Atos 17
Dónbeenì páaníi fĩnle vũahṹ (BOXNT) vs NAA
1 O Poole là a Silaasi ló lè ho Ãnfipoliisi lè ho Apolonii lórá yi á vaá dɔ̃nnáa ho Tesaloniiki. Ho lóhó mu á ɓa *zúifùwa kàránló zĩi wi yi.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, Paulo e Silas chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 Ó o Poole wà van bĩ́n làa bìo ó o lá wee wé wéráa mu. Orɛ́n lè ɓa nùpua na bĩ́n wã̀anía le Dónbeenì bíonì vũahṹ bíoní wán hã *Sabaawa bìo tĩn na sã̀ mín yi.
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, discutiu com eles a respeito das Escrituras,
3 O wee zéení hã bíoní mu yara làa ba, le mu túara ho vũahṹ mu yi le yìa le Dónbeenì mɔn léra ko ò o lò be, à hí, à vèe. O wee bío na ɓa yi: «O Yeesu mu na á ĩ wee bío bìo làa mia, wón lé *Yìa le Dónbeenì mɔn léra.»
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dos mortos. Paulo dizia: — Este Jesus, que eu anuncio a vocês, é o Cristo.
4 Ɓa nùwã yɛn ɓúi tà mu yi, á lɛɛ́ra là a Poole là a Silaasi. Ho *Kɛrɛɛsisa cɛ̀rɛ̀ɛ na wee kɔ̃̀nbi le Dónbeenì á mún tà ɓa bìo á wee bè làa ba, lè ɓa hã́awa cɛ̀rɛ̀ɛ ɓúi na níní se mún.
4 Alguns deles foram persuadidos e se juntaram a Paulo e Silas. O mesmo aconteceu com numerosa multidão de gregos piedosos e muitas mulheres importantes.
5 Ká ɓa zúifùwa á le yandee màhã́ sú mu bìo yi. Á ɓa hĩ́nɔn cɔ̃nkaa ɓa nì-kora nùwã yɛn ɓúi hã ɓonfúaa yi á kúaa mín wán, á súkúra ɓa zã̀amáa séenía, á kánkáa lè ho lóhó dĩ̀nía. Ɓa fiira van o Zasɔ̃n zĩi á wà vaá zoó cà a Poole là a Silaasi á à léráa ho lóhó nùpua na kúaa mín wán yahó.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, reuniram uma multidão e provocaram um tumulto na cidade. E, atacando de surpresa a casa de Jasom, procuravam trazer Paulo e Silas para o meio do povo.
6 Á bìo ɓa zoó khon ɓa yi, á ɓa fó a Zasɔ̃n làa bìa tà a *Krista bìo nùwã yɛn ɓúi á lóráa ho lóhó tũ̀iá fɛɛrowà cɔ̃́n, à ɓa wee bío pɔ̃́npɔ̃́n: «Ɓa nùpua na kà hɛ́ɛra kánkáa ɓa nùpua hã lùa ɓúenɓúen yi lè mí kàránló. Ɓa mún wã́a ɓueé dɔ̃n hen,
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos diante das autoridades, gritando: — Estes que promovem tumulto em todo o mundo chegaram também aqui,
7 ó o Zasɔ̃n tà á ɓa làara a wán. Ɓa ɓúenɓúen yí máa tà bè ɓa bá-zàwa bɛ́ɛ Sezaare làndá yi. Ɓa le bɛ́ɛ ɓúi wi á yèni ɓa le Yeesu.»
7 e Jasom os hospedou na casa dele. Todos estes agem contra os decretos de César, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Hã bíoní mu á cĩ̀ína ɓa zã̀amáa lè ho lóhó tũ̀iá fɛɛrowà sĩa.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvir estas palavras.
9 O Zasɔ̃n làa bìa tà a Krista bìo á sàánía le wárí na ɓa ko ɓa sàání á ɓa día ɓa.
9 Porém, depois de terem recebido deles a fiança estipulada, as autoridades soltaram Jasom e os outros.
10 Ho tá hĩiníi, á ɓa kèrètĩ́ɛwa na bĩ́n dɛ̀ɛnía le o Poole là a Silaasi lé à lɛ́n va ho Beeree lóhó. Bìo ɓa vaá dɔ̃n bĩ́n á ɓa wà van ɓa zúifùwa kàránló zĩi yi.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia. Ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 Ɓa zúifùwa na ɓa vaá yú bĩ́n á wee tà hɛ́n mí yiwa á po bìa ho Tesaloniiki lóhó yi. Ɓa tà ɲá le Dónbeenì bíonì sese. Làa wizooní ká ɓa wee kàrán le Dónbeenì bíonì sese, à loń le bìo ó o Poole wee bío so bon le.
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres do que os de Tessalônica, pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 Bìa tà a Krista bìo ɓa tĩ́ahṹ á boo. Ho Kɛrɛɛsisa tĩ́ahṹ, á ɓa hã́awa na níní se cɛ̀rɛ̀ɛ lè ɓa báawa cɛ̀rɛ̀ɛ á mún tà a Ɲúhṹso bìo.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição social e muitos homens.
13 Ká bìo ho Tesaloniiki zúifùwa ɲá ò o Poole wee bue le Dónbeenì bíonì ho Beeree yi, á ɓa wà ɓuara bĩ́n á tĩ́n ɓueé kánkáa hón lóhó so nùpua, á lùnkaa ɓa yilera.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá agitar e perturbar o povo.
14 Á ɓa kèrètĩ́ɛwa dɛ̀ɛnía le o Poole hĩ́ní lɛ́n à dé mí yahó lè mu yámú ɲumu cɔ̃́n. Ò o Silaasi là a Timɔtee bán kará ho Beeree yi.
14 Então os irmãos fizeram com que Paulo fosse imediatamente para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram em Bereia.
15 Bìa bò là a Poole á lɛ̀ɛnía wo fúuu fúaa ho Atɛɛna lóhó. Bìo ɓa le mí ì bĩní á à va ho Beeree, ó o Poole háanía ɓa le ɓa vaa bío le o Silaasi là a Timɔtee bánbá ɲa mí mɔ́n ɓuen fùafùa. |src="Paul2-BW.tif" size="span" ref="Bè-wénia 17:15"
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que fossem encontrá-lo o mais depressa possível.
16 Pã̀ahṹ na ó o Poole wi ho Atɛɛna yi á pan o Silaasi là a Timɔtee, ó o mɔn à ho lóhó mu sú lè hã dofĩ́-kansiwà, á mu wee vá a yi.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 O wee wã̀aní lè ɓa *zúifùwa làa bìa yínɔń ɓa *zúifùwa na wee ɓùaaní le Dónbeenì na ó o wee yí ɓa kàránló zĩi yi. Làa wizooní ká a wee wã̀aní lè ɓa nùpua na ó o wee yí ɓa fèmínló lahó yi.
17 Por isso, falava na sinagoga com os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, com os que se encontravam ali.
18 Ɓa Epikurĩɛwa lè ɓa Sitoyisĩɛwa nùwã yɛn mún wee ɓuee wã̀aní làa wo. Ɓa ɓúi wee tùaka mín yi kà síi: «O dàn bíoro mu, lée webio ó o yàá dĩ̀n wee bío kà.» Ɓa ɓúi bán ɓɛ̀n le: «Mu ka lòn dofĩ́-vio bìo ó o wee bue.» Ɓa wee bío bṹn lé bìo ó o Poole wee bío o Yeesu bìo, lè ho vèeró bìo.
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos discutiam com ele, havendo quem perguntasse: — Que quer dizer esse tagarela? Outros diziam: — Parece pregador de deuses estranhos. Diziam isso porque Paulo pregava Jesus e a ressurreição.
19 Á ɓa ɓuan wo vannáa ho lóhó tũ̀iá fɛɛrowà cɔ̃́n, à ɓa bía nɔn wo yi: «Mu bè-fĩnle na á ũ wee kàrán lè ɓa nùpua á fo dà a zéení yahó làa wɛn le?
19 Então, tomando-o consigo, levaram-no ao Areópago, dizendo: — Podemos saber que nova doutrina é essa que você ensina?
20 Bìo wa wee ɲí kà lée bè-fĩa wa cɔ̃́n, á wa wi à wa zũń mu kúará.»
20 Pois você nos traz aos ouvidos coisas estranhas e queremos saber o que vem a ser isso.
21 À bìo ho Atɛɛnasa ɓúenɓúen lè mí kàyáwá ɓɛ̀n wa lè mí sòobɛ́ɛ lé mu bè-fĩa na wee wé ɓàn ɲíló lè mu láakáwá tàró.
21 Acontece que todos os de Atenas e os estrangeiros residentes não se ocupavam com outra coisa senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Ó o Poole wã́a lií hĩ́nɔn yòó dĩ̀n ho lóhó tũ̀iá fɛɛrowà yahó ò o bía: «Atɛɛnasa, ĩ mɔn mu le hã dofĩ́ina ɓùaaníló bìo ɓɛ̀ntĩ́n wi mia làa sòobɛ́ɛ.
22 Então Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: — Senhores atenienses! Percebo que em tudo vocês são bastante religiosos,
23 Lé bìo á ĩ hɛ́ɛkaa mi lóhó yi á mɔn mu bìowa na mi sonka mi dofĩ́ina ɓùaaníló bìo yi. Ĩ yàá pá mɔn le muinì yɛɛníi lahó ɓúi à bìo kà lé bìo túara le wán: ‹Dofĩ́ní na á nùpue yí zũ.› Àwa! Á bìo mi wee ɓùaaní ká mi yí zũ mu, lé bṹn á ĩnɛ́n ɓuara wà ɓueé zéení làa mia.
23 porque, andando pela cidade e observando os objetos de culto que vocês têm, encontrei também um altar no qual aparece a seguinte inscrição: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse que vocês adoram sem conhecer é precisamente aquele que eu lhes anuncio.
24 Le Dónbeenì na léra ho dĩ́míɲá lè mu bìowa na wi ho yi ɓúenɓúen, na lé ho wáayi lè ho tá Ɲúhṹso, á yí máa zoo kɛɛní hã zĩní na ɓa nùpua wee so míten na le yi.
24 — O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas;
25 Le màkóo mía à nùpue wé bìo ɓúi na le yi. Lerɛ́n lé dìo wee na le mukãnì ɓa nùpua yi, lè mu bìo ɓúenɓúen.
25 nem é servido por mãos humanas, como se precisasse de alguma coisa, pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais.
26 Le dĩ̀n o nùpue nì-kéní wán á léraráa hã sìíwà nùpua ɓúenɓúen hɛ́ɛra bàráka ho tá wán, á wã́ana ɓa kãna sṹaa, á fũ̀aana hã pɔ̃̀nna ɲiní dĩ̀nía.
26 De um só homem fez todas as nações para habitarem sobre a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 Le Dónbeenì wó kà síi bèra a na à ɓa nùpua cànka le. Hàrí ká ɓa wee hɛ́ɛ vĩ́ná càráa le, ɲún-sĩ ɓa à yí le. Tũ̀iá poni, le Dónbeenì yí khɛ̀ra lè wa nì-kéní kéní.
27 para buscarem Deus se, porventura, tateando, o possam achar, ainda que não esteja longe de cada um de nós;
28 ‹Lé bìo wa mukãnì ló lerɛ́n lé dìo níi yi. Lé lerɛ́n nɔn wa wee dàń varákaráa.› Mi len-béwá ɓúi yàá mún bía mu wéréwéré kà síi: ‹Wa lé le zàwa.›
28 pois nele vivemos, nos movemos e existimos, como alguns dos poetas de vocês disseram: “Porque dele também somos geração.”
29 Á bìo wa lé le zàwa, á wa yí ko à wa tèé le Dónbeenì làa sã́nú tàá wárí tàá huaa kansiwà hùúu, bṹn na ɓa nùpua kará lon mí yiwa á wó míten.
29 Portanto, visto que somos geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 Hã pɔ̃̀nna na ɓa nùpua fù yí zũ mu bìo yi, bṹn le Dónbeenì wã́a yí máa loń yi ho zuia. Bìo kà wán á ɓa nùpua ɓúenɓúen lé bìa le wee ve hã lùa ɓúenɓúen yi, le ɓa yèrèmá mí yilera lè mí wárá.
30 Deus não levou em conta os tempos da ignorância, mas agora ele ordena a todas as pessoas, em todos os lugares, que se arrependam.
31 Wizonle dà-kéní ɓúi lé dìo le Dónbeenì bàrá, ò o nùpue na le léra à cítí ho dĩ́míɲá ɓúenɓúen lè ho térénló. Le vèenía o nùpue mu, à zéení lè ɓa nùpua le orɛ́n lé yìa le léra ò o fĩ̀ le cítíi mu.»
31 Porque Deus estabeleceu um dia em que julgará o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu certeza disso a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Bìo ɓa ɲá ò o Poole wee bío ho vèeró bìo, á ɓa ɓúi wee yáa mí ɲiní yi na a yi. Ɓa ɓúi ɓɛ̀n wee bío: «À ũ bíoní mu ɲíló á wa à pa làa pɔ̃̀n-veere.»
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns zombaram, e outros disseram: — A respeito disso ouviremos você em outra ocasião.
33 Lé bṹn wán ó o Poole ɓɛ̀n wà ò o día ɓa.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Ká ɓa nùwã yɛn ɓúi bán pá bò a Poole yi, á tà a *Krista bìo. O ɓúi lé ɓa tũ̀iá fɛɛrowà nì-kéní na ɓa le Denii, là a hã́a ɓúi na ɓa le Damariisi, à pá bĩní séení ɓa ɓúi.
34 Houve, porém, alguns homens que se juntaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, mais algumas pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.