Atos 19
Nyanyapa Arrku Gun-nika Gun-molamola Janguny: Minypa Jesus Christ Guna-ganyja Arrburrwa Gun-geka Rum (BVR) vs ARA
1 Gun-gatiya minypa Apóloch (Apollos) gu-gapa gu-rrarnba a-ni Gorint, Paul gu-rrepara ana-bona, a-bena Apachach (Ephesus), rrapa gatiya burr-barripuna aburr-werranga Wangarr burr-yika marr aburr-balcharra nula.
1 Aconteceu que, estando Apolo em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 Lika a-yinanga a-wena burrwa, “A-lay, gun-gatiya ana-goyburrpa marr nyiburr-balcha nula Jesus, gun-gata ana-goyburrpa Mern An-mawunga nyibu-menga, ya?”
2 perguntou-lhes: Recebestes, porventura, o Espírito Santo quando crestes? Ao que lhe responderam: Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 “Aya. Wurra gun-guyinmiya ngacha bama gun-gurraga ana-goyburrpa marn․gi?” nipa Paul a-yinagata a-wena burrwa.
3 Então, Paulo perguntou: Em que, pois, fostes batizados? Responderam: No batismo de João.
4 Lika Paul a-yinagata burrwa, “Jon bama burr-gurragaja a-workiyana ngardawa gun-nerra gubu-bawuna. Rrapa a-wena burrwa marr aburr-balcha barra nula an-nerranga barrwa ana-boya, an-narda nipiya Jesus.”
4 Disse-lhes Paulo: João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que vinha depois dele, a saber, em Jesus.
5 Gun-narda aburr-gata Apachach aburr-guyinda aburr-galiyana, lika jal aburr-ni arrburrwa bama nyirrbu-gurragaja nipa Jesus an-nelangga minypa birripa rrapa nipa gu-ngardapa aburr-negiyana.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados em o nome do Senhor Jesus.
6 Lika gun-gatiya waypa Paul murna a-jirra ana-guyinda bin-dimarra, nipa Mern An-mawunga a-barrngumurra burrwa. Lika wengga gun-nerranga aburr-wena, rrapa mola gun-birripa wengga aburr-wena gun-nga nipa Wangarr burr-wuna janguny.
6 E, impondo-lhes Paulo as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo; e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Aburr-gata gu-galiya yerrcha arr-jirrapa arr-murna rrapa abirri-jirrapa, minypa 12.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Paul gata Apachach (Ephesus) a-ni ran․gu abirri-jirrapa an-ngardapa, rrapa minypa gu-bala gun-gata a-barrngumurra a-workiyana Ju yerrcha gun-burriya marn․gi aburr-negiya aburr-workiya. Minypa gata wupa gu-galiya yerrcha aburr-ni, nipa jechinuwa a-wena burrwa a-workiyana rrapa yarlanga gu-negarra burrwa minypa aburr-yinmiya barra Wangarr ana-murna aburr-ni. Burr-guya a-wena burrwa a-workiyana rrapa minypa nipa wugupa burrwa janguny aburr-wengganachichiyana aburr-ni aburr-workiyana.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, dissertando e persuadindo com respeito ao reino de Deus.
9 Wurra aburr-werranga aburr-gata gala jal aburr-nirrarna gun-gata janguny birripa aburr-garlmuna, aburr-bachirramiyana nula Paul, rrapa minypa aburr-wena, gun-nerra gubi-negarra Jesus gun-nika jarlakarr gun-gata. Lika nipa Paul a-garlmuna, burr-bawuna aburr-gata aburr-bachirra, rrapa minypa aburr-werranga marr aburr-balcharra nula Jesus nipa Paul burr-menga, lika burr-ganyja a-bona Dayréynach (Tyrannus) gun-nika bala gun-gata wana gun-bapala. Nipa Dayréynach marn․gi an-gunega rrapa gu-gata gu-bala gu-galiya yerrcha marn․gi burr-negarra a-workiyana, wurra nipa an-mola gata Paul gu-galiya yerrcha a-wena burrwa a-workiyana rrapa minypa wugupa burrwa janguny aburr-wengganachichiyana aburr-ni.
9 Visto que alguns deles se mostravam empedernidos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo, apartando-se deles, separou os discípulos, passando a discorrer diariamente na escola de Tirano.
10 Paul a-yinagata jama a-ji gata minypa jemberr abirri-jirrapa, rrapa aburr-jaranga aburr-gata Aycha (Asia) aburr-ni Wangarr gun-nika aburr-galiyana janguny, minypa Ju (Jew) yerrcha rrapa Jentayl (Gentile) yerrcha.
10 Durou isto por espaço de dois anos, dando ensejo a que todos os habitantes da Ásia ouvissem a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Rrapa gun-gatiya minypa nipa Wangarr wugupa nula Paul, nipa burr-barlmarrk jama a-ji a-workiyana.
11 E Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Rrapa minypa mun-nigipa mirikal mun-gata bukula a-jirra a-wepiyana a-workiyana rrapa mun-nerranga mun-gata mun-nigipa a-barrbichiyana a-workiyana, mun-narda aburr-gurderda mbi-ganyja burrwa aburr-workiyana, lika gu-derda gu-bona burrwa rrapa walkwalk burr-bawuna.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Rrapa aburr-gata aburr-werranga Ju yerrcha gipa mu-ngoyurra aburr-bona aburr-workiyana, wurra gama gorlk walkwalk abi-yerrnyjinga burrwa aburr-workiyana, birripa barrwa lika gubu-borrwurra Jesus an-nelangga abu-ngurrja barra. Rrapa minypa walkwalk burda a-nenga a-workiya an-gugaliya, birripa aburr-yinanga nula aburr-workiyana, “An-narda bawa! Nyina-bengga! Ngardawa Jesus an-nelangga an-gata Paul a-ngurrjinga a-workiya.”
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre possessos de espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus, a quem Paulo prega.
14 Rrapa an-gata wana junggay an-nelangga Jigíba (Sceva), nipa aburr-yigipa walkurpa yerrcha mu-wurra yerrcha arr-ngardapa arr-murna rrapa abirri-jirrapa birripa aburr-garlmuna, walkwalk aburr-yinagata aburr-wena nula.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Wurra walkwalk an-gata a-yinanga burrwa, “Ngaypa marn․gi Jesus, rrapa ngaypa marn․gi Paul an-gata Jesus an-nika an-mujama, wurra ana-goyburrpa nyiburr-nga? Gala marn․gi ana-gorrburrwa.”
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: Conheço a Jesus e sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 Lika an-gugaliya an-gata minypa walkwalk a-rrimarra, nipa a-gortkurrchinga burrwa, mun-birripa mirikal mu-gorndanga burrwa rrapa burr-buna, rrapa burr-bitimarra, yarlanga aburr-bena aburr-yurtchinga aburr-nyarlanga rrapa aburr-jeja.
16 E o possesso do espírito maligno saltou sobre eles, subjugando a todos, e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, desnudos e feridos, fugiram daquela casa.
17 Rrapa gun-narda waypa wurra gama gorlk aburr-gata Apachach aburr-ni birripa aburr-galiyana — Ju yerrcha rrapa Jentayl yerrcha — lika aburr-gurkuja rrapa Jesus an-nelangga burr-guya marr aburr-balcha nula.
17 Chegou este fato ao conhecimento de todos, assim judeus como gregos habitantes de Éfeso; veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Ganapiya, lika aburr-jaranga Jesus burr-yika marr aburr-balcharra nula, birripa aburr-bona gurda rrapa ngardapa ngardapa aburr-ngurrjiyana aburr-werra minypa aburr-yinmiyana aburr-workiyana jama aburr-ji mu-ngoyurra.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Rrapa minypa aburr-werranga aburr-buburda aburr-ni, mun-birripa jurra mbi-ganyja gurda mun-gata mbi-nana aburr-workiyana lika aburr-buburda aburr-ni. Mu-gurda ngacha mbi-ganyja gurda, lika gu-ngardapa mbi-barnjinga aburr-ni mun-jaranga mun-gata minypa rrupiya nula mbi-ngurrjinga mun-jaranga, 50,000 dala (dollar). Wurra ganapiya, mbi-yalpuna gatiya wurra gama gorlk aburr-mipila mbi-buna.
19 Também muitos dos que haviam praticado artes mágicas, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculados os seus preços, achou-se que montavam a cinquenta mil denários.
20 Gun-narda lika minypa Wangarr gun-nika janguny mu-nguy gu-barrjekarra rrapa minypa wana gu-ni guy-jarl guy-bamuna.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Gu-gata wenga lika Paul gu-borrwurra gu-gapa gu-rrarnba gun-gata wana gun-bapala rrawa Mechadóniya (Macedonia) rrapa Akéya (Achaia) nipa ay-bamba barra, lika a-boy barra Jirúchalam (Jerusalem). Minypa a-yinanga a-wena, “Jirúchalam ngu-boy barra, nuwurra jurdach nguna-jeka barra Rowm (Rome).”
21 Cumpridas estas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia, considerando: Depois de haver estado ali, importa-me ver também Roma.
22 A-yinagata a-wena, lika aburr-yigipa jawina abirri-werranga abirri-gata Dimati (Timothy) rrapa Arétach (Erastus) nipa mu-ngoyurra bijirri-jerrmarra Mechadóniya, rrapa nipa Paul burdak Apachach a-ni gu-yinmiyapa ngorrngurra wana gu-bapala gu-rrawa gun-gata Aycha (Asia).
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que lhe ministravam, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na Ásia.
23 Rrapa gu-gatiya gugu mari wana gu-ni Apachach gun-gata nula jarlakarr Paul gu-ngurrjinga a-workiyana.
23 Por esse tempo, houve grande alvoroço acerca do Caminho.
24 Minypa an-gata an-ngardapa an-gugaliya a-ni an-nelangga Dimítriyach (Demetrius), nipa jama a-ji a-workiyana jilpa (silver). Nipa rrapa aburr-yigipa aburr-mujama gubi-jarlapuna aburr-workiyana gun-mawunga gun-gata bala wurra gama gorlk aburr-japarndiyana achila aburr-workiyana jin-nelangga Artamich (Artemis), jin-birripa jin-gata jimarna wangarr.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia, de prata, nichos de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Lika nipa Dimítriyach burr-bamagutuwurra aburr-yigipa aburr-mujama aburr-werranga burr-guta jama aburr-ji aburr-workiyana jilpa. Lika a-wena burrwa, a-yinanga burrwa, “A-lay, ana-goyburrpa marn․gi gun-guna jama nguburr-jirra rrupiya wana ngubu-mangga nguburr-workiya.
25 convocando-os juntamente com outros da mesma profissão, disse-lhes: Senhores, sabeis que deste ofício vem a nossa prosperidade
26 Wurra ana-goyburrpa nyibi-nacha rrapa nyiburr-galiyarra gun-guna rrawa Apachach ngardapa ngika, wurra gun-jaranga rrawa gun-gunaga wana gu-bapala gu-rrawa Aycha an-gata mari ana-bama Paul nipa burr-ngukurdanyjinga rrapa burr-warganyja aburr-jaranga wurra gama gorlk. Minypa an-mawunga an-guyinda ana-gugaliya a-jarlapurda a-workiya an-nigipa wangarr, nipa jarra Paul a-weya a-workiya jimarna ana-gata ngacha an-burral ngika, wurra an-guripa.
26 e estais vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando não serem deuses os que são feitos por mãos humanas.
27 Gu-gurda ngacha gun-nigipa janguny nipa Paul, wurra minypa gala yapa mola aburr-jaranga burr-ngukurdanyjin, galapa rrapa gun-ngayburrpa jama gun-nerra gu-ningin. Rrapa gun-narda ngardapa ngika, wurra gala yapa jin-ngayburrpa wangarr jin-guna Artamich jibi-yerrnyjin rrapa gun-guna gun-nigipa bala gubu-rrumurda, jimarna gun-nerra. Wurra jarra jin-guna Artamich nguburr-gurdiya gorlk nguburr-japarndiya achila nguburr-workiya Aycha wenga rrapa gun-nardiya wupa.”
27 Não somente há o perigo de a nossa profissão cair em descrédito, como também o de o próprio templo da grande deusa, Diana, ser estimado em nada, e ser mesmo destruída a majestade daquela que toda a Ásia e o mundo adoram.
28 Gun-narda Dimítriyach a-wena burrwa aburr-galiyana nula, lika birripa burr-guya aburr-bachirramiyana gun-gata janguny aburr-galiyana Paul gun-nika. Rrapa minypa aburr-garlmunapa ngana waykin aburr-wena, “A-lay, ngayburrpa Apachach nguburr-guyinda jin-ngayburrpa jin-guna Artamich, nipa wana jin-babalapa!”
28 Ouvindo isto, encheram-se de furor e clamavam: Grande é a Diana dos efésios!
29 Lika aburr-jaranga gun-gata rrawa aburr-yurtchinga gurda aburr-yurtchinga. Lika burrbi-rrimarra Geyach (Gaius) rrapa Aritárkach (Aristarchus) abirri-gata Mechadóniya abirri-guyinda Paul wugupa aburr-bona gurda. Lika burrbu-ganyja aburr-yurtchinga, aburr-barrngumurra wana gun-bapala gun-gata wolawola gu-ngardapa aburr-negiyana aburr-workiyana.
29 Foi a cidade tomada de confusão, e todos, à uma, arremeteram para o teatro, arrebatando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Gun-gatiya lika nipa Paul gu-borrwurra jimarna barra gata a-barrnguma burrwa rrapa minypa a-wengga burrwa, wurra Jesus burr-yika jawina yerrcha aburr-gata abu-jobujobuna; gala yapa wurra gama gorlk abu-burndarna.
30 Querendo este apresentar-se ao povo, não lhe permitiram os discípulos.
31 Rrapa aburr-werranga bunggawa yerrcha gun-gata rrawa aburr-mola aburr-ni nula Paul, birripa burr-guta janguny gubi-jerrmarra nula gala barra a-boy, a-barrnguma burrwa gun-gata wurra gama gorlk gu-ngardapa aburr-negiyana.
31 Também asiarcas, que eram amigos de Paulo, mandaram rogar-lhe que não se arriscasse indo ao teatro.
32 Rrapa aburr-gata minypa gu-ngardapa aburr-negiyana, birripa ngana waykin aburr-wena ngardapa ngardapa rrapa minypa bambulabulawa aburr-ni. Minypa aburr-jaranga aburr-gata gala marn․gi gun-nga nula gu-ngardapa aburr-negiyana.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia caíra em confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Lika Ju yerrcha aburr-gata an-birripa an-ngardapa abu-menga, abu-barnjinga mu-ngoyurra a-ji, an-nelangga Alikchénda (Alexander). Rrapa minypa aburr-werranga abu-jurnajuchuwuna nipa lika burr-jobujobuna, jimarna barra aburr-jaranga aburr-gata gun-ngap gubu-bawa rrapa minypa nipa a-wengga burrwa gun-guna mari gala Ju yerrcha gubi-jarlapungarna.
33 Então, tiraram Alexandre dentre a multidão, impelindo-o os judeus para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Wurra gu-galiya yerrcha abu-malawurra nipa Ju, lika ngana aburr-muka aburr-wena waykin, “A-lay, ngayburrpa Apachach nguburr-guyinda jin-ngayburrpa jin-guna Artamich, nipa wana jin-babalapa!” Aburr-yinagata waykin aburr-wena aburr-ni gun-baykarda, minypa marnnga abirriny-jirrapa 2 hours gala gubu-bawujarna.
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram por espaço de quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 Barrwa an-ngardapa bunggawa gun-gata rrawa a-garlmuna rrapa minypa burr-jobujobuna birripa gun-ngap gubu-bawuna. Lika a-yinanga a-wena burrwa, “A-lay, aburr-borrmunga Apachach aburr-guyinda, gu-werranga gu-werranga gu-rrawa marn․gi arrburrwa ngayburrpa nguburr-guna Apachach nguburr-nirra minypa Artamich gun-nika bala jaga nguburr-ganaja achila nguburr-workiya, jin-nigipa jin-mawunga burr-guta jin-guna waykin wenga jiny-bungguna gun-guwarr.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: Senhores, efésios: quem, porventura, não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu de Júpiter?
36 Gun-narda ngardawa gun-burral, rrapa ngardawa gala ana-nga rrapa a-yinmiya gun-narda janguny gu-rruma arrburrwa, ana-goyburrpa bamawa nyiburr-ni barra; gala barra mari nyibi-jarlapa.
36 Ora, não podendo isto ser contraditado, convém que vos mantenhais calmos e nada façais precipitadamente;
37 Wurra abirri-guna geka nyirrbu-ganyja gurda, bitipa gala mun-ngumurda mbirri-manggarna gun-japurra rrawa wenga, rrapa jin-ngayburrpa wangarr gala jin-nerra jibirri-nengarna; wurra gun-nyagara.
37 porque estes homens que aqui trouxestes não são sacrílegos, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Wurra minyja an-guna Dimítriyach rrapa aburr-yigipa aburr-mujama mari gubi-rrimanga nula ana-nga, an-ngayburrpa joborr jaga an-gugana an-guyinda a-ninyarra arrburrwa a-workiya rrapa a-galiya barra burrwa.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, há audiências e procônsules; que se acusem uns aos outros.
39 Wurra minyja barrwa gun-nga ana-goyburrpa jal nyiburr-ni, lika ngayburrpa nguburr-gata minypa nipa an-gata bunggawa Rowm (Rome) a-nirra marn․gi arrburrwa, nuwurra waypa barra gun-gata minypa gu-ngardapa nguburr-negiya, lika joborr ngubi-jarlapa arrburrwa.
39 Mas, se alguma outra coisa pleiteais, será decidida em assembleia regular.
40 Wurra minypa ngayburrpa geka nguburr-yurtchinga gurda nguburr-yurtchinga nguburr-ni, aburr-gata bunggawa yerrcha mari gubi-jarlapun arrburrwa rrapa ngayburrpa nguburr-jurnjun. Ngardawa gala gun-nga mari ngubi-rrima rraka ngubu-ngurrja burrwa; wurra nguburr-nyagara wupa.”
40 Porque também corremos perigo de que, por hoje, sejamos acusados de sedição, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 A-yinagata a-wena burrwa an-gata, lika burr-jerrmarra, gun-birripa rrawa aburr-jekarra wurra gama gorlk.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.