Mateus 12
Melɛ̌ Mékɔ̄ɔ̄lē (BSSNT) vs AAI
1 Mwǎmpīn ḿ póndé ámbīd e nɛ̂, Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bétóméʼáá á nzag é ngun-tê. Nɛ́n ábédé á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte. Nzaa ewagáá ábē bembapɛɛ. Né-ɔɔ́ bêmbootéd eʼsɔ́g éʼ ngun apád, bépə̄keʼ, bédyâg.
1 Veya bai’ab na’atube sawar ufunamaim, Jesu Baiyarir Ana Veya sanabey wanawanah remor inan ana bai’ufununayah a himorob, basit sanabey afa hirut hikeb ro’oro’oh hibow hi’aa.
2 Befarisia bényīn nɛ̂, dɔ́ɔ béláŋgɛɛ́ Yesuɛ bán, “Nɔnéʼ, ábōŋ bembapɛɛ bébɛle dyam áde mbéndé éebagɛɛ́ kunze abɛl á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte.”
2 Naatu ofafar bai’obaibiyenayah hi’itih basit Jesu hi’u, “A bai’ufununayah ku’itih, abis tisisinaf i ata ofafar te’a’a’stu’utu’ub, anayabin boun i Baiyarir ana veya.
3 Dɔ́ɔ Yesuɛ átimtanné bɔ́ aá, “Nɛ́dē nyéēlááʼɛ́ mbêd á kálag e Dyǒb dyam áde kə̂ŋ Dabidɛ âmbɛnlé áde nzaa ékóbé mɔ́ ne ábē bad-ɛ?
3 — ausente —
4 Éténlédé nɛ́n bán, ansɔ́l á Ndáb-e-Dyǒb mɔ́ ne bad ábe bénwoón mɔ́, bédyɛ́ eʼwɛle ábe éʼbédé ndɛ e Dyǒb, ábe echɛd mbéndé eébagɛɛ́ mod ké nhɔ́g kunze âdyɛ́. Ké bad ábe bénwoón mɔ́ bénkêntə́ŋgɛ́nné adyɛ́. Beprisɛ běnpɛn bɔ́ɔ béntə̄ŋgɛ̄n adyɛ́.
4 — ausente —
5 Káa nyéēlááʼɛ́ á mbéndé eche Mosɛɛ nɛ́n bán, mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte tɛ́ɛ́, beprisɛ bé Ndáb-e-Dyǒb békwag mbéndé e mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte áyə̄le nsɔ́n ḿme bébɛlɛɛ́ boŋ ké nɛ̂, nɛ̂ déesaá mbéb áʼsō éʼ Dyǒb-ɛ?
5 Naatu Moses ana ofafar ta kwaiyab kwa’itin? Baiyarir ana veya firis terun Tafaror Bar teyayabuna men ofafar te’a’astu’ub? En.
6 Nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ dyam ádé hɛ́n bɔɔb áde ádé etógnɛ́n tómaa Ndáb-e-Dyǒb.
6 Baise boun i a tur ao’owen, sawar gagamin anababatun i na tit, men iti Tafaror Bar na’atube’emih.
7 Éténlédé ngáne Dyǒb áhɔ́bé aá ‘Chǒm éche ńhɛdnɛɛ́ bad édíi nlém ń ngɔl saké abɛ dé mendɛ.’ Nzé nyênkoŋ ábɛ́n eʼyale asôŋtɛn né nyéēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ nyéchəgé bad bán, bédé bebɛl bé mbéb áde béebɛlɛɛ́ mbéb.
7 Buk Atamaninamaim i iti na’atube eo, ‘Kabeber i akokok men sibor.’ Kwa iti sawar yabin anababatun kwatasoso’ob na’at sabuw gewasih boro men kwatakusairih.
8 Nyébíi-ɔɔ́ nɛ́n bán Mwǎn-a-Moonyoŋ awóó nkamlɛn kə́ə́ŋne ámīn e mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte.”
8 Anayabin Orot Natun i Baiyarir Tamah anababatun.”
9 Ámbīd e póndé, Yesuɛ anhidé hɛ̂, ákɛ asɔ́l á ndáb e mekáne.
9 Jesu nati efan itumar na hai Kou’ay Bar ta wananwanan run,
10 Mod abédé áhed awě ekáá éwédé. Bad behɔ́g ábe béhɛ́déʼáá Yesuɛ awusé akóbɛn, bênsɛdéd mɔ́ bánken, “Echɛd mbéndé ebagé kunze âdid mod bwâm á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte-yɛ?”
10 orot ta uman murubin ma’ama’amaim, naatu sabuw afa nati’imaim hima’am i ef hinunuwet Jesu gamin uwin isan, imih Jesu hibatiy hio, “It ata ofafaramaim Baiyarir ana veya orot babin boro taniyawas ai en?”
11 Dɔ́ɔ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Nyé ahéé ḿmē mpɔm ḿ mbód mɛ́hūnnē á echóg-te á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte boŋ eékag mɔ́ ahúd?
11 Baise Jesu iyafutih eo, “Bo o orot ta a sheep Baiyarir ana veya hub tare’er, boro itatain tayen o itihamiy ta’in tamorob?
12 Nzé nyêhɛle-sɛ nyébɛl nɛ̂ ne mbód ngɛ̂n, tɔ́gtɛ́nnē moonyoŋ awě adé etógnɛ́n tómaa mbód. Né-ɔɔ́, mbéndé eésaá nɛ́n bán mod eébɛ̄lē bwâm á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte.”
12 Orot ana yawas i ra’at kwanekwan men for na’atube’emih. Isan imih Baiyarir ana veya orot babin tanabibais i men tasisinaf kakaf ofafar ta’a’astu’ubimih.”
13 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ ane mod awě ekáá énwɛ̄ɛ̄ aá, “Sálé ekáá áte.” Asále áde ane mod ásánlé ekáá áte, ekáá êndyɛɛ́ mɔ́ bwâm ámpē nɛ́ɛ échíníí.
13 Imaibo orot uman murubin isan eo, “Uma ku’otofair a’itin.” Naatu orot uman otofair naatu uman igewasin uman rounane na’atube matar.
14 Áde nɛ́n ábɛ́nlédé, Befarisia bémbīd á ndáb e mekáne, bébootéd Yesuɛ ahəge, âwúu mɔ́.
14 Basit Pharisee Jesu hihamiy hitit ufun, rabin morob isan hiyakitifuw.
15 Yesuɛ ambíí aá béhəgke mɔ́. Nɛ̂ dêmbɛ̌l anhidé ádê abwɔ́g á hǒm. Áde áhídté, ndun e mod enhíd mɔ́, anchoód-tɛ bad bé nkole bésyə̄ə̄l.
15 Jesu rabinamih hiyayanuw tur nowar naatu efan nati ihamiy sa’ab in, sabuw rou’ay gagamin na’in hi’itin hi’ufunun bairi hinan, iyabowat hisawow hinan etei iyawasih.
16 Boŋ ansím bɔ́ etúu áte aá béēlāŋgē bad nyaa e mod eche mɔ́díí.
16 Naatu eo fafarih eo, “Sabuw afa hai tur men kwana’owenamih.
17 Ambɛl nɛ́n âlóned eʼyale ábe Dyǒb dénlōmɛ̄nnē nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa aá,
17 Iti i abisa dinab orot Isaiah ana bukamaim kikirum na iturobe.
18 “Nyénɔneʼ, awêm mbəledɛ nɛ́n awě ḿpwɛ́dé,
18 ‘Iti orot i ayu isau bowamih arubin,
19 Éebɛlɛ́ɛ́ nswaŋ ne bad, éetɔgé-ʼaá.
19 I boro men nagam naatu boro men fanan aumetawat niwow;
20 Éekɔ́gédté ngɛn echě enɔ̌gké, éedíméd-taá etrúkáŋ éche éhɛde adím.
20 Sawasaw ririmih hikimow tere’er boro men na’abar faifiyen,
21 Á dǐn ádē dɔ́ɔ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bɛ́summé nlém.”
21 Naatu sabuw etei hai not hai baitumatum i biyanamaim hinayai.’”
22 Dɔ́ɔ bépɛ́ɛ́né mod wɛ́ɛ Yesuɛ, awě ankwɛ̌ ndím, ákwɛ̄-ʼɛ ebóbé áyə̄le edəə́dəŋ é mbéb émbɛ̄ mɔ́ áte. Yesuɛ anchoód mɔ́. Ambootéd anyínɛn, áhɔ̄bē-ʼɛ akan.
22 Imaibo sabuw afa orot ta matan fim naatu demon awan gugin toun bububur ma’am hibai hina Jesu biyan hitit iyawas naatu misir tur eo naatu matan igewasin nuw.
23 Áde bad bésyə̄ə̄l bényíné nɛ̂, yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte bwâmbwam. Běn ne běn bêmbootéd ahɔ́b nɛ́n bán, “Éhɛle-sɛ ébɛ́ né anɛ́n mod adíi mwǎn a mbyaa ḿme Dabidɛ awě bésinɛɛ́-yōō?”
23 Sabuw rau’ay gagamin na’in Jesu abisa iwa’an hi’i’itin hai hikasiy ra’at hio, “Iti orotom David uwan ta?”
24 Boŋ áde Befarisia béwógé nɛ̂, bénhɔ̄b bán, “Saá ngíne eche Bɛlzɛbulɛ awě akamlan eʼdəə́dəŋ bé mbéb chɔ́ɔ ábɛnlaadté âbíded bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte-yɛ?”
24 Baise Pharisees hinonowar hio, “Iti orot demon enununih, anayabin demon hai ukwarin wabin Beelzebul fair itin, nati esisinaf.”
25 Yesuɛ ambíí ḿmāb mewêmtɛn, né-ɔɔ́, anláá bɔ́ aá, “Aloŋ ké ahéé áde ákábné áte, boŋ nchemtɛn méesɛ̌, dɛ́bēb. Dyad ké áhéé-ʼɛ, kéʼɛ abum á ndáb áde ákábné áte, boŋ nchemtɛn-nɛ méesɛ̌, déētyēēmɛ̄ɛ̄.
25 Jesu abisa hinotanot so’ob, naatu uwih eo, “Tafaram ta’imon hinakusib rou’ab namatar hinabiyow boro men manin hiniyowamih, naatu bar meraramaim o ain uf rara’amaim hinakusib hinabiyow hai ma boro hini’afiy.
26 Né-ɔɔ́, nzé Satanɛ awanne Satanɛ, né awanne eche yə̌l. Chán-nɔ̄ ḿmē nkamlɛn mɛ́hɛnlé atyéem?
26 Imih Demon Ana Aiwob wanawananamaim hinakusib taiyuwih hinabiyow, i ana aiwob wanawanan ana fair boro naririm.
27 Nzé ngíne eche Bɛlzɛbulɛ chɔ́ɔ ḿbɛnladté âbíded bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte, né ngíne eche nzɛ́ɛ́-ʼɔ̄ ábɛ̄n bad ábe bébídte eʼdəə́dəŋ bé mbéb bébɛnladté? Běn bɔ́ɔ bɛ́kwid nyé nkáá.
27 Naatu kwa i ayu Beelzebul fair baitu demon nunih kwarouw kwa’o. Bo kwa a bai’ufununayah i yait ana fairamaim demon tenununih? Isan imih kwa taiyuw abai’ufununayah hai sinafumaim ebi’obaiyi God ana baibatiyen i wan kwamara’at.
28 Boŋ ngáne édíí nɛ́n bán ngíne e Edəə́dəŋ é Dyǒb chɔ́ɔ ḿbɛnladté âbíded bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte, nɛ̂ álûmte nɛ́n bán nkamlɛn ń Dyǒb ḿpédé átîntê echɛ̂n.
28 Baise ayu i God Anunin Kakafiyin ana fairamaim demon anununih, imih nati ebi’obaiyit mar ana aiwob i na tit kwa wanawananamaim.
29 “Mod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ asɔ́l á ndáb e mod a ngíne se ádūm ábē bwěm ésebán asébpé mɔ́ ahaŋ. Amaa-ʼáa mɔ́ ahaŋ boŋ atéd ábē bwěm éʼsyə̄ə̄l.
29 “Orot fairin ana bar boro men asir hinarun ana sawar hinabainomih, baise wantoro’ot orot hinab hinafatum nabat, imaibo ana sawar hinabainuw.
30 “Kénzɛ́ɛ́ awě éesɛ̌ ne mɛ, né atə̂ŋgan mɛ. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě eewóŋgán mɛ âlad, né apáa páán.
30 “Orot yait ayu airi men abita’imon i ayu au wosai, naatu orot yait men ayu ibaisu airi bobaituw abigenamih, nati orot i wasgeyayan.
31 Né-ɔɔ́, nlâŋge nyé mɛɛ́, Dyǒb dɛ́lagsɛ́n bad mbéb ké ńhéé ḿme bébɛ́lé ne nzyə́ŋ ké ehéé eche bésyə́ə́ Dyǒb. Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́bé eʼbébtéd éʼ mekan tə̂ŋgɛne Edəə́dəŋ éche Ésáá éekudté alagsɛn.
31 Ana’an nati isan imih a tur ao’owen, bowabow kakafih ta ta naatu bai’ib tur ta ta God boro nanotawiyen, baise orot yait Anun Kakafiyin ni’ib isan tur kakafin na’o, i ana bowabow kakafih boro men nanotawiyimih.
32 Dyǒb dɛ́lagsɛ́n kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́bé eyale é mbéb tə̂ŋgɛne Mwǎn-a-Moonyoŋ, boŋ déelagsɛ́nné kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́bé eyale é mbéb tə̂ŋgɛne Edəə́dəŋ éche Ésáá, ken bɔɔb kéʼɛ á póndé echě ehúɛʼ.
32 Naatu orot yait Orot Natun isan tur kakafin na’o nabigigim boro ana bowabow kakafin nanotawiyen, baise orot yait God Anun Kakafiyin isan na’o nabi’iyab, i boro tafaramamaim men nanotawiy na’atube maramaim.
33 “Nzé epum éʼ bwɛl ébóó, né bwɛl ábe éʼchyáá échê epum bɔ́mpē éʼbóó. Nzé epum é bwɛl ébébé, né bwɛl ábe éʼchyáá échê epum bɔ́mpē éʼbébé. Áyə̄le á epum dɔ́ɔ béchemɛɛ́ bwɛl.
33 “A ai inakaif gewas boro ro’on gewasin inab, a ai men inakaif gewas ro’on boro kakafin inab, anayabin ai i boro ro’onamaim ina’inan.
34 Píí e nyə̌ chɛ́n! Chán nyéhɛlɛɛ́-sɛ nyêhɔ́b mekan mé bwâm, áde nyé běn nyédíí mbéb? Mam ḿme ńlóné mod á nlém-tê, mɔ́-ʼaá mébíde mɔ́ á nsəl.
34 Kwa i tuwamorob foufuh, dogor wanawanan kakafin ema’am boro mi’itube tur gewasih kwana’o. Anayabin abisa dogor wanawanan ema’am i awamaim etitit.
35 Mod a bwâm abɛle bwâm áyə̄le éʼbídé mɔ́ á nlém-tê wɛ́ɛ bwâm éʼkóŋnédé. Mod a mbéb-pɛ abɛle mbéb áyə̄le ḿbídé mɔ́ á nlém-tê wɛ́ɛ mbéb ńkóŋnédé.
35 Orot gewasin ana bar wanawanan sawar gewasih ya ti’inu’in boro nabow naya taiten, naatu orot kakafin ana bar wanawanan sawar kakafih ya ti’inu’in boro naya taiten.
36 Nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, á mbwɛ ḿme Dyǒb dɛ́kāādtē bad bé nkǒŋsé, mod tɛ́ɛ́ ǎbɛ̌ nzɔm echě enkə̌ŋ boŋ ahɔ́b ekúkú é eyale tɛ́ɛ́ échě ámbīdēdtē á nsəl.
36 Imih a tur ao’owen, baibatebat ana maramaim sabuw etei awahimaim tur abisa hi’o boro God ana tur hina’owen aisim nati tur hi’o.
37 Né-ɔɔ́, kéchéé éche wénhɔ̄bpē chɔ́ɔ ékə̌ŋ boŋ ésūū nzɔm káa ékwɛ nkáá.”
37 Naatu o taiyuw a tur io’omaim God boro nibatiyi, naatu o taiyuw a turamaim boro naorereb o i gewas o kakaf.”
38 Dɔ́ɔ doŋge dé bemeléede bé mbéndé ne Befarisia bélâŋgɛɛ́ Yesuɛ nɛ́n bán “A-meléed, sêhɛde nɛ́n bán élúmed sé eʼchemléd ábe éʼlûmte nɛ́n bán echoŋ ngíne ehúú ne Dyǒb.”
38 Imaibo Pharisee naatu Ofafar bai’obaiyenayah afa himisir hi’o, “Bai’obaiyenayan, aki akokok ina’inan ta iniwa’an ana’itin.”
39 Yesuɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Échɛ́n ebébtéd é nyoŋgɛl, nyéēhɛ̄dɛ̄ɛ̄ Dyǒb awógɛn, nyêhɛde-ʼɛ eʼchemléd bé menyáké! Boŋ nyéekudté nzése eʼchemléd bé menyáké ábe nkal éʼdəə́dəŋ Jonaa.
39 Baise Jesu iyafut eo, “Kwa iti mar boun nan ana sabuw a fanasair ra’at, ina’inan itinamih kwa’o. Baise ina’inan boro men ta kwana’itinamih, ina’inan ta’imon nati dinab orot Jonah biyanamaim kwa’itinika.
40 Jonaa ambɛ́ eʼpun éʼláán á abum á súu e mbáá-tê. Melemlem dɔ́ɔ Mwǎn-a-Moonyoŋ ábɛ̄ɛ̄ á ndɔɔb-sɛ́ eʼpun éʼláán.
40 Jonah siy gagamin tonan yan wanawanan in fai tounu auyit tounu na’atube, Orot Natun boro fai tounu auyit tounu me wanawanan na’in.
41 Á mbwɛ mé nkáásé, bad bé Ninivɛ bɛ́nyemé á soŋ-tê nchoo ne enɛ́n nyoŋgɛl e bad. Bɛ́tyēēm mbóŋ echě ěkwīd enɛ́n nyoŋgɛl e bad nkáá, áyə̄le áde Jonaa ákánléʼáá bad bé Ninivɛ eyale é Dyǒb, bêntɛdé abɛl dé mbéb. Boŋ mod adé hɛ́n bɔɔb awě atómé Jonaa, boŋ nyéewóglánné mɔ́.
41 Jonah binan Nineveh sabuw hinonowar ufunamaim hai bowabow kakafih hisisinaf etei hihamiyen, imih baibatebat ana veya boro hinamisir kwa kwabiwa’an kakaf isan boro hina’uwi, anayabin binan iti boun abit i men marasika Jonah bibinan na’atube’emih!
42 Á mbwɛ mé nkáásé, mmwaád awě akamlánnáá aloŋ á Sɛba, ǎnyemé á soŋ-tê, nchoo ne nyoŋgɛl e bad béʼ chii, ǎtyēēm mbóŋ echě ěkwid bɔ́ nkáá. Bɛ́kwɛ̌ nkáá áyə̄le áde Solomonɛ áyə́gtéʼáá, ane mmwaád ambíd se nchabnede wɛ́ɛ nkǒŋsé ńsógé âhyɛ dé awóglɛn mam mé debyɛ́ɛ́ ḿme Solomonɛ áyə́gtéʼáá. Boŋ chii nɛ́n mod adé hɛ́n awě atómé Solomonɛ.”
42 Na’atube tafaram Sheba hai aiwob babin Solomon ana binan gewasin nowaramih ana tafaram ef yok na’in ihamiy na tur nowar, imih baibatebat ana veya boro namisir, kwabiwa’an kakaf isan na’uwi, anayabin Solomon bibinan i men boun ayu abibinan na’atube’emih!
43 Yesuɛ ambád ahɔ́b aá, “Nzé edəə́dəŋ é mbéb ébídé mod áte, ébɛlé ébwāgē á ehyáŋge âhɛd abwɔ́g áde ékɔ̂mmɛɛ́ áte. Nzé éekude,
43 “Demon kakafin orot biyanamaim ema’am tenun etit i boro watu owararinamaim ma baiyarir isan ana efan nanuwet, naatu efan men natitita’ur na’at,
44 ébɛlé éhɔ́b aá, ‘Mɛ̌tǐm ámbīd á ndáb eche mémbīdtē áte.’ Apɛ áde épagké ébɛlé étán nɛ́ɛ chǒmchǒm éesaá á ndáb-te, nɛ́ɛ ndáb ésáá áte ne nɛ́ɛ bénábpé-ʼɛ chɔ́ áte.
44 i boro na’o, ‘Ayu boro anamatabir maiye au ubar anan.’ Naatu namatabir nan ana bar natitit, ana bar wanawanan i owararin naatu hirereb hiyabuna inu’in boro na’itin.
45 Hɛ́ɛ ékagké bɔɔb, ékɛ épɛ̄ɛ̄n eʼdəə́dəŋ bé mbéb bémpēe saámbé ábe éʼdé ebébtéd tómaa mwěn, boŋ éʼhyɛ éʼsɔ́l ane mod áte, éʼbwóg-kɛ eʼdii áhed. Enɛ póndé, ane mod abâg ebébtéd tómaa ngáne ánsēbɛ̄ɛ̄ abɛ́. Né-ɔɔ́, nɛ̂ dɔ́ɔ ébɛnlédté ne nyoŋgɛl e ebébtéd eʼchii.”
45 Imaibo boro namatabir maiye demon kakafih anababatun etei seven nanawiyih bairi hinan nati bar hinasusuw hinama. Naatu nati orot i boro na’af narauwabon men marasika ma’am na’atube’emih. Imih iti sabuw boun hima kakafih tesisinaf boro isah na’atube namatar.”
46 Áde Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bad ḿmɛ́n mekan, nyaá ne Yesuɛ baányaŋ bêmpɛ̌ bétyéém á ebwɔ́g-te. Béhɛ́déʼáá Yesuɛ âbɛl boŋ bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ békal.
46 Jesu eo, sabuw hima hinonowar ana tur baisawarina’e, hinah taitin hina hitit ufun hibat hi’o, “Aki akokok Jesu bairi ana’o.”
47 Hɛ̂ dɔ́ɔ mod nhɔ́g álâŋgɛɛ́ Yesuɛ aá nyaá ne baányaŋ bépédé, bésine mɔ́ ebwɔ́g-te, âkalɛn mɔ́.
47 Basit orot ta run Jesu iu, “Hinat taiti hina ufun tebatabat, tekokok bairi kwana’o.”
48 Hɛ́ɛ átímtɛ́né ane mod aá, “Nzɛ́ɛ́ adé echěm nyaŋ, benzɛ́ɛ́-ʼɛ bédé bǎnned?”
48 Jesu orot iya’afut eo, “Ayu hinai naatu taitu anababatun ana’o inanowar.”
49 Hɛ̂ dɔ́ɔ Yesuɛ ányíitanné ábē bembapɛɛ ekáá boŋ áhɔ̄bē aá, “Echěm nyaŋ ne bǎnned bɔ́ɔ bɛ́n!
49 Imaibo ana bai’ufununayah isah uman fufunih eo, “Ayu hinai naatu taitu i iti tema’am ku’itih.
50 Kénzɛ́ɛ́ awě abɛle mam ḿme awêm Titɛ́ɛ awě adé ámīn áhɛdɛɛ́ adíi mwǎnned abɛ́-ʼɛ echěm nyaŋ.”
50 Orot yait ayu Tamai maramaim eo na’atube fanan bai esisinaf i ayu taiu, ayu rubu naatu ayu hinai.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.