Lucas 8
Kitabu ka Kanu (BSP) vs NAA
1 Ntɛ tɛyɛfɛ dənda mɔ, kɔ Yesu ende pəckɔt sədare səpɔŋ kɔ səfɛt sa dɔtɔf fəp, pəckawandi pəcdəŋk Kibaru Kətɔt ka dɛbɛ da Kanu. Ŋasol kɔ Asom ɔn wəco kɔ mɛrəŋ,
1 Aconteceu, depois disso, que Jesus andava de cidade em cidade e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do Reino de Deus. Iam com ele os doze discípulos,
2 kəbɛrɛnɛ ka aran alɔma aŋɛ ɛnataməs docu da dis kɔ da yɔŋk yɛlɛc mɔ: Mari wəkɔ ancwe «Wəka Makdala» mɔ, nwɛ anabɛləs yɔŋk yɛlɛc camət-mɛrəŋ mɔ,
2 e também algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual saíram sete demônios;
3 Yohanna (wəran ka Cusa, wəlompəs ka mes ma kəlɔ disrɛ ka Herodu), Susan kɔ aran alarəm alɔma aŋɛ ŋancwurɛ daka daŋan kəmar ka Yesu kɔ Asom ɔn mɔ.
3 Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes; Suzana e muitas outras, as quais, com os seus bens, ajudavam Jesus e os seus discípulos.
4 Kɔ kənay ka afum alarəm ayɛfɛ sədare səlɔma ŋamɛpənɛ kɔ. Kɔ Yesu oloku totubcɛnɛ ntɛ:
4 Quando uma grande multidão se reuniu e pessoas de todas as cidades vieram até Jesus, ele disse por parábola:
5 «Ntɛ wəbɔf owur kəkɔgbal defet dɔn mɔ, eyi kəgbal defet kɔ mɛŋgbɛn mɔlɔma mɛntɛmpɛnɛ dɔpɔ. Afum ŋacnas-nas mi, kɔ bɛmp yender yɔsɔm mi.
5 — Um semeador saiu a semear. E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Kɔ mɛŋgbɛn mɔlɔma mɛntɛmpɛnɛ antɔf ŋa masar kəroŋ. Ntɛ mompoŋ mɔ, kɔ mowos, bawo mɛnasɔtɔ fɛ pədəm.
6 Outra parte caiu sobre a pedra e, tendo crescido, secou por falta de umidade.
7 Kɔ mɛŋgbɛn mɔlɔma mɛntɛmpɛnɛ dəbɛŋk, kɔ bɛŋk yompoŋ kɔ mɛŋgbɛn mamɔkɔ, kɔ yendi mi.
7 Outra caiu no meio dos espinhos; e os espinhos, ao crescerem com ela, a sufocaram.
8 Kɔ mɛŋgbɛn mɔlɔma mɛntɛmpɛnɛ antɔf ŋɔtɔt kəroŋ. Ntɛ mamɔkɔ mompoŋ mɔ, kɔ yoŋkoməs, kɔ popoŋ mpɛ o mpɛ poŋkom mɛŋgbɛn tasar tin (100).» Yesu oncloku toloku tatɔkɔ, pəcgbəŋɛ: «Məna nwɛ məŋyɔ ləŋəs yenenɛ mɔ, məne ti!»
8 Outra, enfim, caiu em boa terra; cresceu e produziu a cem por um. Dizendo isto, Jesus clamou:
9 Kɔ acɛpsɛ Yesu darəŋ ŋayif kɔ ntɛ totubcɛnɛ tatɔkɔ toloku mɔ.
9 Então os discípulos de Jesus lhe perguntaram o que significava essa parábola.
10 K'oluksɛ ŋa: «Nəna ŋɔ Kanu kəsɔŋɛ kəcərɛ kance kəgbɔpnɛ ka dɛbɛ dɔn, mba kɔ akɔ dəmotubcɛnɛ aloku ŋa ki, ti tɔsɔŋɛ ntɛ:
10 Jesus respondeu:
11 «Tedisrɛ ta totubcɛnɛ tantɛ tɛntɛ: Defet, Toloku ta Kanu tɔ.
11 — Este é o significado da parábola: a semente é a palavra de Deus.
12 Mɛŋgbɛn mmɛ mɛntɛmpɛnɛ dɔpɔ dacɔ mɔ, mi mɔyɔnɛ afum aŋɛ ŋaŋne mɔ, Ŋɔŋk Ŋɛlɛc ŋeder ŋeliŋ ŋa dəbəkəc Toloku ta Kanu tɔkɔ ɛnane mɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ payaməsər ŋa kəlaŋ nkɛ kəntam kəyac ŋa mɔ.
12 Os que estão à beira do caminho são os que a ouviram; depois vem o diabo e tira-lhes a palavra do coração, para não acontecer que, crendo, sejam salvos.
13 Mɛŋgbɛn mɔkɔ meyi kəfo ka masar mɔ, mɔyɔnɛ afum aŋɛ ŋanckɔnane Toloku ta Kanu, pəbɔt ŋa mɔ. Mba ŋayɔ fɛ ncɔnc, ŋalaŋ tɛm tɔlɔma, kɔ tɛm teyeŋki tender ŋa-ɛ, ŋasak ti few.
13 Os que estão sobre a pedra são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria. Estes não têm raiz, creem apenas por algum tempo e, na hora da provação, se desviam.
14 Mɛŋgbɛn mmɛ mɛntɛmpɛnɛ dəbɛŋk mɔ, mi mɔyɔnɛ afum aŋɛ ŋancəŋkəl Toloku ta Kanu, kɔ ŋalasərnɛ mes mɔpɔŋ mmɛ mendi toloku tatɔkɔ mɔ: Mɛcɛm-cɛmnɛ mɛlarəm, kəsɔtɔ ka daka kɔ mɛfaŋ mobotu ma doru, mɔfɔsɔŋɛ ti kəkom yokom yololu.
14 A parte que caiu entre espinhos, estes são os que ouviram e, no decorrer dos dias, foram sufocados com as preocupações, as riquezas e os prazeres desta vida; os seus frutos não chegam a amadurecer.
15 Mɛŋgbɛn mmɛ meyi antɔf ŋɔtɔt mɔ, afum ŋɔ aŋɛ ŋancəŋkəlɛ Toloku abəkəc ŋɔtɔt ŋosoku, ŋamɛŋkərnɛ ti, ŋacəmɛ ti darəŋ mɔ, ŋa ŋaŋsɔŋ yokom yɔtɔt.»
15 A parte que caiu na terra boa, estes são os que, tendo ouvido de bom e reto coração, retêm a palavra; estes frutificam com perseverança.
16 «Nwɛ o nwɛ ɔfɔmot lamp a pəgbəpər di kəfala, ɔfɔsɔbɛrsɛnɛ di kəfənc dəntɔf, mba ɛndɛt di kədɛt dəm, ntɛ tɔŋsɔŋɛ aŋɛ ŋambɛrɛ dəkəlɔ mɔ, ŋanəŋknɛ pəwaŋkəra.
16 — Ninguém, depois de acender uma lamparina, a cobre com um vaso ou a põe debaixo de uma cama; pelo contrário, coloca-a num lugar em que ilumina bem, a fim de que os que entram vejam a luz.
17 Paka mpɛ o mpɛ pɔŋgbɔpnɛ mɔ, andetam pi kənəŋk. Tes ntɛ o ntɛ aŋmɛŋk mɔ, andetam ti kəcərɛ, towur tɔyɔ afum waŋkəra.
17 Não há nada oculto que não venha a ser manifesto, nem escondido que não venha a ser conhecido e revelado.
18 Nəkɛmbərnɛ tɔkɔ nəncəŋkəl mɔ, bawo andekɔbɛrɛnɛ wəkɔ ɔyɔ mɔ, pabelər wəkɔ ɔntɔyɔ mɔ ali pɔkɔ ɛŋgbɛkər amera kəyɔnɛ pɔn mɔ.»
18 Portanto, vejam como vocês ouvem. Porque ao que tiver, mais será dado; e ao que não tiver, até aquilo que julga ter lhe será tirado.
19 Kɔ iya ka Yesu kɔ awɛnc ɔn ŋander ŋabəp kɔ, mba ŋanctam fɛ kəlɔtərnɛ kɔ ntɛ afum ŋala mɔ.
19 A mãe e os irmãos de Jesus chegaram até onde ele estava, mas não podiam aproximar-se por causa da multidão.
20 K'aŋkɔ paloku Yesu: «Iya kam kɔ awɛnc əm aŋa ŋancəmɛ nde dabaŋka, məna ŋafaŋ kənəŋk.»
20 E lhe comunicaram: — A sua mãe e os seus irmãos estão lá fora e querem vê-lo.
21 Kɔ Yesu oloku: «Iya kem k'awɛnc im aŋa, ŋayɔnɛ aŋɛ ŋancəŋkəl toloku ta Kanu ŋacəmɛ sɔ ti darəŋ mɔ.»
21 Jesus, porém, lhes respondeu:
22 Dɔsɔk dɔlɔma kɔ Yesu ɛmbɛkɛ debil kɔ acɛpsɛ ɔn darəŋ. K'oloku ŋa: «Pacali ntende kəba mokuru.» Kɔ ŋayekti abɛla kəkɔ.
22 Aconteceu que, num daqueles dias, Jesus entrou num barco em companhia dos seus discípulos e lhes disse: E partiram.
23 Ŋayi kəcali, kɔ Yesu endirərnɛ. Kɔ afef ŋɔpɔŋ ŋɛyɛfɛ kəwur dəkəba kɔ abil ŋɛfaŋ kəkalɛ, kɔ ŋayi dəpəwɛy-wɛy.
23 Enquanto navegavam, ele adormeceu. E sobreveio uma tempestade de vento no lago, e eles corriam perigo.
24 Kɔ acɛpsɛ ɔn darəŋ ŋander ŋatimi kɔ, ŋackulɛ-kulɛ: «Wətəksɛ! Wətəksɛ! Kəfi kɔ sənder!» Ntɛ entimɛ mɔ, k'ɛyɛfɛ kəgbəŋ-gbəŋər afef kɔ yam yɔpɔŋ yɔkɔ yɛnayɛfɛ mɔ, kɔ yɛsak few. Kɔ pəyɔ yeŋ, ali tes ancne fɛ sɔ.
24 Chegando-se a Jesus, os discípulos o despertaram, dizendo: — Mestre, Mestre, estamos perecendo! Levantando-se, Jesus repreendeu o vento e a fúria da água. Tudo cessou e ficou bem calmo.
25 Kɔ Yesu eyif ŋa: «Deke kəlaŋ konu kəyi-ɛ?» Ntɛ ŋanesɛ a kɔ cusu cəwos ŋa mɔ, kɔ ŋayifɛnɛ aŋɛ kɔ akɔ: «An'ɔfɔ wəkawɛ? Wəkawɛ ɛŋgbəŋ-gbəŋər ali afef kɔ yam, yɛcəmɛ sɔ tɛfaŋ tɔn darəŋ mɔ!»
25 Então Jesus lhes perguntou: Eles, possuídos de temor e admiração, diziam uns aos outros: — Quem é este que até manda nos ventos e nas ondas, e lhe obedecem?
26 Yesu kɔ acɛpsɛ ɔn ŋaŋkɔ mokuru nde kulum ka Kerasa, nde pəntɛfərɛnɛ kɔ atɔf ŋa Kalile mɔ.
26 Então rumaram para a terra dos gerasenos, que fica de frente para a Galileia.
27 Ntɛ Yesu owur debil mɔ, kɔ fum wəlɔma wəka dare dadɔkɔ ender pəcəmɛ kɔ fɔr kiriŋ, nkɔn yɔŋk yɛlɛc yɛlarəm yɛnayi mɔ. Kəyɛfɛ ntɛ pənawon mɔ, ɛncbɛrnɛ fɛ duma, ɛnayi fɛ dəkəlɔ, mɛnɛ pəyi nde cufu dacɔ.
27 Logo que Jesus desembarcou, veio da cidade ao seu encontro um homem possuído de demônios que, havia muito, não se vestia, nem habitava em casa alguma, porém vivia nos túmulos.
28 Ntɛ fum nwɛ ɛnəŋk Yesu mɔ, kɔ ŋɔŋk ŋɛlɛc ŋɔsɔŋɛ kɔ kəkulɛ-kulɛ pəpɔŋ, k'ɛntɛmpɛnɛ Yesu wɛcək dəntɔf, k'oloku pəpɔŋ: «T'ake tɔ məmbɛrɛnɛ mes mem-ɛ, Yesu Wan ka Kanu nkɛ kəyi darenc mɔ? Ilɛtsɛn'am ta mətɔrəs im!»
28 Quando ele viu Jesus, prostrou-se diante dele, dizendo com voz forte: — O que você quer comigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Peço-lhe que não me atormente.
29 Fum wəkakɔ ɛnaloku ti bawo Yesu oncloku ŋɔŋk ŋɛlɛc nŋɛ ŋɛnabɛrɛ fum wəkakɔ dəris pəwon mɔ kəwur. Cɔkɔ-cɔkɔ, anckotərɛnɛ fum wəkawɛ gbekce dəwɛcək kɔ afɛc ŋɔpɔŋ, mba onccopu yi, ŋɔŋk ŋɛlɛc ŋosolɛ kɔ ŋekekərɛ nde dətɛgbərɛ.
29 Porque Jesus havia ordenado ao espírito imundo que saísse do homem, pois muitas vezes se havia apoderado dele. E, embora procurassem conservá-lo preso com cadeias e correntes, despedaçava tudo e era impelido pelo demônio para o deserto.
30 Kɔ Yesu eyif kɔ: «Cəke cɔ aŋw'am-ɛ?» Kɔ fum nwɛ oloku Yesu: «Ina aŋwe ‹Kənay›.» K'oloku ti bawo yɔŋk yɛlɛc yɛlarəm yɛnacəmɛ kɔ darəŋ.
30 Jesus perguntou a ele: Ele respondeu: — Legião. Isto porque muitos demônios tinham entrado nele.
31 Kɔ yɔŋk yɛlɛc nyɛ yɛlɛtsɛnɛ Yesu kəsak yi, ta pəsɔŋɛ yi kəwur yɔkɔ dəpəŋal-ŋal.
31 Estes pediram a Jesus que não os mandasse para o abismo.
32 Awa, ŋanabɔlɛnɛ fɛ sɔp yɛlarəm nyɛ yɔncsɔmət dəndo tɔrɔ kəroŋ mɔ. Kɔ yɔŋk yɛlɛc yɛlɛtsɛnɛ Yesu kəce yi yɛbɛrɛ dəsɔp nyɛ, kɔ Yesu owosɛnɛ yi.
32 Ora, uma grande manada de porcos estava pastando ali no monte. E os demônios pediram a Jesus que os deixasse entrar naqueles porcos. E Jesus o permitiu.
33 Kɔ yɔŋk yɛlɛc yowur dəfum, kɔ yɔŋkɔ yɛmbɛrɛ dəsɔp. Kɔ sɔp nyɛ fəp yontor kəyɛfɛ dətɔrɔ, kɔ yɔŋkɔ yotor dəkəba, kɔ yɛŋgbətsɛ, kɔ yefis-fis fəp.
33 Tendo os demônios saído do homem, entraram nos porcos, e a manada precipitou-se despenhadeiro abaixo, para dentro do lago, e se afogou.
34 Ntɛ akɛk sɔp aŋɛ ŋanəŋk ti mɔ, kɔ ŋayɛksɛ kɔ ŋaŋkɔ ŋasamsərɛnɛ toloku tatɔkɔ dare kɔ aka sədare səkəsək.
34 Vendo o que tinha acontecido, os que tratavam dos porcos fugiram e foram anunciá-lo na cidade e pelos campos.
35 Kɔ afum ŋander kəmɔmən tɔkɔ tɛnacepər di mɔ. Kɔ ŋander nnɔ Yesu eyi mɔ, kɔ ŋambəp fum wəkɔ yɔŋk yɛlɛc yɛnawur dəris mɔ, pəsəkəp pəndɛ Yesu dəntɔf, kɔ amera ŋɔn fəp, afum aŋɛ ŋanader kəmɔmən mɔ ŋanesɛ.
35 Então o povo saiu para ver o que tinha acontecido. Aproximando-se de Jesus, encontraram o homem de quem tinham saído os demônios, vestido, em perfeito juízo, sentado aos pés de Jesus; e temeram.
36 Afum akɔ ŋananəŋk tɔkɔ tɛnacepər mɔ, ŋalɔmər akɔ ŋanader kəmɔmən tɔkɔ anayac kɔ mɔ.
36 E algumas pessoas que tinham presenciado os fatos contaram-lhes também como o endemoniado tinha sido salvo.
37 Kɔ afum a atɔf ŋa Kerasa fəp ŋalɛtsɛnɛ Yesu a pəyɛfɛ ndaraŋan pəkɔ, bawo ŋananaŋkanɛ kənesɛ. Kɔ Yesu ɛmbɛrɛ debil, k'olukus.
37 Todo o povo da terra dos gerasenos pediu a Jesus que se retirasse, pois ficaram com muito medo. E Jesus, entrando de novo no barco, voltou.
38 Fum wəkɔ Yesu ɛnaluksɛ yɔŋk yɛlɛc darəŋ mɔ, ɛlɛtsɛnɛ Yesu a pətam kəce kɔ pəyi kɔ dəntɔf. Mba kɔ Yesu ombupərɛ kɔ pəcloku:
38 O homem de quem tinham saído os demônios lhe pediu que o deixasse estar com ele. Jesus, porém, o despediu, dizendo:
39 «Məlukus nnɔ ndaram. Məkɔ məcloku afum tɔkɔ Kanu kəyɔn'am mɔ fəp.» Kɔ fum nwɛ ɔŋkɔ pəloku dare disrɛ fəp mes mɔkɔ Yesu ɛnayɔnɛ kɔ mɔ.
39 — Volte para a sua casa e conte tudo o que Deus fez por você. Então ele foi, proclamando por toda a cidade o que Jesus lhe tinha feito.
40 Yesu kəlukus kɔn, kɔ afum ŋaŋkɔ ŋafaynɛ kɔ, bawo fəp fənckar kɔ.
40 Quando Jesus voltou, a multidão o recebeu com alegria, porque todos o estavam esperando.
41 Tɛm tatɔkɔ fum wəlɔma ɛnader pacwe kɔ Yayirɔs, nwɛ ɛnayɔnɛ wəbɛ ka dəkətola Kanu da aSuyif mɔ. Kɔ Yayirɔs ontontnɛ k'osumpər Yesu wɛcək, pəclɛtsɛnɛ kɔ kəwosɛ kəder ka kəlɔ kɔn.
41 Eis que veio um homem chamado Jairo, que era chefe da sinagoga, e, prostrando-se aos pés de Jesus, suplicou-lhe que fosse até a sua casa.
42 Bawo ɛnayɔ wan wəran wəkin gboŋ, nwɛ ɛnasɔtɔ meren wəco kɔ mɛrəŋ mɔ, pəcfi. Ntɛ Yesu ɛyɛfɛ kəkɔ mɔ, kɔ kənay kəmɛpnɛ kɔ haŋ ŋacyaməsər kɔ kəŋesəm.
42 Pois tinha uma filha única de uns doze anos, que estava morrendo. Enquanto Jesus caminhava, as multidões o apertavam.
43 Wəran wəlɔma ɛnayi di, pəyɔ docu da kəwur mecir tɛnasɔtɔ meren wəco kɔ mɛrəŋ ta pəncəmbərəs-ɛ. Wəran nwɛ ɛnabɛrsɛ daka dɔn fəp nnɔ atɛn cɔl ŋayi mɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ pataməs kɔ mɔ. Mba ali fum ɛnatam fɛ kətaməs kɔ.
43 Certa mulher que, havia doze anos, vinha sofrendo de uma hemorragia e que havia gastado todos os seus bens com os médicos, sem que ninguém a pudesse curar,
44 Kɔ wəran nwɛ ɔlɔtərnɛ Yesu tadarəŋ, k'oŋgbuŋɛnɛ dobol da yamos yɔn. Gbəncana babɔkɔ kɔ kəwur mecir kaŋkɔ kənayi kɔ mɔ kəsakɛ.
44 veio por trás de Jesus e tocou na borda da capa dele. E logo a hemorragia dela estancou.
45 Kɔ Yesu eyif: «Anɔ ogbuŋɛn'em-ɛ?» Ntɛ afum fəp ŋambupərɛ ti mɔ, kɔ Piyɛr oloku: «Wətəksɛ afum ŋaŋkɛl əm waca nwɛ fəp!»
45 Mas Jesus perguntou: Como todos negassem, Pedro disse: — Mestre, é a multidão que o rodeia e aperta!
46 Kɔ Yesu oloku: «Fum wəlɔma oŋgbuŋɛn'em, bawo incərɛ a fənɔntər fəlɔma fəwur im dəris.»
46 Mas Jesus insistiu:
47 Ntɛ wəran nwɛ ɛncərɛ a Yesu ɛncərɛ a fum oŋgbuŋɛnɛ kɔ mɔ, k'ender pəcyikcɛ, k'ɛntɛmpɛnɛ Yesu wɛcək dəntɔf. K'oloku afum fəp fɔr kiriŋ tes tɔkɔ tɛnasɔŋɛ kɔ kəgbuŋɛnɛ ka duma da Yesu mɔ, kɔ tɔkɔ docu dɔn dɛnatamnɛ gbəncana babɔkɔ mɔ.
47 A mulher, vendo que não podia passar despercebida, aproximou-se trêmula e, prostrando-se diante de Jesus, declarou, à vista de todo o povo, o motivo por que havia tocado nele e como imediatamente tinha sido curada.
48 Kɔ Yesu oloku kɔ: «Wan kem, kəlaŋ kam kəntaməs əm, məkɔnɛ abəkəc ŋoforu.»
48 Então Jesus lhe disse:
49 Yesu eyi kəlok-loku kaŋkɔ, kɔ fum wəlɔma ender kəyɛfɛ ka ndena wəbɛ ka dəkətola Kanu da aSuyif da dare, k'ender pəloku: «Wan kam efi, ali məntɔrəs fɛ sɔ wətəksɛ kəkɔ di.»
49 Enquanto Jesus ainda falava, veio uma pessoa da casa do chefe da sinagoga, dizendo: — A sua filha já morreu; não incomode mais o Mestre.
50 Mba Yesu ɛnane fum nwɛ kəloku ka wəbɛ wəka dəkətola Kanu da aSuyif defi da wan kɔn, k'oloku wəbɛ nwɛ: «Ta mənesɛ! Məlaŋ gbəcərəm, wan kam ɛntamnɛ.»
50 Mas Jesus, ouvindo isto, lhe disse:
51 Ntɛ ŋander dɛkɛr mɔ, Yesu owosɛ fɛ fum kəbɛrɛ kɔ nkɔn mɛnɛ Piyɛr, Isaŋ, Sak, wan wəran nwɛ kas kɔ kɛrɛ gbəcərəm, ŋɔ ɛnawosɛ kəbɛrɛ nnɔ wan wəran wəfi nwɛ eyi mɔ.
51 Tendo chegado à casa, Jesus não permitiu que ninguém entrasse com ele, a não ser Pedro, João e Tiago, além do pai e da mãe da menina.
52 Kɔ afum fəp ŋambok ŋaclɔm pəcuy paŋan tetɔn. Kɔ Yesu oloku: «Ta nəbok! Efi fɛ, kədirɛ k'ɛndɛ.»
52 E todos choravam e a pranteavam. Mas Jesus disse:
53 Kɔ afum ŋayɛfɛ kəfani Yesu, bawo afum aŋɛ ŋanacərɛ a wan wəran nwɛ efi.
53 E riam-se dele, porque sabiam que ela estava morta.
54 Kɔ Yesu osumpər wan wəran nwɛ kəca, k'olokɛ dim dɔpɔŋ: «Wan kem, məyɛfɛ!»
54 Mas Jesus, tomando-a pela mão, disse em voz alta:
55 Kɔ amera ŋɔn ŋoluksərnɛ kɔ dəris, gbəncana babɔkɔ k'ɛyɛfɛ, kɔ Yesu oloku a pasɔŋ kɔ yeri.
55 Voltou-lhe o espírito, ela imediatamente se levantou, e Jesus mandou que lhe dessem de comer.
56 Kɔ cusu cəwos akombəra aka wan wəran nwɛ, kɔ Yesu oloku ŋa a ta ŋalɔmər nwɛ o nwɛ ntɛ tencepər mɔ.
56 Seus pais ficaram maravilhados, mas ele lhes advertiu que a ninguém contassem o que havia acontecido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.