Atos 15
Nyanyapa Arrku Gun-nika Gun-molamola Janguny: Minypa Jesus Christ Guna-ganyja Arrburrwa Gun-geka Rum (BVR) vs NTLH
1 Rrapa aburr-werranga Judíya (Judea) wenga aburr-bona gurda Antiyak (Antioch), birripa aburr-nyala aburr-wena burrwa Jesus burr-yika Antiyak aburr-ni Jentayl (Gentile) yerrcha. Minypa aburr-yinanga burrwa, “A-lay, ana-goyburrpa gala nyiburr-yinmiya wanngu nyiburr-ni, wurra burdak barra mu-ngoyurra majija nyiburr-ni minypa gun-gata joborr Mojich (Moses) gu-barnjinga gun-guwarr.”
1 Alguns homens foram da região da Judeia para a cidade de Antioquia e começaram a ensinar aos irmãos que eles não poderiam ser salvos se não fossem circuncidados , como manda a Lei de Moisés.
2 Aburr-yinagata aburr-wena. Wurra gun-narda nula Paul rrapa Barnabach (Barnabas) abirri-garlmuna rrapa minypa ngarndarrk ngarndarrk burrbi-negarra. Lika Jesus burr-yika gu-galiya yerrcha aburr-gata gubu-borrwurra, lika burrbu-menga Paul rrapa Barnabach, rrapa aburr-werranga burr-guta worlapa arrburrwa yerrcha aburr-gata Antiyak aburr-guyinda, minypa burrbi-jerrma barra aburr-boy Jirúchalam. Gata barra burrbu-wenggana Jesus burr-yika aburr-mujama rrapa aburr-werranga burr-guta mu-murna yerrcha, minypa gun-gata ngarndarrk ngarndarrk aburr-negiyana aburr-ni Antiyak gun-nga gun-burral.
2 Paulo e Barnabé não concordaram e tiveram uma discussão muito forte com eles a respeito disso. Aí foi resolvido que Paulo e Barnabé e mais alguns irmãos fossem para Jerusalém, a fim de estudar esse assunto com os apóstolos e os presbíteros da igreja.
3 Ganapiya, lika burrbi-jerrmarra, Jirúchalam aburr-bona. Wurra gun-gatiya burdak gojilapa aburr-bamuna Boníchiya (Phoenicia) rrapa Jimériya (Samaria), birripa gubu-ngurrjinga burrwa aburr-bona gun-gata minypa Jentayl yerrcha aburr-ngukurdanyjiyana rrapa marr aburr-balcha nula Jesus. Rrapa gun-narda waypa worlapa arrburrwa yerrcha aburr-gata aburr-galiyana, burr-guya aburr-marrkapchinga.
3 Então a igreja de Antioquia mandou que eles fossem. Eles passaram pelas regiões da Fenícia e da Samaria, contando como os não judeus estavam se convertendo a Deus. E todos os irmãos ficaram muito alegres com essa notícia.
4 Barrwa gun-gata Antiyak wenga aburr-bena Jirúchalam, aburr-gata Jesus burr-yika aburr-mujama rrapa barrwa aburr-werranga mu-murna yerrcha rrapa barrwa aburr-jaranga Jesus burr-yika gu-galiya yerrcha birripa aburr-gonyjinga burrwa Antiyak aburr-guyinda. Lika aburr-galiyana butula Paul rrapa Barnabach bitipa gubirri-ngurrjinga burrwa minypa nipa Wangarr a-yinmiyana jama a-ji, minypa bitipa abirri-mujama nula.
4 Quando chegaram a Jerusalém, foram recebidos pela igreja, pelos apóstolos e pelos presbíteros e lhes contaram tudo o que Deus havia feito por meio deles.
5 Wurra aburr-werranga aburr-gata Berachi (Pharisee) yerrcha marr aburr-balcharra nula Jesus, birripa aburr-garlmuna, aburr-yinanga, “Ngika, a-la. Wurra burdak aburr-gata majija arrbi-nega barra rrapa minypa marn․gi arrbi-nega barra Mojich gun-nika joborr gubi-rrima.” Aburr-yinagata aburr-wena aburr-gata aburr-werranga.
5 Mas alguns membros do partido dos fariseus que também haviam crido se levantaram e disseram: — Os não judeus têm de ser circuncidados e têm de obedecer à Lei de Moisés.
6 Lika Jesus burr-yika aburr-mujama rrapa aburr-gata mu-murna yerrcha gu-ngardapa aburr-negiyana ngardapa, gun-maywapa janguny aburr-wechawecha gun-nga gun-burral joborr.
6 Então os apóstolos e os presbíteros se reuniram para estudar o assunto.
7 Gun-baykarda aburr-wena, lika Birta a-garlmuna, a-wena burrwa. “A-lay, aburr-borrmunga, ana-goyburrpa marn․gi nguburr-gurdiya wupa Nyanyapa arrku nguna-menga ngaypa ngardapa yanma ngaypa ngu-bona, ngu-wena burrwa aburr-gata gu-werranga gu-rrawa wenga Jentayl yerrcha barra gun-molamola janguny aburr-galiya rrapa marr aburr-balcha nula Jesus.
7 Depois de muita discussão, Pedro se levantou e disse: — Meus irmãos, vocês sabem que há muito tempo Deus me escolheu entre vocês para anunciar o
8 Rrapa Wangarr an-gata minypa nipiya ana-nyala a-nacha a-nirra an-gugaliya wuparnana an-ngurrnga, nipa arr-gurdagurdarrana rrapa ngayburrpa marn․gi nipa burr-menga Jentayl yerrcha. Minypa nipa burr-wuna Mern An-mawunga gun-maywapa minypa ngayburrpa mu-ngoyurra arr-wuna, gu-gurda ngacha.
8 E Deus, que conhece o coração de todos, mostrou que aceita os não judeus, pois deu o Espírito Santo também a eles, assim como tinha dado a nós.
9 Minypa gala arr-ngorrkorndangarna birripa rrapa ngayburrpa minypa Ju rrapa Jentayl. Wurra wuparnana burr-wepana birripa ngardawa birripa marr aburr-balcha nula, minypa ngayburrpa rrapa arr-wepana ngardawa marr nguburr-balcha nula.
9 Deus não fez nenhuma diferença entre nós e eles; ele perdoou os pecados deles porque eles creram.
10 Gun-narda yama nyibu-borrwa nula Wangarr nipa jal a-nirra burrwa Jentayl yerrcha? Wurra ganapa gun-derta bubi-nega burrwa aburr-gata Jesus abu-jurrjurrmunga. Minyja bubu-borrwa: Gun-gata Mojich gun-nika joborr gun-derta gun-gorla minypa ngayburrpa rrapa aburr-ngayburrpa nyanyapa arrburra yerrcha gun-narda nguburr-barparpuna nguburr-workiyana, ngarla.
10 Então por que é que vocês estão querendo pôr Deus à prova, colocando uma carga nas costas dos que agora estão crendo? E essa carga nem nós nem os nossos antepassados pudemos carregar.
11 Wurra jarra minypa aburr-gata gu-werranga gu-rrawa aburr-guyinda ngayburrpa nguburr-yinagatiya, marr nguburr-balcharra nula Jesus rrapa wanngu nguburr-nirra minypa nipiya nyanma a-gunggajinga arrburrwa rrapa wanngu arr-nenga, ngarla.”
11 Pelo contrário, por meio da graça do Senhor Jesus, nós, judeus, cremos e somos salvos do mesmo modo que os não judeus.
12 Birta a-yinagata a-wena burrwa, lika aburr-gurdiya wupa gun-ngap gubu-bawuna. Lika aburr-galiyana butula aburr-ni Barnabach rrapa Paul gubirri-ngurrjinga burrwa a-yinmiyana nipa Wangarr burr-barlmarrk jama a-ji burrwa rrapa a-gurdagurdarriyana burrwa aburr-gata Jentayl yerrcha minypa bitipa Paul rrapa Barnabach abirri-yinmiyana jama abirri-ji nipa Wangarr nyanma.
12 Então todos os que estavam ali ficaram calados e escutaram Barnabé e Paulo contarem todos os milagres e maravilhas que Deus tinha feito por meio deles entre os não judeus.
13 Gun-narda gubirri-wulebana janguny, lika Jeymch (James) a-garlmuna, a-wena burrwa, a-yinanga, “Aburr-borrmunga, buburr-galiya apula.
13 Quando eles terminaram de falar, Tiago disse: — Meus irmãos, escutem!
14 An-guna Jayman (Simon) a-wena arrburrwa a-yinmiyana nipa Wangarr a-garlmuna, a-gunggajinga burrwa aburr-gata gu-werranga gu-rrawa Jentayl yerrcha minypa burr-menga aburr-werranga aburr-gatiya aburr-yigipa gugu gu-galiya yerrcha.
14 Simão acabou de explicar como Deus primeiro mostrou o seu cuidado pelos não judeus, escolhendo do meio deles um povo que seria dele.
15 Gun-narda gun-maywapa minypa Wangarr burr-yika aburr-mujaruk ngunyuna aburr-guyinda mu-ngoyurra aburr-wukurrjinga. Minypa janguny gu-yurra, gu-yinaga:
15 As palavras dos profetas estão bem de acordo com isso, pois as Escrituras Sagradas dizem:
16 ‘Nuwurra jurdach nguna-jeka,
16 “Depois disso eu voltarei — diz o Senhor — e construirei de novo o reino de Davi, que é como uma casa que caiu. Juntarei de novo os pedaços dela e tornarei a levantá-la.
17 Barra minypa gu-werranga gu-rrawa wenga aburr-jaranga gu-galiya yerrcha aburr-ngukurdanyjiya apula —
17 Assim todas as outras pessoas, todos os outros povos que eu chamei para serem meus, vão procurar conhecer o Senhor. Assim diz o Senhor,
18 A-yinagata a-wena Wangarr
18 que anunciou essas coisas desde os tempos antigos.”
19 “Gu-yinagata gu-yurra janguny. Lika ngaypa ngu-borrwurra burrwa Jentayl yerrcha aburr-gata minypa Wangarr aburr-ngukurdanyjiya nula aburr-nirra, wurra ngayburrpa gala barra gun-derta ngubi-nega burrwa.
19 E Tiago continuou: — A minha opinião é esta: eu acho que não devemos atrapalhar os não judeus que estão se convertendo a Deus.
20 Wurra jarra nguburr-wukurrja barra burrwa minypa gun-guna: Mun-gata balaja, jin-garla jin-gata jibu-barnjinga nula aburr-workiya an-guripa jin-guripa wangarr, rrapa minypa barrwa mbi-banga aburr-workiya, mun-narda Jesus burr-yika gu-galiya yerrcha gala barra mbi-bay; ngardawa an-guripa mun-nika mun-gata balaja. Rrapa gun-nerranga nguburr-wukurrja barra burrwa minypa gun-guna: Aburr-jarlapiya barra; gala yapa marrambay jama aburr-ji. Rrapa gun-nerranga barrwa gun-guna: Minyjak an-guyinda, minyjak jin-guyinda jiny-juwuna a-juwuna minypa ana-gugaliya jawa a-jirra a-birrirrijinga nula, ana-gurda ngacha gala barra Jesus burr-yika gu-galiya yerrcha abu-bay an-garla, jibu-bay jin-garla. Rrapa gala barra an-maningan abu-bay, jin-maningan jibu-bay.
20 Penso que devemos escrever a eles uma carta, dizendo que não comam a carne de animais que foram oferecidos em sacrifício aos ídolos, que não pratiquem imoralidade sexual, que não comam a carne de nenhum animal que tenha sido estrangulado e que não comam sangue.
21 Gun-narda wupa joborr burrwa Jesus burr-yika aburr-gata Jentayl yerrcha. Minypa Mojich gun-nika gipa minypa aburr-galiyana aburr-workiyana, gun-gata wolawola Jarradi (Saturday) gu-ni aburr-barrngumurra aburr-workiyana bala gu-jirra gu-boya Ju yerrcha gun-burriya marn․gi aburr-negiya aburr-workiya. Minypa Ju aburr-bapurr aburr-werranga mu-ngoyurra aburr-bona gun-jaranga rrawa aburr-nirra aburr-boya Jentayl yerrcha aburr-murna, wurpa lika Mojich gun-nika joborr mu-nguy gubu-ngurrjinga aburr-workiya. Gu-gurda ngacha.”
21 Pois, desde os tempos antigos, a Lei de Moisés tem sido lida todos os sábados nas sinagogas , e as suas palavras são anunciadas em todas as cidades.
22 Jeymch a-yinagata a-wena burrwa, lika Jesus burr-yika aburr-mujama rrapa mu-murna yerrcha aburr-gata rrapa barrwa aburr-werranga aburr-jaranga Jesus burr-yika jawina, aburr-gurdiya wupa gubu-borrwurra aburr-werranga aburr-gatiya burrbu-ma barra aburr-mujaruk, minypa Antiyak burrbi-jerrma barra wugupa butula Paul rrapa Barnabach. Ganapiya, lika abirri-jirrapa burrbu-menga — Jurrach (Judas) an-gata abu-ngurrjinga aburr-workiyana Bartchabach (Barsabbas), rrapa an-nerranga an-gata an-nelangga Jaylach (Silas), abirri-gurdiya mu-ngoyurra abirri-jirra burrwa worlapa arrburrwa yerrcha.
22 Então os apóstolos e os presbíteros , com o apoio de toda a igreja, resolveram escolher entre eles alguns homens e mandá-los para Antioquia com Paulo e Barnabé. Os escolhidos foram Judas, chamado Barsabás, e Silas. Esses dois homens eram muito respeitados pelos membros da igreja.
23 Lika mu-jurra aburr-wukurrjinga, burrbu-wuna, lika burrbi-jerrmarra abirri-mujaruk, minypa janguny gun-gunaga:
23 E mandaram por eles a seguinte carta: “Nós, os apóstolos e os presbíteros, irmãos de vocês, mandamos saudações aos nossos irmãos não judeus que vivem em Antioquia e na
24 “Ngayburrpa gipa nyiburr-galiyana ana-gorrburrwa aburr-werranga aburr-ngayburrpa aburr-bena ana-gorrburrwa, aburr-wena ana-gorrburrwa, rrapa bambulabulawa nyirrbi-negarra, lika minypa gun-narda nula ana-goyburrpa nyiburr-wengganachichiya nyiburr-nirra. Wurra gun-gata birripa aburr-wena ana-gorrburrwa ngayburrpa gala nyiburr-weyarna burrwa.
24 “Soubemos que alguns do nosso grupo foram até aí e disseram coisas que criaram problemas para vocês. Porém não foi com a nossa autorização que eles fizeram isso.
25 Wurra ngayburrpa nyiburr-guna gu-ngardapa nyibu-borrwurra, lika abirri-guna Jurrach rrapa Jaylach nyirrbu-menga barra janguny gubirri-ngurrja ana-gorrburrwa. Lika nyirrbi-jerrma barra ana-gorrburrwa wugupa butula Barnabach rrapa Paul abirri-guna abirri-goyburrpa abirri-borrmunga, abirri-gunaga ngayburrpa niya jal nyiburr-nirra butula.
25 Portanto, nós todos resolvemos, sem nenhum voto contra, escolher alguns homens e mandá-los a vocês. Eles vão com os nossos queridos irmãos Barnabé e Paulo,
26 Minyjiya, ngarla. Abirri-guna Barnabach rrapa Paul burr-guya jama abirri-ji nula abirri-workiyana Jesus Christ, marrban aburr-werranga mari gubi-rrimarra butula burrbu-buna, jimarna abirri-juwiyarna.
26 que têm arriscado a sua vida a serviço do nosso Senhor Jesus Cristo.
27 “Abirri-guna Jurrach rrapa Jaylach abirri-wengga barra ana-gorrburrwa gun-maywapa janguny minypa mun-guna jurra nyiburr-wukurrjinga ana-gorrburrwa.
27 Estamos enviando, então, Judas e Silas para falarem pessoalmente com vocês sobre estas coisas que estamos escrevendo.
28 Minypa Mern An-mawunga gu-borrwurra ngayburrpa burr-guta, gala barra gun-derta nyibi-nega ana-gorrburrwa, wurra Wangarr jal a-nirra ana-goyburrpa joborr nyibu-borrwa barra nula minypa gun-guna wupa:
28 Porque o Espírito Santo e nós mesmos resolvemos não pôr nenhuma carga sobre vocês, a não ser estas proibições que são, de fato, necessárias:
29 Mun-gata balaja, jin-garla jin-gata jibu-barnjinga nula aburr-workiya an-guripa jin-guripa wangarr rrapa minypa barrwa mbi-banga aburr-workiya, wurra mun-narda ana-goyburrpa gala barra nyibu-bay; ngardawa an-guripa mun-nika mun-gata balaja. Rrapa gala barra an-maningan jin-maningan nyibu-bay. Rrapa minyjak an-guyinda minyjak jin-guyinda jiny-juwuna a-juwuna minypa ana-gugaliya jawa a-jirra a-birrirrijinga nula, ana-gurda ngacha ana-goyburrpa gala barra nyibu-bay an-garla rrapa jin-garla. Rrapa gala barra marrambay jama nyiburr-ji. Gu-gurda ngacha joborr gun-guyinda gun-mola ana-gorrburrwa barra nyibu-borrwa.
29 não comam a carne de nenhum animal que tenha sido oferecido em sacrifício aos ídolos; não comam o sangue nem a carne de nenhum animal que tenha sido estrangulado; e não pratiquem imoralidade sexual. Vocês agirão muito bem se não fizerem essas coisas. Saúde a todos!”
30 Aburr-yinagata aburr-wukurrjinga burrwa aburr-gata gu-werranga gu-rrawa aburr-nirra Jentayl yerrcha. Lika aburr-garlmuna, aburr-gata wupa aburr-welangga burrbu-wuna burrwa jurra. Lika burrbi-jerrmarra, aburr-bona, aburr-bena Antiyak. Lika aburr-gonyjinga burrwa Jesus burr-yika gu-galiya yerrcha, lika gu-ngardapa aburr-negiyana, lika burrbu-wuna mun-gata jurra.
30 Então mandaram que os quatro partissem, e eles foram para Antioquia. Lá reuniram os cristãos e entregaram a carta.
31 Mun-narda mbi-nana rrapa aburr-galiyana janguny, lika aburr-marrkapchinga nula gun-gata gun-gunyilja janguny.
31 Quando estes a leram, ficaram muito alegres com as palavras de ânimo que havia nela.
32 Lika Jurrach rrapa Jaylach minypa bitipa Wangarr bijirri-yika abirri-mujaruk, bitipa abirri-wena burrwa gun-jaranga, minypa gelama gelama burrbu-barra rrapa minypa derta burrbi-negarra.
32 Judas e Silas, que eram profetas , falaram muito com os irmãos, dando-lhes assim ânimo e força.
33 — ausente —
33 Eles passaram algum tempo ali, e depois os irmãos, fazendo votos de boa viagem, os mandaram de volta para aqueles que os tinham enviado.
34 — ausente —
34 [Porém Silas achou melhor ficar ali.]
35 Wurra Paul rrapa Barnabach burdak gata abirri-ni Antiyak, rrapa minypa bitipa rrapa aburr-werranga burr-guta Wangarr gun-nika janguny gubu-ngurrjinga burrwa aburr-gata wurra gama gorlk rrapa marn․gi marn․gi burrbi-negarra aburr-ni.
35 Mas Paulo e Barnabé ficaram algum tempo em Antioquia. Eles e muitos outros cristãos ensinavam e anunciavam a palavra do Senhor. A segunda viagem missionária de Paulo
36 Gu-bamuna, marr gun-baykarda gu-ni, lika Paul a-wena nula Barnabach, “A-lay, arr-boy, aburr-borrmunga arrbi-na, worlapa arrku yerrcha mu-ngoyurra Wangarr gun-nika janguny arr-wena burrwa arr-bona gun-jaranga rrawa. Arrbi-na barra aburr-yinmiya aburr-nirra.”
36 Algum tempo depois, Paulo disse a Barnabé: — Vamos voltar e visitar os irmãos em todas as cidades onde já anunciamos a palavra do Senhor. Vamos ver se eles estão bem.
37 Barnabach jal a-ni Jon Mark abirri-ga barra,
37 Barnabé queria levar João Marcos.
38 wurra Paul gu-borrwurra gun-narda gun-molamola ngika, ngardawa Jon Mark mu-ngoyurra bijirri-bawuna gata Bempíliya (Pamphylia) aburr-ni, jimarn jarra bitipa bama aburr-yinanga mu-nguy aburr-boyarna, jama aburr-jirrarna wugupa.
38 Porém Paulo não queria, pois Marcos não tinha ficado com eles até o fim da primeira viagem missionária, mas os havia deixado na província da Panfília.
39 Gun-narda nula Barnabach rrapa Paul ngarndarrk ngarndarrk abirri-negiyana abirri-ni burr-guya, lika bama abirri-demiyana, ngardapa ngardapa abirri-bona. Minypa Barnabach a-ganyja Mark, mu-michiyang abirri-bona Jayprach (Cyprus);
39 Por isso eles tiveram uma discussão tão forte, que se separaram. Barnabé levou João Marcos consigo e embarcou para a ilha de Chipre,
40 wurra Paul a-menga Jaylach (Silas), lika a-ganyja a-bona. Minypa worlapa arrburrwa yerrcha aburr-gata abu-wengganana nula nipa Paul barra minypa Wangarr wugupa nula, lika abi-jerrmarra.
40 enquanto que Paulo escolheu Silas e seguiu viagem, depois que os irmãos o entregaram aos cuidados do Senhor.
41 Lika Paul a-bona rrawa wana gun-bapala gun-gata Jiriya rrapa Jilíchiya. Minypa gun-gata rrawa gu-jirra gu-boya Jesus burr-yika gu-galiya yerrcha aburr-gata minypa gu-ngardapa aburr-negiyana aburr-workiyana, nipa Paul a-bena burrwa rrapa minypa derta burr-negarra.
41 E Paulo atravessou a província da Síria e a região da Cilícia, dando força às igrejas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 15, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.