Gênesis 31
Oniyan (BSC) vs NTLH
1 Akey amat, Yakob wël këɓi oɓaŝ or Labaŋ ol ga këni re: «Yakob w̃eɗek ɗek ɓeɓër xwën baxo faba ireɓi ɓën. Gë ɓeɓër xwën baxo faba ireɓi ɓën ŝotëraxën ko ɗek napul ijo.»
1 Jacó ficou sabendo que os filhos de Labão andavam dizendo o seguinte: — Jacó está tirando tudo o que é do nosso pai. É às custas do nosso pai que ele está ficando rico.
2 Yakob wata ko mëne Labaŋ ax bo ex na ga këŋo nëkon gë dëxas iyekax, ang gër ỹanar ak.
2 Jacó também notou que Labão já não se mostrava tão amigo como antes.
3 Ata Axwën Kaxanu fel këŋo Yakob: «Maỹil ngëŋ gër ebar ed ɓëxarëk ɓëreƴ, gër ed rëw̃ këni. Wëno gë wëj këme hi.»
3 Então o Senhor Deus disse a Jacó: — Volte para a terra dos seus pais, onde estão os seus parentes. Eu estarei com você.
4 Yakob w̃ac këɓi Raŝel do gë Leya sëkëx këno gër apuỹ, gër ed baɓi xaɗacërand oɓeci do gë opeỹ odexëm.
4 Aí Jacó mandou chamar Raquel e Leia para que viessem ao campo, onde ele estava com as suas ovelhas e cabras.
5 Fel këɓi: «Wëno anëka wata këme mëne sorix irewën ax bo ex na ga ke nëkon gë dëxas iyekax, ang gër ỹanar ak. Ɓarikan Kaxanu, mëŋ ar yata këŋo faba iram an, gë wëno hi ko.
5 Quando chegaram, ele disse: — Tenho reparado que o pai de vocês já não se mostra tão meu amigo como antes; mas o Deus do meu pai tem estado comigo.
6 Anang nang kën wën dëŋ mëne mbaŋ riyenin këmo sorix irewën, gë oxor oram ol ɗek.
6 Vocês sabem muito bem que tenho me esforçado muito, trabalhando para o pai de vocês.
7 Ɓarikan sorix axacërara xacërara këŋo exe ƴamba. Ɓakëlëbëd epëxw nëngwët ko acosa andam aŋ, ɓari Kaxanu aŋo teɓ ex na exe ƴambara.
7 Mas ele me tem enganado e já mudou o meu salário umas dez vezes. Porém Deus não deixou que ele me prejudicasse.
8 And re ko: “Oyel or gë ɓapeŝen do gë ɓambaren ol kë hi acosa andeƴ aŋ”, onëm ol ɗek kënëɓi rëw̃ënd ɓënoɓo ɓënd gë ɓapeŝen do gë ɓambaren. Ɓëte and re ko: “Oyel or ỹër-ỹër ol kë hi acosa andeƴ aŋ”, onëm ol ɗek kënëɓi rëw̃ënd ɓënoɓo ɓënd ỹër-ỹër.
8 Quando ele dizia: “Os cabritos com manchas serão o seu salário”, aí as fêmeas tinham crias manchadas. E, quando ele dizia: “Os cabritos listados serão o seu salário”, aí as crias saíam todas listadas.
9 Kaxanu xan këŋo sorix irewën oyel orexëm ol, do yël ke wëno.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos do pai de vocês e os deu a mim.
10 «Awat wat bamëni gëmëɗ në lakeli oyel onëm ol, amëd and baɓi ỹandind enëɓi kera aŋ. Okondo ok kënëɓi xerand opeỹ onëm ok: oko od gë ɓapeŝen do gë ɓambaren, oko od ỹër-ỹër. Opëlang ok kënëɓi xerand oɓeci onëm ol: oko od gë ɓapeŝen do gë ɓambaren, oko od ỹër-ỹër.
10 — Um dia, quando os animais estavam no tempo do cruzamento, eu tive um sonho. Eu vi que os bodes que cobriam as fêmeas eram listados, malhados e manchados.
11 Ata kwël gër lakeli fo w̃ac ke meleka ir Kaxanu in: “Yakob!” Yaka këmo: “Woy!”
11 O Anjo de Deus me chamou pelo nome, e eu respondi: “Aqui estou.”
12 Re ko: “Këla, dënëtal eƴëɓi nëkon ɗek okondo od këɓi xerand opeỹ onëm ok, do gë opëlang od këɓi xerand oɓeci onëm ok. Er exëni oko od gë ɓapeŝen do gë ɓambaren, oko od ỹër-ỹër. Gayikwa awat wat këme ang ƴambara ki Labaŋ ak.
12 Então ele continuou: “Veja! Todos os bodes que estão cruzando são listados, malhados e manchados. Eu estou fazendo com que isso aconteça porque tenho visto o que Labão está fazendo com você.
13 Wëno ex Kaxanu, ar ŝalew këƴo gë eɓeƴa gër Bet-El, gër ed rëɗ këƴ ekaỹ do xoŝ këƴ ogu an. Gërëgako, canël ebar elo ro, eƴ maỹixën gër ebar ed gër ed rëw̃ këni.”»
13 Eu sou o Deus que apareceu a você em Betel, onde você me dedicou uma pedra, derramando azeite sobre ela, e onde você me fez uma promessa. Agora prepare-se, saia desta terra e volte para a terra onde você nasceu.”
14 Raŝel do gë Leya yaka këno: «Ɓiyi cëŋ gër iciw̃ ind faba ireɓi, er këmi ɓëteli aɓo bo ex na.
14 Então Raquel e Leia responderam: — Não sobrou nada para herdarmos do nosso pai.
15 Ang ɓëliyer fo hi këmi gayikako anëka fan këɓo xali ƴamb ko napul ir ŝotaxën këɓo in.
15 Ele nos trata como se fôssemos estrangeiras. Ele até nos vendeu e depois gastou todo o dinheiro que recebeu como pagamento.
16 Ɗek napul ir xana ko Kaxanu gër faba ireɓi in, ɓiyi do gë oɓaŝ oreɓi ol xwënëk. Gërëgako, dil ɗek er fel ki Kaxanu in.»
16 Toda a riqueza que Deus tirou do nosso pai é nossa e dos nossos filhos. Portanto, faça tudo o que Deus mandou.
17 Ata Yakob fërëƴëtali këɓi ɓolindaw̃ do gë oɓaŝ orexëm ol ƴaŋ gër ogelemba.
17 — ausente —
18 Ɓar këɓi ɗek oyel orexëm or ŝot baɓi na gër ebar ed Padaŋ-Aram ol, do gë ɗek ɓacota ɓandexëm ɓaŋ, do kwël ko ɓakand ond gër sëm Isak oŋ, gër ebar ed Kanahaŋ.
18 — ausente —
19 Yatijo ƴe baxo Labaŋ gër ekaca ed omban ond opeỹ odexëm. Raŝel reka këŋo atox and ebax eɗaŝ ed sëm aŋ.
19 Labão, o pai de Raquel, havia ido para outro lugar a fim de cortar a lã das suas ovelhas; e, enquanto ele estava fora, Raquel roubou as imagens dos deuses da casa dele.
20 Ata Yakob mondako sitinaxën baŋo Labaŋ, arandëw̃ëra and Aram an, ga ko w̃aỹi pelarëxe.
20 Foi assim que Jacó, sem avisar que ia embora, enganou Labão, o arameu,
21 Monaw̃a naw̃a baŋo, do kwël ƴe ko gë ɗek ɓeɓër xwën baxo ɓën. Ga xegëta ko yeɓ in, faɓ ko gand osënd or ebar ed Galahad.
21 fugindo com tudo o que tinha. Atravessou o rio Eufrates e foi na direção da região montanhosa de Gileade.
22 Ga xucak ɓakey ɓatas, fel këno Labaŋ mëne Yakob anëka naw̃a këŋo.
22 Três dias depois Labão ficou sabendo que Jacó havia fugido.
23 Labaŋ ga ɓar këɓi ɓër ekun edexëm ɓën, sëf këno Yakob. Ƴe këni ɓakey ɓanjongëɓaki ɗamana sëkaxën këno gër osënd or ebar ed Galahad.
23 Ele reuniu os seus parentes e foi atrás de Jacó. Sete dias depois, Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade.
24 Ɓarikan Kaxanu ŝanayaxën këŋo gëmëɗ në lakeli Labaŋ arandëw̃ëra and Aram an, ɗamana eni paɓëraxën gë Yakob. Fel këŋo: «Këreƴëŋo dexëraɗ na ɗe Yakob.»
24 Naquela noite Deus apareceu num sonho a Labão, o arameu, e disse: — Cuidado! Não faça nada a Jacó.
25 And h̃at ko Labaŋ gër ebar ed Galahad aŋ, sëkëx këŋo Yakob kap gër etënd, gër ed ri baxo akwëndaya andexëm. Labaŋ do gë ɓër laŋëtaw baŋo ɓën ri këni ɓën ɓëte ler na fo akwëndaya andeɓën aŋ, gër osënd or gër ebar ed Galahad.
25 Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade, onde ele estava acampado. E Labão e os seus parentes acamparam no mesmo lugar.
26 Ata Labaŋ w̃ëka këŋo Yakob: «Inew̃a ri këƴ? Asitinaxën sitinaxën këƴe do w̃ëlaw këƴëɓi odënaw̃ odam ok ang ɓësoxari ɓër sëraw këƴëɓi në emer fo!
26 Aí Labão disse a Jacó: — Por que foi que você me enganou, levando as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Inew̃a naw̃axënëgu këƴe do hërëgu këƴ, pelarëxe? Kido afela felaw baƴe, wëno ata ri dome ofëna or mi pelaraxën gë odënaw̃ odam ok, do ɓela ɓën eni ñëw̃ëra ojëkan od onënga, gë ɓatëmb ɓaŋ, do gë ofarix ol.
27 Por que você me enganou, fugindo desse jeito, sem me dizer nada? Se você tivesse falado comigo, eu teria preparado uma festa alegre de despedida, com canções acompanhadas de pandeiros e de liras .
28 Ɓarikan, wëj aƴe teɓ ex na mi pelar momegar gë ŝaca ɓën do gë odënaw̃ odam ok! Ata ang aŝenëk fo ri këƴ ɗe.
28 Você nem me deixou beijar os meus netos e as minhas filhas. O que você fez foi coisa de gente sem juízo.
29 Axor xor këme mun denan eñëŋënax, ɓarikan Kaxanu, mëŋ ar yata këŋo sorix an, fel ke ganëka gëmëɗ: “Këreƴëŋo dexëraɗ na ɗe Yakob!”
29 Eu poderia ter feito muito mal a vocês, mas na noite passada o Deus do seu pai me disse assim: “Cuidado! Não faça nada a Jacó.”
30 Gërëgako, ga ƴow këƴ or laŋ gayik mbaŋ xofi baxi ekun ed sorix el, ine cëŋ rekaxënëgu këƴ eɗaŝ edam el?»
30 Eu sei que você foi embora porque tinha saudades de casa. Mas por que foi que você roubou as imagens dos deuses da minha casa?
31 Yakob yaka këŋo Labaŋ: «Ayëdara yëdara bame ga bame yëland mëne axan këƴe xan odënaw̃ odeƴ ok.
31 Jacó respondeu: — Eu fiquei com medo, pois pensei que o senhor ia me tirar as suas filhas à força.
32 Ɓarikan end eɗaŝ edeƴ eŋ cëŋ, gër ar këƴ sëk yo, ar ecës ex! Ɓela ɓëreɓi ɓëjo ex ngëŋ otede ok, calal er xwën këƴ in gër akwëndaya andam. Ga wat wat këƴ, kanal!» Yakob axo nang bana mëne Raŝel rekawëk eɗaŝ elo.
32 Mas, se o senhor achar as suas imagens com alguém aqui, essa pessoa será morta. Os nossos parentes são testemunhas: se o senhor encontrar aqui qualquer coisa que seja sua, pode levar. Acontece que Jacó não sabia que Raquel havia roubado as imagens.
33 Labaŋ lil ko gër aner and Yakob, ɓëte gër and Leya, do gër and okaɗëp otoxari oki, ỹoweỹ axo wat ex na. Ga ŝanëgu ko gër aner and Leya, lil ko gër and Raŝel.
33 Labão entrou na barraca de Jacó, depois na de Leia e depois na das duas escravas, porém não encontrou as suas imagens. Então foi para a barraca de Raquel.
34 Raŝel w̃eɗ ko eɗaŝ el, lilali ko gër añëmëna and gelemba, do ỹëpaxën ko. Labaŋ xëɓëtëra ko ɗek aner aŋ, ɓari ỹoweỹ axo wat ex na.
34 Aí ele procurou em toda parte, porém não achou nada, pois Raquel havia posto as imagens numa sela de camelo e estava sentada em cima.
35 Ata Raŝel fel këŋo sëm: «Faba ga wat këƴ ame kani ex na mi pëɓaxën, këreƴ koỹ na, gë apacaw̃ aŋ hi këme.» Aŝalara yo aŝalara, Labaŋ axo wat ex na eɗaŝ edexëm el.
35 Ela disse ao pai: — O senhor não fique zangado comigo por eu não me levantar, mas é que estou menstruada. Foi assim que Labão procurou as suas imagens, sem as encontrar.
36 Ata Yakob logën këŋo. Ga këŋo xeỹan Labaŋ, re ko: «Ine ex amena andam aŋ? Eñëŋënax end fe wa ri këme, sëfaxënëgu këƴe gë oxoỹ or go olo?
36 Aí Jacó ficou zangado. Ele disse a Labão: — O que foi que eu fiz de errado? Qual foi a
37 And yëlëxëƴëtëra këƴ ɗek oỹënga oram aŋ, er xwën këƴ nde wat këƴ na? Masinëlëɓi ɓëram ɓën do gë ɓëreƴ ɓën enëɓo dëcaxën ɓiyi ɓëxi!
37 Agora que mexeu em todas as minhas coisas, será que encontrou alguns objetos que são seus? Pois ponha esses objetos aqui, na frente dos meus parentes e dos seus, para que eles julguem qual de nós dois está com a razão.
38 Ɓëniy alapem ri këme gër iciw̃ indeƴ. Elod ami pel ex na mëne emeci enëm endeƴ, ba ifeỹ inëm ireƴ nacëk. Ɓëte elod amo ƴamb ex na xondo ireƴ.
38 Durante os vinte anos que trabalhei para o senhor, as suas ovelhas e as suas cabras nunca tiveram abortos, e eu não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Ejel ed law̃ këno ow̃acar oɓapuỹ el, elod amo maỹelil ex na. Wëno baŋo nëmbënd gë ejel eɓëngw edam. Wëj anëỹali baƴe nëỹalind mi maŝën ejel ed reka këne hik gëmëɗ, hik goyat el.
39 Nunca lhe trouxe os animais que as feras mataram, mas eu mesmo pagava o prejuízo. O senhor me cobrava qualquer animal que fosse roubado de dia ou de noite.
40 Aŝor baxe ŝorënd oyat ok, mbaŋ bame sorond gë aƴem in gëmëɗ, do akwëɗ abame ŝot na.
40 A minha vida era assim: de dia o calor me castigava, e de noite eu morria de frio. E quantas noites eu passei sem dormir!
41 Ɓëniy alapem ri këme gër iciw̃ indeƴ. Riyenin këmi ɓëniy epëxw gë ɓënax në end napul ir odënaw̃ oki odeƴ eŋ. Ɓëniy ɓënjongimat mëni cotaxën oɓeci oram ol do gë opeỹ odam ok. Ɓarikan wëj nëmbët këƴ ɓakëlëbëd epëxw acosa andam aŋ.
41 Fiquei vinte anos na sua casa. Trabalhei catorze anos para conseguir as suas duas filhas e seis anos para conseguir os seus animais. E, ainda por cima, o senhor mudou o meu salário umas dez vezes.
42 Kido Kaxanu, mëŋ ar yata këŋo ŝaca iram Abëraxam an, mëŋ ar baŋo rëgënd faba iram Isak an, axe dëca bana, taxan ŝanëgu dome iciw̃ indeƴ iŋ. Kaxanu awat wat ko toro indam iŋ, do gë asëkwëra iram in, do ganëka gëmëɗ mëŋ rëc këɓo.»
42 Se o Deus dos meus antepassados — o Deus de Abraão, o Deus a quem Isaque temia — não tivesse estado comigo, o senhor teria me mandado embora com as mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho que tive e ontem à noite ele resolveu a questão.
43 Labaŋ yaka këŋo Yakob: «Ɓolindax, odënaw̃ odam ex, oɓaŝ olo, oɓaŝ oram ex, oyel olo, oyel oram ex, do ɗek er këƴ watënd in, wëno xwënëk. Wëno ine këme xor mëni din doro odënaw̃ odam ok, ba oɓaŝ or rëw̃ kënëɓi ol?
43 Labão respondeu a Jacó assim: — Estas filhas são minhas, os netos são meus, estes animais são meus, e tudo o que você está vendo é meu. Agora, como não posso fazer nada para ficar com as minhas filhas e com os filhos que elas tiveram,
44 Gërëgako awël nde, yatare eter wëno gë wëj, do eter elo gilex sede ireɓi in!»
44 estou disposto a fazer um trato com você. Vamos fazer aqui um montão de pedras para que lembremos desse trato.
45 Ata Yakob w̃eɗ ko ekaỹ do rëɗ ko.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a pôs de pé como se fosse um pilar.
46 Ga xucak eŋo, Yakob fel këɓi ɓër ekun edexëm ɓën: «Meɗanëgune oxaỹ.» Ata w̃eɗaraw këni oxaỹ do ɓun këni. Mëŋ gë Labaŋ ƴambëra këni na gër angëɓ and oxaỹ.
46 Depois disse aos seus parentes que ajuntassem e amontoassem pedras. Eles fizeram um montão de pedras e depois tomaram uma refeição ali do lado dele.
47 Labaŋ w̃ac ko angëɓ aŋo «Yegar Saxaduta», do Yakob mëŋ w̃ac ko «Galehed».
47 Labão pôs naquele lugar o nome de Jegar-Saaduta , e Jacó o chamou de Galeede .
48 Ata re ko Labaŋ: «Angëɓ and oxaỹ aŋo ex doro sede ir wëj gë wëno in!» Mëŋ ɓayixënëk omac od «Galehed», mëne ngëŋ «Angëɓ and ex sede aŋ»,
48 Depois Labão disse: — Este montão de pedras servirá para que nós dois lembremos desse trato. Foi por isso que aquele lugar recebeu o nome de Galeede.
49 do «Mitësëpa», mëne ngëŋ «Angëɓ and enëkona», gayik Labaŋ are re baxo: «Axwën Kaxanu nëkonaleɓo and ke ŝapëre ro aŋ!
49 E também teve o nome de Mispa porque Labão disse: — Que o
50 Angëmëne arixëra këƴëɓi rixërand odënaw̃ odam ok, angëmëne ɓësoxari ɓëŝëxe ɓaŝa këƴëɓi na, ax gi ex na gë ala kën faɓër. Titinal, Kaxanu ex sede ir ɓiyi ɓëxi in.»
50 Se você maltratar as minhas filhas ou se você casar com outras mulheres, mesmo que eu não saiba o que está acontecendo, lembre que Deus está nos vigiando.
51 Ata Labaŋ fel këŋo Yakob: «Eɓun ed oxaỹ elo, ekaỹ ed xwëŝak elo, wëno rëɗëk mërëxand ir ɓiyi ɓëxi.
51 Aqui estão as pedras e o pilar que coloquei entre nós dois.
52 Eɓun ed oxaỹ elo do gë ekaỹ ed xwëŝan këme elo, ex otede odeɓi ok: ame kucali na oxaỹ oŋo, me ƴeli gand ed hi këƴ mi dinanaxën eñëŋënax. Do wëj ɓëte aƴ kucagu na oxaỹ oŋo, eƴ ƴeli gand ed hi këme eƴe dinanaxën eñëŋënax.
52 O montão de pedras e o pilar são para lembrarmos desse trato. Eu nunca passarei para lá deste pilar para atacá-lo, e você não passará para cá deste montão de pedras e deste pilar para me atacar.
53 Kaxanu, mëŋ ar yata këɓi Abëraxam do gë Naxor an, gilexo arëc areɓi an (mëŋ ex Kaxanu, ar yata këŋo axarëk areɓën an).»
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor será juiz entre nós. Então Jacó fez um juramento em nome do Deus a quem Isaque, o seu pai,
54 Ga xucak eŋo, Yakob ri ko ŝaɗaxa na gër etënd elo. W̃ac këɓi ɓërexëm ɓën gër eƴambëran. Ƴambëra këni do xey këɓi na gër etënd elo.
54 Ele ofereceu um animal em sacrifício ali na montanha e convidou os seus parentes para uma refeição. Naquela noite eles comeram e dormiram ali na montanha.
55 — ausente —
55 Na manhã seguinte Labão se levantou bem cedo, beijou as suas filhas e os seus netos e os abençoou. E depois foi embora, voltando para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.