirali demma varibasidɔ.
23 Um dos descendentes de Davi foi Jesus, a quem Deus pôs como Salvador de Israel, como havia prometido.
24 Jɔɔn ale liŋ jam de niŋ a sak Izirali demma meena ayen ba tagri a basi ba wabaataŋa tomka abe ba tuesi soka ale ge ate Yeezu a yaa jam piilim wa tuimaŋa.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou a sua mensagem a todo o povo de Israel, dizendo que eles deviam se arrepender e ser batizados.
25 Jɔɔn ale jam mɔata wa me tuimaŋa tom kpeglimka la, wa yaa bek nuruma ayen, ‘Nama dek a ta a poli ayen mi ka wana? Mi daa nuru waai ate ni a limsi la. Aawo, ni be nya wa bo ka mi ŋaaŋ a cheena. Mi posima kama ale m nin chim yomo waai le wa domsi a kali wa niŋ a yeeri wa nuensaŋa a te wa la.’ ”
25 Mas, quando João estava terminando a sua missão, disse ao povo: “Quem é que vocês pensam que eu sou? Eu não sou aquele que vocês estão esperando. Mas escutem! Ele vem depois de mim, porém eu não mereço a honra de tirar as sandálias dos pés dele.”
26 Pɔɔl yaa ŋman biisi a cheŋ ayen, “M suaata, Abraham ŋaaŋbisa, ale nama baai ale kan daa Izirali demma a chali Naawen la, ka tama meena jigi ale varibasidɔwa tuntomiŋ ka de a jam.
26 Paulo continuou: — Meus irmãos, descendentes de Abraão, e também vocês não judeus que temem a Deus, escutem! Essa mensagem de salvação foi mandada para todos nós.
27 Boan nyiŋ, nuru baai ale bo Jerusalem tɛŋka ale ba niŋdeeroma la, a jam ze ayen Yeezu ka varibasidɔwa. Ba be an jam miŋ Naawen biisiteerɔma wieŋa Naawen Gbaŋka po ate ba jam a karim Vuusum Daaŋa meena la a chak ya. Dila nyiŋ la, ba niŋdeeroma yaa bo buusa mini wa ayen ba ko wa. Ba ale nyɛ dila la, ba jam ze ayen ba poom a nyɛ dila a magsi chaab ale ka biisiteerɔma ale poom weeni dii la ate ku chim wensie.
27 De fato, os moradores de Jerusalém e os seus líderes não entenderam que Jesus é o Salvador. E também não compreenderam as palavras dos livros dos Profetas, que são lidos todos os sábados. Mesmo assim, ao condenarem Jesus, eles estavam cumprindo essas profecias .
28 Ba an jam poom baga a nya wa dii ate wa kaasi a magsi ba ko wa la, alege ba diem jam saalim Gominawa Paalɔt kama ayen wa basi ate wa nuruma ko wa. Wa yaa siak ate ba ko wa.
28 E, embora não encontrassem nenhuma razão para condená-lo à morte, pediram a Pilatos que mandasse matá-lo.
29 Ba ale ga nyɛ wa wieŋa de meena a magsi chaab ale dii ale ŋmarisi Naawen gbaŋka a nueri la, nuruba yaa yeeri wa jabarimu nyiŋ a ta siŋ tɛŋ a ta wa a ga dueni puŋ vorub po.
29 Depois de fazerem tudo o que as Escrituras Sagradas falam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o puseram num túmulo.
30 Alege Naawen a nak wa kama a nyini kpilima po a yiri
30 Mas Deus o ressuscitou,
31 ate wa yaa jam pa wa dek a sak baai ale jam va ale wa a nyini Galili tɛŋka a cheŋ Jerusalem la. Wa jam pa wa dek a sak ba dila ate ku paari ka daa dii choa. Bala abe ale nya nyaŋa de la ale soa ate ba weeni a sak Izirali demma.
31 e durante muitos dias ele apareceu às pessoas que o tinham acompanhado da Galileia até Jerusalém. Agora essas pessoas são testemunhas que falam a respeito de Jesus ao povo de Israel.
32 — ausente —
32 — E nós estamos aqui para trazer o evangelho a vocês.
33 — ausente —
33 Deus fez agora para nós o que havia prometido aos nossos antepassados: ele ressuscitou Jesus, como está escrito no Salmo número dois: “Você é o meu Filho; hoje eu me tornei o seu Pai.”
34 Naawen abe ale weeni dii a magsi chaab ale wa ayen wa le nak wa a yiri kum po ate wa kan puak vorumu po la ale nna ayen,
34 — E foi isto o que Deus disse a respeito da ressurreição de Jesus, afirmando que ele nunca seria destruído pela morte: “Eu vou dar a vocês as bênçãos sagradas e certas que prometi a Davi.”
35 Ase Deevid ale weeni jigi di choa Naawen Gbaŋka po dii ayen,
35 E em outra parte das Escrituras lemos também: “Tu não deixarás que o teu dedicado servo apodreça na sepultura.”
36 Pɔɔl yaa ŋman biisi a cheŋ a weeni ayen, “Dii po ate Deevid a vua la wa tom tuim ŋaai ate Naawen a yaali la kama ale ge a kpi ate ba gu wa ale wa kokpieŋsaŋa ate wa puak.
36 E Paulo disse ainda: — Na verdade, Davi, no seu tempo, cumpriu os planos de Deus. Depois morreu, foi sepultado ao lado dos seus antepassados e apodreceu na sepultura.
37 Alege waai ate Naawen a nak wa a yiri kum po la an puak vorumu po.
37 Mas isso não aconteceu com aquele que Deus ressuscitou. Meus irmãos, todos vocês precisam saber com certeza que é por meio de Jesus que a mensagem do perdão de pecados é anunciada a vocês. Precisam saber também que quem crê é libertado de todos os pecados dos quais a Lei de Moisés não pode livrar.
40 Dila nyiŋ la, ni kpesi seba ate Naawen biisiteerɔma ale biisi dii la, a kan nyɛ ni jigiya.
40 Portanto, tenham cuidado para que não aconteça o que os profetas disseram:
41 Ba ale weeni dii la ale nna.
41 “Prestem atenção, vocês que zombam de Deus! Fiquem espantados e morram. Pois o que vou fazer agora é uma coisa em que vocês não acreditariam, mesmo que alguém explicasse.”
42 Pɔɔl ale Banabas ale ga sak nueri a nyini tuka dɔkku po a nyini la, nuruma yaa weeni ba ayen ba ŋman pilim jam ŋaaŋnyiŋ Vuusum Danni a ŋman sak ba wieŋa de gum du.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da reunião, as pessoas pediram com insistência que eles voltassem no sábado seguinte a fim de falarem sobre o mesmo assunto.
43 Nuruma ale ga basi tuka dɔkku la, Juuma yegayega ale baai ale kan daa Juuba a maa chim Juuma wensiuku vaaroba la, yaa maa chaab a va ka Pɔɔl ale Banabas. Tuimtomdɔma a yaa biisi a deŋsi ba kpa ayen ba kasim boro ale Naawen niaka.
43 Depois da reunião, muitos judeus e outras pessoas convertidas ao Judaísmo acompanharam Paulo e Barnabé, que falavam com eles e animavam todos para que continuassem firmes na graça de Deus.
44 Juuma Vuusum Danni ale ŋman jam paari la, waai meena ale bo ba tɛŋka po la, a yaa jam ayen ba wom Nyɔnɔwa wanni.
44 No sábado seguinte quase todos os moradores da cidade foram ouvir a palavra do Senhor.
45 Juuma ale ga nya ale nuruma piisi a soa dii la, ba suniimaŋa yaa deri sueri ale nyuri ate ba yaa a weeni ayen Pɔɔl ale a biisi dii la ka venta. Ba yaa jam a le wa me.
45 Quando os judeus viram aquela multidão, ficaram com muita inveja. Então começaram a dizer o contrário do que Paulo dizia e o insultaram.
46 Alege Pɔɔl ale Banabas a yaa nyini peelim a biisi ale kan chali yɔgsum a weeni ayen, “Ku a fe kama ayen nama Juuma a liŋ wom Naawen wanni. Alege ni zɛri di kama ale a poli, ayen ku an poom magsi ni nya nyuvuri dii ale kan ta kpeglimka la. Tama abe le basi ni abe ti cheŋ baai ale kan daa Juuba la jigi.
46 Porém Paulo e Barnabé falaram com mais coragem ainda. Eles disseram: — Era necessário que a palavra de Deus fosse anunciada primeiro a vocês que são judeus. Mas, como vocês não querem aceitá-la e acham que não merecem receber a vida eterna, então agora nós vamos anunciar a palavra aos não judeus.
47 Dii nyiŋ la, Nyɔnɔwa ale weeni ti dii la ale nna ayen,
47 Pois esta é a ordem que o Senhor Deus deu a nós, o seu povo: “Eu coloquei você como luz para os outros povos, a fim de que você leve a salvação ao mundo inteiro.”
48 Baai ale kan daa Juuba ale wom nna la, ku yaa te ba supeentik ate ba a te Nyɔnɔwa pimpauk wa wamaŋsaŋa nyiŋ. Nuru baai ate Naawen lueri ba ayen ba nya nyuvuri dii ale kan ta kpeglimka la a yaa ta siaka ale Pɔɔl ale Banabas ale sak ba dii la.
48 Quando os não judeus ouviram isso, ficaram muito alegres e começaram a dizer que a palavra do Senhor era boa. E creram todos os que tinham sido escolhidos para ter a vida eterna.
49 Ate Nyɔnɔwa wanni a yaa tagli tɛŋ kala meena.
49 A palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Alege Juuma a yaa paasi nipɔk baai ale kasim jam a yaali wensiuku vaka wie ate nuruba a te ba zula nna yegayega me la, ale kpaga kpeemaŋa ale a nya tɛŋka zuk la ayen ba basi ate Pɔɔl ale Banabas nya ninam. Ba yaa yiak ba ate ba nyini ba tɛŋka po a nyini.
50 Mas os judeus atiçaram as mulheres não judias da alta sociedade convertidas ao Judaísmo e também os homens mais importantes da cidade. E começaram a perseguir Paulo e Barnabé e os expulsaram daquela região.
51 Pɔɔl ale Banabas yaa kpaanti ba naŋsaŋa tantaŋa a basi ba tɛŋka po ayen ku sak ayen ba a kaam ba kama. Ba nyɛ dila ale ge a yaa cheŋ Ikoonium tɛŋka.
51 Então os apóstolos sacudiram a poeira das suas sandálias, em sinal de protesto contra eles, e foram para a cidade de Icônio.
52 Supeentik ale Naawen Chiika a yaa jam sueri Yeezu ŋaaŋviirima nalimnyiini Antiok tɛŋka po.
52 E os cristãos de Antioquia continuaram muito alegres e cheios do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.