Gênesis 37
Yennu Gbouŋ Mɔɔr (BIM) vs NVT
1 Jakɔb bia daa din kɔɔ Keenann tiŋ ni, siaminba ki u baa din tuu kɔɔ na.
1 Jacó passou a morar na terra de Canaã, onde seu pai tinha vivido como estrangeiro.
2 Jakɔb nan u ŋaateeb labaare na: Joosef din tee naasinbike, ki mɔk bina piik nan ŋanlore, ki kpaar pei nan buunii, ŋɔɔ nan u yɔɔrib, binba din tee u baa poob Bilha nan Silpa waas na. Ki Joosef jent nan lababiiuk ki teen u baa, linba kur ki u yɔɔrib tuun.
2 Este é o relato de Jacó e sua família. Quando José tinha 17 anos, cuidava dos rebanhos de seu pai. Trabalhava com seus meios-irmãos, os filhos de Bila e Zilpa, mulheres de seu pai, e contava para seu pai algumas das coisas erradas que seus irmãos faziam.
3 Jakɔb din loon Joosef ki gar u bonjai kur, kimaan u din kpetewa ki marɔ. U din nyar liatfoouk ki li mɔk jabit, ki tur Joosef.
3 Jacó amava José mais que a qualquer outro de seus filhos, pois José havia nascido quando Jacó era idoso. Por isso, certo dia Jacó encomendou um presente especial para José: uma linda túnica.
4 U yɔɔrib nba la nan bi baa loon Joosef ki gar waa loomm na, ki bi nan bi waarɔ Joosef, ki kpan kan pak nanɔ nan lomm sɔnu ni.
4 Os irmãos de José, por sua vez, o odiavam, pois o pai deles o amava mais que a todos os outros filhos. Não eram capazes de lhe dizer uma única palavra amigável.
5 Dasiar nyiɔk ki Joosef damii damiit. Waa yet u yɔɔrib damiit maŋ, ki naŋ ŋamm pukin.
5 Certa noite, José teve um sonho e, quando o contou a seus irmãos, eles o odiaram ainda mais.
6 U din yetib a, “Gbiintir man daamiit nba ki n damii na.
6 “Ouçam este sonho que tive”, disse ele.
7 N damii ki ti saaka be ki jaan jeet ki bobint, ki n yar tan fiir set, ki i yar mun set gungouŋ ki lint n yar, ŋaan gbaan ki tibin n yar na tɔɔnn.”
7 “Estávamos no campo, amarrando feixes de trigo. De repente, meu feixe se levantou e ficou em pé, e seus feixes se juntaram ao redor do meu e se curvaram diante dele!”
8 Ki u yɔɔrib na boiɔ a, “A dukii nan a saa di naan kii diat amii?” Ki bi ji ŋamm namɔ bonchiann, kimaan u damiit na paak, nan linba ki u yet ki gaan bi po na.
8 Seus irmãos responderam: “Você imagina que será nosso rei? Pensa mesmo que nos governará?”. E o odiaram ainda mais por causa de seus sonhos e da maneira como os contava.
9 Ki Joosef bia ŋamm damii damileet, ki yet u yɔɔrib a, “N bia damii damiit, li ni ki n la yonnu nan ŋmaarik nan ŋmaabira piik nan yenn, ki bi gbaan n tɔɔnn po.”
9 Pouco tempo depois, José teve outro sonho e, mais uma vez, contou-o a seus irmãos. “Ouçam, tive outro sonho”, disse ele. “O sol, a lua e onze estrelas se curvavam diante de mim!”
10 Ki u bia bet u baa damiit maŋ. Ki u baa yakii nanɔ a, “Damiboorbee na? A dukii nan a naa, nan a yɔɔrib, nan min tan saa baar ki gbaan ki tibin ki ti yugbia siit tiŋ a tɔɔnn amii?”
10 Dessa vez, contou o sonho não apenas aos irmãos, mas também ao pai, que o repreendeu, dizendo: “Que sonho é esse? Por acaso eu, sua mãe e seus irmãos viremos e nos curvaremos até o chão diante de você?”.
11 Joosef ninjamm din mɔk funfunn nanɔ, ŋaan ki u baa ŋarin din dukiie ki jiin li po.
11 Os irmãos de José ficaram com inveja dele, mas seu pai se perguntou qual seria o significado dos sonhos.
12 Dasiar ki Joosef yɔɔrib saan Sekem a bin kpaar bi baa pei.
12 Pouco depois, os irmãos de José levaram os rebanhos de seu pai para pastar junto de Siquém.
13 Ki Jakɔb yet Joosef a, “N loon ki fin saan Sekem, siaminba ki a yɔɔrib kpaar pei na.”
13 Então Jacó disse a José: “Seus irmãos estão cuidando das ovelhas em Siquém. Apronte-se, e eu o enviarei até eles”. “Estou pronto para ir”, respondeu José.
14 Ki Jakɔb yetɔ a, “Ii saa ki saa got ki laan a yɔɔrib mɔk laafia-a, nan bonkobit laafia po, ki jen ki tan betin.” Nnae ki u baa din tumɔ, ki u soor sɔnu ki nyii Hebronn baauk ni, ki saa baar Sekem,
14 “Vá ver como estão seus irmãos e os rebanhos”, disse Jacó. “E traga-me notícias deles.” Jacó o enviou, e José viajou de sua casa no vale de Hebrom até Siquém.
15 ki ji lin lintir, ki jasɔɔ tan lau ki boiɔ a, “A loon bee?”
15 Quando José chegou a Siquém, um homem da região notou que ele andava perdido pelos campos. “O que você está procurando?”, perguntou o homem.
16 Ki u jiin a, “N loon n yɔɔribe, binba kpaar pei na. A saa fit wannin baa be siami-i?”
16 “Estou procurando meus irmãos”, respondeu José. “O senhor sabe onde eles estão cuidando dos rebanhos?”
17 Ki jɔɔ na yetɔ a, “Bi dɔŋ saana. N bo gbat ki bi yeen a bi saa Dotann-e.” Ki Joosef wei tɔkii u yɔɔrib taa, ki saa lab Dotann.
17 O homem lhe disse: “Sim, eles foram embora daqui, mas eu os ouvi dizer: ‘Vamos a Dotã’”. Então José foi atrás de seus irmãos e os encontrou em Dotã.
18 Ki bi lau banfɔkira; nan waa tan baar bi boor na, ki bi lor baa saa teen biaŋinba ki kpiuwa.
18 Quando os irmãos de José o viram, o reconheceram de longe. Antes que ele se aproximasse, planejaram uma forma de matá-lo.
19 Bi din yet bi leeb a, “Damiit damiitɔɔ nae baat na.
19 “Lá vem o sonhador!”, disseram uns aos outros.
20 Ŋaant man ki tin kpiu, ki lu u gbanant bunbunkoona na yenn ni, ŋaan yet a muuk ni bonkobuko soorɔ, ki tin ji la u damiit na nba tee linba.”
20 “Vamos matá-lo e jogá-lo numa dessas cisternas. Diremos a nosso pai: ‘Um animal selvagem o devorou’. Então veremos o que será dos seus sonhos!”
21 Ki Rubenn gbat baa yeen, ki koor a wun tinn Joosef, ki yet a, “Ii daa te ki ti kpiu.
21 Mas, quando Rúben ouviu o plano, tratou de livrar José. “Não o matemos”, disse ele.
22 Kpan lumɔ bunbunn na ni, muuk ni na, ŋaan daa teeu daŋi.” U yet nna, ki koor a wun fat Joosef manfoore u ninjamm boor, ki jiiu ki ŋmat kunnɔ u baa boor.
22 “Por que derramar sangue? Joguem-no nesta cisterna vazia aqui no deserto e não toquemos nele.” Rúben planejava resgatar José e levá-lo de volta ao pai.
23 Joosef nba baar u yɔɔrib peŋ yoo nba, ki bi liat u liatjabkir na,
23 Assim, quando José chegou, os irmãos lhe arrancaram a linda túnica que ele estava usando,
24 ŋaan jiiu ki lu-u bunbunkoonn ni.
24 o agarraram e o jogaram na cisterna vazia, ou seja, sem água.
25 Baa di jeet yoo nba, ki bi la Ismael teeb ki bi yaba, ki tee kpinkpenta, ki nyii Gilead ki saa Ijipt. Ki bi laagumiinba jii tulaarii nan kpanunubit.
25 Mais tarde, quando se sentaram para comer, viram ao longe uma caravana de camelos vindo em sua direção. Era um grupo de negociantes ismaelitas, que transportavam especiarias, bálsamo e mirra de Gileade para o Egito.
26 Ki Juda yet u ninjamm a, “Li-i tee ki ti kpii ti waarɔ na ŋaan bia dɔkin u kuun, nyɔlannpoe ki ti saa la?
26 Judá disse a seus irmãos: “O que ganharemos se matarmos nosso irmão e encobrirmos o crime?
27 Ŋaant ki tin kɔiɔ ki tur Ismael teeb na. Ŋanne saa te ki ti kan turɔ daŋi, li kura ŋaan u poŋ tee ti waarɔe, ti tiɔŋ sɔn.” Ki u ninjamm na sak.
27 Em vez de matá-lo, vamos vendê-lo aos negociantes ismaelitas. Afinal, ele é nosso irmão, sangue do nosso sangue!”. Seus irmãos concordaram.
28 Li yoo na ki Ismael kpinkpenta na siab gaar, ki Joosef yɔɔrib datɔ ki donnɔ bunbunn ni, ki kɔiɔ salimpeenkuna piinlee ki tur Ismael teeb, ki bi jiiu ki saan nanɔ Ijipt.
28 Então, quando os ismaelitas, que eram negociantes midianitas, se aproximaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam para eles por vinte peças de prata. E os negociantes o levaram para o Egito.
29 Rubenn nba jen bunbunn na boor yoo nba, ki u la nan Joosef kaa leŋ, ki u pat u tiat nan parbiir,
29 Algum tempo depois, Rúben voltou para tirar José da cisterna. Quando descobriu que seu irmão não estava lá, rasgou as roupas.
30 ki ŋmat u ninjamm boor ki yet a, “Bik na kaa leŋ. N saa teen nlee?”
30 Voltou a seus irmãos e lamentou-se: “O menino sumiu! E agora, o que farei?”.
31 Ŋanne ki bi kpii buuk, ki gbar Joosef liatir sɔn na,
31 Então os irmãos mataram um bode e mergulharam a túnica de José no sangue do animal.
32 ŋaan jii liatir na ki kun nann bi baa peŋ ki saa yet a, “Ti tɔkir linba nae, li tee a bik yare-e?”
32 Enviaram a linda túnica para o pai, com a seguinte mensagem: “Veja o que encontramos. Não é a túnica de seu filho?”.
33 Ki bi baa bannir ki yet a, “Nn, li tee u yare. Muuk ni bonkob-siɔko kpiiu. Muuk ni bonkobuk na pat n bik Joosef buri buriwa.”
33 O pai a reconheceu de imediato e disse: “Sim, é a túnica de meu filho. Um animal selvagem o deve ter devorado. Com certeza José morreu despedaçado!”.
34 Ki Jakɔb pat u liant nan parbiir, ŋaan lia bɔtoliant, ki bui fabin u bik kuun, ki li wei bonchiann.
34 Jacó rasgou suas roupas e vestiu-se de pano de saco. Por longo tempo, lamentou profundamente a morte do filho.
35 Ki u bonjai nan bonpoi kur baar ki tan barimɔ, ki u yêt baruŋ na, ŋaan yetib a, “N tan saa sik ki baar kpeentiŋ, ŋaan bia daa mɔ ki fabin n bik na paak.” Ki u bia ŋammit mɔ ki fabin u bik Joosef paak.
35 A família toda tentou consolá-lo, mas ele se recusava. “Descerei à sepultura lamentando a morte de meu filho”, dizia, e continuou a lamentar-se.
36 Ijipt tingbouŋ niŋe ki Ismael teeb mun din kɔi Joosef ki turɔ Potifar, wunba din tee kpanbar na lanjimanba saakab na yenɔ. Ŋɔɔe din tee kpanbar ŋaaguura yudaanɔ.
36 Enquanto isso, os negociantes midianitas chegaram ao Egito, onde venderam José a Potifar, oficial e capitão da guarda do faraó.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.