1 Reis 20
Yennu Gbouŋ Mɔɔr (BIM) vs NTLH
1 Ki Siria teeb kpanbar Ben-hadad taan u jab, ki digbana piintaa nan ŋanlee batnba nan bi taanii nan taantorit sommɔ, ki bi saan set ki lint Samaria doo ki lek doo na.
1 O rei Ben-Hadade da Síria reuniu todo o seu exército e, apoiado por trinta e dois outros reis, com os seus cavalos e carros, subiu, e cercou a cidade de Samaria, e atacou-a.
2 U din tun toomiie, ki bi kɔɔ doo na ni ki pak Israel kpanbar Ahab a, “Kpanbar Ben-hadad loon
2 Ele enviou alguns mensageiros, os quais entraram na cidade
3 ki fan jii a salimpeena nan a salimmɔna nan a poob nan a waas nba mɔk paŋ, ki teen u nuu ni.”
3 e disseram a Acabe, rei de Israel: — O rei Ben-Hadade exige que o senhor entregue a ele a sua prata e o seu ouro, as suas mulheres e os seus filhos mais fortes.
4 Ki Ahab jiin a, “A pak n chanbaa Ben-hadad nan n saka; wuu yenin, kii biaki yen linba kur ki n mɔk.”
4 Acabe respondeu: — Diga ao meu patrão, o rei Ben-Hadade, que eu concordo. Eu e tudo o que tenho somos dele.
5 Li poor po ki kpanbar Ben-hadad ŋamm tun toomii kpanbar Ahab boor ki yetɔ a, “N tura mɔb nan a turin salimmɔna nan salimpeena nan a poob nan a waas.
5 Mais tarde, os mensageiros voltaram com outro recado do rei Ben-Hadade. Era o seguinte: — Eu lhe mandei uma mensagem exigindo que você me entregasse a sua prata e o seu ouro, as suas mulheres e os seus filhos.
6 Mɔtana see ki n tun saakab ki bin saat a ŋaak, nan a saakab ŋei, ki jii linba kur mɔk nyɔɔt. Wonn nna yooe ki bi saa baar.”
6 No entanto, amanhã a esta hora, eu vou mandar os meus servidores, e eles vão examinar o seu palácio e as casas dos seus servidores. Eles vão tirar tudo aquilo que acharem que tem valor.
7 Ki kpanbar Ahab yiin Israel tingbouŋ na tɔɔndamm kur ki tan yetib a, “I la nan jɔɔ na loon wun biirite. U tur mɔb nan u loon n poob nan n waas, nan n salimpeena nan salimmɔna na, ki n sak.”
7 Então o rei Acabe reuniu todos os líderes do país e disse: — Vocês estão vendo como esse homem está querendo nos arruinar! Ele mandou um recado exigindo que eu entregasse as minhas mulheres, os meus filhos, a minha prata e o meu ouro, e eu concordei.
8 Ki tɔɔndamm nan niib na jiin a, “Daa gbiin u po, daa saki.”
8 Os líderes e o povo responderam: — Não dê atenção a ele; não entregue nada.
9 Ŋanne ki Ahab jiin Ben-hadad toomii na a, “Ii pak n chanbaa kpanbar na nan n sak u sinsinn loomm nawa, ŋaan n kan fit sak u joontik loomm na.”
9 Então Acabe respondeu aos mensageiros de Ben-Hadade o seguinte: — Digam ao meu patrão, o rei, que eu concordo com tudo o que ele pediu na primeira vez, porém não posso concordar com o que ele está exigindo agora. Os mensageiros foram embora e entregaram essa resposta.
10 Ki Ben-hadad ŋamm ki tumm nan mɔmaleer a, “N saa baar nan jab bonchiannewa ki tan biir a doo na, ki bi sii yab ki fit jii li tangbiina bi nii ni. Mi-i kii tun nna, yenbis n faa kpin.”
10 Ben-Hadade tornou a mandar os mensageiros. Eles levaram a seguinte mensagem: — Que os deuses me matem, se eu não arrasar Samaria com um exército tão grande, que, se cada soldado levar dela um punhado de terra, a cidade vai desaparecer!
11 Ki kpanbar Ahab jiin a, “Ii yet kpanbar Ben-hadad nan tɔb faarɔ nan barmɔnii tuu faa tɔbewa ki fit faa parbiir, ŋaan li ki tee u tuu faa parbiir kaawa ki tan faa tɔbi.”
11 O rei Acabe respondeu: — Digam ao rei Ben-Hadade que um verdadeiro soldado se gaba depois de uma batalha e não antes.
12 Yoo nba ki Ben-hadad gbat Ahab maan na, ki sɔɔ ŋɔɔ nan batnba nba tee u sommteeb na kar bi lanbont ni ki nyu daan. Ki u pak u jab a bin teen siir ki saan lek doo maŋ. Ŋanne ki bi fiir bi taajai paak.
12 Ben-Hadade recebeu a resposta de Acabe enquanto ele e os outros reis estavam bebendo nas suas barracas. Então deu ordem aos seus soldados para se aprontarem a fim de atacar a cidade, e eles se colocaram em posição de batalha.
13 Ŋaan sɔɔ Yennu sɔkinii poŋ saan ki saa wann Ahab nan Yennu yet a u daa tiin jaŋmaanii nan Ben-hadad kunkɔnkɔnna nba yab bonchiann na, a u saa te ki Ahab n nyannib dinna, ki Ahab saa bann nan ŋɔɔe set tee Yennu.
13 Enquanto isso, um profeta foi falar com Acabe, rei de Israel, e lhe disse: — O
14 Ŋanne ki Ahab boi a, “Ŋmee saa gar tɔɔnn, tɔb na faanu ni?”
14 — Quem vai comandar o ataque? — perguntou Acabe. O profeta respondeu: — O — Quem vai comandar a força principal? — perguntou o rei. — O senhor, ó rei! — respondeu o profeta.
15 Ki kpanbar na yiin kunkɔnkɔnpaanii nba be yent saakab nuu ni na, ki bi kann tee kobii ŋanlee nan piintaa nan banlee. Li poor po ki u yiin Israel kunkɔnkɔnna na, ki bi kann tee tusaa ŋanlore.
15 Então o rei mandou chamar os ajudantes dos administradores dos distritos, que eram duzentos e trinta e dois. Aí o rei convocou o exército israelita, que tinha sete mil homens.
16 Kɔnn na din piin yonsuuk nie, yoo nba ki kpanbar Ben-hadad nan u sommteeb nba tee batnba piintaa nan banlee na piin dayibu, bi lanbont ni na.
16 O ataque começou ao meio-dia, quando Ben-Hadade e os seus trinta e dois aliados estavam se embebedando nas suas barracas.
17 Ki kunkɔnkɔnpaanii na gar tɔɔnn. Ki Ben-hadad toomii na jen ki pakɔ nan kunkɔnkɔnna nyii Samaria doo ni ki baat.
17 Os jovens ajudantes dos administradores avançaram primeiro. Alguns espiões mandados por Ben-Hadade contaram a ele que um grupo de soldados estava saindo de Samaria.
18 Ki u tur mɔb a, “Baa baat a bin faa tɔb koo ki barimie, ŋaan yimm n soorib foot.”
18 Ele ordenou: — Prendam vivos esses soldados, quer tenham vindo para lutar, quer tenham vindo pedir paz.
19 Ki kunkɔnkɔnpaanii na gar tɔɔnn, ki Israel kunkɔnkɔnleeb na waa,
19 Os ajudantes dos administradores atacaram primeiro, seguidos pelo exército israelita,
20 ki sɔɔ kur din kpii dataak nba ki u kɔn nanɔ. Ki Siria teeb na chiar, ki Israel kunkɔnkɔnna na waa nan ninmɔnn, ŋaan ki Ben-hadad jak taamm, ki taanjakira chianɔ, ki u chiar bot.
20 e cada um matou o homem contra quem lutava. Os sírios fugiram, e os israelitas os perseguiram, mas Ben-Hadade escapou a cavalo, junto com alguns soldados da cavalaria.
21 Ki kpanbar Ahab wei berib ki saa soor bi taanii nan taantorit ki nyann Siria teeb maŋ, ki tumm bontonn.
21 O rei Acabe saiu, tomou os cavalos e os carros de guerra e derrotou completamente os sírios.
22 Ŋanne Yennu sɔkinii na saan kpanbar Ahab boor ki yet a, “Ii kun ki saa ŋamm a kunkɔnkɔnna na ki lor subinii lora, kimaan Siria kpanbar na saa ŋamm leka, siɔk nba baat nawa.”
22 Então o profeta foi falar com o rei Acabe e disse: — Volte, fortaleça o seu exército e faça planos cuidadosos, pois daqui a um ano o rei da Síria vai atacar de novo.
23 Ki kpanbar Ben-hadad saakab na yetɔ a, “Israel teeb yenbis na tee kunkona ni yenbise, ŋanne teen ki Israel teeb daan nyann timm, ŋaan li-i tee ki ti kɔn namm paanu ni, ti saa nyanniba.
23 Os oficiais do rei Ben-Hadade disseram a ele: — Os deuses dos israelitas são deuses das montanhas, e foi por isso que os israelitas foram mais fortes do que nós. Mas, se lutarmos contra eles em lugares planos, seremos mais fortes do que eles.
24 Tɔn, nyint batnba piintaa nan banlee na, ŋaan jii kunkɔnkɔnna tɔɔndaanleeb ki senn bi taar ni.
24 Portanto, faça o seguinte: tire os trinta e dois reis do comando e ponha capitães no lugar deles.
25 Li poor po, fan yiin kunkɔnkɔnna, ki bi kann-ii yab nan binba daan chiar na, ki taanii nan taantorit kann-ii munii tee nna. Ti saa kɔn nan Israel teeb na paanu nie, ki mɔtana ti saa nyanniba.”
25 Depois forme um exército tão grande como aquele que o senhor perdeu e com o mesmo número de cavalos e carros. Nós lutaremos contra os israelitas nos lugares planos e certamente seremos mais fortes do que eles. O rei Ben-Hadade concordou e seguiu o conselho deles.
26 Siɔk nba tan baar yoo nba, ki u yiin u jab, ki bi somm ki saan Afek doo ni, a bin lek Israel teeb.
26 Um ano depois ele convocou os seus soldados e marchou com eles para a cidade de Afeca a fim de atacar os israelitas.
27 Ki kpanbar Ahab yiin Israel teeb na ki teemm siir. Ki bi somm ki saan kar paabu munlee, ki took Siria teeb na. Israel teeb na din waar ki naan nan bulobis ŋanlee buunii nae, ŋaan ki Siria teeb na mirib yent na ni.
27 Estes haviam sido convocados e tinham recebido mantimentos; eles marcharam contra o exército de Ben-Hadade e acamparam em dois grupos, de frente para os sírios. Os israelitas pareciam dois pequenos rebanhos de cabras comparados com os sírios, que estavam espalhados por todo o campo.
28 Ŋanne ki Yennu sɔkinii na saan kpanbar Ahab boor ki yetɔ a, “Yennu yet a, ‘Siria teeb nba pak nan n tee kunkona ni Yennu-e, ŋaan ki ki tee paanu ni yɔɔ na, li paak, n saa tura nyannu ki fan nyann bi kunkɔnkɔnna nba yab na, ki fin nan a niib saa bann nan mine tee Yennu.’ ”
28 Um profeta foi falar com o rei Acabe e disse: — O que o
29 Siria teeb nan Israel teeb na din be bi kaanii nie daaŋanlore ki gorii leeb. Ki daaŋanlore maŋ daar, ki bi piin kɔnn, ki Israel teeb na kpii Siria teeb tusaa kobik.
29 Durante sete dias os sírios e os israelitas ficaram acampados de frente uns para os outros. No sétimo dia começou a batalha, e os israelitas, num só dia, mataram cem mil sírios.
30 Ki binba tenn na chiar ki kɔɔ Afek doo ni, ki Afek joonjouk baa ki nyak bi jab tusaa piinlee nan ŋanlore.
30 O resto fugiu e entrou na cidade de Afeca, e as muralhas da cidade caíram em cima de vinte e sete mil deles. Ben-Hadade também fugiu, e entrou na cidade, e se escondeu no quarto dos fundos de uma casa.
31 Ŋanne ki u saakab tan kɔɔ u boor ki yetɔ a, “Ti gbat nan Israel kpanbara na mɔk ninbatinu. Turint yaak ki tin lia ŋmiit ti turi ni, ki gbab bɔtoot ti sai ni, ki saan Israel kpanbar boor, li ki gar wun chaba, ki fan foori.”
31 Então os seus oficiais lhe disseram: — Nós ouvimos dizer que os reis israelitas são bondosos. Por isso, vamos falar com o rei de Israel. Vestiremos roupas feitas de pano grosseiro e amarraremos cordas no pescoço; talvez assim ele não mate o senhor.
32 Ŋanne ki bi gbab bɔtoot bi sai ni, ki lia ŋmiit bi turi ni, ki saan Ahab boor ki saa yet a, “A daabir Ben-hadad meia a fan nyik u manfoor.”
32 Então eles amarraram roupas feitas de pano grosseiro na cintura e cordas no pescoço e foram falar com Acabe. Eles disseram: — O seu escravo Ben-Hadade pede que o senhor não mande matá-lo. Acabe respondeu: — Então ele ainda está vivo? Ele é como se fosse meu irmão!
33 Ben-hadad toomii na din cheŋe, a bin la nyinn nba ŋan. Ki Ahab nba yet a, “Ninja” na, ki bi gaar yiama ki yet a, “Faa yet biaŋinba na, Ben-hadad tee a ninjae.”
33 Os oficiais de Ben-Hadade estavam esperando por um bom sinal e, quando Acabe falou em “irmão”, aproveitaram logo essa palavra e disseram: — Sim, senhor, Ben-Hadade é seu irmão! — Tragam Ben-Hadade aqui para mim! — ordenou Acabe. Quando Ben-Hadade chegou, Acabe o convidou para subir no carro com ele.
34 Ben-hadad din yet a, “N saa jiin doi nba ki n baa din gaar a baa boor na ki tura, ki a saa fit loot kpinkpouŋ boor, Damaskus doo ni, ki tur a mɔŋ, nan n baa nba din teen biaŋinba Samaria doo ni na.”
34 E Ben-Hadade lhe disse: — Eu vou devolver a você as cidades que o meu pai tomou do seu, e além disso você poderá pôr um centro comercial em Damasco, como o meu pai fez na cidade de Samaria. Acabe respondeu: — Se fizermos esse Então Acabe fez o acordo com ele e o deixou ir embora.
35 Yennu din yet u sɔkiniinba yenɔ a wun yet u lɔɔ ki wun faau. Ki u lɔɔ na yêt.
35 Por ordem do Senhor Deus, um homem do grupo dos profetas pediu a um dos seus companheiros que lhe desse um soco. Mas o outro não quis bater nele,
36 Ŋanne ki sɔkinii maŋ yetɔ a, “Faa yêt Yennu mɔb na paak, yanbɔr saa soora ki kpia, yoo nba ki a saa seet n boor ki saa na.” Waa seet yoo nba, li taabaak ni ki yanbɔr chetɔ ki kpiiu.
36 e por isso o profeta disse: — Você desobedeceu à ordem do E, logo que o homem saiu, um leão veio e o matou.
37 Ki li sɔkinii bia saan jalɔɔ boor, ki saa yetɔ a wun faau. Ki jɔɔ na faau nan paŋa ki turɔ daŋ.
37 Então aquele mesmo profeta foi falar com outro homem e disse: — Dê um soco em mim! E ele lhe deu um soco e o feriu.
38 Ki sɔkinii na jii tann ki fin u numpo, a bi daa bantɔ, ki saan ki saa see sɔnu ni, ki guu Israel kpanbar Ahab nba saa gar yoo nba.
38 Então o profeta enrolou um pano no rosto para se disfarçar e foi ficar na beira do caminho, esperando que o rei de Israel passasse por ali.
39 Kpanbar na nba tan gaar yoo nba, ki sɔkinii na yiinɔ ki yetɔ a, “Chanbaa, n bo kɔn kɔnne tɔb ni, ki kunkɔnkɔnna na baar nan dataak nba ki bi nyannɔ, ki tan turin, ŋaan yetin a, ‘Ii guu jɔɔ na, li-i tee ki u bot, a manfoore saa pa u paak, nnae kaa, a saa pa salimpeena tusaa ŋantaae.’
39 Quando o rei ia passando, o profeta o chamou com um grito e disse: — Eu estava lutando na batalha quando um soldado me trouxe um inimigo que havia sido preso e disse: “Tome conta deste homem. Se ele escapar, você pagará com a vida ou então pagará uma multa de trinta e cinco quilos de prata.”
40 Ŋaan n nunii nba tan mɔnn bonlia paak yoo nba, ki jɔɔ na chiar bot.”
40 Mas eu fiquei ocupado com outras coisas, e o homem escapou. O rei respondeu: — Esse é o seu castigo; foi você mesmo quem deu a sentença.
41 Li yoo na ki sɔkinii na pat tann nba boob u numpo na, ki kpanbar na ji bannɔ nan u tee Yennu sɔkiniinba na yenɔe.
41 Aí o profeta arrancou depressa o pano do rosto, e o rei Acabe reconheceu que era um dos profetas.
42 Ki sɔkinii maŋ ji yet kpanbar na a, “Yennu mɔmaame na; faa nyik jɔɔ nba ki n yet maa a kpiu, ki u bot na, a tiɔŋ manfoore saa pa li paak, ki a kunkɔnkɔnna bia saa kpo, kimaan baa nyik u kunkɔnkɔnna ki bi chiar na.”
42 Então ele disse ao rei: — Esta é a palavra de Deus, o
43 Ki kpanbar Ahab ŋmat kun Samaria nan wutoor nan parbiir.
43 Então o rei voltou aborrecido e com raiva para a sua casa em Samaria.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.