Lucas 8
Ka Lamana'a Mono'i Lu Mu Tifi'ehina Ka Yabe (BEF) vs NTLH
1 Alihaꞌa nesiꞌa minoto Yesu sipi hepaꞌifi to lagaso hepaꞌi ninalo ninalo bula ola huto Huꞌmamofihi kapoꞌamofihi hetofa kagaꞌa boanaꞌi enalitoga lu epimofaꞌna huꞌehina yabe. To nayahi luga luga su hoto nigigusagati loemo heleko malago hite Yesuhi koko panaꞌa minana megeꞌi melete biꞌahana yabe.
1 Algum tempo depois Jesus saiu e viajou por cidades e povoados, anunciando a boa notícia do Reino de Deus . Os doze discípulos foram com ele,
2 To ana huto anaꞌi lugaꞌa Yesu enebesiseꞌnafi to foipa fele li heꞌmi epalana megeꞌi melete biꞌahana yabe. To analuguti moneya Maliau yabai Magatala hepalo aꞌi yabe lite giꞌa helata hana ailuguti koyapaꞌi Yesu foipa fele nayahi mone kegiꞌa su huto mone kegiꞌati loemo heleko malago li heꞌmi etoꞌehina yabe.
2 e também algumas mulheres que haviam sido livradas de espíritos maus e curadas de doenças. Eram Maria, chamada Madalena, de quem tinham sido expulsos sete demônios;
3 To Yoana, Susahi lihaꞌa ai Helotihi nohaꞌalo kaba bomofihi lihaꞌa yagi to Susana to babu anaꞌi lugaꞌa hiti enali Yesu hiti to koko pananaꞌamagihi feꞌnohaꞌanilo eneheꞌma eneheꞌma hite biꞌahana yabe.
3 Joana, mulher de Cuza, que era alto funcionário do governo de Herodes; Susana e muitas outras mulheres que, com os seus próprios recursos, ajudavam Jesus e os seus discípulos.
4 Boanaꞌi hepato hepatoti Yesutoga eba eba hite ete babu lite li nupa hago Yesu yaꞌma bame ka mone ma luto lu epiꞌehina yabe:
4 Uma grande multidão, vinda de várias cidades, veio ver Jesus. Quando todos estavam reunidos, ele contou esta parábola :
5 Bo moneuba noseꞌna bigahaꞌa foyaꞌagu buto hekalalube luto buꞌehina yabe. Ana noseꞌna bigahaꞌa li futili katili huto nohekalago lugaꞌa kapogu limo koko huꞌehigo bonaꞌmagi enigigusatuꞌi i emagu meleꞌahago namamagi fite neꞌahana yabe.
5 — Certo homem saiu para semear. E, quando estava espalhando as sementes, algumas caíram na beira do caminho, onde foram pisadas pelas pessoas e comidas pelos passarinhos.
6 Lugaꞌa efahubago hina melugu limo ito i polo huto hofa toto linaya meꞌi nogoyaꞌa meniꞌigo hosopa ito logo bibe.
6 Outras sementes caíram num lugar onde havia muitas pedras, e, quando começaram a brotar, as plantas secaram porque não havia umidade.
7 Lugaꞌa noseꞌna bihaꞌa ana huto ufehaꞌa hiti nina nagaꞌi hapaꞌagu limo iloto polo huto nalaꞌa hiti moneka hofa tete tiꞌina ai ufehaꞌa hiti nagauba i etago ti bati mehuꞌehina yabe.
7 Outra parte caiu no meio de espinhos, que cresceram junto com as plantas e as sufocaram.
8 To lugaꞌa meꞌi nogoya hiti bati huto ninalo limo ina bati huto polo felana hofa toloto noseꞌna legeyaꞌa babu luto legeya hoꞌehina yabe. To Yesu molo emiloto ma luto lu epiꞌehina: Kehelilo. Lenekesa niꞌinogomo yaꞌma ka keheliya ilo.
8 Mas algumas sementes caíram em terra boa. As plantas cresceram e produziram cem grãos para cada semente. E Jesus terminou, dizendo:
9 Yesuhi koko panaꞌamagi ana bame kamofihi hapa lu limibo lite Yesuhi loka heꞌahana yabe.
9 Os discípulos de Jesus perguntaram o que ele queria dizer com essa parábola .
10 Ya hite loka nehago Yesu ma luto lu epiꞌehina: Huꞌmau aiꞌa suguna ka hapaꞌa alu lepiꞌehibe. Ya huꞌehina lugaꞌa boanaꞌi enali bame kagutiko lu noepune ya hulenogo enali gili gili hilete be megalabe to enekesatuꞌi keheli lanaya ka mana melilanaꞌmu yabe.
10 Jesus respondeu:
11 Bame kamofihi hapa ma huto niꞌibe. Noseꞌna bihaꞌamoya Huꞌmamofihi kagaꞌa yabe.
11 — O que essa parábola quer dizer é o seguinte: a semente é a mensagem de Deus.
12 Noseꞌna bihaꞌa kapogu limo inamoya ma huto niꞌibe. Bonaꞌmagi kaga manaꞌa kehelilago analo Satau oto ana kaga komopaꞌaniguti lito bufa nohibe. To ana kaga kehelite komopaꞌanigu li melelete bite Huꞌmau enubuto bilenogo aiꞌa kapo batiꞌalo mine lalabe luto yabe.
12 As sementes que caíram na beira do caminho são as pessoas que ouvem a mensagem. Porém o Diabo chega e tira a mensagem do coração delas para que não creiam e não sejam salvas.
13 To noseꞌna bihaꞌa efahubago hina melugu liminamoya ma huto niꞌigi bonaꞌi lugaꞌamagi Huꞌmamofihi kagaꞌmu enegelo bite nelibe. Ya nehana ana mono ka komopaꞌanigu fulu tuto emagu menominabe, enali nesi kanaꞌasi komopaꞌanigu li melelete nehite fi taga huseꞌna huto nohigomo meleꞌisi ho kete ana kaga heꞌmi su helata nehabe.
13 As sementes que caíram onde havia muitas pedras são as pessoas que ouvem a mensagem e a recebem com muita alegria. Elas não têm raízes e por isso creem somente por algum tempo; e, quando chega a tentação, abandonam tudo.
14 To ufehe nagaꞌi hapaꞌagu limo ina noseꞌna bihaꞌamoya ma huto hapaꞌa niꞌigi bonaꞌi enali kaga kehelilata nehabe ya nehana enelesa luseꞌna to yogo feꞌnohi batiꞌamu to enegelonaguti ma melugu minoseꞌnauba neminanalo komopaꞌanigu bai toto minoto ka manaꞌa kehelinamofihi leꞌmo emagu mololago noseꞌna bihaꞌa manaꞌa enaliluguti huto hulata menohibe.
14 As sementes que caíram no meio dos espinhos são as pessoas que ouvem a mensagem. Porém as preocupações, as riquezas e os prazeres desta vida aumentam e sufocam essas pessoas. Por isso os frutos que elas produzem nunca amadurecem.
15 To noseꞌna bihaꞌa meꞌi bati huto nogoyaꞌa ninalo limo ito bati huto tinamofihi hapaꞌa ma huto niꞌibe, bonaꞌi enali ka keheli uleꞌale hite lilete amuya melete minago enaliluguti noseꞌna bihaꞌa huto huba huba hulata nohibe, Yesu ya luꞌehina yabe.
15 E as sementes que caíram em terra boa são aquelas pessoas que ouvem e guardam a mensagem no seu coração bom e obediente; e, porque são fiéis, produzem frutos.
16 To mone ka hiti ma luꞌehina: Bonaꞌmagi libiꞌi ligite lapetuꞌi ifi tela to sipa kapoluga melelata menehabe. Hitalo nemalana yabe. To libiꞌi ya hutoꞌi meleꞌahago besa besa nolago bonaꞌi ana logo fana meto be gelete bila ela hite minelata nehabe.
16 Jesus continuou:
17 Asagaꞌna fala kito ninana alihi ai hepaꞌi kugumato huto hilinaꞌmu yabe. Asagaꞌna bonaꞌmagi ifi togo ninana alihi ai hepaꞌi kugumato huto hulago logo fana mehaꞌalo huto hulata nohibe.
17 Pois tudo o que está escondido será descoberto, e tudo o que está em segredo será conhecido e revelado.
18 Yanaꞌmu lenali kaba hu bati hilo. Lenali kaga keheli bati hilanamoꞌmu nolube. To bo moneuba keheliseꞌna lilana Huꞌmau ai moneꞌa hiti babu lito emilinaꞌmu yabe. To bo moneuba keheliseꞌna melise faꞌmene nohilina yalo ai keheliseꞌna mone aliꞌohube luto ekesa noyigilina Huꞌmau li heꞌmilinaꞌmu yabe.
18 — Portanto, tomem cuidado e vejam como vocês ouvem. Porque quem tem receberá mais; mas quem não tem, até o que pensa que tem será tirado dele.
19 Yesuhi itoꞌafu to gonamu tamuꞌa aitoga anamo babu bonaꞌmagi leꞌmo bego hiꞌahago enali Yesuhi buꞌalo mebiꞌahana yabe.
19 A mãe e os irmãos de Jesus vieram até o lugar onde ele estava, mas, por causa da multidão, não conseguiam chegar perto dele.
20 Ya hite nehago mone keneꞌuba bu enogoloto Yesuhi kehe i emito luꞌehina: Kai itokafumo to kogonamu tamukamomagi bu kagalune lite ma fegutoga ho tilete nehabe.
20 Então alguém disse a Jesus: — A sua mãe e os seus irmãos estão lá fora e querem falar com o senhor.
21 Ya noligo Yesu ma luto asagaꞌi lu epiꞌehina: Enali Huꞌmamofihi kaꞌa kehelilete megeꞌi nemalana boanaꞌmagiya nani itoꞌnigi nogonamu tamuꞌni nehabe.
21 Mas Jesus disse a todos:
22 Mone yupahi Yesu koko panaꞌa hiti botigu tilete ma luto lu epiꞌehina: Ma hefuhu nagamilugu ilaga huto muya beletoga bilune, luto lu epiꞌehina. Enali hapi fite ana hefunugu botiꞌanigu biꞌahana.
22 Certo dia Jesus subiu num barco com os seus discípulos e disse: Então eles partiram.
23 Boti nagamilugu nobigo Yesu buꞌi koꞌehina. Ya huꞌehigo amuya habahi hefupoguti liloto nagamiꞌmouba botiꞌanimogu ti bai toseꞌna huloto nagami hefunugu eneleꞌmo ifi talinaꞌa huꞌehina.
23 Enquanto estavam atravessando o lago, Jesus dormiu. Um vento muito forte começou a soprar sobre o lago, e o barco foi ficando cheio de água, de modo que todos estavam em perigo.
24 Yesuhi koko panaꞌa enelesa ligo bite Yesuhi leꞌmo ho tilete ma lite liꞌahana: Sipi Bo. Sipi Bo yale. Lali anaꞌasi fililuta suhi nohibe lite liꞌahana. Yesu buꞌi koꞌehinati ho tiloto ana sipi amuya habapofi hiti to nagamiꞌi bilina hiti ka etemekito kaga lu etimigo analo meleꞌisi felele huto buꞌehina.
24 Aí os discípulos chegaram perto de Jesus e o acordaram, dizendo: — Mestre, Mestre! Nós vamos morrer! Jesus se levantou e deu uma ordem ao vento e à tempestade. Eles pararam, e tudo ficou calmo.
25 Ya huto felele hulago Yesu ma luto koko pananaꞌa lu epiꞌehina: Lenali keheli uleꞌale hiseꞌnatini hiyaꞌa niꞌibe? Ya ligo enali enekesa yigi babu lite sipi enelesaꞌani ligo enali ai lu emigo ai lu emigo hilete ma lite liꞌahana: Yaꞌma bo kiyiꞌafu nohibe? Ai nagamiꞌi nobilinamofihifi to sipi habapofihifi kaga lu epigo enali kaꞌa keheli emina bo yabe lite enaliꞌani lugo keheligo hiꞌahana yabe.
25 Então ele disse aos discípulos: Mas eles estavam admirados e com medo e diziam uns aos outros: — Que homem é este? Ele manda até no vento e nas ondas, e eles obedecem!
26 Alihi enali heꞌmite botiꞌanigu bite Gegese hepato Galili hefuhu nagami muya beleto kegiꞌa niꞌigo biꞌahana.
26 Jesus e os discípulos chegaram à região de Gerasa, no lado leste do lago da Galileia.
27 Yesu botiguti heleko limito nagami kehetoga gigusa notigo bo mone foipa fele ailuga nina ana hepatoti Yesutoga oꞌehina yabe. Ana bo koyapaꞌi gufaꞌalo guketeꞌa mehepise gufa yapako kifi kifi kene mala mala hepaꞌi ninalo bula ola huto muliꞌmogu minolata nohina bo yabe.
27 Assim que Jesus saiu do barco, um homem daquela cidade foi encontrar-se com ele. Esse homem estava dominado por demônios. Fazia muito tempo que ele andava sem roupas e não morava numa casa, mas vivia nos túmulos do cemitério.
28 Ai Yesuhi bu goloto sipi kehe iloto okabagati ifi toto Yesuhi gigusagu hekili higo koloto sipi kehe ito ma luto luꞌehina: Yesuo, kai ifo muya kokulumalugu Bo Huꞌmamofihi Panaꞌa. Kai hena suhi hu netalubeꞌmu nohane? Ke, kai nagabu giseꞌna li nugufalo memolobo, luto Yesuhi kehe ito lu emiꞌehina yabe.
28 Quando viu Jesus, o homem deu um grito, caiu no chão diante dele e disse bem alto: — Jesus, Filho do Deus Altíssimo! O que o senhor quer de mim? Por favor, não me castigue!
29 Yesu yataꞌa foipa fele komopaꞌaguti li heꞌmi etana molo nokehelito kehe iꞌehina. Babu yupahi yaꞌmana foipa feleuba ana bo li sa gilago to bonaꞌmagi gigusa yapolo nagaꞌi gi pili ko eteꞌahanaꞌmu i pulu tigo ka melugu leꞌmoto bulata nohina yabe.
29 Ele disse isso porque Jesus havia mandado o espírito mau sair dele. Esse espírito o havia agarrado muitas vezes. As pessoas chegaram até a amarrar os pés e as mãos do homem com correntes de ferro, mas ele as quebrava, e o demônio o levava para o deserto.
30 Yesu ana bo loka hoꞌehina: Kigika giꞌaga nohane? Ya ligo ana bouba luꞌehina: Nani nigiꞌni yege yegeloita yabe. Henaꞌmugope babu foipa fele ailuguti bai tete mineꞌahana.
30 Jesus perguntou a ele: — O meu nome é Multidão! — respondeu ele. (Ele disse isso porque muitos demônios tinham entrado nele.)
31 Foipa fele enali ana bomofinugu bai tete minana Yesuhi kehe i emite liꞌahana: Kai yatama keligu leleꞌmo memolobo, lite buka tite liꞌahana.
31 Aí os demônios começaram a pedir com insistência a Jesus que não os mandasse para o abismo .
32 Analo afehi lapaluga yaga babu lite noseꞌnaꞌani line mane hite foipa felemagi Yesu kumu yagamagi enugufagu leleꞌmo molobo lago Yesu bilo luto enoho lifiꞌehina yabe.
32 Muitos porcos estavam comendo num morro ali perto. Os demônios pediram com insistência a Jesus que os deixasse entrar nos porcos, e ele deixou.
33 Ya higo enali ana foipa fele ana bomofihi gufaguti heꞌmite yagamagi enugufagu tite falago ana yaga enali asagaꞌi yabatoga limilete bite hefunugu nofu ti su heꞌahana yabe.
33 Então eles saíram do homem e entraram nos porcos, que se atiraram morro abaixo, para dentro do lago, e se afogaram.
34 Ya hago yaga kaba bomagi anana huto hinana bu gelete asaga boanaꞌi ya huꞌehibe lite lu epimofaꞌna ana hepato hila to yaga kaba nehana hepato hiꞌahana yabe.
34 Quando os homens que estavam tomando conta dos porcos viram o que havia acontecido, fugiram e espalharam a notícia na cidade e nos seus arredores.
35 Babu boanaꞌi hena suhi huꞌehifi lite bu galune lite biꞌahana. Enali Yesu nohinalo elete ana bo gufaguti foipa fele heleko limiꞌahana gufalo gukete li hekololoto ekesaꞌa hokolo nohigo Yesuhi gigusagu nominana ana boanaꞌi bu gelete enelesaꞌani ligo koli hiꞌahana yabe.
35 Muita gente foi ver o que havia acontecido. Quando chegaram perto de Jesus, viram o homem de quem haviam saído os demônios. E ficaram assustados porque ele estava sentado aos pés de Jesus, vestido e no seu perfeito juízo.
36 Bonaꞌi lugaꞌa enali ana huto hinana bu gete minanamagi kaga beto hite lugaꞌa bonaꞌmagi ya huto ana bo negi noto nominanamo Yesu oto leꞌmo bati huꞌehibe lite lu epiꞌahana.
36 Os que haviam visto tudo contaram ao povo como o homem tinha sido curado.
37 Ya hago babu boanaꞌi Gegese hepatoti ete li nupa hite minanamagi Yesuhi: Bufa hubo lite liꞌahana, lali sipi lelesati nolibe liꞌahana yabe. Ya lite lago Yesu botigu tito heꞌmi epoloto bufa huꞌehina yabe.
37 Aí toda a gente da região de Gerasa ficou com muito medo e pediu que Jesus saísse da terra deles. Então Jesus subiu no barco e foi embora.
38 Ana bo gufaguti foipa fele Yesu li heꞌmi etana bouba Yesu kumu: Nani hiti biluꞌibe luto megeꞌi lifito nobinamo Yesu akuꞌi ho lifi heꞌmiloto ma luto lu emiꞌehina:
38 E o homem de quem os demônios tinham saído implorou a Jesus: — Me deixe ir com o senhor! Mas Jesus o mandou embora, dizendo:
39 Hepakaga buto Huꞌmau keleꞌmo bati huꞌehinanaꞌmu bonaꞌi lu epimofaꞌna hubo. Ya ligo ana bo hepaꞌalo buloto asaga boanaꞌi ana kegiꞌa neminana Yesu leꞌmo bati huꞌehina kaga lu epi baga iꞌehina yabe.
39 — Volte para casa e conte o que Deus fez por você. Então o homem foi pela cidade, contando o que Jesus tinha feito por ele.
40 Yesu nagami hefuhi mula kegiꞌa nina hepato henetigo babu boanaꞌi li nupa hite geba hite nehanati be gelete hetofana huto ane lite sipi fokehi heꞌahana.
40 Quando Jesus voltou para o lado oeste do lago, a multidão o recebeu com alegria, pois todos tinham ficado ali à espera dele.
41 Bo mone giꞌa Yailusi yabe luto nohina bo ai mono noto kaba nohina bo henetiꞌehina yabe. Ya huloto ana bouba Yesuhi gigusagu ho koto koloto: Kai hiti nani hiti nani nonuga biluꞌibe luto Yesuhi loka hoꞌehinagi
41 Então chegou um homem chamado Jairo, que era chefe da sinagoga daquele lugar. Ele se jogou aos pés de Jesus e pediu com insistência que fosse até a sua casa
42 yege paꞌa moneꞌisi besito filiseꞌna nohigo biluꞌibe luto loka hoꞌehina. Ana paꞌi nayahi luga luga su hoto mone kegiꞌati loemo heleko malago kufuꞌa buꞌehina.
42 porque a sua filha única, de doze anos, estava morrendo. Enquanto Jesus ia caminhando, a multidão o apertava de todos os lados.
43 Aꞌi mone minoꞌehina asaga yupahi golahaꞌa heꞌmiba heꞌmiba huto minago kufuꞌa nayahi luga luga su hoto mone kegiꞌati loemo heleko malago minoto asaga yogo feꞌnohaꞌa lusa gi etana bonaꞌmagi epi su hana mone ana lusa bonaꞌmagi nobesinana li felele mehiꞌahana yabe.
43 Nisto, chegou uma mulher que fazia doze anos que estava com uma hemorragia. Ela havia gastado com os médicos tudo o que tinha, mas ninguém havia conseguido curá-la.
44 Ai ana aꞌuba babu bonaꞌmagi Yesuhi leꞌmo bego hite minanalo tiloto Yesuhi megesalo oloto kefeꞌalo ana aꞌuba bako higo nobesinana meleꞌisi felele hu etoꞌehina.
44 Ela foi por trás de Jesus e tocou na barra da capa dele, e logo o sangue parou de escorrer.
45 Ya higo Yesu: Nugufalo kuyuꞌafu bako nohibe luto asaga bonaꞌi enoloka hago enali ya mehuꞌohune lite bahane nehago Pitau ma luto lu emiꞌehina: Kaba boꞌni babu boanaꞌmagi keleꞌmo bego hiꞌahabe. Henabe luto bahane halube?
45 Aí Jesus perguntou: Todos negaram. Então Pedro disse: — Mestre, todo o povo está rodeando o senhor e o está apertando.
46 Aku Yesu luꞌehina: Mone keneꞌuba kefeꞌnilo bako higo amuyaꞌni heꞌmi netoto nobigo molo nokehelito nolube luꞌehina.
46 Mas Jesus disse:
47 Ana aꞌmouba Yesuhi gufalo linanamoꞌmu leꞌmo huto hilago keheliloto ai asaga bonaꞌmagi enubulo tubuto Yesuhi gigusagu hekili higo koloto asaga bona enogoko bilo Yesuhi gufalo bako huꞌehina kaga hapaꞌa lu noemito to yana higo nobesinana meleꞌisi i saki tuto felele hu etoꞌehinamo hiti lu hokolo huto lu emiꞌehina.
47 Então a mulher, vendo que não podia mais ficar escondida, veio, tremendo, e se atirou aos pés de Jesus. E, diante de todos, contou a Jesus por que tinha tocado nele e como havia sido curada na mesma hora.
48 Yesu lu emiꞌehina: Paꞌnimaka kaika kaga keheli uleꞌale huto minoseꞌnakauba keleꞌmo ye nokabe. Kai nobitogo kipaka fulu hino.
48 Aí Jesus disse:
49 Ana kaga Yesu lu su mehoꞌehigo bo mone kaba bomofihi nonugati kaga lito oto pakamo filibe luto Yailusihi lu noemito anaꞌa hiligi yabe luto tisa bo leꞌmo heꞌmibo luto luꞌehina.
49 Jesus ainda estava falando, quando chegou da casa de Jairo um empregado, que disse: — Seu Jairo, a menina já morreu. Não aborreça mais o Mestre.
50 Yesu kagaꞌatiti akeheliloto Yailusihi ma luto lu emiꞌehina: Kai koli mehuse nohutoka, paꞌi nohibe luto kehelito kagaꞌni li pili ko minetogo ai akuꞌi buna salinaꞌmu yabe.
50 Jesus ouviu isso e disse a Jairo:
51 Yesu ana bomofihi nohaꞌalo henetiloto asaga bonaꞌi fegutoga nehago Pitagi Yonigi to Yemesigi enali hiti eneleꞌmago hiti to ana paꞌmofihi itoꞌafugo afoꞌafugo hiti tiꞌahana.
51 Quando Jesus chegou à casa de Jairo, deixou que Pedro, João e Tiago entrassem com ele, além do pai e da mãe da menina, e mais ninguém.
52 Asaga bonaꞌi analo minana ana paꞌmofi kumu lite noseꞌna mo site yibi hiba hiba hite nehago Yesu bu goloto ma luto lu epiꞌehina: Lenali yibi nama mehilo. Ma paꞌi mefiliꞌehina faꞌmene buꞌi koꞌehibe.
52 Todos os que estavam ali choravam e se lamentavam por causa da menina. Então Jesus disse:
53 Ya nohigo asaga bonaꞌmagi enali afiliꞌehinaguti hena huto akuꞌi ho tiligo nolibe lite Yesuhi kiya hi eteꞌahana yabe.
53 Aí começaram a caçoar dele porque sabiam que ela estava morta.
54 Yesu ana paꞌmofihi yahaꞌalo liloto kehe i emito luꞌehina: Ma paꞌi kai ho tibo.
54 Mas Jesus foi, pegou-a pela mão e disse bem alto:
55 Ya ligo ana paꞌmofihi mehaꞌa i behe huto ago ai meleꞌisi ho tito buꞌi gili higo Yesu noseꞌna ite ete eminogo neno luto lu epiꞌehina.
55 Ela tornou a viver e se levantou imediatamente. Aí Jesus mandou que dessem comida a ela.
56 To ana paꞌmofihi itoꞌafugo afoꞌafugo topa helete etelesaꞌatiti ligo Yesu ma luto etegekesa biꞌehina: Letali ma huto hinanamofihi hapaꞌa bonaꞌi lu meepiliyo luto lu etotoꞌehina.
56 Os seus pais ficaram muito admirados, mas Jesus mandou que não contassem a ninguém o que havia acontecido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.