Lucas 1
Kitabu ka Kanu (BSP) vs AAI
1 Ntɛ afum alarəm ŋancop kəlompəs ka mes mmɛ mɛnacepər su dacɔ mɔ,
1 Are Theophilus,
2 pəmɔ tɔkɔ akɔ ŋananəŋk mi dəkəcop, akɔ ŋanasom kəloku ka afum toloku ta Kanu mɔ.
2 Abisa hikikirum i sabuw iyab iti sawar matar matah yan hi’itin hio hinonowar i hikirum, naatu sabuw iyab iti tur isan hibow hibibinan i hio hinowar hikirum.
3 Kəleləs kam, Teyofil, itɔ pəwurɛn'em fɔ pəntesɛ ina sɔ, ntɛ intɛn mi belbel kəyɛfɛ dəkəcop mɔ. Awa, isɔŋ'am mi kəcərɛ dəmecicəs pəmɔ tɔkɔ inatəkəs mi mɔ,
3 Isan imih Theophilus o i gewas maiyow, ayu iti sawar himamatar isan kiruminamih anot, imih sawar no aneika anutitiy, sabuw ai babatiyih hai an abow gewas, naatu akubaitutur o isa iti a kikirum,
4 ntɛ tɔŋsɔŋɛ məcərɛ kance ka mes mmɛ antəks'am mɔ.
4 saise o boro inaso’ob sawar iti etei o hibi’obaiyi i turobe.
5 Tɛm ntɛ Herodu ɛnayɔnɛ wəbɛ ka atɔf ŋa Yude mɔ, wəloŋnɛ ka Kanu wəlɔma ɛnayi pacwe kɔ Sakary, wəka kəgba ka aloŋnɛ nkɛ ancwenɛ wətem Abiya mɔ ɛnayɔnɛ. Wəran kɔn pəwur dokom da Aruna, pacwe kɔ Elisabɛt.
5 Judea wanawanan Herod bi’aiwob ana maramaim, firis wabin Zechariah i Abaijah ana kou’ay wanawanan ma firis ana bowabow bowabow, naatu aawan Elizabeth ana tufuw an i Aaron ana rara’ane na tufuw.
6 Mɛrəŋ maŋan fəp ŋanalomp fɔr ya Kanu kiriŋ, ŋacəmɛ sɔ dɔpɔ kɔ mosom ma Mariki fəp darəŋ pəmɔ tɔkɔ pəmar mɔ.
6 Iti orot aawan hairi God matanamaim hai yawas i gewasin, God ana ofafar naatu ana tur etei hibosiyasiyar hibi’ufunun.
7 Mba ŋanayɔ fɛ wan, bawo Elisabɛt ɛnayɔnɛ fɛ wəran wəkombəra, mɛrəŋ maŋan fəp ŋanasikər.
7 Baise hairi natunatuh en hima hin hiregah hibabine, anayabin Elizabeth i a’arin.
8 Dɔsɔk dɔlɔma Sakary pəcbəc yɛbəc yɔn ya kəloŋnɛ ka Kanu, bawo kəgba kəŋan kənakɔ kətɔmpər kəloŋnɛ kaŋkɔ.
8 Veya ta Jerusalem Tafaror Bar gagamin wanawanan firis ana bowabow isan matan fufur tebowabow na’atube, Zechariah ibo ana veya na tit Tafaror Bar wanawanan ana bowabow isan run.
9 Pəmɔ tɔkɔ aloŋnɛ a Kanu ŋaŋyɔ ti mɔ, k'aŋgbal kɔla, kɔ kɔla kəmentər Sakary dɔsɔk dadɔkɔ kəbɛrɛ ka dəkəfo kəcempi ka kəlɔ kəpɔŋ pəkɔmotɛ Mariki curay.
9 Firis hai binanakwaramaim eo na’atube, gem kakafiyin tafanamaim fi’ufiu afunin isan hibi’arow Zechariah wabin tit, basit na Regah ana Tafaror Bar wanawanan run.
10 Afum alarəm ŋanayi nde dabaŋka ŋaclok-lokər Kanu tɛm tatɔkɔ ancmot curay mɔ.
10 Naatu Tafaror Bar wanawanan fi’ufiu Zechariah ea’afun ana veya’amaim, sabuw etei i bar ufunane hibat hiyoyoyoban.
11 Awa, kɔ mɛlɛkɛ ma Mariki mowurər Sakary, mɛcəmɛ nde kəca kətɔt ka tetek ntɛ aŋmotɛ Mariki suray mɔ.
11 Regah ana tounamatar, gem kakafiyin tainin asukwafune fi’ufiu ea’afunimaim tit irerereb bat.
12 Ntɛ Sakary ɛnəŋk mɛlɛkɛ mmɛ mɔ, kɔ pəyi kɔ yamayama, kɔ kənesɛ kəsumpər kɔ.
12 Zechariah tounamatar tit batabat itin yan hamu iwa’an ana bir ra’at,
13 Mba kɔ mɛlɛkɛ mmɛ moloku kɔ:
13 baise tounamatar eo, “Zechariah men inabir! God a yoyoban nowar. O aaw Elizabeth boro yan namatar naatu nataub kek orot nayai o wabin John iniwab.
14 Wan wəkakɔ endesɔŋ'am kəyekti domp pəbɔt əm sɔ mes,
14 Nati kek orot natutufuw ana veya o ya wanawanan boro yasisir kawasa awan nakaratan, na’atube sabuw moumurih maiyow auman boro hiniyasisir,
15 Bawo fum wəpɔŋ endeyi fɔr ya Mariki kiriŋ,
15 anayabin Regah matanamaim i boro orot gagamin ta. Iti kek wine o harew fokarih men natom, naatu God Anunin Kakafiyin boro niwanasum auman nama’ama natufuw.
16 Endeluksɛ awut a Yisrayel alarəm nnɔ Mariki, Kanu kəŋan kəyi mɔ.
16 I boro Israel sabuw maumurih na’in nabow hinamatabir maiye Regah hai God isan.
17 Kanu kəndesak Saŋ pəyi Wəbɛ kiriŋ kəderɛnɛ amera kɔ fənɔntər ya wədəŋk wəka Kanu Eli.
17 Naatu God ana dinab orot Elijah ana fair baib na’atube boro nab Regah aunan ni’iyon nan, kek tamahinah bairi dogoroh nikitabir hinan hinita’imon maiye; sabuw baifanasairayah dogoroh nikitabir hinan mutufor ma ana not gewasin hinab, naatu Regah ana sabuw nabobunabuna’ih.”
18 Kɔ Sakary eyif mɛlɛkɛ: «Cəke cɔ indecərɛnɛ, a kance kɔ-ɛ? Bawo wətem iyɔnɛ kɔ wəran kem sɔ ɛmbɛk.»
18 Zechariah tounamatar iu, “Iti i boro mi’itube anitumatum? Anayabin ayu i ai regah, naatu aawau auman ibabine sawar.”
19 Kɔ mɛlɛkɛ mɔsɔŋɛ kɔ kəcərɛ, mocloku kɔ : «Ina ɔyɔnɛ Yibirila nwɛ ɛncəmɛ Kanu fɔr kiriŋ mɔ! Asom im kəsom dəm kədelok-lokər əm, ilok'əm toloku tɔtɔt tantɛ.
19 Tounamatar iya’afut eo, “Ayu i Gabriel God nanamaim abatabat, imih ayu iyafaru o airit oisan tur gewasin abai ana o a tur ao’owen,
20 Mba ntɛ məntɔlaŋ moloku mem mɔ, məfɔdesɔtam kəlok-loku haŋ dɔsɔk ndɛ tendeyi mɔ, tɛm ntɛ Kanu kəndefaŋ mɔ.»
20 baise ayu au tur men itumitum, imih o boro mena nabit, inama nanan sawar mataramih ao ana veya’amaim namatar, abisa ao’omatan nan niturobe.”
21 Ntɛ afum fəp ŋackar Sakary nde dabaŋka mɔ, kɔ pənde pəciyanɛ ŋa, bawo oncwon dəndo kəfo kəcempi.
21 Nati ana maramaim sabuw ufunane hima’am hai kasiy ra’at, Zechariah manin maiyow Tafaror Bar wanawanan ma’am isan.
22 Sakary endewur, ɛntam fɛ kəlok-lokər ŋa, kɔ afum ŋancərɛ a Kanu kəsɔŋɛ Sakary kənəŋk tes tɔlɔma dəndo kəfo kəcempi disrɛ. Kɔ Sakary ɔyɔnɛ wətɔtam kəlok-loku, k'ɛyɛfɛ kəlok-lokərɛ ŋa waca.
22 Naatu Zechariah Tafaror Barene titit ana mar, tur oisan menan bit, sabuw nati’imaim hi’itin hiso’ob ina’inan ta isan matar, naatu tur o isan menan bit umanamaim imanuman bairi hio.
23 Ntɛ mataka mɔn ma yɛbəc mencepər mɔ, k'olukus nde kəlɔ kɔn.
23 Zechariah ana bowabow Tafaror Bar wanawanan sasawar ufunamaim matabir maiye na ana bar tit.
24 Pəwon fɛ, kɔ wəran kɔn Elisabɛt ɛmbɛkəs. K'ɔŋgbɔpnɛ yof kəcamət, pəcloku:
24 Nati ufunamaim a wan Elizabeth yan matar, sumar etei umatroun na’atube baremaim nutanub ma.
25 «Ntɛ tɔ Mariki ɔyɔn'em, ɛntɛp oŋ kədewosɛ kəwur'em malap nnɔ afum ŋayi mɔ.»
25 Elizabeth eo, “Regah bounabo ibaisu au biya’ohow, orot babin matahimaim etei’imak bosair.”
26 Ntɛ Kəbɛkəs ka Elisabɛt kəsɔtɔ yof camət-tin mɔ, kɔ Kanu kəsom mɛlɛkɛ mɔn Yibirila nde dare dɔkɔ aŋwe Nasarɛt mɔ, atɔf ŋa Kalile,
26 Elizabeth ana sumar umatroun ta’imon ana maramaim God ana tounamatar Gabriel iyafar in Galilee wanawananamaim bar merar ta wabin Nazareth imaim tit.
27 ndena wan wəran wətɔcərɛ wərkun, nwɛ ancwe Mari mɔ. Isifu wəka dokom da Dawuda ɛncfac kɔ.
27 Nati’imaim babitai ta biyan numin Joseph, aiwob orot David ana agir ta i ana rum hiomatan ma’ama biyan tit, babitai wabin Mary.
28 Kɔ mɛlɛkɛ mɛmbɛrɛ ndena Mari, kɔ moloku: «Pəbɔt əm, məna nwɛ Kanu kəmar kifəli mɔ! Mariki osol'am!»
28 Tounamatar na babitai biyan tit eo, “Tufuw isa nama! Regah o isa i yan ebaib kwanekwan, naatu baigegewasin o ebit.”
29 Kɔ toloku tatɔkɔ tɔsɔŋɛ kɔ pəyi Mari yamayama. K'eyifnɛ ntɛ kəyif kaŋkɔ kəloku mɔ.
29 Mary iti tur nonowar ana veya biyababan na’atube bai naatu ana kasiy ra’at iti merarayow ana’an isan.
30 Kɔ mɛlɛkɛ moloku kɔ:
30 Baise tounamatar eo “Mary, men inabirumih, anayabin God o isa ebiyasisir gagamin maiyow.
31 Mənəŋk fɛ! Kəbɛkəs kɔ mənder, məkom wan wərkun,
31 O boro ya namatar inatoub kek orot inayai, naatu wabin Jesu iniwab.
32 Fum wəpɔŋ endeyi, pacwe kɔ wan ka Wəbɛ wəka darenc,
32 I boro orot gagamin naatu God auyomtoro’ot Natun narouw nao, naatu Regah God boro aiwob nitin, marasika ana’agir David bitin na’atube.
33 Nkɔn endekekərɛ dɛbɛ da doru o doru nnɔ aka dolom da Yakuba ŋayi mɔ,
33 Naatu Jacob ana rara’ane i boro ni’aiwob wanatowan, naatu ana aiwob i boro nama wanatowan, wanatowan ana yomanin en.”
34 Kɔ Mari eyif mɛlɛkɛ: «Cəke cɔ tatɔkɔ tɛntam kəyi-ɛ, bawo incərɛ fɛ wərkun?»
34 Mary tounamatar isan eo, “Ayu i biyau numin. Iti i boro mi’itube namatar?”
35 Kɔ mɛlɛkɛ moloku kɔ:
35 Tounamatar iya’afut eo, “Anun kakafiyin boro niwani, naatu God ana fair boro natarsumi, imih iti kek Kakafiyin natutufuw i boro God Natun hinarouw hinao.
36 Mənəŋk fɛ! Elisabɛt wəkomɛnɛ kam, nkɔn sɔ ɛmbɛkəs wan wərkun detembəra dɔn disrɛ. Nkɔn nwɛ anckulɛ kətɔkom mɔ, ŋof ŋɔn ŋa camət-tin ŋa kəbɛkəs ŋeyi ŋaŋɛ,
36 Naatu o tura Elizabeth sabuw a’arin hirouw hio baise boun babine tafan yan matar ana sumar umatroun ta’imon sawar.
37 bawo Kanu kəfɔtarpɛnɛ tes o tes.»
37 Anayabin God isan sawar etei’imak i men ta fokarinamih.”
38 Kɔ Mari oloku: «Kanu kəyɔn'em tatɔkɔ məntɛp kəcloku mɔ. Wəcar ka Kanu Kəpɔŋ iyɔnɛ. Intola teyi pəmɔ tantɛ məlok'im ti mɔ.» Kɔ mɛlɛkɛ mɛyɛfɛ kɔ day kɔ mɔŋkɔ.
38 Mary eo, “Ayu i Regah ana akir wairafin, abis isou kuo na’atube namatar.” Naatu tounamatar Mary itumar tit.
39 Mata mamɔkɔ, kɔ Mari ɛyɛfɛ kəkɔ katəna katəna dare da Yuda dɔlɔma, nde atɔf ŋa dəmɔrɔ.
39 Nati ana veya’amaim, Mary matan kabiy bobuna ra’iy yen in Judah wanawananamaim oyaw na’atune bar merar gagamin ta imaim tit,
40 K'ɔŋkɔ pəbɛrɛ kəlɔ ka Sakary, k'eyif Elisabɛt.
40 Zechariah ana bar wanawanan run Elizabeth ana merar yi. Mary Elizabeth ana merar eyiy|alt="Mary greeting Elizabeth" src="CN01609b.tif" size="col" loc="Luk 1.40" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="1.40"
41 Elisabɛt endene kəne dəm kəyif ka Mari, kɔ wan ɛsɛp kɔ dəkor. Kɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋɛlarɛ katin Elisabɛt,
41 Elizabeth Mary ana merarayow nonowar ana maramaim, yan wanawanan kek inu’in ia’ayob, nati’imaim Anun Kakafiyin Elizabeth iwan
42 kɔ ŋɔsɔŋɛ Elisabɛt kəgbəŋɛ kəloku:
42 fanan aumetawat eo, “God ana baigegewasin o ebit baibin etei tafahimaim, naatu ya wanawanan a ub auman God ebigegewasin!
43 Ak'iyɔnɛ ntɛ iya wəka Wəbɛ kem endeder kəyif im mɔ?
43 Aisim sawar gagamin na’in iti na’atube isou matar, au Regah hinah na ebinanawanu?
44 Ntɛ ine kəyif kam mɔ, kɔ wan ɛsɛp im dəkor pəbotu disrɛ.
44 O a merarayow anonowar ana mar, kek yau wanawanan inu’in yasisir auman ia’ayob.
45 Pəbɔt nwɛ ɛnalaŋ mɔ, bawo ntɛ Kanu Kəpɔŋ kənaloku kɔ mɔ tendeyi.»
45 O a baitumatumamaim baigegewasin ibai, God eo’omatani boro nan turobe namatar!”
46 Kɔ Mari oloku oŋ:
46 Mary eo,
47 Amera ŋem ŋɛlarɛ pəbotu teta Kanu Kəpɔŋ Wəyac kem,
47 Naatu yau wanawanan yasisir awan karatan,
48 bawo owosɛ kəgbal fɔr nnɔ ina, wəcar kɔn wəfəfər iyi mɔ.
48 Anayabin i ana akir wairafin wabin men gagamin baise nuh, imih boun ebubusuruf sabuw etei boro ayu baigegewasinayan hinarouw hinao.
49 bawo Wəka fənɔntər nwɛ ɔyɔn'em mes mɔpɔŋ mɔ,
49 Anayabin sawar gagamih God Fairin ayu isou sinaf.
50 Kəbɔt ka Kanu amera kəŋyɛfɛ dɛtɛmp kɔ dɛtɛmp
50 I ana kabeber i aunan etuwatuw, sabuw hitufuw tema’am,
51 Kəmentər fənɔntər fa kəca kɔn:
51 God umanamaim sawar fairih sinaf,
52 kɔ kəŋgbal abɛ apɔŋ dɛbɛ daŋan
52 Aiwob fairih hai ura ma’ama’amaim bow yara’iyih,
53 Kɔ kəsɔŋɛ kənɛmbərɛ pətɔt aŋɛ dor dɛnayɔ mɔ,
53 Sabuw aa himomorob, sawar gewasihimaim ituwih,
54 Kɔ kənder kədemar aka Yisrayel, amarəs ɔn:
54 Ana omatanen ata a’agir eo’omatanih i kaif,
55 a Abraham kɔ yuruya yɔn ta doru o doru
55 Abraham nuh kakabibir na’atube,
56 Kɔ Mari ŋayi kɔ Elisabɛt haŋ yof maas, k'olukus nde ndɔrɔn.
56 Mary sumar etei tounu na’atube Elizabeth hairi hima, imaibo matabir maiye na ana bar tit.
57 Kɔ tɛm tɛmbəp ntɛ pənamar Elisabɛt pəkom mɔ, k'oŋkom wan wərkun.
57 Elizabeth ana toub isan veya na tit, naatu toub ana kek orot yai.
58 Andɛ ɔn kɔ akomɛnɛ ɔn ŋane, a Kanu kəntorɛ kɔ pəforu disrɛ, kɔ pəmbɔt ŋa fəp faŋan.
58 Tain tuwan naatu ana ofonah, God ana baigegewasin gagamin na’in Elizabeth bitin ana tur hinowar hina ana merar hiyi bairi hiyasisir.
59 Tataka ta camət-maas ta kəkom kɔn, kɔ ŋander kədekənc ka wan, kɔ ŋasɔŋɛnɛ kɔ tewe ta kas Sakary.
59 Naatu fur ta’imon ufunamaim, kek ana’ar mo’on afuwin wabin baiwabin isan tain tuwan etei hina. Tain tuwan hikokok kek wabin i boro Zechariah, tamah wabinamaim hitiwabimih hio,
60 Mba kɔ kɛrɛ ɛlɛk moloku, k'oloku: «Ala, Saŋ sɔ andewe kɔ.»
60 baise hinah eo, “En! Kek wabin i boro John taniwab.”
61 Mba afum ŋaloku kɔ: «Ali fum eyi fɛ dokom dam nwɛ aŋwe tewe tantɛ mɔ.»
61 Sabuw hio, “O taituwa wabih men ta nati na’atube ema’ama boro kek wabin nati taniwab.”
62 Kɔ afum ŋayɛfɛ kəyifətɛ kas waca, tewe ta wan ntɛ ɛfaŋ pawe kɔ mɔ.
62 Basit umahimaim kek tamah isan himan wabin menatan kokok baiwabin isan hibatiy.
63 Kɔ Sakary ewe tabam, k'encic: «Saŋ sɔ andewe kɔ.» Kɔ pənciyanɛ afum fəp.
63 Zechariah eo fef hibai hina hitin imaim kirum eo, “Kek wabin i John.” Sabuw etei hifofofor men kafaita.
64 Kɔ kusu kɔn kəmepɛ katina, kɔ temer tɔn tɛyɛfɛ, k'ɛyɛfɛ kəkor-koru Kanu.
64 Nati ana veya’amaim Zechariah menan bit ma’am menan kerer busuruf tur eo, God bora’ara’ah.
65 Kɔ kənesɛ kəyi andɛ ɔn fəp, kɔ mes mamɔkɔ mɛmbaŋ atɔf ŋa Yude fəp, pacyifətɛnɛ mi.
65 Taintuwan etei awah hae’e hai baifofofor ra’at, baise abisa himamatar ana tur tasasar tit tafaram Judea wanawanan sabuw etei hinowar.
66 Nwɛ o nwɛ ene pacloku mi, teŋyi kɔ dɛbəkəc, ŋacyifnɛ: «Ake wan wəkakɔ endeyɔnɛ oŋ-ɛ?» Kɔ fənɔntər fa Kanu Kəpɔŋ fəncəmɛ kɔ darəŋ.
66 Sabuw etei iti sawar matar ana tur hinonowar isan hai kasiy ra’at taiyuwih hibabatiyih hio, “Iti kek narara’at ana itinin i boro mi’itube?” Anayabin Regah uman i iti kek biyanamaim ma’am.
67 K'Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋɛlarɛ Sakary papa ka Saŋ, k'ɛyɛfɛ kədəŋk moloku mmɛ Kanu kənasɔŋ kɔ kəloku mɔ, pəcloku:
67 John tamah Zechariah Anun Kakafiyin targabuw, God ana ewamaim tabor eo.
68 «Iŋkor-kor'əm məna Mariki, Kanu ka aka Yisrayel,
68 “Regah tanabora’ara’ah, Israel sabuw hai God, anayabin i ana sabuw baiyawasih isan natit,
69 Kəwurɛ su wəyac wəpɔŋ,
69 Baiyawasenayan fairin anababatun David ana rara’ane enan,
70 —Itɔ Kanu kənalok-lokɛ cusu ca adəŋk ɔn acempi kəyɛfɛ ntɛ pənawon mɔ—
70 marasika ana dinab wanawanahimaim eo’omatanih na’atube.
71 kənasɔŋ su temer kədebaŋ su aterɛnɛ asu dəwaca
71 boun it boro ata kamabiy sabuw umahine, naatu sabuw fairih tibifa’ifa’it umahine niyawasit.
72 Itɔ kənamentərɛ amera ŋobotu ŋa ki atem asu,
72 Ana obaibasit kakafiyin bimatar imaim nuh ata a’agir kabeber itih,
73 Pəmɔ kədɛrəm kaŋkɔ Kanu kənadɛrmɛ Abraham wətem kosu, itɔ ɛlasɛ su ki,
73 naatu iti obaibasit i marasika God ata agir Abraham eomatan,
74 a kɔ kəndebaŋ su aterɛnɛ asu dəwaca-ɛ,
74 imih boun it ata kamabiy sabuw umahine baiyawasit isan natit ebiyawasit, naatu fair ebitit God isan men erebir auman tanabow,
75 ntɛ tɔŋsɔŋɛ pakor-koru kɔ decempi kɔ dolompu disrɛ fɔr yɔn kiriŋ
75 God matanamaim tanakakaf naatu tanayasairit ata ef mutufurinamaim tanakwafir wanatowan, wanatowan.
76 Kɔ məna wan kem, wədəŋk wəka Wəbɛ wəka darenc ɔ andew'am.
76 Naatu o ayu natu, o boro God auyomtoro’ot ana dinabumih inamatar, Regah aunan ini’iyon inan ana ef inayabuna,
77 Məkɔ məsɔŋɛ afum ɔn kəcərɛ a Kanu kənder kədeyac ŋa,
77 ana sabuw yawas isan inakubuna hai tur ina’owen bowabow kakafih hinihamiyen God hai kakafih nanotawiyen yawas hinab.
78 Ɛy! Teta dɛrɛnc kɔ dobotu amera da Kanu kosu,
78 Anayabin ata God, i ana manaw kabeber wairafin, i wanawananamaim marakaw marane boro nakusisiar nare,
79 Ntɛ tɔŋsɔŋɛ akɔ ŋayi kubump kɔ akɔ ŋayi katəkəp ka defi dəntɔf mɔ, ŋasɔtɔ pəwaŋkəra,
79 sabuw iyab guguminamaim tema’am naatu murumurubih hai youninamaim tema’am tafatamaim namarakaw, at narumutufur nanawiyit tanatit tufuw ana efamaim tanaremor.”
80 Kɔ wan ɛmbɛk, pəcsɔtɔ fənɔntər fa amera. K'eyi dəndo dətɛgbərɛ haŋ dɔsɔk ndɛ ɛnamentərnɛ nnɔ afum aka Yisrayel ŋayi mɔ.
80 Kek biyan naatu ayubin hairi ana fofonin ra’at yen orot matar, naatu run in arar yan imaim ma ana fair bai, imaibo tit ana bowabow Israel sabuw etei nahimaim busuruf bow.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.