Mateus 5
Ŋwaʼaŋlɨ Kɨǹ a Fhi (BMO) vs ARA
1 Jishɔ ni ŋga njəɨ ntou yú ŋgwa, ŋkuʼɔ ŋkuoŋ mbra ŋga nchɔchhɔ shhɛ, pa ghaŋ younjiŋ pi thɔ mbara vi.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 A ŋaʼaŋ nchò yi njɛʼi vugu, nchhu nu ŋa,
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 “Mbɔrɔ yi ghaŋ pou moŋ jijwɛ,
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Mbɔrɔ yi ŋgwa pɛ ŋa pugu pɔ ni tuʼuthɔ nɛ,
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Mbɔrɔ yi ŋgwa pɛ ŋa pugu pɔ juju nɛ,
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Mbɔrɔ yi ŋgwa pɛ ŋa pugu fāʼo njì pugu pa yaoŋ njùʼɔ nthɛ nnu ndɨndɨ nɛ,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Mbɔrɔ yi ghaŋ kwoshɨnɨ,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Mbɔrɔ yi ŋgwa pɛ ŋa njùʼɔ yugu yi taoŋtaoŋ nɛ,
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Mbɔrɔ yi ghaŋ chwīe taʼaŋggi,
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Mbɔrɔ yi ŋgwa pɛ ŋa pi fɛ ŋgəʼɨ ni pugu nthɛ nnu ndɨndɨ nɛ,
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 “Mbɔrɔ yəɨ ndɨɨ ŋa ŋgwa wɛʼi vəɨ, mfɛ ŋgəʼɨ ni pəɨ, ndɔ ndɛʼi ŋgiɛŋ nchhu ŋguoŋ ŋkwaŋ nnu pɨphɨ thɔ pəɨ nthɛ a nɛ.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 P̂əɨ tɛnɛ ndɔ mfāʼo pwanjuʼɔ nthɛ ŋa ŋkiɛŋ mmɛ kɨ̀nɛiŋ pɔ ni pəɨ po, nthɛ ŋa a wuʼɔ haʼaŋ pugu ni mfɛ ŋgəʼɨ ni pa njəɨlɨʼɨ Minnwi ŋa pugu ni mfǔoŋ nthɔ shhɨ pəɨ nɛ.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 “Pəɨ pa khí ŋkuoŋ shhɛ, ndɔ ti khí mbhɛ̌ ghrɨ́ yi nɔ chwīe nu yaoŋ pwa, ɔ pɨnɨ nuʼuŋ ŋkwəɨ ni ghrɨ́ yi ghɔ pi nɛiŋ? A lɔ nuʼuŋ mfāʼo ghɛ̀rɛ nɔ sheshe yaoŋ, ŋkiɛŋ ŋa pi mīʼaŋ vi ŋgwamishua nɨ̄ɨ ni kwò yugu.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 “Pəɨ pɔ nɔ líʼɛ ni ŋguoŋ ŋgwa ŋkuoŋ mbhi. Mmɛ laʼataoŋ ŋa pi krao ŋkuoŋ mbra nɛ shiʼa njiʼi ndə̄ɨŋ noŋ yi.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Ŋoŋ shiʼa nchuʼu truka niʼiŋ laʼo mikuo, pi ghà ntigi pi ŋkuoŋ lɨʼɨ tigi truka, a fɛ líʼɛ ni ŋguoŋ ŋgwa ŋa pugu pɔ moŋ nda nɛ.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Wuʼɔ nɛnnɛ, a pie ŋa líʼɛ yəɨ thɛ shhɨ ŋgwamishua, nnɛ ŋa a nthɛ pugu yəɨ pa fàʼa pəɨ pi shiʼi, ŋgaʼo Tǎa vəɨ ŋa a pɔ po nɛ.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 “Kiʼi pəɨ pīʼi ŋa ǹthɔ pi nɔ lāa nu gɨ́ ki pa nnu ŋa pa njəɨlɨʼɨ Minnwi yɛʼi nɛ, ǹshini ndɔ nthɔ pi nɔ lāa nu, ŋki thɔ pi nɔ chwīe nu nnu ŋa pugu yɛʼi nu nɛ lɔ̄gɔ lɨʼɨ.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Nthɛ ŋa shishini ǹshwei vəɨ ŋa, nɔ haʼaŋ po pugu shhɛ wuʼɔ mbɔ nɛ, mbaʼa taʼa muuŋ mi ligi yaoŋ, ki taʼa pra ligi yaoŋ yiʼi ntɔgɔ ghagha moŋ ŋwaʼaŋlɨ gɨ́ ki lɔ ndɔ̄gɔ lɨʼɨ pi wuʼɔ nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ nɛ.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Nthɛ yie ghɔ, shesheŋoŋ ŋa a pəʼɨ taʼa muuŋ mi kɨ̀na shɨna pa kɨ̀na pei, ndɔ njɛʼi ŋgwa nduoŋ nɔ chwīe nu nɛnnɛ ŋkaa pugu nɛ, pi shi ma mɛ̄iŋ vi ni ndugwi muuŋ mi ŋoŋ moŋ Shaʼafuoŋ Po, ndɔ ti shesheŋoŋ ŋa a nūʼɔŋ gɨ́ pighɔ ndɔ njɛʼi ŋgwa nduoŋ ŋa pugu nūʼɔŋ nɛ, pi shi ma mɛ̄iŋ vi ni ŋoŋ ndiɛŋ moŋ Shaʼafuoŋ Po.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Nthɛ yie ghɔ, ǹshwei vəɨ ŋa n̈dɨndɨ yəɨ mieŋ ki lɔ nchaa yi pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi pugu pa ŋgwa Farashi, paʼa pəɨ lɔ nii moŋ Shaʼafuoŋ Po.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 “Pəɨ yaʼo ŋa pi ni nchhu ni ŋgwa llɛshhɨ ŋa, ‘Kiʼi pəɨ ma njwi ŋoŋ, ndɔ shesheŋoŋ ŋa a jwi ŋoŋ nɛ shi nthi sháʼa.’
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Ndɔ ǹchhu ni pəɨ ŋa shesheŋoŋ ŋa a pɨgɨtua ni ndǐŋ vi nɛ shi nthi sháʼa, ɔ̈ nchhu ni ndǐŋ ghɔ ŋa, ‘Ŋoŋ ghagha yei,’ kaŋ pi shi ŋgə̄ɨ ni gɔ nda nchaʼo, ndɔ shesheŋoŋ ŋa a chhu ni ndǐŋ vi ŋa, ‘Ɔ na,’ minthɛ a pɔ moŋ lwilwiʼi nɔ ghə̄ɨ nu moŋ móŋoŋ ŋgùʼɔ liɛŋ shhɛ.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 “Nthɛ yie ghɔ, ɔ̈ nthɔ nu lɨʼɨ mfɛ yaoŋ fɛ́ yɔ ŋkuoŋ *lɨʼɨ fɛʼiŋgiɛŋ ŋkwiŋ fɔ ŋa ndǐŋ ghɔ fāʼo nnu njùʼɔ yu nthɛ ghɔ,
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 ɔ̂ mieŋ yaoŋ fɛ́ yɔ fɔ shhɨ lɨʼɨ fɛʼiŋgiɛŋ mfǔoŋ mbɨnɨ ŋgə̄ɨ ndugwi, nchīni ŋggì pəɨ ndǐŋ ghɔ, nnɛ mbɨnɨ kiʼɛ mfɛ yaoŋ fɛ́ yɔ.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 “Ŋ̈oŋ nchhu nnu thɔ ghɔ pəɨ yu fāʼo nɔ thi nu sháʼa ndashaʼa, kə̄nə pəɨ yu lūgwi ŋkaoŋ maa nchəɨŋ ndashaʼa, kaŋ a shi nchaʼa ghɔ nɛ mfɛ ni brushi pi niʼiŋ ghɔ chə́ɨŋ.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Shishini, ǹshwei ghɔ, mbaʼa ɔ ma ntaoŋ ki lɔ naa mbe ŋguoŋ njɔ́ yɔ ghao.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 “Pəɨ yaʼo ŋa pi ni nchhu ŋa, ‘Kiʼi ŋgaŋ láŋ kwoshuoŋ.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Ndɔ ǹchhu ni pəɨ ŋa, sheshe mimbia ŋa a pɛʼi miŋgwɛ nshɔ̄rɔ nūaŋ nu pugu yu nɛ, kwo nūaŋ pugu yu moŋ njùʼɔ yu.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 Nɛnnɛ, ŋ̈gei ligi yɔ yi jɨ nchwīe ŋa ɔ gū moŋ phɨ, ɔ̂ fīʼa mfuʼu mīʼaŋ nthɛ ŋa a pwa ŋa a phɛ taʼa ghrà noŋ yɔ nchaa ŋa ŋguoŋ noŋ yɔ ghə̄ɨ moŋ móŋoŋ ŋgùʼɔ liɛŋ shhɛ.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Ti ŋgei mbhɔ yɔ yi jɨ nchwīe ŋa ɔ chwīe phɨ, ɔ̂ yaʼa mīʼaŋ, a pwa ŋa a phɛ taʼa ghrà noŋ yɔ nchaa ŋa ŋguoŋ noŋ yɔ ghə̄ɨ moŋ móŋoŋ ŋgùʼɔ liɛŋ shhɛ.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Pi ni mbɨnɨ nchhu ŋa, ‘Shesheŋoŋ ŋa a shāaŋ láŋ pugu ŋgwɛ vi nɛ, a pie ŋa a fɛ ŋwaʼaŋlɨ shāaŋ láŋ ghɔ.’
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Ndɔ ndwɛ ǹshwei vəɨ ŋa, shesheŋoŋ ŋa a shāaŋ láŋ pugu ŋgwɛ vi nthɛ sheshe nnu ŋkiɛŋ pi nnu shúoŋ nɛ, ŋoŋ ghɔ ŋgushaʼa nɔ chwīe nu miŋgwɛ ghɔ kwo shúoŋ nɔ haʼaŋ a mbɨnɨ ndaŋ, ndɔ mimbia ŋa a laŋ miŋgwɛ ŋa a taoŋ láŋ nɛ kwo shúoŋ ŋkaa yu.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 “Pəɨ ni mbɨnɨ njaʼo ŋa pi ni nchhu ni pa ŋgwa llɛshhɨ ŋa, ‘Kiʼi ma shwrɛ̄i nnu ni mbe, ndɔ chwīe nnu ŋa ɔ shwrɛ̄i ni Taathɔ ŋa ɔ shi nchwīe nɛ.’
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Ndɔ ǹchhu ni pəɨ ŋa kiʼi nshwrɛ̄i nnu kaŋ shɨgɛi, kiʼi nshwrɛ̄i po nthɛ ŋa a faaŋ Minnwi,
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 ki shhɛ, nthɛ ŋa a krɨ́ tigi kwò Minnwi, ki Jerushalɛiŋ, nthɛ ŋa a laʼataoŋ Fùoŋ ndiɛŋ.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Kiʼi njiʼi ndɔ nshwrɛ̄i pi thɔ yɔ nthɛ ŋa minthɛ paʼa ɔ lɔ nchwīe taʼa ŋgiithɔ a pɔ pi yi fhu ki yi shhi.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Ndɔ a pie ŋa, ‘Ooŋ’ yəɨ pɔ ‘Ooŋ’ ki ‘Ŋga’ yəɨ pɔ ‘Ŋga.’ Sheshe nnu nduoŋ ntɔgɔ yei llɔ pi mbhɔ ŋoŋ mbɨmbhɨ.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 “Pəɨ ni njaʼo ŋa pi chhu ŋa, ‘Ŋ̈oŋ mfuʼu taʼa ligi ŋoŋ pi fuʼu ji, ti ŋoŋ nchuʼɔ taʼa shua ŋoŋ pi chuʼɔ ji.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Ndɔ ǹchhu ni pəɨ ŋa kiʼi nduʼu phɨ ŋoŋ ni phɨ. Ŋ̈oŋ ŋgwie ŋgei ghə̀ʼɨ yɔ yi jɨ, ɔ kara ŋgei mbhɔ ŋkwrɛi a wie ŋkaa yu.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Ŋ̈oŋ mburu ghɔ ŋkwe muuŋ ndhwí yɔ, ɔ̂ mieŋ a kwe mmɛ ndhwí yɔ ŋkaa yu.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Ŋ̈oŋ ŋɨ ghɔ ŋa ɔ nyīeŋ taʼa ŋkaŋ ni tiɛŋ ŋkɨɨ kwò, ɔ̂ ghə̄ɨ trɛi ŋkaŋ kwò pəɨ yu.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Ŋ̈oŋ nduoŋ yaoŋ mbhɔ ghɔ, ɔ̂ fɛ ghɔ, ŋ̈oŋ mfōo yaoŋ mbhɔ ghɔ, kiʼi ɔ lāa fɛ nu ghɔ.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 “Pəɨ ni njaʼo ŋa pi chhu ŋa, ‘Ɔ khwā taakuo yɔ, mbɨ̄na mbɨ̌na yɔ.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Ndɔ ǹchhu ni pəɨ ŋa, P̂əɨ khwā pa mbɨ̌na pəɨ, nduoŋ Minnwi mfɛ ni ŋgwa pɛ ŋa pugu fɛ ŋgəʼɨ ni pəɨ nɛ,
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 nnɛ ŋa pinthɛ pəɨ pɔ puoŋ Tǎa vəɨ ŋa a pɔ po nɛ, nthɛ ŋa a ghà nchwīe minaoŋ yi thɛ mbɨŋ pa ŋgwa pɨphɨ pugu pa ŋgwa shiʼi, mfɛ mbɨ̀ ni ŋgwa ndɨndɨ pugu pa ŋgwa təɨtəɨ.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Minnwi shi ŋkɨnɛiŋ ghɔ nthɛ pi khɔ nɔ haʼaŋ ɔ̈ ŋguʼɔ ŋkhwā pi ŋgwa pɛ ŋa pugu khwā ghɔ nɛ? Njiʼi nthɛ pi pa ŋgwɛ̄iŋ taashi ghà ŋguʼɔ nchwīe pi nnɛ.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Ti p̈əɨ ŋguʼɔ nthɔ nchrā pi ni lǐŋ pəɨ, nnu ghaghaʼa fɔ pɔ pi khɔ? Njiʼi nthɛ pi ghaŋ ki piŋ Minnwi shiʼa nchwīe nɛnnɛ?
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Nthɛ yie ghɔ, p̂əɨ pɔ ŋgwa tithi nɔ haʼaŋ Tǎa vəɨ po ŋoŋ tithi nɛ.
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.