Atos 7
A Xuxubus Maxat (BJK) vs NAA
1 Io, a sisila raxin möxöbo pris ixo ose e Stiwen, “A lak turunon abo tinenge na?”
1 Então o sumo sacerdote perguntou a Estêvão: — Isso de fato é assim?
2 Stiwen ixo balu bira, “Abo töke mabo tamake, moro ölangen e! A mariris se God ixo ot pösöt a tamana ire, e Abaram, niang ixo xisixis bang ni Mesopotemia ma mesila ixo xisixis suso Aran.
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando este estava na Mesopotâmia, antes de morar em Harã,
3 Me God ixo tengen te ine, ‘Örö wan pes kalik a lagunon te nöngön ma a nangadi re nöngön, ma örö wan urungan kö xönö pu nang e rabo osen te nöngön.’
3 e lhe disse: “Saia da sua terra e do meio da sua parentela e vá para a terra que eu lhe mostrarei.”
4 “Io, ine ixo wan lie a xönö pu möxöbo Kaldian ma ixo kis Aran. Melamu xö minet te tamana, God ixo tile ine urungan kina xönö pu nang nixinen mum mo xisixis im könan.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e foi morar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vocês agora estão morando.
5 God i kobo tabaa runin e Abaram mere xönö bara rö ine iat, kaim tunon te xönö pu iat te ine. Kalik mon bara kaim e Abaram mere barok ke ine iat kina axana bung niang, e God ixo kubus bara ine arixe mabo tubuno melamu re ine, idi tabo unan sik im ina pu niang.
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, embora Abraão ainda não tivesse filhos.
6 God ixo tengen tö ine bira, ‘Abo tubum tabo kis osee xö lagunon nang kaim bara re idi iat, ma nangadi meringan tabo tile nanin idi xöbo tinörön ma tabo pet ögat idi xö nit ne mar ne awat.’
6 E Deus falou que a descendência dele seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados durante quatrocentos anos.
7 Me God ixo tengen, ‘Ma lamun e rabo ömokorot idi xina öxöno lagunon nang abo tubum tabo rörön tataun könan. Melamu xönan idi tabo wan su xalik a lagunon niang ma tabo lotu wösöt e xö xönö na.’
7 — Deus disse ainda: “Castigarei a nação da qual forem escravos; e, depois disso, sairão daí e me servirão neste lugar.”
8 Io, God ixo isik a kunubus se Abaram arixe ma tatalien möxö kuru lewene aine idi, a bung barok suxurno rua uxileng idi kölöme xina kunubus. Me Abaram ixo tata re Aisak ma ixo kuru a lewene aine Aisak kö pitnö ma narun ne bung melamu xö bung nang toxo kip ine xönan. Melamu, e Aisak ixo tata re Jekop, me Jekop ixo tata möxö sangaun ma ninöng ne sisila ne untubuno ire.
8 Então lhe deu a aliança da circuncisão. Assim, Abraão gerou Isaque e o circuncidou no oitavo dia; e Isaque gerou Jacó, e Jacó gerou os doze patriarcas.
9 “Abo sisila ne untubuno ire, idi toxo misik ma tönö idi e Josep bere ine irabo rörön tataun to Isip, möxösa, idi toxo bala kadik sik kö ine. Ma lamun e God ixo kis arixe mine
9 — Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para ser levado para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 ma ixo balaure ine xalik abo tiip kirip pe ine. God ixo tabaa e Josep ma nanase deek me God ixo eörin e Josep pua öaxanan a king mee Isip. Io, a king ixo bulus ine rua tene sisila xö ina marakörö xirip mee Isip ma bara irabo balaure xirip a könönö gunon taxin te ine bölök.
10 e o livrou de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria diante de Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 “Io, a irilöng taxin ixo ot ma ixo wan kö boxönö xirip Isip me Kenan, ma sasaxan taxin arixe ixo ot, mabo untubuno ire idi tokoxobo eöt ta susuxun te nien.
11 Depois houve fome e grande sofrimento em todo o Egito e em Canaã, e nossos pais não achavam o que comer.
12 Io, Jekop ixo ölangen bira, bara nangen a nien to Isip, ine ixo tile abo untubuno ire nang abo barok ke ine xö sisila ne nuan te idi urungan Isip.
12 Mas, quando Jacó ouviu que no Egito havia trigo, mandou, pela primeira vez, os nossos pais até lá.
13 Ma sese öninöng ne unan baling, Josep ixo tengen köbo tönö bere ine e Josep. Ma a king mee Isip ixo ösöxö xulen im a bunbunarama re Josep.
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer pelos seus irmãos, e o Faraó veio a conhecer a família de José.
14 Melamu xönan, Josep ixo tile tinenge ure tamana, nang e Jekop, ma a bung marapun kirip pe ine, idi xirip a pitnö ma ninöng ne sangaun ma pitnö.
14 Então José mandou chamar Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Io, Jekop mabo untubuno ire toxo wan su uruo Isip. Melamu im, idi toxo met ee.
15 Jacó foi para o Egito, e ali morreu ele e também os nossos pais.
16 Abo töngön te idi, toxo kip öbaling uruso Sekem ma toxo bulus kölöme xina maöt niang e Abaram ixo kun kalik a bung baroxorok ke Amor tuso Sekem ma oleleng ne tuluwok saxit.
16 Depois eles foram transportados para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos filhos de Hamor, em Siquém, pagando um certo preço.
17 “Io, a axana bung ke God ixoro lörörö rua wewet eörin a kunubus sine rue Abaram, ma a xinixos kö nangadi re ire ringan Isip ixo wan kaa pasaxit mon.
17 — E, quando já estava próximo o tempo em que Deus cumpriria a promessa feita a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 Io, önga king kabise, ewe niang i koxobo ösöxö runon te laa lamun e Josep, ixo ot xarnang a tene sisila ro Isip.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia José.
19 Ine ixo ömamang abo untubuno ire ma ixo wewet ögat idi, ma ixo ölölös idi bara tabo tewe rewe a bung barok madak nang toxo mana kip idi bara idi tabo met.
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa gente e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a abandonar seus meninos recém-nascidos, para que não sobrevivessem.
20 “Xina awat nang toxo kip e Moses, a barok mamaran kö wawara re God. Xö narun ne texe toxo werwere muu ine xö könönö gunon te tamana.
20 Por esse tempo nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Durante três meses ele foi mantido na casa de seu pai.
21 Io, melamu nang toxo kip ösu ine xalik a gunon, a balik ke king mee Isip ixo pere wösöt lo ine ma ixo kip lo ine ma ixo ölön ine xarnang a barok söxöt iat te ine.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 Moses ixo eusu mabo nanase xirip mee Isip, me ine a tödi raxin kölöme xöbo tinenge ma xö tatalien te ine.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 “Nang e Moses ixo nit ne sangaun ne awat tine, ixo dödöm pa uxileng a nangadi re ine iat a bung Israel.
23 — Quando completou quarenta anos, Moisés teve a ideia de visitar os seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Ine ixo pere önga tödi mee Isip ixo wewet ögat a öng mere idi abo Israel, io, ine ixo tuu arixe mina Israel ma ixo sexomet ina Isip pua babalu ine lamun a lalaa nang ixo pet tö ina Israel.
24 Vendo um homem ser maltratado, saiu em defesa dele e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Moses ixo nunu bara a nangadi iat te ine tabo perexulen bara God ixo önan arixe mine ra öro idi, ma lamun kaim idi ra werwere xulen ina na.
25 Ora, Moisés pensava que seus irmãos entenderiam que Deus queria salvá-los por meio dele; eles, porém, não entenderam.
26 Xö bung malamu Moses ixo ot pösöt a nine Israel idu toxo erese. Ma ixo mamaa ra bulbulus a malum kaluluonin idu, io, ixo tengen, ‘Nibarok, a narön mon e mu, ruasa mu mo erse baling ke mu?’
26 No dia seguinte, Moisés aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: “Homens, vocês são irmãos; por que estão maltratando um ao outro?”
27 “Ma lamun önga tödi niang ixo sese ögarin a öng kabise ixo sumen tewe e Moses ma ixo tengen, ‘Kaim pe öng ixo bulus nöngön bara örobo kure e maa!
27 Mas o que agredia o seu próximo repeliu Moisés, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz sobre nós?
28 Nöngön u mamaa ra sesexomet e xarnang u sexomet a tödi me Isip, goo?’
28 Será que quer me matar, assim como ontem matou o egípcio?”
29 Nang e Moses ixo ölangen bira, ixo ulo rup uruso Midian, ma ixo kis ee xarnang a osee, ma ixo elolo, me ine ma nine barok suxuruno ringan ee.
29 Ao ouvir isto, Moisés fugiu e se tornou peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 “Melamu xö nit ne sangaun ne awat ixoro saxit, a angelo ixo ot pösöt e Moses kö kamene ia sösöt ixo bibio kölöme xö uno iaa lik kö xönö tataun lörörö xö puot Sinai.
30 — Passados quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que estava queimando.
31 Moses ixo wuwus kina laa nang ixo pere. Ma nang ixo wan lörörö rua werwere, ixo ölangen a inöno a Orong:
31 Moisés ficou maravilhado diante daquela visão e, aproximando-se para contemplá-la, ouviu-se a voz do Senhor, que disse:
32 ‘E mon a God köbo untubum, a God te Abaram, Aisak me Jekop.’ Moses ixo dede ma binuut ma ixo kebeöt ta winara.
32 “Eu sou o Deus dos seus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplar a sarça.
33 “Io, a Orong ixo tengen te ine, ‘Kip tewe a sandel kalik a xexem, möxö a xönö pu nang u tuu sik könan, a lak madakdak saxit.
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias dos pés, porque o lugar em que você está é terra santa.
34 Turunon saxit, e xoro pere abo kinadik kö nangadi re e nang te örasen to Isip. E xoro ölangen abo ginee ridi me e re wan su ra ölanglanga idi. Miang im, e rabo tile nöngön baling uruo Isip.’
34 Certamente vi o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Venha, agora; vou mandar você para o Egito.”
35 “Ina Moses mon na ewe idi toxo kasen tewe ine arixe mina tinenge bira, ‘Kaim pe öng ixo bulus nöngön bara örobo warkurai.’ Inexalik, God iat mon ixo tile ine bara irabo warkurai, ma irabo ölanglanga idi meringan. Ma ina angelo nang ixo wösö rine xö uno iaa lik, ixo top ine.
35 — A este Moisés, a quem tinham rejeitado, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz?”, Deus enviou como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Moses ixo silien ösu idi mero Isip ma ixo pet abo auxileng lölös mabo lalaa ne auwuwus so Isip, xö Rasi Dadan, ma xö xönö tataun kö nit ne sangaun ne awat.
36 Foi Moisés quem os tirou de lá, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 “Ine Moses mon ewe nang ixo tengen köbo nangadi mee Israel bara, ‘God irabo tile ösu urungan te mum a önga propet xarnang e meringan kö nangadi iat te mum.’
37 Foi ainda Moisés quem disse aos filhos de Israel: “Deus fará com que, do meio dos irmãos de vocês, se levante um profeta semelhante a mim.”
38 Moses mon a öng nang ixo kis arixe ma nangadi xirip mee Israel kö xönö tataun, ma ixo kis arixe mabo untubuno ire, ma angelo ixo tabaa ine ma tinenge ruso xö puot Sinai. Ma ixo kip lo ina tinenge nang a to i kis könan tua isik öbaling urungan tö ire.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais. Foi ele quem recebeu palavras vivas para nos transmitir.
39 “Xalik mon abo untubuno ire, idi toxo kaim a mamaa ra ölangen a tinenge re Moses. Kawaim arixe. Idi toxo kasen ine ma xö baladi toxo mamaa bara idi tabo baling uruo Isip.
39 — Nossos pais não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 Idi toxo tengen te Aron, ‘Örö pet tebo perewuo re mem nang irabo silien ire, möxö ina tödi na e Moses nang ixo silien ösu ire mero Isip, mem kobo ösöxö a lasanene i ot tine!’
40 dizendo a Arão: “Faça para nós deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.”
41 Xina axana bung niang idi toxo pet a önga perewuo xarnang a bak kö bulmakau. Idi toxo erabaa urungan tine ma arabaa ridi ma toxo pet a luxa ma axanan lamun ina tinörön ne limedi.
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 Ma lamun God ixo tuu talu idi ma ixo ganim idi bara idi tabo lotu wösöt abo tii, a texe, ma xaken meriso lömö xö balana kubu, xarnang toxo geet ösu xö buk kö bung propet:
42 Mas Deus se afastou e os entregou à adoração das estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas: “Ó casa de Israel, será que foi para mim que vocês ofereceram vítimas e sacrifícios no deserto, durante quarenta anos?
43 Mum moxobo kip öxaa a walpali nang toxo pet ma man kö perewuo Molek.
43 Não é verdade que vocês levantaram o tabernáculo de Moloque e a estrela de Renfã, o deus de vocês, imagens que vocês fizeram para as adorar? Por isso, vou mandar vocês ao exílio para além da Babilônia.”
44 “Abo untubuno ire toxo kis arixe ma walpali ne man kö xönö tataun. Ma ina walpali na ixo osen bara God ixo kis arixe me idi. Toxo pet xarnang e God ixoro pet osen te Moses, ma i eöt ma winawara nang Moses ixo pere bie.
44 — O tabernáculo do testemunho estava entre nossos pais no deserto, como havia ordenado aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 Io melamu, abo untubuno ire toxo kip lo ina gunon ne man meriso xöbo tamadi. Me idi toxo kip arixin me idi nang toxo arixe me Josua. Idi toxo wan ta xikip lo ina pu möxöbo duöng kabise nang God ixo tile rewe xalik idi. Ma ixo kis singan ot kö axana bung ke Dewit.
45 Também nossos pais, com Josué, tendo recebido o tabernáculo, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles. Foi assim até os dias de Davi,
46 Me Dewit ixo örasen a abalamu re God ma ixo ose e God bara irabo ömaraxen ine rua wewet te gunon ure God te Jekop.
46 que obteve o favor de Deus e pediu autorização para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 Ma lamun e Solomon im iang ixo uru a gunon kö God.
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 “Ma lamun, a Orong lömö saxit i kara kis kö gunon nang a tödi mon i pet. Xarnang a propet i tengen:
48 Entretanto, o Altíssimo não habita em casas feitas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 ‘Orong ixo tengen, “Watmaep, ine a kinis ne king ke e,
49 “O céu é o meu trono, e a terra é o estrado dos meus pés. Que casa vocês edificarão para mim, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 E iat e xo pet abo lalaa na ma limeke.” ’”
50 Não é fato que a minha mão fez todas estas coisas?”
51 Me Stiwen ixo tengen bölök bira, “Mum abo onwat! Abo bala mum i wöwö ma xödxödö! Mabo talinge mum a lak baa ma i kebeöt ta ölangen a tinenge re God! Mum mo xarnang mon abo untubuno mum. Mum bo kara ölengen a Töxödös ne Tanono.
51 — Homens teimosos e incircuncisos de coração e de ouvidos, vocês sempre resistem ao Espírito Santo. Vocês fazem exatamente o mesmo que fizeram os seus pais.
52 Ewe rebo propet mesila nang abo untubuno mum idi kaim a ögarin? Kaim! Idi toxo sexomet abo tödi mesila nang toxo rengrengen ösila a inot kö Tene Töxödös. Ma na mum moxoro isik ine xö limine a nangadi saban ma toxo sexomet ine.
52 Qual dos profetas os pais de vocês não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vocês agora se tornaram traidores e assassinos,
53 Mum nang moxo ömaraxen lo a warkurai te God kalik abo angelo, inexalik mum kobo muu xönan.”
53 vocês que receberam a lei por ministério de anjos e não a guardaram.
54 Io, nang abo kansel toxo ölangen bira, idi toxo laie saban ma toxo engingirenin abo ngisedi.
54 Ao ouvirem isto, ficaram com o coração cheio de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Ma inexalik bere Stiwen ixo wöwö sik ma Töxödös ne Tanono ma ixo wawara kaa uruso lömö xö balana kubu ma ixo pere a mariris se God, ma ixo pere e Jisas ixo tuu sik kö lime tuun te God.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à direita de Deus.
56 Me Stiwen ixo tengen, “Mum moro pere! E pere a balana kubu i tamasawang ma a Barok kö Tödi i tuu sik kö lime tuun te God.”
56 Então disse: — Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à direita de Deus.
57 Io, idi toxo kup taxin uruso lömö ma toxo sing pi abo talingedi me idi xirip toxo ulo ot sik ine,
57 Eles, porém, gritando bem alto, taparam os ouvidos e, unânimes, avançaram contra ele.
58 ma toxo sat ösu ine xalik a lagunon taxin ma toxo urulo ra reteng ine ma warawat. Me idi nang toxo wupuk ine, idi toxo bulus abo man te idi xö xexene ina guama a esene e Sol.
58 E, expulsando-o da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram as capas deles aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Nang idi toxo reteng ine, Stiwen ixo seseng uruso re God bira, “Jisas, a Orong, örö kip lo a tanoke!”
59 E enquanto o apedrejavam, Estêvão orava, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Io, ixo subun kexe ma ixo gee wösö raxin arixe, “Orong, u bele döxömen lo abo magingin saban te idi. Ganim, örö döxömen taun!” Io, nang ine ixo tengen bira, ixo met.
60 Então, ajoelhando-se, gritou bem alto: — Senhor, não os condenes por causa deste pecado! E, depois que ele disse isso, morreu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.