Gênesis 37
Kitabu ka Kanu (BSP) vs NTLH
1 Kɔ Yakuba ɛndɛ atɔf ŋa Kanaŋ nde kas ɛnandɛ mɔ.
1 Jacó ficou morando na terra de Canaã, onde o seu pai tinha vivido.
2 Dokombəra da Yakuba dɛndɛ: Kəsɔtɔ ka Isifu meren wəco kɔ camət-mɛrəŋ, kɔ Isifu ɛyɛfɛ pəccɛpsɛ awɛnc aŋa darəŋ ŋackɛk ŋkesiya kɔ cir. Pəyɔnɛ wan wəfɛt, pəccəmɛ awut arkun a Bilha kɔ Silpa darəŋ, aran a kas. Mba Isifu encder pəcsɔŋɛ papa kəŋan kəcərɛ mɛcɛmcɛmnɛ mɛlɛc mɔkɔ menccepər di mɔ fəp.
2 Esta é a história da família de Jacó. Quando José era um jovem de dezessete anos, cuidava das ovelhas e das cabras, junto com os seus irmãos, os filhos de Bila e de Zilpa, que eram mulheres do seu pai. E José contava ao pai as coisas erradas que os seus irmãos faziam.
3 Yakuba ɛnabɔtər Isifu pətas awut ɔn alpəs aŋɛ fəp, bawo detem disrɛ d'ɛnasɔtɔ kɔ. Kɔ Yakuba ɔsɔt burumus bɔnɔŋkəsəl lom k'ɔsɔŋ bi Isifu.
3 Jacó já era velho quando José nasceu e por isso ele o amava mais do que a todos os seus outros filhos. Jacó mandou fazer para José uma túnica longa, de mangas compridas.
4 Kɔ awɛnc a Isifu ŋande ŋanəŋk, a kas kəŋan ɔmbɔtər Isifu pətas ŋa fəp. Kɔ ŋamɛŋkɛ Isifu mɛtɛlɛ mamɔkɔ. Kɔ ŋayi ta ŋaŋlok-lokər Isifu belbel-ɛ.
4 Os irmãos viam que o pai amava mais a José do que a eles e por isso tinham ódio dele e eram grosseiros quando falavam com ele.
5 Kɔ Isifu ɛwɛrəp, k'ɔŋkɔ pəloku mere mamɔkɔ awɛnc aŋa, kɔ akakɔ ŋanaŋkanɛ sɔ kəter kɔ.
5 Certa vez José teve um sonho e o contou aos seus irmãos. Aí é que ficaram com mais raiva dele
6 Kɔ Isifu oloku ŋa: «Awɛnc im aŋa, nəcəŋkəl mere mmɛ iwɛrəpna mɔ!
6 porque ele disse assim: — Escutem, que eu vou contar o sonho que tive.
7 Dəkulum ayina pacsek mɛmpəlɛ. Pəwon fɛ kɔ kilim kem ka mɛmpəlɛ kəyɛfɛ kɔ kəncəmɛ sot! Kɔ cilim ca mɛmpəlɛ ma nəna cənder cənɔŋkər kem, kɔ cəntontnɛnɛ ki.»
7 Sonhei que estávamos no campo amarrando feixes de trigo. De repente, o meu feixe ficou de pé, e os feixes de vocês se colocaram em volta do meu e se curvavam diante dele.
8 Kɔ awɛnc aŋa ŋaloku kɔ: «Mba məna məncɛm-cɛmnɛ kəyɔnɛ ka wəbɛ ka səna ba? Məyi su kəroŋ?» Kɔ ŋambɛrɛnɛ sɔ kəter kɔ teta moloku mɔn mamɔkɔ.
8 Então os irmãos perguntaram: — Quer dizer que você vai ser nosso rei e que vai mandar em nós? E ficaram com mais ódio dele ainda por causa dos seus sonhos e do jeito que ele os contava.
9 Kɔ Isifu endesɔ pəwɛrəp, k'oloku sɔ ti awɛnc aŋa. K'oloku: «Iwɛrəpna sɔ: Dec, ŋof kɔ cɔs wəco kɔ pin yontontnɛn'em.»
9 Depois José sonhou outra vez e contou também esse sonho aos seus irmãos. Ele disse assim: — Eu tive outro sonho. Desta vez o sol, a lua e onze estrelas se curvaram diante de mim.
10 Kɔ Isifu oloku mere mamɔkɔ papa kɔn kɔ awɛnc aŋa. Kɔ papa kɔn oŋkul-kulər kɔ, k'eyif kɔ: «Cəke cɔ mere mamɛ məwɛrəp mɔ moloku-ɛ? Məncɛm-cɛmnɛ a səndeder, iya kam, awɛnc əm aŋa, kɔ ina sədetontnɛn'am dəntɔf?»
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos irmãos, o pai o repreendeu e disse: — O que quer dizer esse sonho que você teve? Por acaso a sua mãe, os seus irmãos e eu vamos nos ajoelhar diante de você e encostar o rosto no chão?
11 Kɔ awɛnc a Isifu ŋayɔnɛ kɔ kəraca. Mba kɔ kas kəŋan ɛmɛŋkərnɛ kəwɛrəp kaŋkɔ.
11 Os irmãos de José tinham inveja dele, mas o seu pai ficou pensando no caso.
12 Kɔ awɛnc a Isifu ŋande ŋawur, kəkɔkɛk ŋkesiya kɔ cir ya kas kəŋan nde Səkɛm.
12 Um dia os irmãos de José levaram as ovelhas e as cabras do seu pai até os pastos que ficavam perto da cidade de Siquém.
13 Kɔ Yakuba oloku Isifu: «Awɛnc əm aŋa ŋayi Səkɛm ŋawurɛnɛ yɔcɔl kəkɔsɔmət. Məder, ifaŋ kəsom əm nde ŋayi mɔ.» Kɔ Isifu owosɛ: «In'ɛwɛ!»
13 Então Jacó disse a José: — Venha cá. Vou mandar você até Siquém, onde os seus irmãos estão cuidando das ovelhas e das cabras. — Estou pronto para ir — respondeu José.
14 Kɔ Yakuba oloku kɔ: «Məkɔ məmɔmən em kɔ pəyɔnɛ a daka o daka dɔyɔ fɛ awɛnc əm aŋa kɔ yɔcɔl yɛfɛt yɛfɛt-ɛ. Məder məlok'im ti.» K'osom kɔ kəyɛfɛ ka aranta ŋa Hebərɔŋ, kɔ Isifu ɔŋkɔ Səkɛm.
14 Jacó disse: — Vá lá e veja se os seus irmãos e os animais vão bem e me traga notícias. Então dali, do vale de Hebrom, Jacó mandou que José fosse até Siquém, e ele foi. Quando chegou lá,
15 Kɔ wərkun wəlɔma ɔŋkɔ pəbəp kɔ pəckafəlɛ-kafəlɛ dəkulum. Kɔ wərkun nwɛ eyif kɔ: «Ake məntɛn-ɛ?»
15 ele foi andando pelo campo. Aí um homem o viu e perguntou: — O que você está procurando?
16 Kɔ Isifu oloku kɔ: «Awɛnc im aŋa ŋ'intɛn, ilɛtsɛn'am məmentər im nde ŋayi kəkɛk yɔcɔl mɔ.»
16 — Estou procurando os meus irmãos — respondeu José. — Eles estão por aí, em algum pasto, cuidando das ovelhas e das cabras. O senhor sabe aonde foram?
17 Kɔ wərkun nwɛ oloku kɔ: «Ŋayɛfɛ dɛ, inenɛna ŋa ŋacloku: ‹Paŋkɔn kəca ka Dotaŋ.›» Kɔ Isifu ɛncəmɛ ni yaŋan darəŋ kɔ yɔcɔl haŋ k'ɔŋkɔ pəbəp ŋa Dotaŋ.
17 O homem respondeu: — Eles já foram embora daqui. Eu ouvi quando disseram que iam para Dotã. Aí José foi procurar os seus irmãos e os achou em Dotã.
18 K'awɛnc aŋa ŋanəŋk kɔ pəbɔlɛ, ta ɛntabəp ŋa-ɛ, kɔ ŋasekɛ kɔ kədif.
18 Eles viram José de longe e, antes que chegasse perto, começaram a fazer planos para matá-lo.
19 Kɔ ŋalokɛnɛ: «Wəbɛ ka kəwɛrəp ender wəkɔ.
19 Eles disseram: — Lá vem o sonhador!
20 Nəder oŋ padif kɔ, pagbal kɔ nde dəkələmp. Pakɔ paloku a wɛsɛm wɔsɔm kɔ. Pamɔmən oŋ daka ndɛ kəwɛrəp kɔn kəndeyɔnɛ mɔ.»
20 Venham, vamos matá-lo agora. Depois jogaremos o corpo num poço seco e diremos que um animal selvagem o devorou. Assim, veremos no que vão dar os sonhos dele.
21 Kɔ Ruben ene ti, k'ɛmbaŋ kɔ akakɔ dəwaca. K'oloku: «Ta pasɔŋɛ kɔ kəfi.»
21 Quando Rúben ouviu isso, quis salvá-lo dos seus irmãos e disse: — Não vamos matá-lo.
22 Kɔ Ruben oloku sɔ: «Ta nəwurɛ mecir! Nəgbal kɔ kələmp kaŋkɛ kəyi nnɔ dətɛgbərɛ mɔ. Ta nədeŋər kɔ kəca!» Ɛnaloku ŋa moloku mamɛ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ pətam kəyac Isifu defi, pəkenɛ kɔ kas mɔ.
22 Não derramem sangue. Vocês podem jogá-lo neste poço, aqui no deserto, mas não o machuquem. Rúben disse isso porque planejava salvá-lo dos irmãos e mandá-lo de volta ao pai.
23 Ntɛ Isifu ɛmbəp awɛnc aŋa mɔ, kɔ akakɔ ŋawurɛ kɔ burumus bɔnɔŋkəsəl lom bɔkɔ ɛnabɛrnɛ mɔ.
23 Quando José chegou ao lugar onde os seus irmãos estavam, eles arrancaram dele a túnica longa, de mangas compridas, que ele estava vestindo.
24 Kɔ ŋasumpər kɔ, kɔ ŋantorɛ kɔ dəkələmp. Kələmp kaŋkɔ kənawosər, ali domun kənayɔ fɛ.
24 Depois o pegaram e o jogaram no poço, que estava vazio e seco.
25 Kɔ ŋandɛ ŋacdi yeri, ŋandeyekti fɔr, kɔ ŋanəŋk afum a Səmayila ŋayɛfɛ atɔf ŋa Kaladu. Yɔkɔmɛ yaŋan yɛsarɛ suray, cɔl kɔ labundɛ nyɛ ŋanckekərɛ Misira mɔ.
25 E sentaram-se para comer. De repente, viram que ia passando uma caravana de ismaelitas que vinha de Gileade e ia para o Egito. Os seus camelos estavam carregados de perfumes e de especiarias .
26 Kɔ Yuda eyif awɛnc aŋa: «Ta ake tɔ andedifɛ wɛnc kosu pamɛŋk mecir mɔn-ɛ?
26 Aí Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Nəder pacamsər kɔ afum a Səmayila. Ta padeŋər kɔ kəca. Bawo wɛnc kosu ɔfɔ, mecir min mayi mɔ ampaŋnɛ.» K'awɛnc aŋa ŋanenɛ kɔ moloku mamɔkɔ.
27 Em vez de o matarmos, vamos vendê-lo a esses ismaelitas. Afinal de contas ele é nosso irmão, é do nosso sangue. Os irmãos concordaram.
28 Kɔ acaməs aMadiyaŋ aŋɛ ŋanccepər mɔ, ŋampɛnɛ Isifu dəkələmp. Kɔ awɛnc a Isifu ŋancamsər kɔ aMadiyaŋ gbeti ncəmbəl wəco mɛrəŋ, k'aMadiyaŋ ŋaŋkekərɛ Isifu Misira.
28 Quando alguns negociantes midianitas passaram por ali, os irmãos de José o tiraram do poço e o venderam aos ismaelitas por vinte barras de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Ntɛ Ruben oluksərnɛ kədemɔmən kələmp disrɛ mɔ, ɛmbəp fɛ sɔ Isifu kələmp disrɛ. K'ɛwal-wali yɛbɛrnɛ yɔn.
29 Quando Rúben voltou ao poço e viu que José não estava lá dentro, rasgou as suas roupas em sinal de tristeza.
30 K'ɛŋkafəlɛ nnɔ awɛnc aŋa ŋayi mɔ, k'oloku: «Wan nwɛ eyi fɛ sɔ nnɔ dəkələmp! Cəke indeyɔ oŋ-ɛ?»
30 Ele voltou para o lugar onde os seus irmãos estavam e disse: — O rapaz não está mais lá! E agora o que é que eu vou fazer?
31 Kɔ ŋalɛk burumus ba Isifu, kɔ ŋafay ambiyofo amera, kɔ ŋasopət burumus babɔkɔ mecir.
31 Então os irmãos mataram um cabrito e com o sangue mancharam a túnica de José.
32 Kɔ ŋaŋkenɛ kas kəŋan burumus bɔnɔŋkəsəl lom ba Isifu babɔkɔ, kɔ ŋaŋkɔ ŋacloku kas kəŋan: «Yamos yayɛ yɔ səŋkɔ sənəŋk. Məna sɔ məmɔmən ma kɔ pəyɔnɛ a burumus ba wan kam bɔ-ɛ.»
32 Depois levaram a túnica ao pai e disseram: — Achamos isso aí. Será que é a túnica do seu filho?
33 Kɔ Yakuba ɛnɛpəl bi, k'oloku: «Burumus ba wan kem bɔ! Wɛsɛm wɛlɛc wɔlɔma wɔsɔm kɔ! Wɛsɛm wɛwatəri-watəri kɔ!»
33 Jacó a reconheceu e disse: — Sim, é a túnica do meu filho! Certamente algum animal selvagem o despedaçou e devorou.
34 Kɔ Yakuba ɛwal-wali yamos yɔn, k'esekənɛ kəloto k'abɛk defi. K'ombok wan kɔn Isifu mataka mɛlarəm.
34 Então, em sinal de tristeza, Jacó rasgou as suas roupas e vestiu roupa de luto. E durante muito tempo ficou de luto pelo seu filho.
35 Kɔ awut ɔn arkun kɔ aran fəp ŋayɛfɛ kətorɛ-torɛ kɔ abəkəc. Mba k'ombupərɛ kəlɛtsɛnɛ fəp. K'oloku: «Indebok wan kem haŋ dɔsɔk ndɛ indekɔbəp kɔ dabiya mɔ!» K'ɛncəmɛ kəbok ka wan kɔn darəŋ.
35 Todos os seus filhos e filhas tentaram consolá-lo, mas ele não quis ser consolado e disse: — Vou ficar de luto por meu filho até que vá me encontrar com ele no E continuou de luto por seu filho José.
36 Kɔ aMadiyaŋ ŋancaməs Isifu Misira. Kɔ Potifar wətupɛ ka Firawona yeri nwɛ ɛnayɔnɛ wəbɛ ka abum a dəsaŋka sa Firawona mɔ, ɛway kɔ.
36 Enquanto isso, os midianitas venderam José a Potifar, oficial e capitão da guarda do rei do Egito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.