1 Reis 20
Yennu Gbouŋ Mɔɔr (BIM) vs VC
1 Ki Siria teeb kpanbar Ben-hadad taan u jab, ki digbana piintaa nan ŋanlee batnba nan bi taanii nan taantorit sommɔ, ki bi saan set ki lint Samaria doo ki lek doo na.
1 Ben-Hadad, rei da Síria, mobilizou todo o seu exército. Tinha com ele trinta e dois reis, cavalos e carros. Subiu, pôs o cerco diante de Samaria e atacou-a.
2 U din tun toomiie, ki bi kɔɔ doo na ni ki pak Israel kpanbar Ahab a, “Kpanbar Ben-hadad loon
2 Mandou mensageiros a Acab, rei de Israel, na cidade, com esta mensagem:
3 ki fan jii a salimpeena nan a salimmɔna nan a poob nan a waas nba mɔk paŋ, ki teen u nuu ni.”
3 Eis o que diz Ben-Hadad: Tua prata e teu ouro são meus. São minhas as tuas mulheres e os mais belos de teus filhos.
4 Ki Ahab jiin a, “A pak n chanbaa Ben-hadad nan n saka; wuu yenin, kii biaki yen linba kur ki n mɔk.”
4 Como tu dizes, meu senhor e rei, respondeu Acab, eu sou teu com tudo o que me pertence.
5 Li poor po ki kpanbar Ben-hadad ŋamm tun toomii kpanbar Ahab boor ki yetɔ a, “N tura mɔb nan a turin salimmɔna nan salimpeena nan a poob nan a waas.
5 Mas os mensageiros voltaram e disseram: Isto diz Ben-Hadad: Mandou-te dizer: dá-me tua prata e teu ouro, tuas mulheres e teus filhos.
6 Mɔtana see ki n tun saakab ki bin saat a ŋaak, nan a saakab ŋei, ki jii linba kur mɔk nyɔɔt. Wonn nna yooe ki bi saa baar.”
6 Amanhã, pois, a esta mesma hora, mandarei os meus servos à tua casa; eles a revistarão, assim como as casas de teus servos; tomarão com as suas mãos tudo o que lhes aprouver.
7 Ki kpanbar Ahab yiin Israel tingbouŋ na tɔɔndamm kur ki tan yetib a, “I la nan jɔɔ na loon wun biirite. U tur mɔb nan u loon n poob nan n waas, nan n salimpeena nan salimmɔna na, ki n sak.”
7 Então o rei de Israel convocou todos os anciãos da terra e disse-lhes: Considerai e vede que esse homem quer a nossa perda. Quando me mandou pedir minhas mulheres, meus filhos, minha prata e meu ouro, nada lhe recusei.
8 Ki tɔɔndamm nan niib na jiin a, “Daa gbiin u po, daa saki.”
8 Os anciãos e todo o povo disseram-lhe: Não lhe dês ouvidos, nem o atendas em nada.
9 Ŋanne ki Ahab jiin Ben-hadad toomii na a, “Ii pak n chanbaa kpanbar na nan n sak u sinsinn loomm nawa, ŋaan n kan fit sak u joontik loomm na.”
9 Acab respondeu aos mensageiros de Ben-Hadad: Dizei ao rei, meu senhor: estou pronto a fazer o que pediste ao teu servo da primeira vez; mas o que agora exiges, não o posso consentir. Os mensageiros foram-se e deram tal resposta ao rei.
10 Ki Ben-hadad ŋamm ki tumm nan mɔmaleer a, “N saa baar nan jab bonchiannewa ki tan biir a doo na, ki bi sii yab ki fit jii li tangbiina bi nii ni. Mi-i kii tun nna, yenbis n faa kpin.”
10 Ben-Hadad mandou dizer a Acab: Que os deuses me tratem com o mais extremo rigor, se o pó da Samaria bastar para encher o côncavo da mão dos guerreiros que me seguem!
11 Ki kpanbar Ahab jiin a, “Ii yet kpanbar Ben-hadad nan tɔb faarɔ nan barmɔnii tuu faa tɔbewa ki fit faa parbiir, ŋaan li ki tee u tuu faa parbiir kaawa ki tan faa tɔbi.”
11 O rei de Israel, respondendo, disse: Dizei-lhe que aquele que põe o seu cinturão não deve gloriar-se como aquele que o tira.
12 Yoo nba ki Ben-hadad gbat Ahab maan na, ki sɔɔ ŋɔɔ nan batnba nba tee u sommteeb na kar bi lanbont ni ki nyu daan. Ki u pak u jab a bin teen siir ki saan lek doo maŋ. Ŋanne ki bi fiir bi taajai paak.
12 Recebendo esta resposta, Ben-Hadad, que estava bebendo nas suas tendas com os reis, disse à sua gente: Aos vossos postos! E eles ordenaram as tropas para o ataque à cidade.
13 Ŋaan sɔɔ Yennu sɔkinii poŋ saan ki saa wann Ahab nan Yennu yet a u daa tiin jaŋmaanii nan Ben-hadad kunkɔnkɔnna nba yab bonchiann na, a u saa te ki Ahab n nyannib dinna, ki Ahab saa bann nan ŋɔɔe set tee Yennu.
13 Nesse momento, um profeta aproximou-se de Acab, rei de Israel, e disse-lhe: Eis o que diz o Senhor: Vês esta imensa multidão? Pois declaro-te que hoje te entrego nas mãos, para que saibas que eu sou o Senhor.
14 Ŋanne ki Ahab boi a, “Ŋmee saa gar tɔɔnn, tɔb na faanu ni?”
14 Acab perguntou: Por quem será ela entregue? O profeta respondeu: Assim fala o Senhor: Por meio dos servos dos chefes de províncias. Quem começará o combate? Tu mesmo.
15 Ki kpanbar na yiin kunkɔnkɔnpaanii nba be yent saakab nuu ni na, ki bi kann tee kobii ŋanlee nan piintaa nan banlee. Li poor po ki u yiin Israel kunkɔnkɔnna na, ki bi kann tee tusaa ŋanlore.
15 Acab passou em revista os servos dos chefes de províncias, e encontrou duzentos e trinta e dois. Depois contou todo o povo dos israelitas, e viu que eram sete mil.
16 Kɔnn na din piin yonsuuk nie, yoo nba ki kpanbar Ben-hadad nan u sommteeb nba tee batnba piintaa nan banlee na piin dayibu, bi lanbont ni na.
16 Saíram ao meio-dia, quando Ben-Hadad bebia e se embriagava nas tendas com os trinta e dois reis, seus auxiliares.
17 Ki kunkɔnkɔnpaanii na gar tɔɔnn. Ki Ben-hadad toomii na jen ki pakɔ nan kunkɔnkɔnna nyii Samaria doo ni ki baat.
17 Os servos dos chefes de províncias tinham saído em primeiro lugar. Ben-Hadad mandou ver o que se passava. Disseram-lhe: São alguns homens que saem de Samaria.
18 Ki u tur mɔb a, “Baa baat a bin faa tɔb koo ki barimie, ŋaan yimm n soorib foot.”
18 O rei disse: Venham eles para tratar de paz, ou venham para combater, capturai-os vivos.
19 Ki kunkɔnkɔnpaanii na gar tɔɔnn, ki Israel kunkɔnkɔnleeb na waa,
19 Os servos dos chefes de províncias saíram, pois, da cidade, seguidos do exército.
20 ki sɔɔ kur din kpii dataak nba ki u kɔn nanɔ. Ki Siria teeb na chiar, ki Israel kunkɔnkɔnna na waa nan ninmɔnn, ŋaan ki Ben-hadad jak taamm, ki taanjakira chianɔ, ki u chiar bot.
20 Cada um deles feriu o seu homem. Os sírios fugiram, perseguidos por Israel; Ben-Hadad, rei da Síria, fugiu a cavalo com alguns cavaleiros.
21 Ki kpanbar Ahab wei berib ki saa soor bi taanii nan taantorit ki nyann Siria teeb maŋ, ki tumm bontonn.
21 Então o rei de Israel saiu e feriu cavalos e carros, causando uma grande ruína aos sírios.
22 Ŋanne Yennu sɔkinii na saan kpanbar Ahab boor ki yet a, “Ii kun ki saa ŋamm a kunkɔnkɔnna na ki lor subinii lora, kimaan Siria kpanbar na saa ŋamm leka, siɔk nba baat nawa.”
22 O profeta foi ter com o rei de Israel e disse-lhe: Vai, cobra ânimo e examina o que te é preciso fazer, porque no próximo ano voltará o rei da Síria para atacar-te.
23 Ki kpanbar Ben-hadad saakab na yetɔ a, “Israel teeb yenbis na tee kunkona ni yenbise, ŋanne teen ki Israel teeb daan nyann timm, ŋaan li-i tee ki ti kɔn namm paanu ni, ti saa nyanniba.
23 Os servos do rei da Síria disseram ao seu soberano: O seu deus é um deus dos montes; por isso foram mais fortes do que nós. Se os atacarmos na planície, veremos se não somos os mais fortes.
24 Tɔn, nyint batnba piintaa nan banlee na, ŋaan jii kunkɔnkɔnna tɔɔndaanleeb ki senn bi taar ni.
24 Eis o que tens de fazer: Destitui todos os reis e substitui-os por governadores.
25 Li poor po, fan yiin kunkɔnkɔnna, ki bi kann-ii yab nan binba daan chiar na, ki taanii nan taantorit kann-ii munii tee nna. Ti saa kɔn nan Israel teeb na paanu nie, ki mɔtana ti saa nyanniba.”
25 Levanta um exército semelhante ao que perdeste, uma cavalaria equivalente e outro tanto de carros. Combateremos na planície e com toda a certeza seremos mais fortes do que eles. O rei ouviu e seguiu o seu conselho.
26 Siɔk nba tan baar yoo nba, ki u yiin u jab, ki bi somm ki saan Afek doo ni, a bin lek Israel teeb.
26 No ano seguinte, Ben-Hadad, depois de ter passado em revista os sírios, avançou até Afec para combater Israel.
27 Ki kpanbar Ahab yiin Israel teeb na ki teemm siir. Ki bi somm ki saan kar paabu munlee, ki took Siria teeb na. Israel teeb na din waar ki naan nan bulobis ŋanlee buunii nae, ŋaan ki Siria teeb na mirib yent na ni.
27 Os israelitas recenseados e providos de víveres foram contra os sírios e acamparam diante deles. Eram como dois pequenos rebanhos de cabras, enquanto os sírios cobriam toda a terra.
28 Ŋanne ki Yennu sɔkinii na saan kpanbar Ahab boor ki yetɔ a, “Yennu yet a, ‘Siria teeb nba pak nan n tee kunkona ni Yennu-e, ŋaan ki ki tee paanu ni yɔɔ na, li paak, n saa tura nyannu ki fan nyann bi kunkɔnkɔnna nba yab na, ki fin nan a niib saa bann nan mine tee Yennu.’ ”
28 Então o homem de Deus aproximou-se do rei de Israel e disse-lhe: Isto diz o Senhor: Porque os sírios disseram: O Senhor é um deus dos montes e não das planícies - vou entregar-te nas mãos essa imensa multidão, a fim de que saibas que eu sou o Senhor.
29 Siria teeb nan Israel teeb na din be bi kaanii nie daaŋanlore ki gorii leeb. Ki daaŋanlore maŋ daar, ki bi piin kɔnn, ki Israel teeb na kpii Siria teeb tusaa kobik.
29 Durante sete dias ficaram acampados um em face do outro. No sétimo dia deu-se a batalha; os israelitas mataram num só dia cem mil sírios.
30 Ki binba tenn na chiar ki kɔɔ Afek doo ni, ki Afek joonjouk baa ki nyak bi jab tusaa piinlee nan ŋanlore.
30 O resto fugiu para a cidade de Afec, mas as muralhas caíram sobre os vinte e sete mil sobreviventes. Ben-Hadad, que se refugiara na cidade, escondia-se de quarto em quarto.
31 Ŋanne ki u saakab tan kɔɔ u boor ki yetɔ a, “Ti gbat nan Israel kpanbara na mɔk ninbatinu. Turint yaak ki tin lia ŋmiit ti turi ni, ki gbab bɔtoot ti sai ni, ki saan Israel kpanbar boor, li ki gar wun chaba, ki fan foori.”
31 Seus servos disseram-lhe: Ouve: nós temos ouvido dizer que os reis de Israel são clementes. Ponhamos sacos sobre nossos rins e cordas ao nosso pescoço, e vamos ter com o rei de Israel; talvez ele te poupe a vida.
32 Ŋanne ki bi gbab bɔtoot bi sai ni, ki lia ŋmiit bi turi ni, ki saan Ahab boor ki saa yet a, “A daabir Ben-hadad meia a fan nyik u manfoor.”
32 Cingiram-se, pois, com sacos pelos rins, puseram cordas em volta do pescoço, e apresentaram-se ao rei de Israel, dizendo: Teu servo Ben-Hadad roga-te: Concede-me a vida! Ele está ainda vivo?, perguntou Acab; mas ele é meu irmão!
33 Ben-hadad toomii na din cheŋe, a bin la nyinn nba ŋan. Ki Ahab nba yet a, “Ninja” na, ki bi gaar yiama ki yet a, “Faa yet biaŋinba na, Ben-hadad tee a ninjae.”
33 Tomando bom augúrio dessas palavras, os sírios tomaram logo a palavra de sua boca e disseram-lhe: Ben-Hadad é teu irmão! Trazei-mo, disse o rei. Veio Ben-Hadad à presença de Acab, e este mandou-o subir ao seu carro.
34 Ben-hadad din yet a, “N saa jiin doi nba ki n baa din gaar a baa boor na ki tura, ki a saa fit loot kpinkpouŋ boor, Damaskus doo ni, ki tur a mɔŋ, nan n baa nba din teen biaŋinba Samaria doo ni na.”
34 Vou restituir-te, disse Ben-Hadad, as cidades que meu pai tomou do teu. Terás um quarteirão em Damasco, como meu pai o tinha em Samaria. Eu, disse Acab, feita esta aliança, te deixarei partir. Acab fez um tratado com Ben-Hadad e deixou-o ir livre.
35 Yennu din yet u sɔkiniinba yenɔ a wun yet u lɔɔ ki wun faau. Ki u lɔɔ na yêt.
35 Então um dos filhos dos profetas disse ao seu companheiro, por ordem do Senhor: Fere-me. Mas o outro recusou.
36 Ŋanne ki sɔkinii maŋ yetɔ a, “Faa yêt Yennu mɔb na paak, yanbɔr saa soora ki kpia, yoo nba ki a saa seet n boor ki saa na.” Waa seet yoo nba, li taabaak ni ki yanbɔr chetɔ ki kpiiu.
36 Porque não ouviste a voz do Senhor, disse-lhe o primeiro, logo que me tiveres deixado, serás morto por um leão. Mal se havia afastado, um leão o encontrou e o matou.
37 Ki li sɔkinii bia saan jalɔɔ boor, ki saa yetɔ a wun faau. Ki jɔɔ na faau nan paŋa ki turɔ daŋ.
37 O profeta, encontrando depois outro homem, disse-lhe: Fere-me. Este homem lançou-se contra ele e o feriu.
38 Ki sɔkinii na jii tann ki fin u numpo, a bi daa bantɔ, ki saan ki saa see sɔnu ni, ki guu Israel kpanbar Ahab nba saa gar yoo nba.
38 Então postou-se o profeta no caminho por onde devia passar o rei, pondo nos olhos uma faixa que o tornava irreconhecível.
39 Kpanbar na nba tan gaar yoo nba, ki sɔkinii na yiinɔ ki yetɔ a, “Chanbaa, n bo kɔn kɔnne tɔb ni, ki kunkɔnkɔnna na baar nan dataak nba ki bi nyannɔ, ki tan turin, ŋaan yetin a, ‘Ii guu jɔɔ na, li-i tee ki u bot, a manfoore saa pa u paak, nnae kaa, a saa pa salimpeena tusaa ŋantaae.’
39 Tendo o rei passado, ele pôs-se a gritar-lhe: Teu servo estava em pleno combate, quando alguém lhe trouxe um homem, dizendo: Guarda este homem! Se ele desaparecer, a tua vida responderá pela sua, ou então pagarás um talento de prata.
40 Ŋaan n nunii nba tan mɔnn bonlia paak yoo nba, ki jɔɔ na chiar bot.”
40 Mas andando o teu servo ocupado daqui e dali, o prisioneiro desapareceu. O rei de Israel disse-lhe: Esta é a tua sentença; tu mesmo a pronunciaste.
41 Li yoo na ki sɔkinii na pat tann nba boob u numpo na, ki kpanbar na ji bannɔ nan u tee Yennu sɔkiniinba na yenɔe.
41 Então o outro tirou subitamente a faixa que lhe cobria os olhos, e o rei viu que ele era um dos profetas.
42 Ki sɔkinii maŋ ji yet kpanbar na a, “Yennu mɔmaame na; faa nyik jɔɔ nba ki n yet maa a kpiu, ki u bot na, a tiɔŋ manfoore saa pa li paak, ki a kunkɔnkɔnna bia saa kpo, kimaan baa nyik u kunkɔnkɔnna ki bi chiar na.”
42 Ele disse ao rei: Eis o que diz o Senhor: Pois que deixaste escapar de tuas mãos o homem que eu tinha votado ao interdito, tua vida responderá pela sua, e teu povo pelo seu povo.
43 Ki kpanbar Ahab ŋmat kun Samaria nan wutoor nan parbiir.
43 O rei de Israel voltou para a sua casa sombrio e irritado, e chegou a Samaria.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.