Gênesis 31
Oniyan (BSC) vs NVI
1 Akey amat, Yakob wël këɓi oɓaŝ or Labaŋ ol ga këni re: «Yakob w̃eɗek ɗek ɓeɓër xwën baxo faba ireɓi ɓën. Gë ɓeɓër xwën baxo faba ireɓi ɓën ŝotëraxën ko ɗek napul ijo.»
1 Jacó, porém, ouviu falar que os filhos de Labão estavam dizendo: "Jacó tomou tudo que o nosso pai tinha e juntou toda a sua riqueza à custa do nosso pai".
2 Yakob wata ko mëne Labaŋ ax bo ex na ga këŋo nëkon gë dëxas iyekax, ang gër ỹanar ak.
2 E Jacó percebeu que a atitude de Labão para com ele já não era a mesma de antes.
3 Ata Axwën Kaxanu fel këŋo Yakob: «Maỹil ngëŋ gër ebar ed ɓëxarëk ɓëreƴ, gër ed rëw̃ këni. Wëno gë wëj këme hi.»
3 E o Senhor disse a Jacó: "Volte para a terra de seus pais e de seus parentes, e eu estarei com você".
4 Yakob w̃ac këɓi Raŝel do gë Leya sëkëx këno gër apuỹ, gër ed baɓi xaɗacërand oɓeci do gë opeỹ odexëm.
4 Então Jacó mandou chamar Raquel e Lia para virem ao campo onde estavam os seus rebanhos,
5 Fel këɓi: «Wëno anëka wata këme mëne sorix irewën ax bo ex na ga ke nëkon gë dëxas iyekax, ang gër ỹanar ak. Ɓarikan Kaxanu, mëŋ ar yata këŋo faba iram an, gë wëno hi ko.
5 e lhes disse: "Vejo que a atitude do seu pai para comigo não é mais a mesma, mas o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Anang nang kën wën dëŋ mëne mbaŋ riyenin këmo sorix irewën, gë oxor oram ol ɗek.
6 Vocês sabem que trabalhei para seu pai com todo o empenho,
7 Ɓarikan sorix axacërara xacërara këŋo exe ƴamba. Ɓakëlëbëd epëxw nëngwët ko acosa andam aŋ, ɓari Kaxanu aŋo teɓ ex na exe ƴambara.
7 mas ele tem me feito de tolo, mudando o meu salário dez vezes. Contudo, Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 And re ko: “Oyel or gë ɓapeŝen do gë ɓambaren ol kë hi acosa andeƴ aŋ”, onëm ol ɗek kënëɓi rëw̃ënd ɓënoɓo ɓënd gë ɓapeŝen do gë ɓambaren. Ɓëte and re ko: “Oyel or ỹër-ỹër ol kë hi acosa andeƴ aŋ”, onëm ol ɗek kënëɓi rëw̃ënd ɓënoɓo ɓënd ỹër-ỹër.
8 Se ele dizia: ‘As crias salpicadas serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes salpicados; e se ele dizia: ‘As que têm listras serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes com listras.
9 Kaxanu xan këŋo sorix irewën oyel orexëm ol, do yël ke wëno.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos de seu pai e os deu a mim.
10 «Awat wat bamëni gëmëɗ në lakeli oyel onëm ol, amëd and baɓi ỹandind enëɓi kera aŋ. Okondo ok kënëɓi xerand opeỹ onëm ok: oko od gë ɓapeŝen do gë ɓambaren, oko od ỹër-ỹër. Opëlang ok kënëɓi xerand oɓeci onëm ol: oko od gë ɓapeŝen do gë ɓambaren, oko od ỹër-ỹër.
10 "Na época do acasalamento, tive um sonho em que olhei e vi que os machos que fecundavam o rebanho tinham listras, eram salpicados e malhados.
11 Ata kwël gër lakeli fo w̃ac ke meleka ir Kaxanu in: “Yakob!” Yaka këmo: “Woy!”
11 O anjo de Deus me disse no sonho: ‘Jacó! ’ Eu respondi: ‘Eis-me aqui! ’
12 Re ko: “Këla, dënëtal eƴëɓi nëkon ɗek okondo od këɓi xerand opeỹ onëm ok, do gë opëlang od këɓi xerand oɓeci onëm ok. Er exëni oko od gë ɓapeŝen do gë ɓambaren, oko od ỹër-ỹër. Gayikwa awat wat këme ang ƴambara ki Labaŋ ak.
12 Então ele disse: ‘Olhe e veja que todos os machos que fecundam o rebanho têm listras, são salpicados e malhados, porque tenho visto tudo o que Labão lhe fez.
13 Wëno ex Kaxanu, ar ŝalew këƴo gë eɓeƴa gër Bet-El, gër ed rëɗ këƴ ekaỹ do xoŝ këƴ ogu an. Gërëgako, canël ebar elo ro, eƴ maỹixën gër ebar ed gër ed rëw̃ këni.”»
13 Sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna e me fez um voto. Saia agora desta terra e volte para a sua terra natal’ ".
14 Raŝel do gë Leya yaka këno: «Ɓiyi cëŋ gër iciw̃ ind faba ireɓi, er këmi ɓëteli aɓo bo ex na.
14 Raquel e Lia disseram a Jacó: "Temos ainda parte na herança dos bens de nosso pai?
15 Ang ɓëliyer fo hi këmi gayikako anëka fan këɓo xali ƴamb ko napul ir ŝotaxën këɓo in.
15 Não nos trata ele como estrangeiras? Não apenas nos vendeu como também gastou tudo o que foi pago por nós!
16 Ɗek napul ir xana ko Kaxanu gër faba ireɓi in, ɓiyi do gë oɓaŝ oreɓi ol xwënëk. Gërëgako, dil ɗek er fel ki Kaxanu in.»
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos. Portanto, faça tudo quanto Deus lhe ordenou".
17 Ata Yakob fërëƴëtali këɓi ɓolindaw̃ do gë oɓaŝ orexëm ol ƴaŋ gër ogelemba.
17 Então Jacó ajudou seus filhos e suas mulheres a montar nos camelos,
18 Ɓar këɓi ɗek oyel orexëm or ŝot baɓi na gër ebar ed Padaŋ-Aram ol, do gë ɗek ɓacota ɓandexëm ɓaŋ, do kwël ko ɓakand ond gër sëm Isak oŋ, gër ebar ed Kanahaŋ.
18 e conduziu todo o seu rebanho, junto com todos os bens que havia acumulado em Padã-Arã, para ir à terra de Canaã, à casa de seu pai Isaque.
19 Yatijo ƴe baxo Labaŋ gër ekaca ed omban ond opeỹ odexëm. Raŝel reka këŋo atox and ebax eɗaŝ ed sëm aŋ.
19 Enquanto Labão tinha saído para tosquiar suas ovelhas, Raquel roubou de seu pai os ídolos do clã.
20 Ata Yakob mondako sitinaxën baŋo Labaŋ, arandëw̃ëra and Aram an, ga ko w̃aỹi pelarëxe.
20 Foi assim que Jacó enganou a Labão, o arameu, fugindo sem lhe dizer nada.
21 Monaw̃a naw̃a baŋo, do kwël ƴe ko gë ɗek ɓeɓër xwën baxo ɓën. Ga xegëta ko yeɓ in, faɓ ko gand osënd or ebar ed Galahad.
21 Ele fugiu com tudo o que tinha e, atravessando o Eufrates, foi para os montes de Gileade.
22 Ga xucak ɓakey ɓatas, fel këno Labaŋ mëne Yakob anëka naw̃a këŋo.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó tinha fugido.
23 Labaŋ ga ɓar këɓi ɓër ekun edexëm ɓën, sëf këno Yakob. Ƴe këni ɓakey ɓanjongëɓaki ɗamana sëkaxën këno gër osënd or ebar ed Galahad.
23 Tomando consigo os homens de sua família, perseguiu Jacó por sete dias e o alcançou nos montes de Gileade.
24 Ɓarikan Kaxanu ŝanayaxën këŋo gëmëɗ në lakeli Labaŋ arandëw̃ëra and Aram an, ɗamana eni paɓëraxën gë Yakob. Fel këŋo: «Këreƴëŋo dexëraɗ na ɗe Yakob.»
24 Então, de noite, Deus veio em sonho a Labão, o arameu, e o advertiu: "Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças".
25 And h̃at ko Labaŋ gër ebar ed Galahad aŋ, sëkëx këŋo Yakob kap gër etënd, gër ed ri baxo akwëndaya andexëm. Labaŋ do gë ɓër laŋëtaw baŋo ɓën ri këni ɓën ɓëte ler na fo akwëndaya andeɓën aŋ, gër osënd or gër ebar ed Galahad.
25 Labão alcançou Jacó, que estava acampado nos montes de Gileade. Então Labão e os homens se acamparam ali também.
26 Ata Labaŋ w̃ëka këŋo Yakob: «Inew̃a ri këƴ? Asitinaxën sitinaxën këƴe do w̃ëlaw këƴëɓi odënaw̃ odam ok ang ɓësoxari ɓër sëraw këƴëɓi në emer fo!
26 Ele perguntou a Jacó: "Que foi que você fez? Não só me enganou como também raptou minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra.
27 Inew̃a naw̃axënëgu këƴe do hërëgu këƴ, pelarëxe? Kido afela felaw baƴe, wëno ata ri dome ofëna or mi pelaraxën gë odënaw̃ odam ok, do ɓela ɓën eni ñëw̃ëra ojëkan od onënga, gë ɓatëmb ɓaŋ, do gë ofarix ol.
27 Por que você me enganou, fugindo em segredo, sem avisar-me? Eu teria celebrado a sua partida com alegria e cantos, ao som dos tamborins e das harpas.
28 Ɓarikan, wëj aƴe teɓ ex na mi pelar momegar gë ŝaca ɓën do gë odënaw̃ odam ok! Ata ang aŝenëk fo ri këƴ ɗe.
28 Você sequer me deixou beijar meus netos e minhas filhas para despedir-me deles. Você foi insensato.
29 Axor xor këme mun denan eñëŋënax, ɓarikan Kaxanu, mëŋ ar yata këŋo sorix an, fel ke ganëka gëmëɗ: “Këreƴëŋo dexëraɗ na ɗe Yakob!”
29 Tenho poder para prejudicá-los; mas, na noite passada, o Deus do pai de vocês me advertiu: ‘Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças’.
30 Gërëgako, ga ƴow këƴ or laŋ gayik mbaŋ xofi baxi ekun ed sorix el, ine cëŋ rekaxënëgu këƴ eɗaŝ edam el?»
30 Agora, se você partiu porque tinha saudade da casa de seu pai, por que roubou meus deuses? "
31 Yakob yaka këŋo Labaŋ: «Ayëdara yëdara bame ga bame yëland mëne axan këƴe xan odënaw̃ odeƴ ok.
31 Jacó respondeu a Labão: "Tive medo, pois pensei que você tiraria suas filhas de mim à força.
32 Ɓarikan end eɗaŝ edeƴ eŋ cëŋ, gër ar këƴ sëk yo, ar ecës ex! Ɓela ɓëreɓi ɓëjo ex ngëŋ otede ok, calal er xwën këƴ in gër akwëndaya andam. Ga wat wat këƴ, kanal!» Yakob axo nang bana mëne Raŝel rekawëk eɗaŝ elo.
32 Quanto aos seus deuses, quem for encontrado com eles não ficará vivo. Na presença dos nossos parentes, veja você mesmo se está aqui comigo qualquer coisa que lhe pertença, e, se estiver, leve-a de volta". Ora, Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.
33 Labaŋ lil ko gër aner and Yakob, ɓëte gër and Leya, do gër and okaɗëp otoxari oki, ỹoweỹ axo wat ex na. Ga ŝanëgu ko gër aner and Leya, lil ko gër and Raŝel.
33 Então Labão entrou na tenda de Jacó, e nas tendas de Lia e de suas duas servas, mas nada encontrou. Depois de sair da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel.
34 Raŝel w̃eɗ ko eɗaŝ el, lilali ko gër añëmëna and gelemba, do ỹëpaxën ko. Labaŋ xëɓëtëra ko ɗek aner aŋ, ɓari ỹoweỹ axo wat ex na.
34 Raquel tinha colocado os ídolos dentro da sela do seu camelo e estava sentada em cima. Labão vasculhou toda a tenda, mas nada encontrou.
35 Ata Raŝel fel këŋo sëm: «Faba ga wat këƴ ame kani ex na mi pëɓaxën, këreƴ koỹ na, gë apacaw̃ aŋ hi këme.» Aŝalara yo aŝalara, Labaŋ axo wat ex na eɗaŝ edexëm el.
35 Raquel disse ao pai: "Não se irrite, meu senhor, por não poder me levantar em sua presença, pois estou com o fluxo das mulheres". Ele procurou os ídolos, mas não os encontrou.
36 Ata Yakob logën këŋo. Ga këŋo xeỹan Labaŋ, re ko: «Ine ex amena andam aŋ? Eñëŋënax end fe wa ri këme, sëfaxënëgu këƴe gë oxoỹ or go olo?
36 Jacó ficou irado e queixou-se a Labão: "Qual foi meu crime? Que pecado cometi para que você me persiga furiosamente?
37 And yëlëxëƴëtëra këƴ ɗek oỹënga oram aŋ, er xwën këƴ nde wat këƴ na? Masinëlëɓi ɓëram ɓën do gë ɓëreƴ ɓën enëɓo dëcaxën ɓiyi ɓëxi!
37 Você já vasculhou tudo o que me pertence. Encontrou algo que lhe pertença? Então coloque tudo aqui na frente dos meus parentes e dos seus, e que eles julguem entre nós dois.
38 Ɓëniy alapem ri këme gër iciw̃ indeƴ. Elod ami pel ex na mëne emeci enëm endeƴ, ba ifeỹ inëm ireƴ nacëk. Ɓëte elod amo ƴamb ex na xondo ireƴ.
38 "Vinte anos estive com você. Suas ovelhas e cabras nunca abortaram, e jamais comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Ejel ed law̃ këno ow̃acar oɓapuỹ el, elod amo maỹelil ex na. Wëno baŋo nëmbënd gë ejel eɓëngw edam. Wëj anëỹali baƴe nëỹalind mi maŝën ejel ed reka këne hik gëmëɗ, hik goyat el.
39 Eu nunca levava a você os animais despedaçados por feras; eu mesmo assumia o prejuízo. E você pedia contas de todo animal roubado de dia ou de noite.
40 Aŝor baxe ŝorënd oyat ok, mbaŋ bame sorond gë aƴem in gëmëɗ, do akwëɗ abame ŝot na.
40 O calor me consumia de dia, e o frio, de noite, e o sono fugia dos meus olhos.
41 Ɓëniy alapem ri këme gër iciw̃ indeƴ. Riyenin këmi ɓëniy epëxw gë ɓënax në end napul ir odënaw̃ oki odeƴ eŋ. Ɓëniy ɓënjongimat mëni cotaxën oɓeci oram ol do gë opeỹ odam ok. Ɓarikan wëj nëmbët këƴ ɓakëlëbëd epëxw acosa andam aŋ.
41 Foi assim nos vinte anos em que fiquei em sua casa. Trabalhei para você catorze anos em troca de suas duas filhas e seis anos por seus rebanhos, e dez vezes você alterou o meu salário.
42 Kido Kaxanu, mëŋ ar yata këŋo ŝaca iram Abëraxam an, mëŋ ar baŋo rëgënd faba iram Isak an, axe dëca bana, taxan ŝanëgu dome iciw̃ indeƴ iŋ. Kaxanu awat wat ko toro indam iŋ, do gë asëkwëra iram in, do ganëka gëmëɗ mëŋ rëc këɓo.»
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão, o Temor de Isaque, não estivesse comigo, certamente você me despediria de mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e, na noite passada, ele manifestou a sua decisão".
43 Labaŋ yaka këŋo Yakob: «Ɓolindax, odënaw̃ odam ex, oɓaŝ olo, oɓaŝ oram ex, oyel olo, oyel oram ex, do ɗek er këƴ watënd in, wëno xwënëk. Wëno ine këme xor mëni din doro odënaw̃ odam ok, ba oɓaŝ or rëw̃ kënëɓi ol?
43 Labão respondeu a Jacó: "As mulheres são minhas filhas, os filhos são meus, os rebanhos são meus. Tudo o que você vê é meu. Que posso fazer por essas minhas filhas ou pelos filhos que delas nasceram?
44 Gërëgako awël nde, yatare eter wëno gë wëj, do eter elo gilex sede ireɓi in!»
44 Façamos agora, eu e você, um acordo que sirva de testemunho entre nós dois".
45 Ata Yakob w̃eɗ ko ekaỹ do rëɗ ko.
45 Então Jacó tomou uma pedra e a colocou de pé como coluna.
46 Ga xucak eŋo, Yakob fel këɓi ɓër ekun edexëm ɓën: «Meɗanëgune oxaỹ.» Ata w̃eɗaraw këni oxaỹ do ɓun këni. Mëŋ gë Labaŋ ƴambëra këni na gër angëɓ and oxaỹ.
46 E disse aos seus parentes: "Juntem algumas pedras". Eles apanharam pedras e as amontoaram. Depois comeram ali, ao lado do monte de pedras.
47 Labaŋ w̃ac ko angëɓ aŋo «Yegar Saxaduta», do Yakob mëŋ w̃ac ko «Galehed».
47 Labão o chamou Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou Galeede.
48 Ata re ko Labaŋ: «Angëɓ and oxaỹ aŋo ex doro sede ir wëj gë wëno in!» Mëŋ ɓayixënëk omac od «Galehed», mëne ngëŋ «Angëɓ and ex sede aŋ»,
48 Labão disse: "Este monte de pedras é uma testemunha entre mim e você, no dia de hoje". Por isso foi chamado Galeede.
49 do «Mitësëpa», mëne ngëŋ «Angëɓ and enëkona», gayik Labaŋ are re baxo: «Axwën Kaxanu nëkonaleɓo and ke ŝapëre ro aŋ!
49 Foi também chamado Mispá, porque ele declarou: "Que o Senhor nos vigie, a mim e a você, quando estivermos separados um do outro.
50 Angëmëne arixëra këƴëɓi rixërand odënaw̃ odam ok, angëmëne ɓësoxari ɓëŝëxe ɓaŝa këƴëɓi na, ax gi ex na gë ala kën faɓër. Titinal, Kaxanu ex sede ir ɓiyi ɓëxi in.»
50 Se você maltratar minhas filhas ou menosprezá-las, tomando outras mulheres além delas, ainda que ninguém saiba, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você".
51 Ata Labaŋ fel këŋo Yakob: «Eɓun ed oxaỹ elo, ekaỹ ed xwëŝak elo, wëno rëɗëk mërëxand ir ɓiyi ɓëxi.
51 Disse ainda Labão a Jacó: "Aqui estão este monte de pedras e esta coluna que coloquei entre mim e você.
52 Eɓun ed oxaỹ elo do gë ekaỹ ed xwëŝan këme elo, ex otede odeɓi ok: ame kucali na oxaỹ oŋo, me ƴeli gand ed hi këƴ mi dinanaxën eñëŋënax. Do wëj ɓëte aƴ kucagu na oxaỹ oŋo, eƴ ƴeli gand ed hi këme eƴe dinanaxën eñëŋënax.
52 São testemunhas de que não passarei para o lado de lá para prejudicá-lo, nem você passará para o lado de cá para prejudicar-me.
53 Kaxanu, mëŋ ar yata këɓi Abëraxam do gë Naxor an, gilexo arëc areɓi an (mëŋ ex Kaxanu, ar yata këŋo axarëk areɓën an).»
53 Que o Deus de Abraão, o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós". Então Jacó fez um juramento em nome do Temor de seu pai Isaque.
54 Ga xucak eŋo, Yakob ri ko ŝaɗaxa na gër etënd elo. W̃ac këɓi ɓërexëm ɓën gër eƴambëran. Ƴambëra këni do xey këɓi na gër etënd elo.
54 Ofereceu um sacrifício no monte e chamou os parentes que lá estavam para uma refeição. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 — ausente —
55 Na manhã seguinte, Labão beijou seus netos e suas filhas e os abençoou, e depois voltou para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.