Gênesis 37
Kitabu ka Kanu (BSP) vs NAA
1 Kɔ Yakuba ɛndɛ atɔf ŋa Kanaŋ nde kas ɛnandɛ mɔ.
1 Jacó habitou na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Dokombəra da Yakuba dɛndɛ: Kəsɔtɔ ka Isifu meren wəco kɔ camət-mɛrəŋ, kɔ Isifu ɛyɛfɛ pəccɛpsɛ awɛnc aŋa darəŋ ŋackɛk ŋkesiya kɔ cir. Pəyɔnɛ wan wəfɛt, pəccəmɛ awut arkun a Bilha kɔ Silpa darəŋ, aran a kas. Mba Isifu encder pəcsɔŋɛ papa kəŋan kəcərɛ mɛcɛmcɛmnɛ mɛlɛc mɔkɔ menccepər di mɔ fəp.
2 Esta é a história de Jacó. Quando José tinha dezessete anos, apascentava os rebanhos com os seus irmãos. Sendo ainda jovem, acompanhava os filhos de Bila e os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e trazia más notícias deles a seu pai.
3 Yakuba ɛnabɔtər Isifu pətas awut ɔn alpəs aŋɛ fəp, bawo detem disrɛ d'ɛnasɔtɔ kɔ. Kɔ Yakuba ɔsɔt burumus bɔnɔŋkəsəl lom k'ɔsɔŋ bi Isifu.
3 Ora, Israel amava mais José do que todos os seus outros filhos, porque era filho da sua velhice; e mandou fazer para ele uma túnica talar de mangas compridas.
4 Kɔ awɛnc a Isifu ŋande ŋanəŋk, a kas kəŋan ɔmbɔtər Isifu pətas ŋa fəp. Kɔ ŋamɛŋkɛ Isifu mɛtɛlɛ mamɔkɔ. Kɔ ŋayi ta ŋaŋlok-lokər Isifu belbel-ɛ.
4 Quando os seus irmãos viram que o pai o amava mais do que todos os outros filhos, odiaram-no e já não podiam falar com ele de forma pacífica.
5 Kɔ Isifu ɛwɛrəp, k'ɔŋkɔ pəloku mere mamɔkɔ awɛnc aŋa, kɔ akakɔ ŋanaŋkanɛ sɔ kəter kɔ.
5 José teve um sonho e o contou aos seus irmãos; por isso, o odiaram ainda mais.
6 Kɔ Isifu oloku ŋa: «Awɛnc im aŋa, nəcəŋkəl mere mmɛ iwɛrəpna mɔ!
6 Ele lhes disse: — Peço que ouçam o sonho que tive.
7 Dəkulum ayina pacsek mɛmpəlɛ. Pəwon fɛ kɔ kilim kem ka mɛmpəlɛ kəyɛfɛ kɔ kəncəmɛ sot! Kɔ cilim ca mɛmpəlɛ ma nəna cənder cənɔŋkər kem, kɔ cəntontnɛnɛ ki.»
7 Sonhei que estávamos amarrando feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e ficou em pé, enquanto os feixes de vocês o rodeavam e se inclinavam diante do meu.
8 Kɔ awɛnc aŋa ŋaloku kɔ: «Mba məna məncɛm-cɛmnɛ kəyɔnɛ ka wəbɛ ka səna ba? Məyi su kəroŋ?» Kɔ ŋambɛrɛnɛ sɔ kəter kɔ teta moloku mɔn mamɔkɔ.
8 Então os irmãos lhe disseram: — Você pensa que vai mesmo reinar sobre nós? Pensa que realmente dominará sobre nós? E com isso o odiavam ainda mais, por causa dos seus sonhos e de suas palavras.
9 Kɔ Isifu endesɔ pəwɛrəp, k'oloku sɔ ti awɛnc aŋa. K'oloku: «Iwɛrəpna sɔ: Dec, ŋof kɔ cɔs wəco kɔ pin yontontnɛn'em.»
9 José teve ainda outro sonho, que ele contou aos seus irmãos, dizendo: — Sonhei também que o sol, a lua e onze estrelas se inclinavam diante de mim.
10 Kɔ Isifu oloku mere mamɔkɔ papa kɔn kɔ awɛnc aŋa. Kɔ papa kɔn oŋkul-kulər kɔ, k'eyif kɔ: «Cəke cɔ mere mamɛ məwɛrəp mɔ moloku-ɛ? Məncɛm-cɛmnɛ a səndeder, iya kam, awɛnc əm aŋa, kɔ ina sədetontnɛn'am dəntɔf?»
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos seus irmãos, o pai o repreendeu, dizendo: — Que sonho é esse que você teve? Você está querendo dizer que eu, a sua mãe e os seus irmãos iremos e nos inclinaremos até o chão diante de você?
11 Kɔ awɛnc a Isifu ŋayɔnɛ kɔ kəraca. Mba kɔ kas kəŋan ɛmɛŋkərnɛ kəwɛrəp kaŋkɔ.
11 Os irmãos tinham inveja dele; o pai, no entanto, guardou aquilo no coração.
12 Kɔ awɛnc a Isifu ŋande ŋawur, kəkɔkɛk ŋkesiya kɔ cir ya kas kəŋan nde Səkɛm.
12 Como os irmãos foram apascentar o rebanho do pai, em Siquém,
13 Kɔ Yakuba oloku Isifu: «Awɛnc əm aŋa ŋayi Səkɛm ŋawurɛnɛ yɔcɔl kəkɔsɔmət. Məder, ifaŋ kəsom əm nde ŋayi mɔ.» Kɔ Isifu owosɛ: «In'ɛwɛ!»
13 Israel perguntou a José: — Os seus irmãos não estão apascentando o rebanho em Siquém? Venha, pois vou mandar você até eles. José respondeu: — Eis-me aqui.
14 Kɔ Yakuba oloku kɔ: «Məkɔ məmɔmən em kɔ pəyɔnɛ a daka o daka dɔyɔ fɛ awɛnc əm aŋa kɔ yɔcɔl yɛfɛt yɛfɛt-ɛ. Məder məlok'im ti.» K'osom kɔ kəyɛfɛ ka aranta ŋa Hebərɔŋ, kɔ Isifu ɔŋkɔ Səkɛm.
14 Israel continuou: — Vá, agora, e veja se está tudo bem com os seus irmãos e com o rebanho; e traga-me notícias. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e ele foi a Siquém.
15 Kɔ wərkun wəlɔma ɔŋkɔ pəbəp kɔ pəckafəlɛ-kafəlɛ dəkulum. Kɔ wərkun nwɛ eyif kɔ: «Ake məntɛn-ɛ?»
15 E um homem encontrou José, que andava errante pelo campo, e lhe perguntou: — O que você está procurando?
16 Kɔ Isifu oloku kɔ: «Awɛnc im aŋa ŋ'intɛn, ilɛtsɛn'am məmentər im nde ŋayi kəkɛk yɔcɔl mɔ.»
16 Ele respondeu: — Estou procurando os meus irmãos. Por favor, pode me dizer onde eles estão apascentando o rebanho?
17 Kɔ wərkun nwɛ oloku kɔ: «Ŋayɛfɛ dɛ, inenɛna ŋa ŋacloku: ‹Paŋkɔn kəca ka Dotaŋ.›» Kɔ Isifu ɛncəmɛ ni yaŋan darəŋ kɔ yɔcɔl haŋ k'ɔŋkɔ pəbəp ŋa Dotaŋ.
17 O homem respondeu: — Foram embora daqui. Ouvi quando disseram: “Vamos a Dotã.” Então José seguiu atrás dos irmãos e os encontrou em Dotã.
18 K'awɛnc aŋa ŋanəŋk kɔ pəbɔlɛ, ta ɛntabəp ŋa-ɛ, kɔ ŋasekɛ kɔ kədif.
18 De longe eles o viram e, antes que chegasse, conspiraram contra ele para o matar.
19 Kɔ ŋalokɛnɛ: «Wəbɛ ka kəwɛrəp ender wəkɔ.
19 Disseram uns aos outros: — Lá vem o grande sonhador!
20 Nəder oŋ padif kɔ, pagbal kɔ nde dəkələmp. Pakɔ paloku a wɛsɛm wɔsɔm kɔ. Pamɔmən oŋ daka ndɛ kəwɛrəp kɔn kəndeyɔnɛ mɔ.»
20 Venham, pois, agora, vamos matá-lo e jogar o corpo numa destas cisternas. Diremos que um animal selvagem o devorou. Vejamos em que vão dar os sonhos dele.
21 Kɔ Ruben ene ti, k'ɛmbaŋ kɔ akakɔ dəwaca. K'oloku: «Ta pasɔŋɛ kɔ kəfi.»
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles e disse: — Não lhe tiremos a vida.
22 Kɔ Ruben oloku sɔ: «Ta nəwurɛ mecir! Nəgbal kɔ kələmp kaŋkɛ kəyi nnɔ dətɛgbərɛ mɔ. Ta nədeŋər kɔ kəca!» Ɛnaloku ŋa moloku mamɛ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ pətam kəyac Isifu defi, pəkenɛ kɔ kas mɔ.
22 Rúben disse mais: — Não derramem sangue. Joguem o rapaz naquela cisterna que está no deserto, e não lhe façam mal. Rúben disse isto para o livrar deles, a fim de levá-lo de volta ao pai.
23 Ntɛ Isifu ɛmbəp awɛnc aŋa mɔ, kɔ akakɔ ŋawurɛ kɔ burumus bɔnɔŋkəsəl lom bɔkɔ ɛnabɛrnɛ mɔ.
23 Mas, logo que José chegou a seus irmãos, despiram-no da túnica, a túnica talar de mangas compridas que trazia,
24 Kɔ ŋasumpər kɔ, kɔ ŋantorɛ kɔ dəkələmp. Kələmp kaŋkɔ kənawosər, ali domun kənayɔ fɛ.
24 e o jogaram na cisterna. A cisterna estava vazia, sem água.
25 Kɔ ŋandɛ ŋacdi yeri, ŋandeyekti fɔr, kɔ ŋanəŋk afum a Səmayila ŋayɛfɛ atɔf ŋa Kaladu. Yɔkɔmɛ yaŋan yɛsarɛ suray, cɔl kɔ labundɛ nyɛ ŋanckekərɛ Misira mɔ.
25 Depois sentaram-se para comer. Levantando os olhos, viram que uma caravana de ismaelitas vinha de Gileade. Seus camelos traziam especiarias, bálsamo e mirra, que levavam para o Egito.
26 Kɔ Yuda eyif awɛnc aŋa: «Ta ake tɔ andedifɛ wɛnc kosu pamɛŋk mecir mɔn-ɛ?
26 Então Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Nəder pacamsər kɔ afum a Səmayila. Ta padeŋər kɔ kəca. Bawo wɛnc kosu ɔfɔ, mecir min mayi mɔ ampaŋnɛ.» K'awɛnc aŋa ŋanenɛ kɔ moloku mamɔkɔ.
27 Venham, vamos vendê-lo aos ismaelitas. Não lhe façamos mal, pois é nosso irmão, é do nosso sangue. Seus irmãos concordaram.
28 Kɔ acaməs aMadiyaŋ aŋɛ ŋanccepər mɔ, ŋampɛnɛ Isifu dəkələmp. Kɔ awɛnc a Isifu ŋancamsər kɔ aMadiyaŋ gbeti ncəmbəl wəco mɛrəŋ, k'aMadiyaŋ ŋaŋkekərɛ Isifu Misira.
28 E, quando os mercadores midianitas passaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam aos ismaelitas por vinte moedas de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Ntɛ Ruben oluksərnɛ kədemɔmən kələmp disrɛ mɔ, ɛmbəp fɛ sɔ Isifu kələmp disrɛ. K'ɛwal-wali yɛbɛrnɛ yɔn.
29 Quando Rúben voltou à cisterna, eis que José não estava nela; então rasgou as suas roupas.
30 K'ɛŋkafəlɛ nnɔ awɛnc aŋa ŋayi mɔ, k'oloku: «Wan nwɛ eyi fɛ sɔ nnɔ dəkələmp! Cəke indeyɔ oŋ-ɛ?»
30 E, voltando aos seus irmãos, disse: — O rapaz não está mais lá! E agora, o que eu vou fazer?
31 Kɔ ŋalɛk burumus ba Isifu, kɔ ŋafay ambiyofo amera, kɔ ŋasopət burumus babɔkɔ mecir.
31 Então pegaram a túnica de José, mataram um bode e molharam a túnica no sangue.
32 Kɔ ŋaŋkenɛ kas kəŋan burumus bɔnɔŋkəsəl lom ba Isifu babɔkɔ, kɔ ŋaŋkɔ ŋacloku kas kəŋan: «Yamos yayɛ yɔ səŋkɔ sənəŋk. Məna sɔ məmɔmən ma kɔ pəyɔnɛ a burumus ba wan kam bɔ-ɛ.»
32 E enviaram a túnica de mangas compridas ao pai com este recado: — Achamos isto. Veja se é ou não a túnica de seu filho.
33 Kɔ Yakuba ɛnɛpəl bi, k'oloku: «Burumus ba wan kem bɔ! Wɛsɛm wɛlɛc wɔlɔma wɔsɔm kɔ! Wɛsɛm wɛwatəri-watəri kɔ!»
33 Ele a reconheceu e disse: — É a túnica de meu filho. Um animal selvagem o devorou. Certamente José foi despedaçado.
34 Kɔ Yakuba ɛwal-wali yamos yɔn, k'esekənɛ kəloto k'abɛk defi. K'ombok wan kɔn Isifu mataka mɛlarəm.
34 Então Jacó rasgou as suas roupas, vestiu-se de pano de saco e lamentou o filho durante muitos dias.
35 Kɔ awut ɔn arkun kɔ aran fəp ŋayɛfɛ kətorɛ-torɛ kɔ abəkəc. Mba k'ombupərɛ kəlɛtsɛnɛ fəp. K'oloku: «Indebok wan kem haŋ dɔsɔk ndɛ indekɔbəp kɔ dabiya mɔ!» K'ɛncəmɛ kəbok ka wan kɔn darəŋ.
35 Todos os seus filhos e todas as suas filhas vieram, para o consolar; ele, porém, recusou ser consolado e disse: — Chorando, descerei à sepultura para junto do meu filho. E continuou a chorar pelo filho.
36 Kɔ aMadiyaŋ ŋancaməs Isifu Misira. Kɔ Potifar wətupɛ ka Firawona yeri nwɛ ɛnayɔnɛ wəbɛ ka abum a dəsaŋka sa Firawona mɔ, ɛway kɔ.
36 Enquanto isso, no Egito, os midianitas venderam José a Potifar, oficial de Faraó, comandante da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.