Lucas 12

Na Alangaia Falu 'ana Baea 'i Baegu (BVD) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 'Ana si kada nai, tii konia talingai 'asia naa bobola fainia ta bara tooni wane ne kera koni mai lelea daka kwaisangirii guu, da ofu mai uri fafurongo lana sa Disas. Nia safali bae fasi 'urii fua waa kwairooi nia ki, “Molu ka fiia manatae waa ta'aa kera nee Faarisii ki, ne kera toa kwaisukei mamana guu.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Na doo neki waa ki agwaa, totoo God kai alu faatai ai tasi doo si ore guu. Ma doo neki waa ki saufinia ade toae ka saitomana, God kai alu faatai ai fua toae ki sui daka saitomana tasi doo nao si ore guu.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Ma doo neki sui guu kamolu sae agwa ai lao rodo, toae ki sui dai rongo folaa ai lao sato. Ma doo neki sui guu kamolu fuuarotainia ki 'i lumalalo, kera dai sae folaa ai fuana toae ki sui guu.”
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Sa Disas ka bae lau 'urii, “Nau ku faarongo kamolu waa kwaimani nau ki, nao molu si maungia waa ne kai saumaeli kamolu gwana 'ana noniidoo, ma sui ka nao si saumaelia guu mangomolu.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Aia, ma nau ku faatainia fuamolu, waa nee mone uri molu ka maungia ne God. Sulia nia ne kai saumaeli kamolu 'ana noni, ma ka too lau guu 'ana tetedea fuana 'ui lae 'ana mangomolu lao kula 'ana nonifii lae. Iuka, ku faarongo kamolu lau, God taifilia guu ne molu ka maungia.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Fa didiki neki kera tu'uu 'asia guu, lea lima fa doo boroi daka folia guu 'ana roo kaa miga malefo tu'uu 'isi ki. Sui boroi 'ana, ta tii fa doo ada boroi, God 'afitai ka manata buro ai.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Na ifuna gwaumolu ki boroi, God saitoma tiifau gwana ai. Doo ne adea ka nao molu si mau lau nai, sulia God nia manata fifii 'ani 'oe wane ka talua didiki 'oro ki.”
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Sui sa Disas ka bae lau 'urii, “Nau ku faarongo kamolu lau guu, toaa ne da faarongo folaa 'ani nau 'i maana waa 'ana molaagali ne kera waa kwairooi nau ki, ni nau 'Alakwa nia Wane, kwai faarongo folaa lau guu 'ani kera 'i maana 'ensel God ki.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Aia, ma waa ne tofe nau 'i maana waa 'ana molaagali, nau kwai tofe nia lau guu 'i maana 'ensel God ki.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Toaa ne da bae ta'aa fuaku 'Alakwa nia Wane, God kai manata luke kera gu 'ana. Sui ma, toaa ne da bae ta'aa fua raoa nia Anoedoo Abu ne 'afitai naa God ka manata luke kera.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Aia, kada kera ngali kamolu uria didi lamolu lae lao beu ni ofu lae ki ma 'i maana waa baita kera ki, nao molu si manata 'a'abo lau sulia doo ne molu kai saea, ma nao olisi laa 'utaa ne molu kai ilia ada.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Sulia 'ana si kada 'uri nai, Anoedoo Abu ne kai toolamai kamolu 'ana doo ne molu kai saea ki.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Tii waa lao konia nai ka bae 'urii fuana sa Disas, “Wala waa ni toolangaidoo 'ae, 'oe saea fua sao'aku uri ka tolingia suadooa ne maa kaaria faasia fuamiri.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Ma sa Disas 'e luua ka 'urii, “Wala nee 'ae, ma doo sa tii faolomainia fuaku uri ili lana nai, uri ku saea ta doo sulia ma nao ku tolingia doo nai ki 'i matangamuru?”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Nia ka bae 'urii fuada tiifau, “Molu ka fiia doori dooa ma ogalulumi lae 'ana doo ki, sulia na mauria mamana waa, nia nao lau malefo ma suadooa nia ki.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Sa Disas ka unu sulia tii si tarifulaa fuada ka 'urii, “Tii waa suadoo 'e too 'ana tii si gano diana, ma ka fasidoo 'i laona, ma ka falia diana lana aludooa 'oro nia ki 'i seeri.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Nia too ka manata 'ana sulia nia 'i tala'ana ka 'urii, ‘Nia sae tee lau ne nau kwai ilia ro? Nau kusi too naa 'ana ta kula ne gwau lau fua taingai lana doo nau ki ai.
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 'Oo iuka, nau kwai okosia babala nau nee, sui ku saungainia babala taa baita lau. Lea sui, nau kwai konia mai fuana aludooa nau ki ma tai doo diana 'aku ki lau uri alu lana 'i laona.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Sui fatai ta nau kufi bae na 'aku 'urii fuaku 'i tala'aku nai: 'Oilakea baita fuamu nai wala! 'Oe too na 'ana doo diana 'oro baki 'o dooria 'asia naa mai sulia fa ngali 'e 'oro nai. 'O too aroaro na 'amua! 'Oko too ni fanga laa ma kuu diana laa 'amua, 'oko ilia na 'amua doo baki 'oe dooria ki fua faaele lamu.’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Ma sui, God ka bae 'urii fuana, ‘'Oe waa oewanea ne! Fa rodo nee 'i tari'ina gu ne 'oi mae 'i laona. Ma ni 'oe nao 'osi saitomana tii ne kai ngalia 'okona doo ne 'o taingainia mai fuamu 'i tala'amu.’”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Sa Disas ka faasuia toolangaidoo laa nai ka bae 'urii, “Too lana guu waa ne kai konia gu 'ana suadooa 'ana molaagali fuana 'i tala'ana nai, ma ka siofaa gwana 'ana doo God ki.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Sa Disas ka bae lau 'urii fuana waa kwairooi nia ki, “Nau ku faarongo kamolu, nao molu si manata sala sulia tee ne molu kai 'ani, ma tee ne molu kai ofi ai.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Sulia na mauri lana wane nia 'initoa ka talua fange, ma na nonina wane nia 'initoa ka talua si maku ni ofi.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Manata fasi sulia saaro ki, kera nao dasi nonifii guu 'ana rao lae 'ana ole ma koni lana fange, ka nao dasi tole babala guu uri alu fanga lae, ma God gu 'ana ka saare kera. God kai saare kamolu 'afitai ka nao, sulia lao manata lana, kamolu molu 'initoa ka talua saaro ki.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 “Sui boroi 'ana molu ka manata sala sulia mauria kamolu ki, nia 'afitai ka faatikwaa guu mauri lamolu.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Ma suli ne kamolu nao molu si tala'ana guu ili lana tasi doo uri ka faatikwaa mauri lamolu ki, nao molu si manata sala guu sulia doo nai ki sui gwana.
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 “Manata fasi sulia kaala lalano neki dai tae ki nee, kera nao dasi rao guu, ma nao kera dasi saungai maku guu. Ma sui boroi nau ku faarongo kamolu, maku baki Solomon na waa 'inito boroi kwanga lada sui naa, nao si dao gu faafia kwanga lana takana lalano neki.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Kamolu na fiitooa kamolu 'e tu'uu 'asia gu wala. God kai falea si maku ni ofi lae fuamolu, 'afitai ka nao. Sulia na lalano nai ki lao gano gu 'ana boroi doo da mauri 'i tari'ina, sui bobongi daka kuku lau gu 'ada boroi God faaofi diana 'ani kera nai.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 “Nao molu si manata sala lau sulia tee ne molu kai 'ani, ma tee ne molu kai kuufia.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Toaa ne da ulafusia God 'ana daka nani burina doo nai ki. Kamolu, God Maa kamolu 'e saitomana gu 'ana kamolu 'atoia doo nai ki.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Si doo ne uri molu kai ilia 'amolu ne manata lae sulia 'initoaa nia God, ma nia kai falea mai doo neki sui guu molu kwai 'atoi ki ai fuamolu.”
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Sui sa Disas ka bae lau 'urii, “Kamolu toa nau, sui boroi 'ana molu ka mala kale sifsif ki, nao molu si mau. Sulia God Maa kamolu, 'e manata ele 'asia naa uri faa lana 'initoaa nia fuamolu.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Molu foli 'ana 'okona doo kamolu ki, molu ka ngalia malefo nai molu ka faa fuana toaa siofaa ki. Molu ili 'uri nai, uri molu ka too 'ana wai ni todadooa ki ne totoo si fura fai suadooa lao fera 'i salo ne totoo si oli kukuru, ma kula ne waa beli ki 'afitai uria dao lae ai, ma 'aide nao si saketoa doo ki ai.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Sulia na kula ne 'oe alua suadooa 'oe ai, kula nai lau gu ne lao tofungana liomu naa 'e nii ai.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Molu kwaimaakwali naa maasia raoe. Kani ngasi 'ana maku kamolu ki, ma molu ka faasarua kwesu kamolu ki ka saru naa,
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 mala 'ana waa da kwaimaakwalii maasia waa baita kera ne lea 'ana fafangaa 'ana faalue ma ka oli mai kai dao naa. Kada nia dao ka kidikidi mai, kera 'ali'ali daka 'ifingia na mae fuana.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Ma toa ni rao nai ki waa baita kera nia dao ka toda kera da ada gu 'ada kada nia dao, kai diana tasa 'asia naa fuada. Nau ku faarongo 'o'olo gu 'ani kamolu, waa baita kera nai kai kani ngasi 'ana maku nia uri raoe, sui nia kai saea fuada sui guu daka gooru kwaimani fainia, uri nia ka sangoni kera.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Toa nai ki lea sa waa baita kera ka dao boroi 'ana mai lao tofungana rodo, ma nao 'i 'ofaidani, ma kai suada kera ada gu 'ada, kai diana tasa 'asia naa fuada!
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 “Si doo molu ka manata toi 'e 'urii, na waa 'ana luma lea nia saitomana gu 'ana si kada waa beli kai dao uri beli lae ma nia ka kwaimaakwali diana, waa beli nai 'afitai ka ruufia luma nia.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Talafana lau gu ni kamolu nai, molu kwaimaakwali diana maasi nau, na 'Alakwa nia Wane. Nau kwai dao mai kada kamolu nao si fiia kwai dao ai.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Sa Bita ka bae 'urii, “Wala Aofia 'ae. Na tarifulaa nai 'oe bae sulia nai, doo fuameli gu 'ana nee, ma nao doo fuana toae ki sui gu 'ana?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Na Aofia 'e luua ka 'urii, “Kamolu, molu 'uria waa ni rao ne liotoo ma ade lana ka 'o'olo. Ma waa baita nia ka alu nia ka lio sulia toaa ni rao ki, ma ka alu nia fua sangoni lada 'ana kada kera ni fanga lae ki.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Kada waa baita nai 'e oli mai ka dao siana 'i luma nia, ma ka suana nia ili diana 'ana doo nai ki, kai diana tasa 'asia naa fuana!
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Ma nau ku faarongo mamana guu 'ani kamolu, lea nia 'uri nai, waa baita nai kai alua nia kai lio sulia 'okona doo nia ki tiifau naa.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Aia, ma sui lea waa ni rao nai ka manata 'ana 'urii, ‘Waa baita nau, dao lana mai tau 'ua,’ ma ka safali kwae maana 'ana toaa ni rao ma wela keni ni rao nai ki, ma ka too ni fanga laa 'ana ma kuufi lana 'ana kafo lilinge ki lelea gwauna ka oewanea guu, nia kai ta'aa 'asia naa fuana.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Na waa baita nia kai dao 'afa sato nia nao si fiia ai, ma si kada nia nao si saitomana. Ma na waa baita nai, kai falea kwakwaea baita fuana, ka alu nia naa 'ana kula fua toaa abu faamamane ki.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Na waa ni rao ne saitomana gu 'ana doo ne waa baita nia dooria kai ilia, ma sui ka nao si ade akau ma nao si ilia guu doo nai, kera kai falea kwakwaea baita fuana.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Aia, na waa ni rao ne ilia si doo ni kwae lana faafia ma sui ka nao si saitomana lau gwana si doo ne waa baita nia 'e dooria, waa nai kera da kai kwae sarafaia gwada 'ani nia.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Sa Disas ka bae lau 'urii, “Nau ku lea mai uri suungi lana molaagali, ma ku dooria era nai ka saru naa 'i tari'ina!
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Nau kwailiu 'i lao 'afitaia baita 'asia naa ne kai mala bae sa kera faasiuabu nau. Ma nau kwai manata fii 'asia naa sulia lelea nia ka sui gu faasi nau!
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Kamolu kwaifii 'amolu sae nau ku lea mai uri fale lana aroaroe gu 'ana lao molaagali nee? Nao ne! Nau ku lea mai uri toli lae ka toli 'i matangana toae.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 'Ita 'i tari'ina ka oli 'alaa, ta lima ai daka too 'ana tii luma, kera dai tolingi kera kwailiu, olu ai ta bali, ta roo ai ta bali.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Kera kai toli kwailiu 'i matangada, na maa ki dai toli faasia 'alakwa kera ki, ma darae ki faasia maa kera ki. Gaa ki dai toli faasia saari kera ki, saarii ki faasia gaa kera ki. 'Initai baita ki dai toli faasia keni fungao kera ki, ma keni fungao ki faasia fungo ni keni kera ki.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Sa Disas nia bae lau fua konia baita nai ka 'urii, “Kamolu, lea molu suana dasa 'e raa mai faasia bali suu lana sato ka dau, 'ali'ali molu ka saitomana 'ua guu ne ute kai 'aru, ma ka 'aru mamana naa.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Ma lea molu suana lau gu koburu 'e dao mai fasi bali fuu, molu ka saitomana lau guu na uni sato kai dao ma faanoe kai 'ako'ako, ma ka 'ako'ako mamana naa.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Kamolu toaa suke nee, molu saitomana 'amolu liofilo lana doo 'uri nai ki lofona salo loo ma fafona molaagali nee, ma sui molu ka ulafusia 'amolu liofilo lana doo neki God ilia lao si kada 'i tari'ina.”
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 Sa Disas nia bae ka 'urii lau, “'Utaa ne ka nao molu si filia 'amolu ili lana doo 'o'olo ki?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Lea ta waa 'e ngali 'oe uri didi lamu lao kwauto, sui fatai muru kafi dao lao kwautoe, 'oe 'oko 'olosia doo ki 'i matangamuru. Sulia lea nao 'osi ilia si doo nai ma muru ka dao naa lao kwautoe, nia kai fale 'oe 'i 'abana waa ni kwae lana kwauto, ma waa ni kwae lana kwauto kai fale 'oe naa 'abana waa ni alu lamu lao lookafo.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Ma 'oe 'oko too na 'amu laona lookafo lelea 'oko falea guu si malefo 'isi ne tio.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.