Gênesis 31
Firim fafu fal Aláemit (BQJ) vs NAA
1 Ᵽúrto, Sakob naun gaa búoh guñol Laban guoge aĉila arame fubaj ᵽail, fo fiĉilol me nabaj.
1 Jacó ouvia os comentários dos filhos de Labão, que diziam: — Jacó se apossou de tudo o que era de nosso pai. Ele juntou toda essa riqueza a partir do que era de nosso pai.
2 Najuh ᵽoᵽ búoh Laban abbañut ajogol ti no.
2 Jacó, por sua vez, reparou que o rosto de Labão não lhe era favorável como anteriormente.
3 Ñer Atúla naah Sakob : « Ubbañ mbal ésuh sipai gufan utoh bo fiili. Injé ᵽan ijow búsoli. »
3 E o Senhor disse a Jacó: — Volte para a terra de seus pais e para a sua parentela; e eu estarei com você.
4 Ñer Sakob naboñ gúvogul waarol Lea ni Raĉel bi bo n’ulah waw bo naamme n’gakoñ.
4 Então Jacó mandou vir Raquel e Lia ao campo, para junto do seu rebanho,
5 Naagil : « Nijuge búoh maer ᵽayul abbañut asenom jíĉil ti no. Bare Aláemit o ᵽayom áinen me ni o, o nailoilo múmbam.
5 e lhes disse: — Vejo que o rosto do pai de vocês não me é favorável como anteriormente; porém o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Jiffase búoh sembeom ᵽe ni burok ᵽayul nialen so.
6 Vocês mesmas sabem que com todo empenho tenho trabalhado para o pai de vocês,
7 Bare tin aĉila nabutom min ágotor bacamom ñammeŋe. Ni fubaŋ, Aláemit ahalutol min akanom maarat.
7 mas ele me tem enganado e por dez vezes mudou o meu salário; porém Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 No ᵽayul aagom me mbi sihaj sasu siaĉah sasu síni bacamom, saarema sifamma ᵽe nihi subuh miñil muaĉah ; mb’ábahen aah sáni me walalal mbi síni bacamom, so may nihi subuh miñil mánie walalal.
8 Se ele dizia: “Os salpicados serão o seu salário”, então todos os rebanhos davam salpicados; e, se ele dizia: “Os listrados serão o seu salário”, então os rebanhos todos davam listrados.
9 Mamu Aláemit ayabulo me jatito-jatito ekore ᵽayul ábahen asenom.
9 Assim, Deus tirou o gado do pai de vocês e o deu a mim.
10 No sihaj sasu nihi sijingor me, níyeute nijuh maa : sáinema sajinge me saarema, baje sánie walalal, siaĉah ni sategore úpar.
10 — Pois, chegado o tempo em que os animais acasalavam, levantei os olhos e vi em sonhos que os machos que cobriam as ovelhas eram listrados, salpicados e malhados.
11 Ni síyeut sausu, amalaka Aláemit navogom : “Sakob !” Neegol : “Eé, ínje ume n’eutteni.”
11 E o Anjo de Deus me disse em sonho: “Jacó!” E eu respondi: “Eis-me aqui!”
12 Naagom : “Uluj ! Nujuge búoh sáine sasu sáni me walalal, siaĉah sasu ni sategor me úpar, so bare suom ni jijiŋ ? Dáuru ᵽe mata nijuge wo Laban akani me.”
12 Ele continuou: “Levante agora os olhos e veja que todos os machos que cobrem o rebanho são listrados, salpicados e malhados, porque vejo tudo o que Labão está fazendo com você.
13 Nabbañ aagom : “Injé iomme Aláemit anur ahu áᵽulli me baubu Betel. Bo nuilen me eval yay, núĉir yo, ban nubbat bi n’ínje. Maer uilo ujow ubbañ mbal ésuh yay bo fiili fuomme !” »
13 Eu sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna, onde me fez um voto. Levante-se agora, saia desta terra e volte para a terra de sua parentela.”
14 Raĉel ni Lea n’guoh Sakob : « Jibajut gafum gánogan ni fubaj ᵽayóli.
14 Então Raquel e Lia disseram: — Será que ainda existe para nós parte ou herança na casa de nosso pai?
15 Najogólijoh ti ejaora mata nanomenóli, aban natiñ bacam babu baamen me bóloli.
15 Não é verdade que ele nos considera como estrangeiras? Pois nos vendeu e consumiu tudo o que nos era devido.
16 Wánowan wo Aláemit alobi me, nukan wo, mata fubaj fafu fo náᵽunnulo me ni guñen ᵽayóli, fololal fom ni guñololal. »
16 Porque toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos; agora, pois, faça tudo o que Deus pediu que você fizesse.
17 Ñer Sakob naomen wañol bi ekay. Nájuᵽ waarol ni guñolol ni suñokombo,
17 Então Jacó se levantou e, fazendo montar seus filhos e suas mulheres em camelos,
18 naŋar may sukoreol ni wafol ᵽe wo nabaj bo me Padan-Aram, bi éjaenum mbaa yaŋ ᵽayol Isak baubu Kanaan.
18 levou todo o seu gado e todos os seus bens que chegou a possuir, o gado de sua propriedade que havia acumulado em Padã-Arã, para ir a Isaque, seu pai, à terra de Canaã.
19 No guomme n’ekay, Laban o bakaer écih bufal ubbarumol. Ñer bájurol Raĉel nabbuy ák’ákutul fípiraol.
19 Enquanto Labão tinha ido fazer a tosquia das ovelhas, Raquel roubou os ídolos do lar que pertenciam a seu pai.
20 Kan Sakob ebut Laban nan ni yo, min atey me akay m’balobutol.
20 E Jacó enganou Labão, o arameu, não revelando que tinha planos de fugir.
21 Naŋar fubajol ᵽe fo nabaj bo me min ailo atey ák’ápino fal fafu fo guvoge me Afúrat, min ariŋen mbaa gurijaŋ gagu gaa Galaad.
21 E fugiu com tudo o que lhe pertencia. Levantou-se, passou o Eufrates e tomou o rumo dos montes de Gileade.
22 No Sakob atey me baj gunah gúfaji, ace nak’atoh Laban bo naamme naagol : « Sakob natetey akay ! »
22 No terceiro dia, Labão foi avisado de que Jacó ia fugindo.
23 Min Laban ábbañul ákail aŋar ni fiilol bugan guce, min gulagenol. N’guteynenol gunah futoh ni gúuba iki gutobenol baubu ni gurijaŋ gagu gaa Galaad.
23 Reuniu os seus parentes e saiu no encalço de Jacó, por sete dias de viagem, e o alcançou nos montes de Gileade.
24 Bare n’efugaol ésola bala atobenol, Aláemit náᵽullol ni síyeut naagol : « Mb’úkanum wo nujae me elob Sakob ! »
24 De noite, porém, Deus veio em sonhos a Labão, o arameu, e lhe disse: — Cuidado! Não fale a Jacó nem bem nem mal.
25 No natobenol me, najuh búoh Sakob naileyilen gúgulol to ni gurijaŋ gagu gaa Galaad ; o ni buganol n’guilen may golil gúratul.
25 Labão alcançou Jacó. Este havia armado a sua tenda naqueles montes. Também Labão armou a sua tenda com os seus parentes, nos montes de Gileade.
26 Mbiban najow ak’atogol to naagol : « Aw bu nukanom me ? Nubutom nújaenumul sújurom ti umigel ?
26 E Labão disse a Jacó: — Que foi que você fez? Você me enganou e levou as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra.
27 Wa uĉile joon nubutom min ubbuil úteil úkail aw m’balobutom ? Ulobenom me, ᵽan jítineneni n’ésumay, n’éfoñ, ni sibeleŋ ni suhontin dó.
27 Por que você fugiu em segredo, e me enganou, e não me disse nada? Eu o teria despedido com alegria, com cânticos, com tamborins e com harpa.
28 Uhalutom hani nílloŋ sújurom ni gabulakenom élloŋ ésola. Nukakan me ti an aᵽinorérit.
28 E por que não permitiu que eu beijasse meus netos e minhas filhas? Nisso você agiu como um tolo.
29 Níjuene ikanul maarat ; bare n’efuga yay yágat me, Aláemit, o ᵽai áinen me ni o, naĉafomĉaf naagom : “Wo nuᵽinor me bi ekanol, mb’úkanum !”
29 Tenho em minhas mãos poder para fazer mal a vocês, mas ontem à noite o Deus do pai de vocês me falou e disse: “Cuidado! Não fale a Jacó nem bem nem mal.”
30 Maagen esommen búot mbaa yaŋ ᵽai yo eĉili me núteil, bare wa uĉile ñer núkutul fípiraom ? »
30 E agora que você partiu de vez, pois está com saudades da casa de seu pai, por que roubou os meus deuses?
31 Sakob naagol : « Gáholi jamb’uram sújuri, go guĉil me.
31 Jacó respondeu: — Porque tive medo. Pensei assim: para que não aconteça que me tome à força as suas filhas.
32 Bare utoh me fípirai ni ace ni wóli, an ahumu ᵽan aĉet. Fáĉil buganola ᵽan uŋes ni gúguloli ᵽe ; ujuh ró me waf úiya, nuŋar. » Kan Sakob affasut búoh Raĉel nákutulokuet fípira ᵽayol.
32 Que seja morto aquele com quem o senhor achar os seus deuses. Na presença de nossos parentes, verifique o que pertence ao senhor e, se estiver comigo, pode levar embora. Acontece que Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.
33 Ñer Laban nailo aŋes ni gúggut gagu. Nanogen ni faa Sakob, ajugut. Naban nanogen ni gal urokaol Biliha ni Siliᵽa, ajugut. Náᵽurul anogen ni faa Lea, abbañut ajuh. Dó náᵽullo me anogen ni faa Raĉel.
33 Labão entrou na tenda de Jacó, na tenda de Lia e na tenda das duas servas, mas não achou nada. Tendo saído da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel.
34 Ban Raĉel aŋallo me fípira fafu, o m’baŋarer fo akoen ñáraru fúnavum eñokombool, min anamo ni fo. Laban náhundulor wañ Raĉel iki heh, ajugut.
34 Ora, Raquel havia pegado os ídolos do lar e, depois de colocá-los na sela de um camelo, estava sentada sobre eles. Labão apalpou toda a tenda e não os achou.
35 No, Raĉel aagol me : « Ammay, uboketom min iilout me no nunonulo me dáre, mata iolut ró. » Laban nabbañ aŋes iki mufaŋ, ajugut.
35 Então Raquel disse ao pai: — Não fique zangado, meu senhor, por eu não poder me levantar na sua presença, pois estou no meu período menstrual. Ele procurou, mas não encontrou os ídolos do lar.
36 Sakob fiiñol ni fitiñ, nalobol dó me naagol : « Maarat bu nikani me ? Gatil bu nitil me ni aw gare me iki uroŋ n’ehattorom bahattorer baubu ?
36 Então Jacó ficou zangado e discutiu com Labão. Dirigiu-se a Labão, dizendo: — Qual é a minha transgressão? Qual o meu pecado, para o senhor me perseguir com tanta fúria?
37 Núhundulore wañóli ᵽe. Iní me nujuge uce watiito úiya ni gúguloli, nugiten wo bújoŋor gutiola ᵽe garobo maa, min mbi gúju gutaliŋola.
37 Havendo apalpado todos os meus utensílios, quais foram os utensílios de sua casa que o senhor encontrou? Coloque-os aqui diante dos meus parentes e dos seus parentes, para que julguem entre nós dois.
38 Símit ávi ínje umu n’guñeni, ban jibbarum ter jijamen jíya júmusut jilas. Imúsut ᵽoᵽ itiñ jibbarum jal ekorei,
38 Vinte anos eu estive com o senhor. As suas ovelhas e as suas cabras nunca perderam as crias, e não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 ban ᵽoᵽ ímusut íŋarul búŋañen ehaj yíya yo súnuhureŋ baha sujoge ; íni me fubabaj, ínje faŋaom nih’icam yo. Nánonan no ehaji ékuti ter tufunah ter gállim, nuh’uogomseh ilugeni yo.
39 Não lhe apresentei os animais que eram despedaçados pelas feras; assumi o prejuízo. Da minha mão o senhor o requeria, tanto o roubado de dia como de noite.
40 Bare bae ninamo to m’bámoit, ñutot nihi ñumuh gállim, ésuᵽa nemuh tufunah.
40 De maneira que eu andava, de dia consumido pelo calor, de noite, pela geada; e o meu sono me fugia dos olhos.
41 Nirove yaŋi símit ávi : símit guñen ni sibbagir niroki mala sújuri, símit futoh ni yanur mala sukorei, mbiban tin núgotor bacamom ñammeŋe.
41 Vinte anos permaneci em sua casa. Catorze anos trabalhei para o senhor pelas suas duas filhas e seis anos trabalhei para conseguir o seu rebanho; dez vezes o senhor mudou o meu salário.
42 Bare Aláemit o ᵽayom afan Aburaham áinen me ni o, o náh’áhollen me ᵽayom Isak, o ájumorutom. Lelen me aĉila, ᵽan úruhenom ík’íolul guñen gurakel. Fubambaŋ, Aláemit naĉafi ni síyeuti, mata najujuh sílamom ni buyogom bájalo me no niomen me m’buroki. »
42 Se não fosse o Deus de meu pai, o Deus de Abraão e o Temor de Isaque, por certo o senhor me despediria agora de mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e ontem à noite ele repreendeu o senhor.
43 Laban naagol : « Me, waareaw ubuge guñolom, guñolil guñolom, sukorei súmbam, ban dáuru ᵽe dó nujuh me, ínje iĉil me. Baje maer ᵽiaŋ uce wo níjue ikan bi ni sújurom ni guñolil ?
43 Então Labão respondeu a Jacó: — As filhas são minhas filhas, os filhos são meus netos, os rebanhos são meus rebanhos, e tudo o que você está vendo é meu. Que posso fazer hoje a estas minhas filhas ou aos filhos que elas deram à luz?
44 Yo eĉil me neege unava nuloba min ujamora. Mb’uilena to fúosenum bi gajem. »
44 Venha, pois, e façamos uma aliança, eu e você, que sirva de testemunho entre mim e você.
45 Ñer Sakob naŋar eval ailen,
45 Então Jacó tomou uma pedra e a erigiu por coluna.
46 min aah bugaa fiilol gumukul may sival sice. N’gukan mo min guilen fúpuh fámah. N’gubaŋ to bugo ᵽe n’gutiñ.
46 E disse aos seus parentes: — Ajuntem pedras. Eles foram ajuntar pedras e fizeram um montão, ao lado do qual comeram.
47 Laban navoh to Yegar Sahaduta ni golil, Sakob o navoh to ni golil Galed. (Ujow waw úuba waw dóemme "fúpuh faa gajamor".)
47 Labão deu-lhe o nome de Jegar-Saaduta, mas Jacó lhe chamou Galeede.
48 Min Laban aagol : « Jama fúpuh faufe mbi fíni me fúffasum fafu fagiten me gaunorola. » Yo eĉil me gajow gagu gaa Galed.
48 E Labão disse: — Seja hoje este montão de pedras por testemunha entre mim e você. Por isso foi chamado de Galeede
49 Bugagu n’guvoh tiñ tautu Misipa (dóemme "tapoei me"), mala min Laban atajen me aah : « Mb’Atúla apoyola wola báraliorer.
49 e Mispa, pois disse: — Que o
50 Iní me ᵽan úlatien sújurom aw bayaber waare guce, mb’uosen búoh let an aam n’etulola, bare Aláemit faŋaol. »
50 Se você maltratar as minhas filhas e tomar outras mulheres além delas, não estando ninguém conosco, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você.
51 Nabbañ aah Sakob : « Nujuge fúpuh faufu faamme n’etulola, nujuge may eval yauyu yailo me.
51 E Labão continuou: — Eis aqui este montão de pedras e esta coluna que levantei entre mim e você.
52 Siĉila so sijae me egitenola búoh firim nuhalorae : Injé umu n’ebbat bújoŋor fúpuh faufe, mat’ímus ígat fo ibbañen mbaa galambi bi ekani maarat. Aw ᵽoᵽ mat’úmus úgalul fo úbbañenul mbaa gúmbam bi ekanom maarat.
52 Seja o montão testemunha, e seja a coluna testemunha de que para mal não passarei para o lado de lá do montão e você não passará para o lado de cá do montão e da coluna.
53 Aláemit Aburaham ni ala Nahor, mbi gúni utaliŋaola. »
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós. E Jacó jurou pelo Temor de Isaque, seu pai.
54 Aban násimen ehaj to ni firijaŋ fafu, min ávogul buganol gúkail gutiñ. Mbiban, n’gúmori to.
54 E Jacó ofereceu um sacrifício na montanha e convidou seus parentes para uma refeição. Eles comeram e passaram a noite na montanha.
55 — ausente —
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou de madrugada, beijou os seus netos e as suas filhas e os abençoou. E, partindo, voltou para a sua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.