Gênesis 31
Kitabu ka Kanu (BSP) vs NVT
1 Kɔ Yakuba ene mɛcɛm-cɛmnɛ ma awut a Labaŋ, ŋacloku: «Yakuba ɛlɛk daka da papa kosu fəp, di dɔsɔŋɛ kɔ kəyɔnɛ ka wəka daka dandɛ fəp.»
1 Logo, porém, Jacó percebeu que os filhos de Labão estavam reclamando dele: “Jacó roubou tudo que era de nosso pai! À custa de nosso pai, adquiriu toda a sua riqueza!”.
2 Kɔ Yakuba ɛŋgbɛkərɛ a kəro ka Labaŋ kəyi fɛ sɔ nnɔ eyi mɔ, pəmɔ tɔkɔ pənayi cɔkɔ-cɔkɔ mɔ.
2 Jacó também começou a notar uma mudança na atitude de Labão para com ele.
3 Kɔ MARIKI oloku Yakuba: «Məlukus atɔf ŋa awisi aŋa, dəŋkom dam. Isol'am.»
3 Então o S enhor disse a Jacó: “Volte para a terra de seu pai e de seu avô, a terra de seus parentes, e eu estarei com você”.
4 Kɔ Yakuba ewe Rasɛl kɔ Leya aŋɛ ŋanayi dalɛ ŋackɛk yɔcɔl yɔn cir kɔ ŋkesiya mɔ.
4 Jacó mandou chamar Raquel e Lia ao campo onde ele cuidava de seus rebanhos
5 K'oloku ŋa: «Iŋgbɛkərɛ a, kəro ka papa konu kəyi fɛ sɔ nnɔ iyi mɔ, pəmɔ tɔkɔ pənayi cɔkɔ-cɔkɔ mɔ. Mba Kanu ka papa kem kəsol'em.
5 e disse a elas: “Notei que seu pai mudou de atitude em relação a mim. O Deus de meu pai, porém, tem estado comigo.
6 Nəncərɛ nəna yati a imbəcɛ papa konu kɔ fənɔntər fem fəp.
6 Vocês sabem como tenho trabalhado arduamente a serviço de seu pai.
7 Mba papa konu ɛŋkafəli-kafəli, k'encepɛ-cepɛ kəway kem haŋ wəco. Mba Kanu kəwosɛ fɛ kɔ kəy'em pəlɛc.
7 Contudo, ele me enganou e mudou meu salário dez vezes. Mas Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Pənaloku a yɛtɛmsər yɔyɔnɛ kəway kam-ɛ, kɔ yɔcɔl fəp yɛnader yockoməs awut atɛmsər. Pənaloku sɔ a ya cəgbɛr yɔyɔnɛ kəway kam-ɛ, yɔcɔl fəp kɔ awut a cəgbɛr yɔ yɛnader yockoməs.
8 Se ele dizia: ‘Os salpicados serão o seu salário’, o rebanho começava a dar crias salpicadas. E, quando mudava de ideia e dizia: ‘Os listrados serão o seu salário’, então o rebanho inteiro dava crias listradas.
9 Kanu kəmbaŋ yɔcɔl yɔn nnɔ papa konu eyi mɔ, kɔ kəsɔŋ im.
9 Desse modo, Deus tirou os animais de seu pai e os deu a mim.
10 Tɛm ntɛ yɔcɔl yɛncfaŋ kəcɛcɛnɛ mɔ, k'iyekti fɔr darenc, k'iwɛrəp a yɔcɔl yorkun nyɛ yɛnccɛc yɛran mɔ, yɛnayɔ cəgbɛr, yɛtɛmsər, yɛcɛmcɛmər.
10 “Certa vez, na época do acasalamento, tive um sonho e vi que os bodes que se acasalavam com as cabras eram listrados, salpicados e malhados.
11 Kɔ mɛlɛkɛ ma Kanu molok'im dəmere: ‹Yakuba!› K'iwosɛ: ‹In'ɛwɛ!›
11 Então, em meu sonho, o anjo de Deus me disse: ‘Jacó!’. E eu respondi: ‘Aqui estou!’.
12 Kɔ mɛlɛkɛ molok'im: ‹Məyekti fɔr məmɔmən. Yɔcɔl yorkun fəp nyɛ yeyi kəcɛc yɛran mɔ, yɔyɔ cəgbɛr kɔ yɛntɛmsər kɔ yɛcɛmcɛmər. Bawo inəŋk mɔyɔ mɔkɔ Labaŋ ɔy'əm mɔ fəp.
12 “E o anjo disse: ‘Levante os olhos e você verá que apenas os machos listrados, salpicados e malhados estão se acasalando com as fêmeas de seu rebanho, pois vejo como Labão tem tratado você.
13 In'ɔyɔnɛ Kanu ka Betel, nde mənacəmbər tasar, kɔ məbɔy pi moro teta kəpus mɔ, nde mənadɛrm'im mɔ. Ndɛkəl oŋ, məyɛfɛ atɔf ŋaŋɛ, məlukus dəŋkom dam.›»
13 Eu sou o Deus que lhe apareceu em Betel, o lugar onde você ungiu a coluna de pedra e fez seu voto a mim. Agora, apronte-se, saia desta terra e volte à sua terra natal’”.
14 Rasɛl kɔ Leya ŋaloku kɔ: «Mba səyɔ sɔ kɛ nnɔ kəlɔ ka papa kosu?
14 Raquel e Lia responderam: “Da nossa parte, tudo bem! Afinal, não herdaremos coisa alguma da riqueza de nosso pai.
15 Mba ɔlɔm fɛ su oŋ pəmɔ acikəra ba, bawo ɛncaməs su, k'endi pəsam posu.
15 Ele reduziu nossos direitos aos mesmos que têm as mulheres estrangeiras. Depois que nos vendeu, desperdiçou todo o dinheiro que você pagou por nós.
16 Daka ndɛ Kanu kəmbaŋər papa kosu mɔ fəp, dendeyɔnɛ oŋ dosu k'awut asu. Məyɔ tɔkɔ Kanu kəlok əm mɔ fəp.»
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai e deu a você é, por direito, nossa e de nossos filhos. Por isso, faça o que Deus ordenou”.
17 Kɔ Yakuba ɛyɛfɛ, k'ɛndəs awut ɔn yɔkɔmɛ kəroŋ kɔ aran ɔn.
17 Então Jacó montou suas mulheres e seus filhos em camelos
18 Kɔ Yakuba osolɛ yɔcɔl yɔn kəkɛk, kɔ daka dɔn fəp ndɛ ɛnasɔtɔ mɔ, yɔcɔl nyɛ ɛnasɔtɔ Padaŋ-Aram mɔ, k'ɔŋkɔ ndena papa kɔn Siyaka, atɔf ŋa Kanaŋ.
18 e conduziu adiante todos os seus rebanhos. Juntou todos os bens que havia adquirido em Padã-Arã e partiu para a terra de Canaã, onde vivia Isaque, seu pai.
19 Kɔ Labaŋ ende pəkɔ kəgbɛt-gbɛt ŋkesiya yɔn. Kɔ Rasɛl eŋkiyɛ mɛrəŋka ma papa kɔn Labaŋ.
19 Quando partiram, Labão estava num lugar afastado, tosquiando suas ovelhas. Raquel roubou os ídolos da casa que pertenciam a seu pai e os levou consigo.
20 Kɔ Yakuba nkɔn entiŋkər Labaŋ wəAram ntɛ ɔnckɔ ndɔrɔn, ta elembərnɛ kɔ mɔ.
20 Assim, Jacó enganou Labão, o arameu, partindo sem avisá-lo de que iam embora.
21 Kɔ Yakuba ɛyɛksɛ kɔ daka dɔkɔ ɛnayɔ mɔ fəp, k'ɛyɛfɛ k'empimnɛ kəŋgbɔkɔ, k'ɛntɛfərnɛ mɔrɔ ma Kaladu.
21 Jacó levou todos os seus bens e atravessou o rio Eufrates, rumo à região montanhosa de Gileade.
22 Tataka ta maas, k'aloku Labaŋ a Yakuba ɛyɛksɛ.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó havia fugido.
23 Kɔ Labaŋ ɛlɛk awɛnc aŋa kɔ ŋancəmɛ Yakuba darəŋ kəkɔt ka mata camət-mɛrəŋ, kɔ ŋambəp kɔ nde mɔrɔ ma Kaladu.
23 Reuniu um grupo de parentes e saiu em perseguição a Jacó. Sete dias depois o alcançou, na região montanhosa de Gileade.
24 Kɔ Kanu kənder Labaŋ wəAram dəmere ma pibi, kɔ Kanu kəloku kɔ: «Məkɛmbərnɛ kəlok-lokər Yakuba.»
24 Na noite anterior, porém, Deus havia aparecido em sonho a Labão, o arameu, e dito a ele: “Estou avisando: deixe Jacó em paz!”.
25 Kɔ Labaŋ ɛmbəp Yakuba pəcəmbər abal ŋɔn tɔrɔ kəroŋ. Kɔ nkɔn sɔ dəmnɛ ɛncəmbər abal ŋɔn kɔ awɛnc aŋa tɔrɔ ta Kaladu kəroŋ.
25 Labão o alcançou enquanto Jacó estava acampado na região montanhosa de Gileade e armou seu acampamento ali perto.
26 Kɔ Labaŋ eyif Yakuba: «Cəke cɔ məyɔ tantɛ-ɛ? Ta ake tɔ məntiŋkər'em, məckekərɛ awut em aran pəmɔ afum aŋɛ asumpər dəkəwan mɔ-ɛ?
26 “O que você fez?”, perguntou Labão. “Como ousou me enganar e levar minhas filhas embora, como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Ta ake tɔ məŋgbɔpnɛnɛ kɔ məyɛksɛ-ɛ? Məntiŋkər f'em ba, məyɛksər f'em ba? K'inasak əm məkɔ pəbotu disrɛ, pacleŋəs, pacfula pacfer.
27 Por que fugiu em segredo? Por que me enganou? E por que não avisou que desejava partir? Eu lhe teria dado uma festa de despedida, com canções e música, ao som de tamborins e harpas.
28 Məwosɛ f'em kəcup awut-sɔ em arkun kɔ awut em aran! Tantɛ taŋ məmbut amera.
28 Por que não me deixou beijar minhas filhas e meus netos e me despedir deles? Você agiu de forma extremamente tola!
29 Intam kəyɔ əm pəlɛc, mba Kanu ka papa kam kəlokus'em nendisna: ‹Məkɛmbərnɛ kəloku ka Yakuba pəlɛc!›
29 Eu poderia destruí-lo, mas o Deus de seu pai me apareceu ontem à noite e me advertiu: ‘Deixe Jacó em paz!’.
30 Bawo pəŋwon əm kəkɔ ndena papa kam, ta ake tɔ məŋkiyɛnɛ canu cem-ɛ?»
30 Entendo sua vontade de partir e seu desejo de voltar à casa de seu pai. Mas por que roubou meus deuses?”
31 Kɔ Yakuba oloku Labaŋ: «Indenanesər-nesər ti kəcɛm-cɛmnɛ a, məndebaŋər im awut am aran.
31 Jacó respondeu: “Fugi porque tive medo. Pensei que o senhor tiraria suas filhas de mim à força.
32 Mba məmɔmən nwɛ o nwɛ məŋnəŋkɛ canu cam afum em dacɔ mɔ, wəkakɔ eŋfi! Awɛnc asu aŋa fɔr kiriŋ məmɔmən məlɛk mpɛ o mpɛ pɔyɔnɛ pam mɔ məkekərɛ.» Mba Yakuba ɛnacərɛ fɛ a Rasɛl eŋkiyər Labaŋ canu ca kusuŋka kəŋan.
32 Quanto a seus deuses, veja se consegue encontrá-los, e quem os tiver roubado deve morrer! Se encontrar qualquer outra coisa que lhe pertença, identifique-a diante de todos estes nossos parentes, e eu a devolverei”. Jacó, porém, não sabia que Raquel havia roubado os ídolos da casa.
33 Kɔ Labaŋ ɛmbɛrɛ abal ŋa Yakuba, k'owur k'ɛmbɛrɛ ŋa Leya, k'owur k'ɛmbɛrɛ abal ŋa acar aran aŋɛ mɛrəŋ, ɛnəŋk fɛ daka o daka. Kɔ Labaŋ ɛmbɛrɛ abal ŋa Rasɛl disrɛ.
33 Labão foi procurar primeiro na tenda de Jacó e, depois, nas tendas de Lia e das duas servas, mas nada encontrou. Por fim, entrou na tenda de Raquel.
34 Rasɛl pəlɛk mɛrəŋka pəboc mi dəntɔf, k'ɛlɛk dɔcɔm ndɛ aŋnɔnɛ yɔkɔmɛ kəroŋ mɔ k'endeŋər, k'ɛyɛfɛ k'ɛndɛ di kəroŋ. Kɔ Labaŋ efen-feni abal disrɛ fəp ɛnəŋk fɛ mɛrəŋka mmɛ.
34 Acontece que Raquel havia pego os ídolos da casa e os escondido na sela do seu camelo, e estava sentada em cima deles. Quando Labão terminou de vasculhar toda a sua tenda sem encontrar os ídolos,
35 Kɔ Rasɛl oloku papa kɔn: «Mariki mem, ta pətɛl'am, ntɛ intɔyɛfɛn'am mɔ, tɛntəŋnɛ iyɔ tɔkɔ teŋyi aran tɛm o tɛm mɔ.» Kɔ Labaŋ ɛntɛn mɛrəŋka mmɛ haŋ, ɛnəŋk fɛ.
35 Raquel disse ao pai: “Por favor, perdoe-me por não me levantar para o senhor, mas estou em meu período menstrual”. Labão continuou a busca, mas não encontrou os ídolos da casa.
36 Kɔ abəkəc ŋɛmpɛ Yakuba, k'ɛncaŋ Labaŋ kəcɔp. Kɔ Yakuba ɛlɛk moloku, k'oloku: «Deke iləsər-ɛ, deke inciya-ɛ tantɛ məncəm'em darəŋ mɔ?
36 Jacó se enfureceu e discutiu com Labão. “Qual foi o meu crime?”, perguntou ele. “O que fiz de errado para o senhor me perseguir como se eu fosse um criminoso?
37 Ntɛ məfen-feni ca yem fəp mɔ, ake mənəŋk-ɛ ca yam ya dukulɔ-ɛ? Məmentər im yi fɔr ya awɛnc im aŋa kɔ awɛnc əm aŋa ŋabɛrɛ su dacɔ ina kɔ məna.
37 O senhor vasculhou todos os meus bens. Por acaso encontrou algum objeto que lhe pertença? Coloque-o aqui, diante de nossos parentes, para que todos vejam. Que eles julguem entre nós dois!
38 Meren wəco mɛrəŋ mɔ iyi nnɔ ndaram. Mba aŋkesiya ŋam ŋin, wir wan win wɛlɛcɛ fɛ kor, isɔmɛ f'am aŋkesiya yɔcɔl yam dacɔ.
38 “Estive vinte anos com o senhor, cuidando de seus rebanhos. Ao longo de todo esse tempo, suas ovelhas e cabras nunca abortaram. Não me servi de um carneiro sequer de seu rebanho para alimento.
39 Iŋkɛrɛ f'am pɔcɔl pefi, in'ɛnasarɛ teta yi. Məncwer im kəsɔŋ ka kəway kɔ nyɛ anckiyər im pəwaŋkəra kɔ pibi mɔ.
39 Quando algum deles era despedaçado por um animal selvagem, eu nunca lhe mostrava a carcaça. Não, eu mesmo arcava com o prejuízo! O senhor me obrigava a pagar por todo animal roubado, quer à plena luz do dia, quer na escuridão da noite.
40 Inayi nnɔ nne yɔccɔf im pəwaŋkəra, kəfe kəcsut im pibi, mere mɔbɔlɛn'em.
40 “Trabalhei para o senhor em dias de calor escaldante e também em noites frias e insones.
41 Tɔsɔtɔ meren wəco mɛrəŋ ntɛ iyi nnɔ ndaram mɔ. Icbəc'am teta awut am aran meren wəco kɔ maŋkəlɛ, kɔ meren mmɛ camət-tin, ta yɔcɔl yam yɛfɛt yɛfɛt. Mba mənacepɛ-cepɛ kəway kem haŋ wəco.
41 Sim, por vinte anos trabalhei feito um escravo em sua casa! Trabalhei catorze anos por suas duas filhas e, depois, mais seis anos para formar meu rebanho. E dez vezes o senhor mudou meu salário.
42 Pəyɔnɛ fɛ Kanu ka papa kem Abraham, Kanu Kəwɛy-wɛy ka Siyaka kəsol'em-ɛ, kɔ tantɛ tɔ məsak im ilukus waca wɔsɔkər. Kanu kənəŋk malap mem, kɔ kəlɔləs nkɛ inalɔləs waca mɔ, ti tɔ kəmbocɛsa su nendisna kiti.»
42 De fato, se o Deus de meu pai não estivesse comigo, o Deus de Abraão e o Deus temível de Isaque, o senhor teria me mandado embora de mãos vazias. Mas Deus viu como fui maltratado, apesar de meu árduo trabalho. Por isso ele lhe apareceu na noite passada e o repreendeu!”
43 Kɔ Labaŋ oloku Yakuba: «Awut arkun akaŋɛ, awut aran akaŋɛ kəbəp yɔcɔl yayɛ fəp yemi yɔ. Cəke c'intam mɔkɔ kəyɔnɛ awut em aran kɔ awut aŋɛ ŋaŋkom mɔ-ɛ?
43 Labão respondeu a Jacó: “Essas mulheres são minhas filhas, as crianças são meus netos, e os rebanhos são meus rebanhos. Na verdade, tudo que você vê é meu. Mas o que posso fazer agora por minhas filhas e pelos filhos delas?
44 Ndɛkəl məder səsek danapa fɔr ya fum wəlɔma kiriŋ ina kɔ məna.»
44 Façamos, portanto, você e eu, uma aliança que sirva de testemunho do nosso compromisso”.
45 Kɔ Yakuba ɛlɛk tasar tin, k'ɛncəmbər pi cos teta kəpus ka pi.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a colocou em pé como monumento.
46 Kɔ Yakuba oloku awɛnc aŋa: «Nəwɛtəs masar!» K'awɛnc aŋa ŋawɛtəs masar kɔ ŋamboc tɛpɛsa. Kɔ ŋandɛ tɛpɛsa papɔkɔ kəroŋ kɔ ŋandi yeri.
46 Em seguida, disse aos membros de sua família: “Juntem algumas pedras”. Eles pegaram as pedras e as amontoaram. Jacó e Labão se sentaram perto do monte de pedras e fizeram uma refeição para selar a aliança.
47 Kɔ Labaŋ ewe tɛpɛsa papɔkɔ «Yekar Sahaduta,» kɔ Yakuba nkɔn ewe pi «Kaled.»
47 A fim de comemorar a ocasião, Labão chamou o lugar de Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou de Galeede.
48 Kɔ Labaŋ oloku: «Tɛpɛsa pampɛ peyi su mɔkɔ dacɔ.» Ti tɔ asɔŋɛ pi tewe ta Kaled.
48 Labão declarou: “Este monte de pedras servirá de testemunha para nos lembrar da aliança que fizemos hoje”. Isso explica por que o lugar foi chamado de Galeede.
49 Tɛpɛsa papɔkɔ p'aŋwe sɔ Mispe, bawo Labaŋ ɛnaloku: «MARIKI kəgbɛkərɛ su ina kɔ məna kɔ səndesɔlərɛnɛ.
49 Também foi chamado de Mispá, pois Labão disse: “Vigie o S enhor a você e a mim para garantir que guardaremos esta aliança quando estivermos longe um do outro.
50 Kɔ məntɔrəs awut em aran-ɛ, kɔ məlɛk sɔ aran alɔma-ɛ, məcərɛ a bafɔ fum eyi su dacɔ, mba Kanu yati.»
50 Se você maltratar minhas filhas ou se casar com outras mulheres, mesmo que ninguém mais veja, Deus verá. Ele é testemunha desta aliança entre nós.”
51 Kɔ Labaŋ oloku: «Tɛpɛsa pɛmpɛ, kɔ tasar tɔkɔ incəmbər ina kɔ məna dacɔ mɔ.
51 “Veja este monte de pedras”, prosseguiu Labão. “Veja também este monumento que levantei entre nós dois.
52 Tɛpɛsa pa masar pampɛ kɔ tasar pɛcəmbər cos pampɛ peyi su dacɔ kətəŋnɛ tes, a ifɔsɔcepər tɛpɛsa pampɛ kəkɔcaŋərn'am kəyɔ ka pəlɛc, məna sɔ ta məcepər tɛpɛsa pampɛ kɔ tasar pampɛ kəkɔcaŋərn'em kəkɔyɔ pəlɛc.»
52 Estão entre mim e você como testemunhas dos nossos votos. Nunca atravessarei para o lado de lá do monte de pedras a fim de prejudicá-lo, e você jamais deve atravessar para o lado de cá a fim de prejudicar-me.
53 Kɔ Labaŋ oloku: «Kanu ka Abraham kɔ Nahor, kɔ Kanu ka kas kəŋan kəyi su dacɔ.» Kɔ Yakuba ɛndɛrmɛ Kanu Kəwɛy-wɛy ka papa kɔn Siyaka.
53 Invoco o Deus de nossos antepassados, o Deus de seu avô Abraão e o Deus de meu avô Naor, para que sirva de juiz entre nós.” Assim, diante do Deus temível de seu pai Isaque,
54 Kɔ Yakuba oloŋnɛ tɔrɔ tatɔkɔ kəroŋ, k'ewe awɛnc aŋa kədedi yeri yayɔkɔ. Kɔ ŋandi yeri yayɔkɔ kɔ ŋandirɛ tɔrɔ papɔkɔ kəroŋ.
54 Então Jacó ofereceu sacrifício a Deus na montanha e convidou todos para a refeição comemorativa. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 — ausente —
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou cedo, beijou seus netos e suas filhas e os abençoou. Depois, partiu e voltou para casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.