Gênesis 37
Yennu Gbouŋ Mɔɔr (BIM) vs NAA
1 Jakɔb bia daa din kɔɔ Keenann tiŋ ni, siaminba ki u baa din tuu kɔɔ na.
1 Jacó habitou na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Jakɔb nan u ŋaateeb labaare na: Joosef din tee naasinbike, ki mɔk bina piik nan ŋanlore, ki kpaar pei nan buunii, ŋɔɔ nan u yɔɔrib, binba din tee u baa poob Bilha nan Silpa waas na. Ki Joosef jent nan lababiiuk ki teen u baa, linba kur ki u yɔɔrib tuun.
2 Esta é a história de Jacó. Quando José tinha dezessete anos, apascentava os rebanhos com os seus irmãos. Sendo ainda jovem, acompanhava os filhos de Bila e os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e trazia más notícias deles a seu pai.
3 Jakɔb din loon Joosef ki gar u bonjai kur, kimaan u din kpetewa ki marɔ. U din nyar liatfoouk ki li mɔk jabit, ki tur Joosef.
3 Ora, Israel amava mais José do que todos os seus outros filhos, porque era filho da sua velhice; e mandou fazer para ele uma túnica talar de mangas compridas.
4 U yɔɔrib nba la nan bi baa loon Joosef ki gar waa loomm na, ki bi nan bi waarɔ Joosef, ki kpan kan pak nanɔ nan lomm sɔnu ni.
4 Quando os seus irmãos viram que o pai o amava mais do que todos os outros filhos, odiaram-no e já não podiam falar com ele de forma pacífica.
5 Dasiar nyiɔk ki Joosef damii damiit. Waa yet u yɔɔrib damiit maŋ, ki naŋ ŋamm pukin.
5 José teve um sonho e o contou aos seus irmãos; por isso, o odiaram ainda mais.
6 U din yetib a, “Gbiintir man daamiit nba ki n damii na.
6 Ele lhes disse: — Peço que ouçam o sonho que tive.
7 N damii ki ti saaka be ki jaan jeet ki bobint, ki n yar tan fiir set, ki i yar mun set gungouŋ ki lint n yar, ŋaan gbaan ki tibin n yar na tɔɔnn.”
7 Sonhei que estávamos amarrando feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e ficou em pé, enquanto os feixes de vocês o rodeavam e se inclinavam diante do meu.
8 Ki u yɔɔrib na boiɔ a, “A dukii nan a saa di naan kii diat amii?” Ki bi ji ŋamm namɔ bonchiann, kimaan u damiit na paak, nan linba ki u yet ki gaan bi po na.
8 Então os irmãos lhe disseram: — Você pensa que vai mesmo reinar sobre nós? Pensa que realmente dominará sobre nós? E com isso o odiavam ainda mais, por causa dos seus sonhos e de suas palavras.
9 Ki Joosef bia ŋamm damii damileet, ki yet u yɔɔrib a, “N bia damii damiit, li ni ki n la yonnu nan ŋmaarik nan ŋmaabira piik nan yenn, ki bi gbaan n tɔɔnn po.”
9 José teve ainda outro sonho, que ele contou aos seus irmãos, dizendo: — Sonhei também que o sol, a lua e onze estrelas se inclinavam diante de mim.
10 Ki u bia bet u baa damiit maŋ. Ki u baa yakii nanɔ a, “Damiboorbee na? A dukii nan a naa, nan a yɔɔrib, nan min tan saa baar ki gbaan ki tibin ki ti yugbia siit tiŋ a tɔɔnn amii?”
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos seus irmãos, o pai o repreendeu, dizendo: — Que sonho é esse que você teve? Você está querendo dizer que eu, a sua mãe e os seus irmãos iremos e nos inclinaremos até o chão diante de você?
11 Joosef ninjamm din mɔk funfunn nanɔ, ŋaan ki u baa ŋarin din dukiie ki jiin li po.
11 Os irmãos tinham inveja dele; o pai, no entanto, guardou aquilo no coração.
12 Dasiar ki Joosef yɔɔrib saan Sekem a bin kpaar bi baa pei.
12 Como os irmãos foram apascentar o rebanho do pai, em Siquém,
13 Ki Jakɔb yet Joosef a, “N loon ki fin saan Sekem, siaminba ki a yɔɔrib kpaar pei na.”
13 Israel perguntou a José: — Os seus irmãos não estão apascentando o rebanho em Siquém? Venha, pois vou mandar você até eles. José respondeu: — Eis-me aqui.
14 Ki Jakɔb yetɔ a, “Ii saa ki saa got ki laan a yɔɔrib mɔk laafia-a, nan bonkobit laafia po, ki jen ki tan betin.” Nnae ki u baa din tumɔ, ki u soor sɔnu ki nyii Hebronn baauk ni, ki saa baar Sekem,
14 Israel continuou: — Vá, agora, e veja se está tudo bem com os seus irmãos e com o rebanho; e traga-me notícias. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e ele foi a Siquém.
15 ki ji lin lintir, ki jasɔɔ tan lau ki boiɔ a, “A loon bee?”
15 E um homem encontrou José, que andava errante pelo campo, e lhe perguntou: — O que você está procurando?
16 Ki u jiin a, “N loon n yɔɔribe, binba kpaar pei na. A saa fit wannin baa be siami-i?”
16 Ele respondeu: — Estou procurando os meus irmãos. Por favor, pode me dizer onde eles estão apascentando o rebanho?
17 Ki jɔɔ na yetɔ a, “Bi dɔŋ saana. N bo gbat ki bi yeen a bi saa Dotann-e.” Ki Joosef wei tɔkii u yɔɔrib taa, ki saa lab Dotann.
17 O homem respondeu: — Foram embora daqui. Ouvi quando disseram: “Vamos a Dotã.” Então José seguiu atrás dos irmãos e os encontrou em Dotã.
18 Ki bi lau banfɔkira; nan waa tan baar bi boor na, ki bi lor baa saa teen biaŋinba ki kpiuwa.
18 De longe eles o viram e, antes que chegasse, conspiraram contra ele para o matar.
19 Bi din yet bi leeb a, “Damiit damiitɔɔ nae baat na.
19 Disseram uns aos outros: — Lá vem o grande sonhador!
20 Ŋaant man ki tin kpiu, ki lu u gbanant bunbunkoona na yenn ni, ŋaan yet a muuk ni bonkobuko soorɔ, ki tin ji la u damiit na nba tee linba.”
20 Venham, pois, agora, vamos matá-lo e jogar o corpo numa destas cisternas. Diremos que um animal selvagem o devorou. Vejamos em que vão dar os sonhos dele.
21 Ki Rubenn gbat baa yeen, ki koor a wun tinn Joosef, ki yet a, “Ii daa te ki ti kpiu.
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles e disse: — Não lhe tiremos a vida.
22 Kpan lumɔ bunbunn na ni, muuk ni na, ŋaan daa teeu daŋi.” U yet nna, ki koor a wun fat Joosef manfoore u ninjamm boor, ki jiiu ki ŋmat kunnɔ u baa boor.
22 Rúben disse mais: — Não derramem sangue. Joguem o rapaz naquela cisterna que está no deserto, e não lhe façam mal. Rúben disse isto para o livrar deles, a fim de levá-lo de volta ao pai.
23 Joosef nba baar u yɔɔrib peŋ yoo nba, ki bi liat u liatjabkir na,
23 Mas, logo que José chegou a seus irmãos, despiram-no da túnica, a túnica talar de mangas compridas que trazia,
24 ŋaan jiiu ki lu-u bunbunkoonn ni.
24 e o jogaram na cisterna. A cisterna estava vazia, sem água.
25 Baa di jeet yoo nba, ki bi la Ismael teeb ki bi yaba, ki tee kpinkpenta, ki nyii Gilead ki saa Ijipt. Ki bi laagumiinba jii tulaarii nan kpanunubit.
25 Depois sentaram-se para comer. Levantando os olhos, viram que uma caravana de ismaelitas vinha de Gileade. Seus camelos traziam especiarias, bálsamo e mirra, que levavam para o Egito.
26 Ki Juda yet u ninjamm a, “Li-i tee ki ti kpii ti waarɔ na ŋaan bia dɔkin u kuun, nyɔlannpoe ki ti saa la?
26 Então Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Ŋaant ki tin kɔiɔ ki tur Ismael teeb na. Ŋanne saa te ki ti kan turɔ daŋi, li kura ŋaan u poŋ tee ti waarɔe, ti tiɔŋ sɔn.” Ki u ninjamm na sak.
27 Venham, vamos vendê-lo aos ismaelitas. Não lhe façamos mal, pois é nosso irmão, é do nosso sangue. Seus irmãos concordaram.
28 Li yoo na ki Ismael kpinkpenta na siab gaar, ki Joosef yɔɔrib datɔ ki donnɔ bunbunn ni, ki kɔiɔ salimpeenkuna piinlee ki tur Ismael teeb, ki bi jiiu ki saan nanɔ Ijipt.
28 E, quando os mercadores midianitas passaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam aos ismaelitas por vinte moedas de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Rubenn nba jen bunbunn na boor yoo nba, ki u la nan Joosef kaa leŋ, ki u pat u tiat nan parbiir,
29 Quando Rúben voltou à cisterna, eis que José não estava nela; então rasgou as suas roupas.
30 ki ŋmat u ninjamm boor ki yet a, “Bik na kaa leŋ. N saa teen nlee?”
30 E, voltando aos seus irmãos, disse: — O rapaz não está mais lá! E agora, o que eu vou fazer?
31 Ŋanne ki bi kpii buuk, ki gbar Joosef liatir sɔn na,
31 Então pegaram a túnica de José, mataram um bode e molharam a túnica no sangue.
32 ŋaan jii liatir na ki kun nann bi baa peŋ ki saa yet a, “Ti tɔkir linba nae, li tee a bik yare-e?”
32 E enviaram a túnica de mangas compridas ao pai com este recado: — Achamos isto. Veja se é ou não a túnica de seu filho.
33 Ki bi baa bannir ki yet a, “Nn, li tee u yare. Muuk ni bonkob-siɔko kpiiu. Muuk ni bonkobuk na pat n bik Joosef buri buriwa.”
33 Ele a reconheceu e disse: — É a túnica de meu filho. Um animal selvagem o devorou. Certamente José foi despedaçado.
34 Ki Jakɔb pat u liant nan parbiir, ŋaan lia bɔtoliant, ki bui fabin u bik kuun, ki li wei bonchiann.
34 Então Jacó rasgou as suas roupas, vestiu-se de pano de saco e lamentou o filho durante muitos dias.
35 Ki u bonjai nan bonpoi kur baar ki tan barimɔ, ki u yêt baruŋ na, ŋaan yetib a, “N tan saa sik ki baar kpeentiŋ, ŋaan bia daa mɔ ki fabin n bik na paak.” Ki u bia ŋammit mɔ ki fabin u bik Joosef paak.
35 Todos os seus filhos e todas as suas filhas vieram, para o consolar; ele, porém, recusou ser consolado e disse: — Chorando, descerei à sepultura para junto do meu filho. E continuou a chorar pelo filho.
36 Ijipt tingbouŋ niŋe ki Ismael teeb mun din kɔi Joosef ki turɔ Potifar, wunba din tee kpanbar na lanjimanba saakab na yenɔ. Ŋɔɔe din tee kpanbar ŋaaguura yudaanɔ.
36 Enquanto isso, no Egito, os midianitas venderam José a Potifar, oficial de Faraó, comandante da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.