Gênesis 31
Kitabu ka Kanu (BSP) vs NTLH
1 Kɔ Yakuba ene mɛcɛm-cɛmnɛ ma awut a Labaŋ, ŋacloku: «Yakuba ɛlɛk daka da papa kosu fəp, di dɔsɔŋɛ kɔ kəyɔnɛ ka wəka daka dandɛ fəp.»
1 Jacó ficou sabendo que os filhos de Labão andavam dizendo o seguinte: — Jacó está tirando tudo o que é do nosso pai. É às custas do nosso pai que ele está ficando rico.
2 Kɔ Yakuba ɛŋgbɛkərɛ a kəro ka Labaŋ kəyi fɛ sɔ nnɔ eyi mɔ, pəmɔ tɔkɔ pənayi cɔkɔ-cɔkɔ mɔ.
2 Jacó também notou que Labão já não se mostrava tão amigo como antes.
3 Kɔ MARIKI oloku Yakuba: «Məlukus atɔf ŋa awisi aŋa, dəŋkom dam. Isol'am.»
3 Então o Senhor Deus disse a Jacó: — Volte para a terra dos seus pais, onde estão os seus parentes. Eu estarei com você.
4 Kɔ Yakuba ewe Rasɛl kɔ Leya aŋɛ ŋanayi dalɛ ŋackɛk yɔcɔl yɔn cir kɔ ŋkesiya mɔ.
4 Aí Jacó mandou chamar Raquel e Leia para que viessem ao campo, onde ele estava com as suas ovelhas e cabras.
5 K'oloku ŋa: «Iŋgbɛkərɛ a, kəro ka papa konu kəyi fɛ sɔ nnɔ iyi mɔ, pəmɔ tɔkɔ pənayi cɔkɔ-cɔkɔ mɔ. Mba Kanu ka papa kem kəsol'em.
5 Quando chegaram, ele disse: — Tenho reparado que o pai de vocês já não se mostra tão meu amigo como antes; mas o Deus do meu pai tem estado comigo.
6 Nəncərɛ nəna yati a imbəcɛ papa konu kɔ fənɔntər fem fəp.
6 Vocês sabem muito bem que tenho me esforçado muito, trabalhando para o pai de vocês.
7 Mba papa konu ɛŋkafəli-kafəli, k'encepɛ-cepɛ kəway kem haŋ wəco. Mba Kanu kəwosɛ fɛ kɔ kəy'em pəlɛc.
7 Mas ele me tem enganado e já mudou o meu salário umas dez vezes. Porém Deus não deixou que ele me prejudicasse.
8 Pənaloku a yɛtɛmsər yɔyɔnɛ kəway kam-ɛ, kɔ yɔcɔl fəp yɛnader yockoməs awut atɛmsər. Pənaloku sɔ a ya cəgbɛr yɔyɔnɛ kəway kam-ɛ, yɔcɔl fəp kɔ awut a cəgbɛr yɔ yɛnader yockoməs.
8 Quando ele dizia: “Os cabritos com manchas serão o seu salário”, aí as fêmeas tinham crias manchadas. E, quando ele dizia: “Os cabritos listados serão o seu salário”, aí as crias saíam todas listadas.
9 Kanu kəmbaŋ yɔcɔl yɔn nnɔ papa konu eyi mɔ, kɔ kəsɔŋ im.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos do pai de vocês e os deu a mim.
10 Tɛm ntɛ yɔcɔl yɛncfaŋ kəcɛcɛnɛ mɔ, k'iyekti fɔr darenc, k'iwɛrəp a yɔcɔl yorkun nyɛ yɛnccɛc yɛran mɔ, yɛnayɔ cəgbɛr, yɛtɛmsər, yɛcɛmcɛmər.
10 — Um dia, quando os animais estavam no tempo do cruzamento, eu tive um sonho. Eu vi que os bodes que cobriam as fêmeas eram listados, malhados e manchados.
11 Kɔ mɛlɛkɛ ma Kanu molok'im dəmere: ‹Yakuba!› K'iwosɛ: ‹In'ɛwɛ!›
11 O Anjo de Deus me chamou pelo nome, e eu respondi: “Aqui estou.”
12 Kɔ mɛlɛkɛ molok'im: ‹Məyekti fɔr məmɔmən. Yɔcɔl yorkun fəp nyɛ yeyi kəcɛc yɛran mɔ, yɔyɔ cəgbɛr kɔ yɛntɛmsər kɔ yɛcɛmcɛmər. Bawo inəŋk mɔyɔ mɔkɔ Labaŋ ɔy'əm mɔ fəp.
12 Então ele continuou: “Veja! Todos os bodes que estão cruzando são listados, malhados e manchados. Eu estou fazendo com que isso aconteça porque tenho visto o que Labão está fazendo com você.
13 In'ɔyɔnɛ Kanu ka Betel, nde mənacəmbər tasar, kɔ məbɔy pi moro teta kəpus mɔ, nde mənadɛrm'im mɔ. Ndɛkəl oŋ, məyɛfɛ atɔf ŋaŋɛ, məlukus dəŋkom dam.›»
13 Eu sou o Deus que apareceu a você em Betel, onde você me dedicou uma pedra, derramando azeite sobre ela, e onde você me fez uma promessa. Agora prepare-se, saia desta terra e volte para a terra onde você nasceu.”
14 Rasɛl kɔ Leya ŋaloku kɔ: «Mba səyɔ sɔ kɛ nnɔ kəlɔ ka papa kosu?
14 Então Raquel e Leia responderam: — Não sobrou nada para herdarmos do nosso pai.
15 Mba ɔlɔm fɛ su oŋ pəmɔ acikəra ba, bawo ɛncaməs su, k'endi pəsam posu.
15 Ele nos trata como se fôssemos estrangeiras. Ele até nos vendeu e depois gastou todo o dinheiro que recebeu como pagamento.
16 Daka ndɛ Kanu kəmbaŋər papa kosu mɔ fəp, dendeyɔnɛ oŋ dosu k'awut asu. Məyɔ tɔkɔ Kanu kəlok əm mɔ fəp.»
16 Toda a riqueza que Deus tirou do nosso pai é nossa e dos nossos filhos. Portanto, faça tudo o que Deus mandou.
17 Kɔ Yakuba ɛyɛfɛ, k'ɛndəs awut ɔn yɔkɔmɛ kəroŋ kɔ aran ɔn.
17 — ausente —
18 Kɔ Yakuba osolɛ yɔcɔl yɔn kəkɛk, kɔ daka dɔn fəp ndɛ ɛnasɔtɔ mɔ, yɔcɔl nyɛ ɛnasɔtɔ Padaŋ-Aram mɔ, k'ɔŋkɔ ndena papa kɔn Siyaka, atɔf ŋa Kanaŋ.
18 — ausente —
19 Kɔ Labaŋ ende pəkɔ kəgbɛt-gbɛt ŋkesiya yɔn. Kɔ Rasɛl eŋkiyɛ mɛrəŋka ma papa kɔn Labaŋ.
19 Labão, o pai de Raquel, havia ido para outro lugar a fim de cortar a lã das suas ovelhas; e, enquanto ele estava fora, Raquel roubou as imagens dos deuses da casa dele.
20 Kɔ Yakuba nkɔn entiŋkər Labaŋ wəAram ntɛ ɔnckɔ ndɔrɔn, ta elembərnɛ kɔ mɔ.
20 Foi assim que Jacó, sem avisar que ia embora, enganou Labão, o arameu,
21 Kɔ Yakuba ɛyɛksɛ kɔ daka dɔkɔ ɛnayɔ mɔ fəp, k'ɛyɛfɛ k'empimnɛ kəŋgbɔkɔ, k'ɛntɛfərnɛ mɔrɔ ma Kaladu.
21 fugindo com tudo o que tinha. Atravessou o rio Eufrates e foi na direção da região montanhosa de Gileade.
22 Tataka ta maas, k'aloku Labaŋ a Yakuba ɛyɛksɛ.
22 Três dias depois Labão ficou sabendo que Jacó havia fugido.
23 Kɔ Labaŋ ɛlɛk awɛnc aŋa kɔ ŋancəmɛ Yakuba darəŋ kəkɔt ka mata camət-mɛrəŋ, kɔ ŋambəp kɔ nde mɔrɔ ma Kaladu.
23 Ele reuniu os seus parentes e foi atrás de Jacó. Sete dias depois, Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade.
24 Kɔ Kanu kənder Labaŋ wəAram dəmere ma pibi, kɔ Kanu kəloku kɔ: «Məkɛmbərnɛ kəlok-lokər Yakuba.»
24 Naquela noite Deus apareceu num sonho a Labão, o arameu, e disse: — Cuidado! Não faça nada a Jacó.
25 Kɔ Labaŋ ɛmbəp Yakuba pəcəmbər abal ŋɔn tɔrɔ kəroŋ. Kɔ nkɔn sɔ dəmnɛ ɛncəmbər abal ŋɔn kɔ awɛnc aŋa tɔrɔ ta Kaladu kəroŋ.
25 Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade, onde ele estava acampado. E Labão e os seus parentes acamparam no mesmo lugar.
26 Kɔ Labaŋ eyif Yakuba: «Cəke cɔ məyɔ tantɛ-ɛ? Ta ake tɔ məntiŋkər'em, məckekərɛ awut em aran pəmɔ afum aŋɛ asumpər dəkəwan mɔ-ɛ?
26 Aí Labão disse a Jacó: — Por que foi que você me enganou, levando as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Ta ake tɔ məŋgbɔpnɛnɛ kɔ məyɛksɛ-ɛ? Məntiŋkər f'em ba, məyɛksər f'em ba? K'inasak əm məkɔ pəbotu disrɛ, pacleŋəs, pacfula pacfer.
27 Por que você me enganou, fugindo desse jeito, sem me dizer nada? Se você tivesse falado comigo, eu teria preparado uma festa alegre de despedida, com canções acompanhadas de pandeiros e de liras .
28 Məwosɛ f'em kəcup awut-sɔ em arkun kɔ awut em aran! Tantɛ taŋ məmbut amera.
28 Você nem me deixou beijar os meus netos e as minhas filhas. O que você fez foi coisa de gente sem juízo.
29 Intam kəyɔ əm pəlɛc, mba Kanu ka papa kam kəlokus'em nendisna: ‹Məkɛmbərnɛ kəloku ka Yakuba pəlɛc!›
29 Eu poderia ter feito muito mal a vocês, mas na noite passada o Deus do seu pai me disse assim: “Cuidado! Não faça nada a Jacó.”
30 Bawo pəŋwon əm kəkɔ ndena papa kam, ta ake tɔ məŋkiyɛnɛ canu cem-ɛ?»
30 Eu sei que você foi embora porque tinha saudades de casa. Mas por que foi que você roubou as imagens dos deuses da minha casa?
31 Kɔ Yakuba oloku Labaŋ: «Indenanesər-nesər ti kəcɛm-cɛmnɛ a, məndebaŋər im awut am aran.
31 Jacó respondeu: — Eu fiquei com medo, pois pensei que o senhor ia me tirar as suas filhas à força.
32 Mba məmɔmən nwɛ o nwɛ məŋnəŋkɛ canu cam afum em dacɔ mɔ, wəkakɔ eŋfi! Awɛnc asu aŋa fɔr kiriŋ məmɔmən məlɛk mpɛ o mpɛ pɔyɔnɛ pam mɔ məkekərɛ.» Mba Yakuba ɛnacərɛ fɛ a Rasɛl eŋkiyər Labaŋ canu ca kusuŋka kəŋan.
32 Mas, se o senhor achar as suas imagens com alguém aqui, essa pessoa será morta. Os nossos parentes são testemunhas: se o senhor encontrar aqui qualquer coisa que seja sua, pode levar. Acontece que Jacó não sabia que Raquel havia roubado as imagens.
33 Kɔ Labaŋ ɛmbɛrɛ abal ŋa Yakuba, k'owur k'ɛmbɛrɛ ŋa Leya, k'owur k'ɛmbɛrɛ abal ŋa acar aran aŋɛ mɛrəŋ, ɛnəŋk fɛ daka o daka. Kɔ Labaŋ ɛmbɛrɛ abal ŋa Rasɛl disrɛ.
33 Labão entrou na barraca de Jacó, depois na de Leia e depois na das duas escravas, porém não encontrou as suas imagens. Então foi para a barraca de Raquel.
34 Rasɛl pəlɛk mɛrəŋka pəboc mi dəntɔf, k'ɛlɛk dɔcɔm ndɛ aŋnɔnɛ yɔkɔmɛ kəroŋ mɔ k'endeŋər, k'ɛyɛfɛ k'ɛndɛ di kəroŋ. Kɔ Labaŋ efen-feni abal disrɛ fəp ɛnəŋk fɛ mɛrəŋka mmɛ.
34 Aí ele procurou em toda parte, porém não achou nada, pois Raquel havia posto as imagens numa sela de camelo e estava sentada em cima.
35 Kɔ Rasɛl oloku papa kɔn: «Mariki mem, ta pətɛl'am, ntɛ intɔyɛfɛn'am mɔ, tɛntəŋnɛ iyɔ tɔkɔ teŋyi aran tɛm o tɛm mɔ.» Kɔ Labaŋ ɛntɛn mɛrəŋka mmɛ haŋ, ɛnəŋk fɛ.
35 Ela disse ao pai: — O senhor não fique zangado comigo por eu não me levantar, mas é que estou menstruada. Foi assim que Labão procurou as suas imagens, sem as encontrar.
36 Kɔ abəkəc ŋɛmpɛ Yakuba, k'ɛncaŋ Labaŋ kəcɔp. Kɔ Yakuba ɛlɛk moloku, k'oloku: «Deke iləsər-ɛ, deke inciya-ɛ tantɛ məncəm'em darəŋ mɔ?
36 Aí Jacó ficou zangado. Ele disse a Labão: — O que foi que eu fiz de errado? Qual foi a
37 Ntɛ məfen-feni ca yem fəp mɔ, ake mənəŋk-ɛ ca yam ya dukulɔ-ɛ? Məmentər im yi fɔr ya awɛnc im aŋa kɔ awɛnc əm aŋa ŋabɛrɛ su dacɔ ina kɔ məna.
37 Agora que mexeu em todas as minhas coisas, será que encontrou alguns objetos que são seus? Pois ponha esses objetos aqui, na frente dos meus parentes e dos seus, para que eles julguem qual de nós dois está com a razão.
38 Meren wəco mɛrəŋ mɔ iyi nnɔ ndaram. Mba aŋkesiya ŋam ŋin, wir wan win wɛlɛcɛ fɛ kor, isɔmɛ f'am aŋkesiya yɔcɔl yam dacɔ.
38 Durante os vinte anos que trabalhei para o senhor, as suas ovelhas e as suas cabras nunca tiveram abortos, e eu não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Iŋkɛrɛ f'am pɔcɔl pefi, in'ɛnasarɛ teta yi. Məncwer im kəsɔŋ ka kəway kɔ nyɛ anckiyər im pəwaŋkəra kɔ pibi mɔ.
39 Nunca lhe trouxe os animais que as feras mataram, mas eu mesmo pagava o prejuízo. O senhor me cobrava qualquer animal que fosse roubado de dia ou de noite.
40 Inayi nnɔ nne yɔccɔf im pəwaŋkəra, kəfe kəcsut im pibi, mere mɔbɔlɛn'em.
40 A minha vida era assim: de dia o calor me castigava, e de noite eu morria de frio. E quantas noites eu passei sem dormir!
41 Tɔsɔtɔ meren wəco mɛrəŋ ntɛ iyi nnɔ ndaram mɔ. Icbəc'am teta awut am aran meren wəco kɔ maŋkəlɛ, kɔ meren mmɛ camət-tin, ta yɔcɔl yam yɛfɛt yɛfɛt. Mba mənacepɛ-cepɛ kəway kem haŋ wəco.
41 Fiquei vinte anos na sua casa. Trabalhei catorze anos para conseguir as suas duas filhas e seis anos para conseguir os seus animais. E, ainda por cima, o senhor mudou o meu salário umas dez vezes.
42 Pəyɔnɛ fɛ Kanu ka papa kem Abraham, Kanu Kəwɛy-wɛy ka Siyaka kəsol'em-ɛ, kɔ tantɛ tɔ məsak im ilukus waca wɔsɔkər. Kanu kənəŋk malap mem, kɔ kəlɔləs nkɛ inalɔləs waca mɔ, ti tɔ kəmbocɛsa su nendisna kiti.»
42 Se o Deus dos meus antepassados — o Deus de Abraão, o Deus a quem Isaque temia — não tivesse estado comigo, o senhor teria me mandado embora com as mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho que tive e ontem à noite ele resolveu a questão.
43 Kɔ Labaŋ oloku Yakuba: «Awut arkun akaŋɛ, awut aran akaŋɛ kəbəp yɔcɔl yayɛ fəp yemi yɔ. Cəke c'intam mɔkɔ kəyɔnɛ awut em aran kɔ awut aŋɛ ŋaŋkom mɔ-ɛ?
43 Labão respondeu a Jacó assim: — Estas filhas são minhas, os netos são meus, estes animais são meus, e tudo o que você está vendo é meu. Agora, como não posso fazer nada para ficar com as minhas filhas e com os filhos que elas tiveram,
44 Ndɛkəl məder səsek danapa fɔr ya fum wəlɔma kiriŋ ina kɔ məna.»
44 estou disposto a fazer um trato com você. Vamos fazer aqui um montão de pedras para que lembremos desse trato.
45 Kɔ Yakuba ɛlɛk tasar tin, k'ɛncəmbər pi cos teta kəpus ka pi.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a pôs de pé como se fosse um pilar.
46 Kɔ Yakuba oloku awɛnc aŋa: «Nəwɛtəs masar!» K'awɛnc aŋa ŋawɛtəs masar kɔ ŋamboc tɛpɛsa. Kɔ ŋandɛ tɛpɛsa papɔkɔ kəroŋ kɔ ŋandi yeri.
46 Depois disse aos seus parentes que ajuntassem e amontoassem pedras. Eles fizeram um montão de pedras e depois tomaram uma refeição ali do lado dele.
47 Kɔ Labaŋ ewe tɛpɛsa papɔkɔ «Yekar Sahaduta,» kɔ Yakuba nkɔn ewe pi «Kaled.»
47 Labão pôs naquele lugar o nome de Jegar-Saaduta , e Jacó o chamou de Galeede .
48 Kɔ Labaŋ oloku: «Tɛpɛsa pampɛ peyi su mɔkɔ dacɔ.» Ti tɔ asɔŋɛ pi tewe ta Kaled.
48 Depois Labão disse: — Este montão de pedras servirá para que nós dois lembremos desse trato. Foi por isso que aquele lugar recebeu o nome de Galeede.
49 Tɛpɛsa papɔkɔ p'aŋwe sɔ Mispe, bawo Labaŋ ɛnaloku: «MARIKI kəgbɛkərɛ su ina kɔ məna kɔ səndesɔlərɛnɛ.
49 E também teve o nome de Mispa porque Labão disse: — Que o
50 Kɔ məntɔrəs awut em aran-ɛ, kɔ məlɛk sɔ aran alɔma-ɛ, məcərɛ a bafɔ fum eyi su dacɔ, mba Kanu yati.»
50 Se você maltratar as minhas filhas ou se você casar com outras mulheres, mesmo que eu não saiba o que está acontecendo, lembre que Deus está nos vigiando.
51 Kɔ Labaŋ oloku: «Tɛpɛsa pɛmpɛ, kɔ tasar tɔkɔ incəmbər ina kɔ məna dacɔ mɔ.
51 Aqui estão as pedras e o pilar que coloquei entre nós dois.
52 Tɛpɛsa pa masar pampɛ kɔ tasar pɛcəmbər cos pampɛ peyi su dacɔ kətəŋnɛ tes, a ifɔsɔcepər tɛpɛsa pampɛ kəkɔcaŋərn'am kəyɔ ka pəlɛc, məna sɔ ta məcepər tɛpɛsa pampɛ kɔ tasar pampɛ kəkɔcaŋərn'em kəkɔyɔ pəlɛc.»
52 O montão de pedras e o pilar são para lembrarmos desse trato. Eu nunca passarei para lá deste pilar para atacá-lo, e você não passará para cá deste montão de pedras e deste pilar para me atacar.
53 Kɔ Labaŋ oloku: «Kanu ka Abraham kɔ Nahor, kɔ Kanu ka kas kəŋan kəyi su dacɔ.» Kɔ Yakuba ɛndɛrmɛ Kanu Kəwɛy-wɛy ka papa kɔn Siyaka.
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor será juiz entre nós. Então Jacó fez um juramento em nome do Deus a quem Isaque, o seu pai,
54 Kɔ Yakuba oloŋnɛ tɔrɔ tatɔkɔ kəroŋ, k'ewe awɛnc aŋa kədedi yeri yayɔkɔ. Kɔ ŋandi yeri yayɔkɔ kɔ ŋandirɛ tɔrɔ papɔkɔ kəroŋ.
54 Ele ofereceu um animal em sacrifício ali na montanha e convidou os seus parentes para uma refeição. Naquela noite eles comeram e dormiram ali na montanha.
55 — ausente —
55 Na manhã seguinte Labão se levantou bem cedo, beijou as suas filhas e os seus netos e os abençoou. E depois foi embora, voltando para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.