Gênesis 31
Yennu Gbouŋ Mɔɔr (BIM) vs NTLH
1 Ki Jakɔb gbat nan Labann bonjai yeen a, “Jakɔb jii linba tee ti baa bont kura. U faar kur nyii ti baa mɔkint nie.”
1 Jacó ficou sabendo que os filhos de Labão andavam dizendo o seguinte: — Jacó está tirando tudo o que é do nosso pai. É às custas do nosso pai que ele está ficando rico.
2 U bia din la nan Labann ji ki man nanɔ nan waa tuu man nanɔ na.
2 Jacó também notou que Labão já não se mostrava tão amigo como antes.
3 Ki Yennu yetɔ a, “Ŋmatir kun a baanba doo ni, nan a nikpiimm boor. N sii be nana.”
3 Então o Senhor Deus disse a Jacó: — Volte para a terra dos seus pais, onde estão os seus parentes. Eu estarei com você.
4 Ki Jakɔb tur mɔb a Rachel nan Lea n chetɔ, u bonkobit nba be sian na.
4 Aí Jacó mandou chamar Raquel e Leia para que viessem ao campo, onde ele estava com as suas ovelhas e cabras.
5 U din yetib a, “N la nan i baa ji ki loon n maan nan waa tuu loon n maan na; ŋaan n baanba Yennu be nanin.
5 Quando chegaram, ele disse: — Tenho reparado que o pai de vocês já não se mostra tão meu amigo como antes; mas o Deus do meu pai tem estado comigo.
6 Bant nan n jii n paŋ kure ki tun ki tur i baa.
6 Vocês sabem muito bem que tenho me esforçado muito, trabalhando para o pai de vocês.
7 Ŋaan u bia ŋmabime, ki lebit n paauk taar piik, ŋaan Yennu ki te ki u turin daŋi.
7 Mas ele me tem enganado e já mudou o meu salário umas dez vezes. Porém Deus não deixou que ele me prejudicasse.
8 Yoo kur nba ki Labann yet a, ‘Bupupɔrii na sii tee a yabe,’ buunii na kur tuu mar bupupɔriie. Wuu yet a, ‘Bulakii na kur sii tee a yabe,’ buunii na kur tuu mar bubilakiie.
8 Quando ele dizia: “Os cabritos com manchas serão o seu salário”, aí as fêmeas tinham crias manchadas. E, quando ele dizia: “Os cabritos listados serão o seu salário”, aí as crias saíam todas listadas.
9 Yennu-e jii i baa bonkobit ki turin.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos do pai de vocês e os deu a mim.
10 “Bonkobit mimmar yoo, n damii, ki damiit na ni ki n la ki bujai nba do bunaanii na kur tee bonlakii, nan bonpupɔrii, nan bontommii.
10 — Um dia, quando os animais estavam no tempo do cruzamento, eu tive um sonho. Eu vi que os bodes que cobriam as fêmeas eram listados, malhados e manchados.
11 Yennu malaka pak nanin damiit ni ki yetin a, ‘Jakɔb,’ ki n jiin a, ‘Mine na.’
11 O Anjo de Deus me chamou pelo nome, e eu respondi: “Aqui estou.”
12 Ki u ŋamm yet a, ‘Bujai nba do bunaanii na tee bonlakii, nan bonpupɔrii, nan bontommiie; n te ki linba na tuun, kimaan n la linba kur ki Labann tuun ki teenawa.
12 Então ele continuou: “Veja! Todos os bodes que estão cruzando são listados, malhados e manchados. Eu estou fazendo com que isso aconteça porque tenho visto o que Labão está fazendo com você.
13 Mine tee Yennu nba din dɔkit a paak Betel na, siaminba ki a din chaan tann, ki mɔɔn kpan li paak, ki teenir tiaru tann, ki bia por mɔb ki turin na. Mɔtana, teent siir ki ŋmat kun tiŋ nba ni ki bi din mara na.’ ”
13 Eu sou o Deus que apareceu a você em Betel, onde você me dedicou uma pedra, derramando azeite sobre ela, e onde você me fez uma promessa. Agora prepare-se, saia desta terra e volte para a terra onde você nasceu.”
14 Ki Rachel nan Lea yet Jakɔb a, “Siara faar kaa ki ti saa di ti baa boori.
14 Então Raquel e Leia responderam: — Não sobrou nada para herdarmos do nosso pai.
15 U diat nan ti tee saamm nae. U kɔɔtite, ki mɔtana u bia dii likirii nba kur ki u daan kɔɔtit ki gaar nawa.
15 Ele nos trata como se fôssemos estrangeiras. Ele até nos vendeu e depois gastou todo o dinheiro que recebeu como pagamento.
16 Mɔkint nba kur ki Yennu jii ti baa boor ki tura na tee timm nan ti waas yare. Tumin linba kur ki Yennu wanna.”
16 Toda a riqueza que Deus tirou do nosso pai é nossa e dos nossos filhos. Portanto, faça tudo o que Deus mandou.
19 Ki Labann saan a wun koor u pei. Ki waa kaa na, ki Rachel kɔɔ jan u baa maŋ ŋaak pata.
19 Labão, o pai de Raquel, havia ido para outro lugar a fim de cortar a lã das suas ovelhas; e, enquanto ele estava fora, Raquel roubou as imagens dos deuses da casa dele.
20 Jakɔb din kpar Labann, ki u ki bann nan u saa yaati.
20 Foi assim que Jacó, sem avisar que ia embora, enganou Labão, o arameu,
21 Ki Jakɔb jii waa mɔk linba kur ki yaat yiama. U din poot Yufrates mɔkir, ki saa tiŋ nba mɔk kunkona, ki bi yir Gilead na.
21 fugindo com tudo o que tinha. Atravessou o rio Eufrates e foi na direção da região montanhosa de Gileade.
22 Daa ŋantaa daare ki Labann gbat nan Jakɔb chiara.
22 Três dias depois Labão ficou sabendo que Jacó havia fugido.
23 Ki u jii u jab, ki wei dinn Jakɔb paak daa ŋanlore, nan waa saa baarɔ tiŋ nba mɔk kunkona ki bi yir Gilead na ni.
23 Ele reuniu os seus parentes e foi atrás de Jacó. Sete dias depois, Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade.
24 Li daar nyiɔk ki Yennu baar Labann boor damiit niŋ ki yetɔ a, “Ii mi ki a teen siar ki jeen Jakɔb.”
24 Naquela noite Deus apareceu num sonho a Labão, o arameu, e disse: — Cuidado! Não faça nada a Jacó.
25 Jakɔb din teen u kaaŋ Gilead tiŋ nba mɔk kunkona na ni, ki Labann mun teen u kaaŋ leŋ, ŋɔɔ nan u jab.
25 Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade, onde ele estava acampado. E Labão e os seus parentes acamparam no mesmo lugar.
26 Ki Labann boi Jakɔb a, “Bee ki a kpannin ki jii n bonpoi ki yaat namm, nan baa tuu soor niib nba tɔb ni na?
26 Aí Labão disse a Jacó: — Por que foi que você me enganou, levando as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Bee ki a kpannin ki mir bot, ŋaan ki ki chabimi? Fi-i bonni chabin, n bo saa chaba nan kpinkpammuko nan bonmumɔɔt.
27 Por que você me enganou, fugindo desse jeito, sem me dizer nada? Se você tivesse falado comigo, eu teria preparado uma festa alegre de despedida, com canções acompanhadas de pandeiros e de liras .
28 A poŋ ki te ki n chab n yaaboona ki mɔɔt bi tankpina, a daan tun jat-toonna.
28 Você nem me deixou beijar os meus netos e as minhas filhas. O que você fez foi coisa de gente sem juízo.
29 N bo mɔk yaak ki saa teena daŋ, ŋaan wonn nyiɔk, a baa Yennu won yakii nanin, a mii mi ki man teen siar ki jeena.
29 Eu poderia ter feito muito mal a vocês, mas na noite passada o Deus do seu pai me disse assim: “Cuidado! Não faça nada a Jacó.”
30 N mi nan a daan yaat, kimaan a yan tunn a ŋaak niwa, ŋaan bee ki a jan n pata?”
30 Eu sei que você foi embora porque tinha saudades de casa. Mas por que foi que você roubou as imagens dos deuses da minha casa?
31 Ki Jakɔb jiin a, “N daan dukin nan mi-i chaba, a saa fat a waase.
31 Jacó respondeu: — Eu fiquei com medo, pois pensei que o senhor ia me tirar as suas filhas à força.
32 Li-i tee ki a la sɔɔ nna ki u dia a pata maŋ, bin kpi li daanɔ. Ti jab na sii tee siara damm ki fan got nna ki laan a bonlannpoe be-e, ki fan jii.” Jakɔb din ki mi nan Rachel jan Labann pata na.
32 Mas, se o senhor achar as suas imagens com alguém aqui, essa pessoa será morta. Os nossos parentes são testemunhas: se o senhor encontrar aqui qualquer coisa que seja sua, pode levar. Acontece que Jacó não sabia que Raquel havia roubado as imagens.
33 Ki Labann saan ki saa fiitir Jakɔb lanbouŋ, ki li poorpo ki u kɔɔ Lea lanbouŋ ni ki fiitir, ki bia kɔɔ poobis banlee na lanbont ni ki fiitir, ŋaan ki ki la u pata maŋi. Li poorpo ki u kɔɔ Rachel lanbouŋ ni.
33 Labão entrou na barraca de Jacó, depois na de Leia e depois na das duas escravas, porém não encontrou as suas imagens. Então foi para a barraca de Raquel.
34 Rachel din jii pata nae ki wuun laagumii kaanu tiŋ po, ŋaan kar li paak. Labann din fiitir lanbouŋ na kur po, ŋaan din ki la pata na.
34 Aí ele procurou em toda parte, porém não achou nada, pois Raquel havia posto as imagens numa sela de camelo e estava sentada em cima.
35 Ŋanne ki Rachel yet u baa a, “N baa, daa dont wutoor nanin, kimaan n kan fit fiir set a numm ni na, n be nan poote.” Ki Labann lon u pata na halii, ŋaan ki ki la.
35 Ela disse ao pai: — O senhor não fique zangado comigo por eu não me levantar, mas é que estou menstruada. Foi assim que Labão procurou as suas imagens, sem as encontrar.
36 Ki Jakɔb wutoor ji doo, ki u boi nan wutoor a, “N tun toonbilanne? N biir sennlanupoe ki li tura yaak ki a waan na?
36 Aí Jacó ficou zangado. Ele disse a Labão: — O que foi que eu fiz de errado? Qual foi a
37 Faa fiitir n ŋaak na ki saa gbenn na, a ŋaak ni bonlannpoe ki a la? Jiin li bont ki bir paanu ni, ki a jab nan n jab na kura n la ki wann min nan fin wunba mɔk mɔnii.
37 Agora que mexeu em todas as minhas coisas, será que encontrou alguns objetos que são seus? Pois ponha esses objetos aqui, na frente dos meus parentes e dos seus, para que eles julguem qual de nós dois está com a razão.
38 N kar a boor bina piinlee-e na, ki a pei nan a buunii maar ki pɔt. Ŋaan n ki ban ŋman a pejaki.
38 Durante os vinte anos que trabalhei para o senhor, as suas ovelhas e as suas cabras nunca tiveram abortos, e eu não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Bonkob-susoouk nba din tuu soor a bonkobuk, li pann din tuu jii n yur paake. N din ki jikit li nanchiat ki baat nann a boor ki lin wann nan li ki tee n biiti. Linba kur ki bi jan yonnu ni, koo nyiɔk, a din tuu te ki man pa li paake ki tura.
39 Nunca lhe trouxe os animais que as feras mataram, mas eu mesmo pagava o prejuízo. O senhor me cobrava qualquer animal que fosse roubado de dia ou de noite.
40 Yoo bonchiann ki n dii fara nan wɔruk yonnu ni, ki bia dii fara nan waat nyiɔk; n din ki fit gɔɔnti.
40 A minha vida era assim: de dia o calor me castigava, e de noite eu morria de frio. E quantas noites eu passei sem dormir!
41 Li din tee nnae bina piinlee nba ki n din be a ŋaak ni na kur. N din jii bina piik nan ŋannae ki tun, a bonpoi banlee na paak, ki bia tun bina ŋanloob, a bonkobit paak. Li kura na ŋaan a bia tan lebit n paauko taar piik.
41 Fiquei vinte anos na sua casa. Trabalhei catorze anos para conseguir as suas duas filhas e seis anos para conseguir os seus animais. E, ainda por cima, o senhor mudou o meu salário umas dez vezes.
42 Li-i bonni tee ki n baanba Yennu, wunba tee Abraham nan Aisak Yennu na bo ki be nanin, a din bo nyinnin nan niikooniiwa man. Ŋaan Yennu la n fara nan toonn nba ki n tun nawa, ki gɔɔr ki a ki tun nna.”
42 Se o Deus dos meus antepassados — o Deus de Abraão, o Deus a quem Isaque temia — não tivesse estado comigo, o senhor teria me mandado embora com as mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho que tive e ontem à noite ele resolveu a questão.
43 Ki Labann jiin Jakɔb a, “Poob na tee n waase, bi waas tee n yabe, ki bonkobit na bia tee n yabe. Barmɔnii, linba kur ki a la na tee n yare. Ŋaan maa kan fit teen siar ki yent n waas nan bi waas na,
43 Labão respondeu a Jacó assim: — Estas filhas são minhas, os netos são meus, estes animais são meus, e tudo o que você está vendo é meu. Agora, como não posso fazer nada para ficar com as minhas filhas e com os filhos que elas tiveram,
44 n teen siir nan man lor mɔlor nana. Ŋaant ki tin tikir tana ki poon, ki lii tee tiarin ki jiin ti mɔlor maŋ po.”
44 estou disposto a fazer um trato com você. Vamos fazer aqui um montão de pedras para que lembremos desse trato.
45 Ki Jakɔb jii tann ki chaan, ki li tee tiarin,
45 Então Jacó pegou uma pedra e a pôs de pé como se fosse um pilar.
46 ŋaan yet u jab na a bin tikir tana ki poon. Li poorpo ki bi dii jeet, tankɔruk nba ki bi poon na boor.
46 Depois disse aos seus parentes que ajuntassem e amontoassem pedras. Eles fizeram um montão de pedras e depois tomaram uma refeição ali do lado dele.
47 Ki Labann pur leŋ Jegar Sahaduta, ki Jakɔb mun purir Galeed.
47 Labão pôs naquele lugar o nome de Jegar-Saaduta , e Jacó o chamou de Galeede .
48 Ki Labann yet Jakɔb a, “Tankɔruk na sii tee tiarime ki tur ti banlee na.” Ŋanne ki bi pur leŋ Galeed.
48 Depois Labão disse: — Este montão de pedras servirá para que nós dois lembremos desse trato. Foi por isso que aquele lugar recebeu o nome de Galeede.
49 Labann bia din yet a, “Yennu numm sii paa ti paak, yoo nba ki ti yat leeb.” Li paak ki bi bia pur leŋ Mispa.
49 E também teve o nome de Mispa porque Labão disse: — Que o
50 Ki Labann bia ŋamm yet a, “Li-i tee ki a dia n bonpoi na diabiik, koo ki a kɔɔn poob ki pukin, maa lek ki mi li po na, ŋaan tiat nan Yennu goriit.
50 Se você maltratar as minhas filhas ou se você casar com outras mulheres, mesmo que eu não saiba o que está acontecendo, lembre que Deus está nos vigiando.
51 Tanae ki n poon ti sinsuuk ni na, ki tiaru tanne na biak.
51 Aqui estão as pedras e o pilar que coloquei entre nós dois.
52 Tankɔruk na nan tiaru tann na kura tee linba sii tianite. N kan ban yakir tankɔruk na paak ki worani, ki a mun kan ban yakir tankɔruk nan tiaru tann na paak ki worimi.
52 O montão de pedras e o pilar são para lembrarmos desse trato. Eu nunca passarei para lá deste pilar para atacá-lo, e você não passará para cá deste montão de pedras e deste pilar para me atacar.
53 Abraham nan Nahor Yennu-e saa bu ti buut.” Ki Jakɔb por u baa Aisak Yennu sann ni nan u kan ban biir mɔlor maŋi.
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor será juiz entre nós. Então Jacó fez um juramento em nome do Deus a quem Isaque, o seu pai,
54 Ŋanne ki u kɔt bonkobuk ki mann maruŋ ki tur Yennu, kunkonn na paak, ki yiin u jab na, a bin di jeet na. Baa dii ki gbenn, ki bi dɔɔr kunkonn na paak nyiɔk maŋ.
54 Ele ofereceu um animal em sacrifício ali na montanha e convidou os seus parentes para uma refeição. Naquela noite eles comeram e dormiram ali na montanha.
55 Laa yent sanyapob ni, ki Labann mɔɔt u yaaboona nan u waas tankpina ki chabib, ŋaan ŋmat kun.
55 Na manhã seguinte Labão se levantou bem cedo, beijou as suas filhas e os seus netos e os abençoou. E depois foi embora, voltando para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.