Mateus 5
Na Alangaia Falu 'ana Baea 'i Baegu (BVD) vs AAI
1 Sa Disas nia suana konia baita nai, nia ka raa 'i gwauna fa labusua nai ka gooru 'i saegano. Na toa kwairooi nia ki kera daka koni kali nia,
1 Jesu sabuw rou’ay gagamin maiyow hinan itih, basit heher yen in koun yan mare ana bai’ufununayah hina sisibinamaim himarir.
2 ma nia ka safali toolangaidoo naa fuada. Nia ka bae na 'urii,
2 Naatu busuruf i’obaibiyih eo, Jesu Oyaw tafan ma ebi’obiyih|alt="sermon on mount" src="CN01700B.TIF" size="col" loc="Mat 5.2" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="5.2"
3 “'E diana tasa fua toaa ne da lio saitomana kera kwai 'atoi 'ana God, suli na 'initoaa God nia doo fua toaa nai.
3 “Sabuw iyab ayubih ana’amorob tebaib boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro ninowah hinab.
4 'E diana tasa fua toaa ne da liodila, suli God nia kai gwafe kera.
4 Sabuw iyab hiyababan tererey God boro ni’afutih baigegewasin nitih.
5 'E diana tasa fua toaa ne da abulo tu'uu, suli God nia kai falea ano nee tiifau fuada.
5 Sabuw iyab taiyuwih teyayara’iyih boro baigegewasin hinab, anayabin me tafaram boro ninowah hinab.
6 'E diana tasa fua toaa ne da fiolo mae ma daka maeli kuu uria 'o'oloe, suli God kai adea manata lada ka toli.
6 Sabuw iyab gewasin sinaf isan hi’amorob sikah emamamah boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nitih hinab nasusuwih.
7 'E diana tasa fua toaa ne da kwai'ofei, suli God nia kai 'ofe kera.
7 Sabuw iyab tekakabeber boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nakabibirih.
8 'E diana tasa fua toaa ne lioda sasaolia, suli kera da kai suana God.
8 Sabuw iyab dogoroh uhew boro baigegewasin hinab, anayabin God boro hina’itin.
9 'E diana tasa fua toaa ne da saungainia aroaroe matangana toae, suli God nia kai 'aili kera 'ana wela nia ki.
9 Sabuw iyab tufuw ma gewas isan tebowabow boro baigegewasin hinab, anayabin God boro natunatumih nabuwih.
10 'E diana tasa fua toaa ne wane susubutai kera faafia 'o'oloe, suli na 'initoaa God nia doo fua toaa nai.”
10 Sabuw iyab gewasin tisisinaf isan hirouw tibi’a’akirih boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro hinab.
11 “'E diana tasa fuamolu si kada wane ki da susubutai kamolu ma daka bae ta'aa fuamolu, ma daka suke 'ana doo ta'aa 'oro faafi kamolu suli ne kamolu toa kwairooi nau.
11 “Kwabi’ufununu isan sabuw boro tur kakafin hina’uwi, hinarabi hini’a’a’akiri naatu baifuwenamaim tur kakafih maiyow hina’u’uwi isan, baigegewasin boro kwanab.
12 Ele molu ka noni sasala 'amolu, suli kwaiaraa kamolu 'i salo nia baita tasa. Na brofet ki 'ana kada 'i nao, toae ki susubutai kera lau gu mai 'uri nai.”
12 Kwaniyasisir naatu kwanakawasa, anayabin a siwar gagamin na’in auyom maramaim inu’in boro kwanab. Ef ta’imon nati na’atube marasika dinab oro’orot hirouw hi’a’a’akirih.
13 Sa Disas ka bae lau gu 'urii, “Kamolu molu mala 'ana tasi solo uri fale lana dianae fuana toae lao fera ne 'i ano. Ma sui ta, na solo lelea na mamasia lana 'e nao'ana naa faasia, nia 'afitai naa ka mamasia lau. Ma lea nia 'uri nai naa, nia 'afitai ka diana lau fua ili lana 'ana tasi doo lau. Nia doo gwana uri 'ui lae ai ma dali lana naa.
13 “Kwa i riy na’atube sabuw etei isah. Baise riy naniyan nabi’en na’at boro men karam hiniwa’an naniyan namatar maiye’emih, naatu sawar isan ana gewasin boro men ta nama, imih boro hinisaroun haw nare, sabuw tafan hinawas kamakamar hinaremor.
14 “Kamolu molu mala 'ana ta kwesu uri kwesu folaa lae fua toae lao fera ne 'i ano. Nia 'ana ta maefera baita ne nii gwauna tafa uo 'i langi, nia 'afitai ka agwa.
14 “Kwa i tafaram ana marakaw. Bar merar gagamin oyaw wan hiwowab ebatabat boro men karam hinibun wa’irimih.
15 Na wane 'afitai ka faasaru kwesu ma sui ka saufinia gwana 'i farana ta tiu. Si kada nia faasarua kwesu sui, nia ngalia ka faagoorua 'i langi uri ka tala folaa fua toae ki sui guu lao lume.
15 Na’atube orot babin men ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut inumih. Baise ana sisikofamaim boro nasikof bar wanawanan etei namarakaw kawin hinama.
16 Talafana lau guu ni kamolu nai. Molu alua kwesu kamolu ki daka tala folaa fua toae ki sui, uri kera daka liotoi 'ada doo diana neki molu ilia ma daka tangoa 'ada Maa kamolu God 'i salo.
16 Ef ta’imon nati na’atube a marakaw sabuw etei matahimaim kwanabotawiy, saise abisa gewasin kwabowabow hina’itin naatu Tamat maramaim wabin hinabora’ara’ah.
17 “Nao molu si manata toi sa nau ku lea mai uri ku faasuia taki sa Mosis ma na toolangaidooa kera brofet ki. Nau kwasi lea mai uri faasui lada 'uri nai. Nau ku lea mai uri ku faafonosia doo neki da bae ki mai sulia uri ka fono.
17 “Ayu anan men kwananot Moses ana ofafar naatu dinab oro’orot hai bai’obaiyen baihamiyen isan ao’omih. Ayu men i kouseiren isan anamih, baise sinaf yabih matar isan.
18 Si doo mamane ku saea fuamolu nia 'urii, lelea na salo loo fai nia fera ne 'i saegano daka sui boroi 'ada, tasi baea tu'uu 'isi boroi 'ana lao taki sa Mosis nia 'afitai ka tatala lelea na doo neki sui guu nia bae sulia ki tara da kai fuli lelea tasi doo si ore guu.
18 Anababatun a tur a’owen, mar tafaram ema’am wanawananamaim kirum kikimin maiyow hikikirum, naatu pen wanamaim abisa hikukuyowan boro men ta anakusairimih, baise etei boro anasinaf yabih hinamatar.
19 Doo ne adea guu, tii ne nia 'oia si baea fifii tu'uu boroi 'ana lao taki ma ka talaia lau guu tai wane uri 'oi lana si baea nai, 'i lao 'initoaa God tara God nia mala siofaa wane nai. Aia, ma tii ne nia ade sulia si baea fifii nai ma ka talaia lau guu tai wane fua ade lae sulia, 'i lao 'initoaa God tara God nia kai faa'initoaa wane nai.
19 Orot yait ofafar kikimin maiyow itin yabin en rouw eastu’ub naatu sabuw afa i’obaiyih nati na’atube tisisinaf, mar ana aiwobomaim ibo boro hina’itfuruw, anayabin en hinarouw hinao, baise orot yait iti ofafar ia’ait naatu sabuw afa ebi’obaiyih mar ana aiwobomaim i boro orot gagamin.
20 Aia nau ku faarongo kamolu, lelea sa na 'o'oloa kamolu nia ka nao si 'e'ete guu faasia na 'o'oloa kera toa toolangaidoo nee 'ana taki ma na Faarisii neki, nia 'afitai tasa fuamolu uri molu ka ruu lao 'initoaa God.
20 A tur ao’owen o yait abosunusunub nara’at Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah inananatabirih na’at, o i nuhinafot mar ana aiwobomaim i kurur.
21 “Kamolu molu rongo sui naa si baea bae fuana kokoo kolu ki mai 'ana kada 'i nao bae nia 'urii, ‘Abu 'osi sauwane. Tii ne nia sauwane, tara kera da kai keto nia uri fale lana kwakwaea fuana.’
21 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, men sabuw kwana’asbunuw, naatu orot yait sabuw ea’asbunuwih boro ofafar nafatum hinibatiy.
22 Aia, ma 'i tari'ina si doo ku saea naa fuamolu nia 'urii; tii ne nia rakesasuia toolana, tara kera da kai keto nia uri fale lana kwakwaea fuana. Tii ne nia bae ta'aa fuana toolana ma ka saea, ‘'Oe doo gwauoea nee,’ tara da kai ngali nia lao koot baite 'ana fera nee. Ma nao tii ne nia bae ta'aa fuana toolana ma ka 'urii, ‘'Oe doo garo nee,’ nia naofia kwakwaea lao era bae sasaru ka lelea firi.
22 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait taintuwan isan yan nasoso’ar boro ofafar nafatum hinibatiy, naatu orot yait taintuwan isan fudirin en narouw nao’o, i boro kaniser hinibatiy. Baise orot yait taintuwan na’oraraf anayabin en nao, nati orot i enan kakafin ana wairaf wan nayenamih.
23 Doo ne adea guu, lea 'oe ngali mai afuafua 'oe ka dao 'i maana fuliera abu God, ma 'oko manata toi tasi doo ne 'oe ilia mai ka garo fua toolamu,
23 “Isan imih gem kakafiyin tafamaim o a siwar ya’inamih ibai kuyey, naatu nati’imaim o nuhi nataseb, tai ta o isa i yan esoso’ar.
24 'oko faasia afuafua 'oe nai 'i maana fuliera abu ka too fasi 'ana, oli 'oko 'olosia fasi 'amua si doo nai fai toolamu uri muru ka 'ado kwaimani lau. Sui fatai, 'oe oli mai 'ofi falea afuafua 'oe talea God.
24 Basit a siwar nati gem tafanamaim inihamiy na’in, o inamatabir maiye inan tai airi kwanao gewas uma kwanabow kwanitonuw, imaibo inamatabir inan a siwar God initin.
25 “Lea ta wane nia ngali 'oe naa fua lao koot, 'oe 'oko 'ali'ali uri 'olosi lana si doo nai nia ngali 'oe faafia uri ka 'o'olo. Ili 'uri nai 'ua guu 'ana si kada nao muru si dao 'ua lao koot. Suli lea nia ka fale 'oe naa 'i 'abana koot, tara koot nia kai falea naa kwakwaea ne 'oe kai ngalia, lea sui ka fale 'oe naa 'i 'abana toa da kai dau 'oe uri alu lamu lao lookafo.
25 “Ofafar ta ina’astu’ub taituwa baibatiyihimih nabuwi kwanan, airi kwanao gewas kwanitonuw, veya kikimin nama’am na’at, imaibo inan baibatiyenamaim inarun, anayabin nati’imaim tura boro nabuwi baibatiyenayan orot gagamin umanamaim naya’i, naatu baibatiyenayan orot boro nabuwi furisiman nitih hinabuwi kwanan dibur bar hinayaruyi.
26 Suli lea nia 'uri nai, nau ku sae mamana ai fuamolu, tara nia 'afitai tasa naa fua 'oko oli lau mai 'i maa faasia lao lookafo. Tara 'oko too na 'uri nai lelea 'oko falea guu si malefo 'isi dangalu 'ana kwakwaea 'oe.
26 Anababatun a tur ao’owen, nati’imaim o boro inama kabay hio na’atube inatubuni, imaibo boro hinabotait inatit.
27 “Kamolu molu rongoa sui naa bae da saea mai fuana kokoo kolu ki kada 'i nao ma daka bae 'urii, ‘Abu 'osi kaubarea araie fai 'afee.’
27 “Tur hio uwatanah hibi’obaibiy i hio kwanowar, turanah a’aawah ufuh men kwanan.
28 Ma sui tari'ina si doo ku saea fuamolu nia 'urii, waa ne bubungia wela keni fai nia si lioewane ni garo lana lae, nia garoa sui naa 'i liona.
28 Naatu boun a tur ao’owen orot yait matanawat nuw babin itin ana notamaim hairi baiwa’anamih enotanot ana notamaim hairi hiwa’anaka.
29 Nia ne, lelea na maamu 'i bali aolo 'oe 'e talai 'oe uri lao abulo ta'aa lae, 'oko keoa 'oko 'ui boroi 'amu ai faasi 'oe. 'Ui lae 'ana si kula tu'uu gwana 'i nonimu 'uri nai, ade boroi nia taa diana gwana fuamu. Si doo ne ta'aa ka tasa fatai ne lea God nia 'ui tiifau 'ani 'oe 'i lao era saruladoa bae.
29 Imih o mata asukwafune nuw kwaneyan, o in bowabow kakafin kusisinaf, kukubai kwisaroun, men basit mata ta’imon ana kakafinamaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
30 Ma lelea na 'aba aolo 'oe 'e talai 'oe uri lao abulo ta'aa lae, 'oko sigimuusia 'oko 'ui boroi 'amu ai faasi 'oe. 'Ui lae 'ana si kula tu'uu gwana 'i nonimu 'uri nai, ade boroi nia taa diana gwana fuamu. Si doo ne ta'aa ka tasa fatai ne lea God nia 'ui tiifau 'ani 'oe 'i lao era saruladoa bae.
30 Na’atube uma asukwafune eof kwaneyan, ku’afuw kwisaroun men basit uma ta’imon ana of kwanekwanemaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
31 “Kamolu molu rongoa sui naa bae da saea mai fuana kokoo kolu ki kada 'i nao ma daka bae 'urii, ‘Lelea waa lukasia 'afe nia, waa nai ka faa kau beba ni kwailukasi lae fuana 'afe nia.’
31 “Moses ana ofafaramaim eo, ‘Orot yait aawan nakwakwahir gewasin kwahikwahiren ana fef nakirum babin nitin nab auman nan.’
32 Ma sui tari'ina, si doo nau ku saea fuamolu nia 'urii, nao 'osi lukasia lau 'afe 'oe. Na waa ne nia lukasia 'afe nia faafia 'atona gwana doe ma ka nao uri maana ne 'initai nia ooe fai ta waa 'e'ete, waa nai nia falea 'afe nia fua ooe lae. Ma na waa ne adea 'initai nai da lukasia naa, waa nai lau guu nia ooe naa.
32 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait nibobowen aawan nakwahir nan orot ta ni’awan, hairi hinabiwa’an i men babin ana ubar, baise orot ana ubar anayabin i kok imih babin esisinaf, naatu orot yait nati babin bai bi’awan auman bowabow kakafin esisinaf.
33 “Ka 'uri nai lau guu, kamolu molu rongoa sui naa bae da saea mai fuana kokoo kolu ki 'ana kada 'i nao ma daka bae 'urii, ‘Lea 'oe alangai 'oko tofe naa 'ana satana God, nao lea 'osi 'oia naa alangaia 'oe nai.’
33 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, ‘A omatanen men kwana’astu’ub, baise sinafumih God kwao’omatan i kwanasinaf.’
34 Ma sui 'i tari'ina, si doo nau ku saea fuamolu nia 'urii, abu nao 'osi tofe 'ana ta doo lau. Nao 'osi tofe 'ana fera 'i salo, suli nia na doo ni goorua nia God 'ana 'inito lae.
34 Baise boun i a tur ao’owen, God wabinamaim men asir kwanao kwanifaro’omih, na’atube auyom mar isan, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
35 Ma 'osi tofe 'ana fera ne 'i saegano, suli God nia 'inito fuai. Ma 'osi tofe 'ana satana maefera nee 'i Durusalem, suli nia na maefera baita nia Waa 'inito tasa nee.
35 Me yan auman men isan kwanifaro, anayabin nati i God an ana baibiyarir efan, Jerusalem auman, anayabin nati i ata aiwob gagamin God ana tafaram.
36 Ma nao 'osi tofe 'ana gwaumu. Suli 'oe 'afitai 'oko tala'ana saungai lana tasi ifu kwakwaoa ma nao tasi ifu boboraa 'ana gwaumu.
36 Naatu o taiyuw auman men arib isan inao baifaro’omih, anayabin o men karam boro arib ta inab inau nikwes o nafurum.
37 Lea 'oe 'o alangai, 'oko bae gwamu 'urii, ‘Iuka, nau tara kwai ilia si doo nai.’ Ma lea nia nao guu, 'oko bae gwamu 'urii, ‘Nao, nau tara nao kwasi ilia guu.’ Ma lea 'oe saea lau tasi doo 'e'ete lau fai nia, si doo nai nia lea na mai faasia sa Saetan.”
37 Imih inakwahir o inarufut, anayabin abisa awamaim iya’abar i’o etitit i Demon Kakafin biyanane enan.
38 “Kamolu molu rongoa sui naa bae da saea mai fua kokoo kolu ki kada 'i nao ma daka bae 'urii, ‘Wane ne nia dikwea tii bali maa gwana, tii bali maa 'ani nia gwana daka dikwea. Ma na wane ne nia 'oia tii gwa lifo gwana 'ana wane, tii gwa lifo 'ani nia lau guu da kai 'oia.’
38 “Marasika ana tur hio kwanowar, ‘Orot yait mata nakubai, ibo matan kukubai, naatu orot yait wa nimarir, ibo wan kwimarir.’
39 Ma sui 'i tari'ina, si doo nau ku saea fuamolu nia 'urii, nao 'osi sasi uri duu lana si doo ne ta wane ta'aa nia ilia ka ta'aa fuamu. Lea ta wane nia fidali 'oe 'ana bali aolo 'i babalimu, 'oko faolomainia fuana ka fidali 'oe lau guu 'i bali mauli.
39 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait isa nasisinaf kakaf men wan inay, rebareb rounane nifafar inatatabir rounane’ebo nifafar.
40 Ma lea ta wane nia ka ngali 'oe lao koot ma ka ngalia naa si maku tu'uu 'oe ni ofi lae salafamu, 'oko faolomainia fuana ka ngalia lau guu maku baita 'oe fuana.
40 Naatu orot yait niyaso’ar baibatiyimih nabuwi kwananan, a biya baibiyon baban nikiya’ub nabaib, a biya baibiyon tafan auman inikiya’ub initin.
41 Lea ta wane nia suumai 'oe fua ngali lana 'okodoo nia sulia ta tii si kada tala, 'oko ngalia 'okodoo nia 'oko lea lau kau sulia ta ruana kada tala.
41 Baiyowayan orot ta nan nakwarari ana hafoy abarin veya ta’imon airi namih nao, ina’abar veya rou’ab airi kwanan.
42 Si doo ne wane nia gani 'oe uria, 'oko faa fuana. Wane ne nia dooria kai ngali fasi 'ana si doo 'i satamu sulia si kada tasi kada gwana, 'oko faa fuana ka ngali fasi 'ana, nao 'osi luia.
42 Orot babin ta isa sawaramih nafefeyani kwitin, naatu orot babin ta a sawar bai na mar kafai imaim bowamih nao, kwitin ebai en.
43 “Kamolu molu rongoa sui naa bae da saea mai fua kokoo kolu ki kada 'i nao ma daka bae 'urii, ‘'O liosau 'ana wane 'i fera kamu, 'oko susubutainia malimae 'oe.’
43 “Marasika ana tur hio a’a’agir hinonowar i hio kwanowar, ‘Taituwa kwaniyabuwih naatu a kamabiy sabuw kwanimat gigigirih.’
44 Ma sui 'i tari'ina, si doo nau ku saea fuamolu nia 'urii, 'o liosau 'ana malimae 'oe ki ma 'oko foa fuana toaa ne da ade ta'aa ki fuamolu.
44 Baise boun a tur ao’owen, a kamabiy sabuw kwaniyabuwih naatu sabuw iyab terurukoukuwi isah kwanayoyoban.
45 'O ili 'uri nai uri 'oko usulia lau guu na Maa 'oe 'i salo. Suli nia 'e saungainia sato loo ka sato diana fuana toaa diane ki ma na toaa ta'ae ki ka bobola guu. Nia ka faa lau gu mai ute fua 'adomi lana toaa ade 'o'olo ki ma na toaa ade garo ki ka bobola guu.
45 Saise kwa boro Tamat auyom maramaim natunatumih nabuwi, anayabin God sinaf sabuw gewasih kakafih etei tafahimaim veya erararan, sabuw iyab gewasin tisisinaf naatu kakafin tisisinaf etei God taun ebitih.
46 Lea sae 'oe liosau gwamu 'ana wane ne nia liosau 'ani 'oe, tara God nia 'afitai ka kwaiarangai 'oe uria. Suli na toaa neki da kai konia malefo 'ana takisi, kera ne da too 'ana kwaini liosaua 'uri nai!
46 Sabuw kabay o’onayah tisisinaf na’atube kwanasinaf sabuw iyabowat isa tibiyabowawat isah kwanabiyabow, God boro men ana siwar gewasin ta nitimih.
47 Ma lea sae 'oe ade diana gwamu fuana otona toaa kwaimani 'oe ki, tara 'afitai 'oko 'e'ete guu. Suli na toaa neki nao dasi saitomana God, kera ne da ade 'uri nai!
47 Naatu Eteni Sabuw taih tuwah akisih hai merar tiyiy na’atube kwanasinaf taituwa akisih hai merar kwanayiyi, ana gewasin boro men kwanabaimih.
48 Doo ne adea guu, molu ade diana ka 'uria guu na Maa kamolu 'i salo ne nia ade diana tiifau.”
48 A yawas uhew bitan kwanama, Tamat auyom maramaim ana yawas uhew bitan ema’am na’atube.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.