Mateus 5
Oniyan (BSC) vs NAA
1 Akey amat, Yesu wat këɓi ɓela ɓën ɓamëxwër ɓamëxwër, ga ɓarërëgu këni kap gër etënd. Ga ỹëpa ko, xeta këno ɓësëfan ɓërexëm ɓën.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Ata h̃eɓëta ko, këɓi sëƴalind mondako:
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 «Nëngandërayindëleɓi ɓër sitarak gër onden ɓën,
3 — Bem-aventurados
4 Nëngandërayindëleɓi ɓër kë sesërand gërëgako ɓën,
4 — Bem-aventurados
5 Nëngandërayindëleɓi ɓër nënga këɓi onden ɓën,
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 Nëngandërayindëleɓi ɓër ỹandi këɓi ola or ŝenene
6 — Bem-aventurados
7 Nëngandërayindëleɓi ɓër gë axaỹënan ɓën,
7 — Bem-aventurados
8 Nëngandërayindëleɓi ɓër gë ow̃ëkw ow̃ënëk ɓën
8 — Bem-aventurados
9 Nëngandërayindëleɓi ŝaland aketëxeta ɓën
9 — Bem-aventurados
10 Nëngandërayindëleɓi ɓër kënëɓi rixërand në end epëɓ ed fëɓ këni end ŝenene ɓën,
10 — Bem-aventurados
11 Nëngandërayindëleŋun ado enun cirërand,
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Nëngandërayindëleŋun, mandërayindën onënga ol gayik amaŝën atëm kën sëkëx ƴaŋ gër orën. Enimin mondako banëɓi rixërand ɓëlaw̃ënel ɓër Kaxanu ɓër lëngwatëgu këŋun gër ngwën ɓën.»
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 «Wën ex ongal ond ebar oŋ. Ɓari angëmëne ongal oŋ axac xacëk, gë ine kë ỹëw gaŝëxe? Alexëx fo ex fac eni bëñërax ɓela ɓën?
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Wën ex angoɓen and ngwën aŋ. Angol and ƴaŋ në etënd aŋ ax gind na monem.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Ani pëtënënd na lambo in do eni ŋoɓ gë enëp, ɓarikan ƴaŋ këni xaw̃ënd eɓi ŋoɓaxënënd ɗek ɓër gër iciw̃ ɓën.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Awa ola orewën ol ŋoɓayindëleɓi ɓela ɓën, eni wataxënënd ɓenjekax ɓend kën rind ɓeŋ do eno cëkwaxën Sorix irewën Kaxanu, mëŋ ar ex ƴaŋ gër orën an.»
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 «Këren yëland na mëne anëka ƴow këme me ƴepën Acariya aŋ do gë er reƴa këni ɓëlaw̃ënel in. Ame ƴow ex na me ƴepën, ɓarikan me ŋata.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Ɗal in këmun felënd, enimin, xali ex dëxëta orën ol do gë ebar el, inger gimatak ax dëxëta na gër acariya, xali ex ŋata ɗek.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Awa ar kë lif apela and xurik ex ɓa gër acariya do eɓi tëƴalind ɓela ɓën eno tëfëteli an, ajo kë xuri ex ɓa gër owun or ƴaŋ gër orën. Ɓarikan, ar kë rind er rek acariya in do eɓi tëƴalind ɓela ɓën eno tëfëteli an, ajo ar gapak ko hi gër owun or ƴaŋ gër orën.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Mëŋ këmun felaxënënd, angëmëne or ŝenene orewën ol ax nëmëca ex na or ɓëŝalen do gë or Ofariseŋ ol, din an ɗil na gër owun or gër orën.»
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 «Ax gi ex na nde awël wël kën er fel banëɓi ɓëxarëk ɓërewën in: “Ax gi ex na monaw̃ ala. Ar këŋo law̃ yo ala, ar kiti exo.”
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Ɓarikan, wëno ga re këme, ar këŋo xoỹën yo aɓaỹe arexëm, ar kiti exo. Ɓëte ar këŋo re yo aɓinëm: “Wëj aŝoỹik eƴ!” Ɓëxarëk ɓër Ɓëŝëwif ɓën ỹapëk eŋo kiti. Ɓëte ar këŋo re aɓinëm: “Wëj afënirëx eƴ!” ar gër xoɗux exo.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Awa angëmëne ŝaɗaxa ƴe këƴ eƴ di gër angëɓ do fën eƴ kwitaw mëne aɓaỹe areƴ ỹeỹ xoỹën ki na,
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 teɓël ŝaɗaxa ijo na gër angëɓ eƴ mara en ketënëgu pere. Do and kën xetënëgu aŋ, ɓakaw eƴ ŋata ŝaɗaxa ireƴ in.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 Angëmëne eŋun kucar gë ala do en ƴend ond gër kiti oŋ, wëlër in ngëŋ gër fëña këdi kën h̃at exi ɗëxwëx gër axiti do axiti an exo cena eŋo pel anëkona an exi mëla gër përa.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Ɗal in këmi felënd ɗamana eƴ canaxën gër epëra elo, koɗi ireƴ in ɗek këƴ nëcët.»
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 «Ax gi ex na nde awël wël kën er rek acariya in: “Ax gi ex na mondi orekar ol.”
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Ɓarikan wëno ga re këme, ar këŋo nëkon yo asoxari do eŋo ỹandi eni ɗakido, anëka ri këni orekar ol gër emëkw edexëm.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Angëmëne angës and liw̃ aŋ ki lënanënd eñëŋënax eŋ, nongoloƴëtël eƴ ɗap caw! Gayikwa pecanëlexi eƴ ɓayi gë angës amat, gë exi ɗëxw Kaxanu ɗek eman eŋ gër xoɗux or ax ɗomind na gë eɗomi.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 Angëmëne ataxan andeƴ and liw̃ aŋ ki lënanënd eñëŋënax eŋ, kacal eƴ ɗap caw! Pecanëlexi eƴ ɓayi gë ataxan amat gë exi ɗëxw Kaxanu ɗek eman eŋ gër xoɗux or ax ɗomind na gë eɗomi.
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 «Acariya aŋ rek: “Ar këŋo feland asoxari arexëm an, pëxwënëleŋo kayëta ir ex sede ir acapëra.”
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Ɓarikan, wëno ga re këme, ar këŋo fela yo asoxari arexëm xarak ax gi ex na në end orekar, në ecëñëta eŋo gër orekar. Do ar këŋo ỹër yo asoxari ar fela këŋo icën indexëm, në edi exëni orekar ol gë asoxari ajo.»
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 «Awël wël kën ɓëte mëne afel fel banëɓi ɓëxarëk ɓërewën: “Ax gi ex na monjaŝar, ɓarikan and këƴ yaŝar gër ow̃ac or Axwën, dil ari er re këƴ in.”
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Ɓarikan wëno, ga re këme, ax gi ex na dëŋ monjaŝar. Ax gi ex na monjaŝar an: hik orën ol gayik añëpara and owun or Kaxanu aŋ ex.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Ax gi ex na monjaŝaran ebar el gayik ambëñaxën andexëm ex. Ax gi ex na monjaŝaran ɓëte Yerusalem in gayik angol and emun etëm aŋ ex.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Ado gaf ireƴ in dëŋ ax gi ex na monjaŝaran gayik emban gematak aƴ kor na eƴ peŝën, ɓëte aƴ kor na eƴ ɓanëngënin end feŝëk eŋ.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Gër ed ebax eƴ yaŝar, ga w̃a w̃a këƴ del “Awa”, ɓari ga h̃ëp h̃ëp këƴ del “Ali”. Gë ỹeỹ ɓaŝ këƴ na, awa er ŝaɓucara ex.»
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 «Ax gi ex na nde awël wël kën er rek acariya in: “Ar këŋo fëtinën yo ala angës, pëtinënëleno mëŋ ɓëte andexëm aŋ! Ɓëte ar këŋo foƴëtën yo ala añënga, poƴëtënëleno mëŋ ɓëte andexëm aŋ!”
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Ɓarikan wëno ga re këme mëne axo gi ex na monjaka axeỹax ar ki rixërand an. Angëmëne ala exi cën gër añam and liw̃, ɓexënëlo and ŝame aŋ.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Ɓëte angëmëne ala exi kwëñexënënd gayik aỹandi ỹandi këŋo exi kan acuɗ atëm aŋ, teɓënëlo gë anëngwën ak.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Angëmëne ala nëỹali ki na eƴo ɗëɓin eɗëɓ etiɓax në apakan amat ɗëɓinëlo në ɓapakan ɓaki.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Ar ki xarand an, yëlëlo do ar ỹandi këŋo eƴo ñomëx an, këreƴëŋo ɗëc na.»
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 «Ax gi ex na nde awël wël kën er rek acariya in: “Ɓalindëlexi end aŝandax eŋ, do cusëlo arangoỹëra andeƴ an.”
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Ɓarikan, wëno ga re këme: ŋanindënëɓi ɓër xoỹër këŋun ɓën, calenindënëɓi ɓër këŋun rixërand ɓën.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Mondako këni nangëraxën ɓela ɓën mëne wën oɓaŝ or Faba Kaxanu hi kën, mëŋ ar ex ƴaŋ gër orën an. Enimin mëŋ key yo key këɓi h̃oɓand gë eñan endexëm eŋ ɓela ɓën, hi këni ɓëxeỹax, hi këni ɓër ŝenene. Ɓëte aɓi ɗëcënd na tëɓ iŋ, hi këni ɓër ŝenene hi këni ɓësëmbak.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Angëmëne eŋun ɓalënd end ɓër këɓi ɓalënd endewën ɓën fo, amaŝën and fe wa kën ŝotëx gër Kaxanu? Ax gi ex na nde ɓësëf ɓër ŝagale ɓën dëŋ mondako wata këni?
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Do angëmëne gë ɓëmaỹe ɓëndewën ɓëŋ fo kën ŝëmarënd, ecarax end fe wa kën rind? Ax gi ex na nde ɓësëmbak ɓën dëŋ mondako wata këni?
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Ang hi ko ŝenene Kaxanu, Sorix irewën ak, mëŋ ar ex ƴaŋ gër orën an, wën ɓëte giyin ŝenene mondako fo.»
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.