Atos 19
Zliya Yǝwǝn kwǝma wǝzǝ naa dzǝkǝn Yesǝw Kǝristǝw (BCW) vs NTLH
1 Ma Apələsə mbə məlmə ka Kwərintə naci ki na, dza Pəl, mbaꞌa təwramti məlməhi dikə dikə ni tə ɗal tə ɗal ni tə hiɗi ka Azəy, dza ndəs səəkəy dzəmbə Efesə. Mbaꞌa səəkəə kəsashi nihwəti mbəzliy nəw Yesəw mbə məlmə va.
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 Ma kə kaa ngəshi sa kəsashi na na: «A pənəy, ghala vəghwə tsaa ɓanavə ghwəy nefer ghwəy kaa Yesəw na, niy kwəmavə *Safə tsa Hyala ɗewɗew tsa ghwəy dzəkən ghən tsa ghwəy na?» kə. Ma kə mbəzli va na: «Am, awə! Səəkə ghəy favə ya fafa nzə na, a Safə tsa Hyala ɗewɗew tsa tiɓa, kə məndiw» kə ghəshi.
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 Ma kə Pəl ngəshi na: «War tsama *batem na tsa kwəmavə ghwəy shiki?» kə. Ma kə ghəshi na: «War batem tsa Zhaŋ va na sa kwəmavə ghəy gwaꞌa tsəgha» kə ghəshi.
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Ma kə Pəl na: «Əy, ma na Zhaŋ na naci kiy, kaa mbəzliy tsa titihwə va jikir tsa shi kwa kwəma Hyala, ka zhəghə nzəy tsa shi niy məni na batem. Mbaꞌa gəzanshi kaa ka *Izərayel, a ghəshi ɓanavə nefer shi kaa ntsaa dza vaa səəkə ləy hwəm tsa ci, ghəci Zhaŋ. Ntsaa dza vaa səəkə gəzə nay, ghəci na Yesəw» kə Pəl.
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Ma sa favə ghəshi tsəgha na, mbaꞌa ghəshi zləɓavə. Mbaꞌa Pəl mananatishi batem lə slən tsa Yesəw Ndə sləkəpə.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Dza Pəl mbaꞌa fanakənshi dividivi ci, mbaꞌa Safə tsa Hyala ɗewɗew tsa səəkəy dzəkən shi. Tapə ghəshi mbə gəzə kwemer lə nihwəti ghanihi ghənghən ghənghən. Ka gəzə kwəmaa səəkə va Hyala kaa mbəzli.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Mbəzli səəkəy safə tsa Hyala vaa dzəkən shi gwanashiy, zhər gar məŋ lə bakə niy nza ghəshi.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Dza Pəl ki mbaꞌa dzay dzəmbə *ciki ɓasəva tsa ka Zhəwifə, ka gəzə kwəma kaa mbəzli mbəɓa kala hazləni ma. Tir mahkan ghəci mənti mbə dzəmbə ciki ɓasəva tsa *ka Zhəwifə, ta gəzanshi njasa sləkə Hyala mbəzli, ka pəla kwal tsaa cintishi kwəma Hyala wəzə, ta mbə ghəshiy zləɓavə.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Nihwəti mbəzli ɗaŋ mbə shi na, mbaꞌa ghəshi mənti ghən tsa shi caslakə, kala yi kwəma Hyala ghəshi. War ka ndərə kwal tsa Ndə sləkəpə va kwa kwəma mbəzli. Dza Pəl mbaꞌa təhəvərivay li shi, mbaꞌa tərakəvəri mbəzliy nəw Yesəw mbə shi, ka dzay li shi. Dza na, ka ɓananshi kwəma Hyala ngəshi vici va vici va, mbə ciki lekwel tsa har məndiy Lekwel Tiranəsə.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Piya bakə ghəci war mbə məni tsəgha. Dzəghwa gwaꞌa gwaꞌa mbəzli tə hiɗi ka Azəy favə kwəma Ndə sləkəpə, ka Zhəwifə lə *mbəzliy kamaa ka Zhəwifə gwaꞌa.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Ma ghala vəghwə tsa va ki na, tərəŋw Hyala ghərati sləni maɗaŋa maɗaŋa na ꞌyahəꞌyahəta lə dəvə Pəl.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Ka mbəzliy dza na, ka ɓəɓə shi ka naa saɗi ghwətəghwətə li shi, ya nihwəti kəjer ndəŋwashi na, ta fəshiy dzəti ka zəlghwə. Ndəŋway ma shi va ndə zəlghwə na, kwəriŋ ghəciy mbəliy. Ya gazlaka niy məni na ndə na, kar naa səvərita mbə ghən ci.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 — ausente —
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 — ausente —
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Sa gəzəkə ghəshi tsəgha ki, ma kə gazlaka va kaa zləɓanshi lə miy tsa ndə gazlaka tsa va na: «Yesəwəy, ee sənay, Pəl diɓa na, mbaꞌee sənay. Ya na ghwəy na ghwəy kiy, wa mbəzli nza ghwəya?» kə.
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 ꞌWakəvə ndə gazlaka tsa va tsəgha, giɗə zlambə zli mbə shi, mbaꞌa taŋanatishi bərci, mbaꞌa kəkəɗivərishi tərəŋw gwanashi, mbaꞌa ghəshi hwəhwəshi səvəri kəghi, has hasəshi, war zheher vəgha shi.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Dzəghwa gwanashi məndi sənata kwəma va mbə məlmə Efesə. Ya ka Zhəwifə, lə *mbəzliy kamaa ka Zhəwifə gwaꞌa, mbaꞌa ghəshi hazlənishi gwanashi. Dza mbəzli ka fal Yesəw Ndə sləkəpə, ka fə shəndəkəə dzəti.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Dzəghwa ɗaŋ mbəzli mbə mbəzliy ɓanavə nefer shi kaa Yesəw səəkəə pəleɗikəvəri kwemer shi, ka cikəvəri sləni shi niy məni ghəshi jikir na kwa kwəma mbəzli.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Dza nihwəti mbəzli ɗaŋ mbə mbəzliy niy məməni kwəma ɗəfəl ɗəfəl na, mbaꞌa ghəshi papakə zliyahi ɗəfəl shi, mbaꞌam ndamtishi kwa mətsə mbəzli gwaꞌa gwaꞌa. Dzəghwa sa mbərati ghəshi gəna papavə ghəshi zliyahi va ti na, gəna gar mələyaŋw cifə mətsəkə.
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Ava tsaꞌ tsətsə pəlivərivata kwəma Ndə sləkəpə Yesəw dzar tə pi gwaꞌa, ka ci bərci nzə Hyalaa səvəri tərəŋw.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Ləy hwəm sa kərəshi shi va na, dza Pəl, ka təkə mbə nəfə tsa ci, ta maɗi ta dza dzar tə hiɗi ka Masedəwan lə shi ka Akay, ta dzəmbə Zherəwzalem. Ma kə na, ma sa kee tsəhəra mbəɓay, ta dza dzee dzəmbə məlmə *Rəm, kə.
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Dza na ki, mbaꞌa ghwənashi mbəzli bakə mbə mbəzliy kəəti, a ghəshi ꞌwati kwal ta dzəti hiɗi ka Masedəwan, kar Timəte lə Erastə. Ma ghəci dəꞌwə ghən tsa ci na, mbaꞌa nzəyəy nzata nza tə hiɗi ka Azəy.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Ma geꞌi ghala vəghwə tsa va ki na, mbaꞌa mbəzli səəshi tərəŋw mbə məlmə Efesə, war tə mbərkə kwəma nəw kwal tsa Yesəw.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Sa nzana, mbaꞌa tsahwəti ndə niy nza tiɓa, Demetəriyəsə, kə məndi kaa slən tsa ci, ndə vas shiy ghəci. Ka naa dza na, ka vas shiy jəw jəw tə tsahi mbəzə. Waꞌi ciki ta hyala tsa har məndiy *Artemisə. Dzəghwa, dalala tərəŋw ghəciy kwəmavə gəna ta wa kaa mbəzli ka naa vas shiy li shi gwanashi, lə vas shi ci va.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Dza na tə nahwəti vici, mbaꞌa ɓasəti mbəzli ka na vaa vas shiy li shi, mbaꞌa nihwəti ka vas shiy gwanashi. Ma kə ngəshi sa ɓasətishi na na: «A mbəzlee, a ghwəy sənay tə shi vas ghwəmmə ni kwəmavə ghwəmmə gəna ta pala shi zəməə dzəghwa hwər ghwəmmə.
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 Sana kiy, ava ghwəy nay lə mətsə ghwəy, ka favə sləmə ghwəy njasa gəzə Pəl dzəkən kwəma va. Ma kəy, ma shi ngati ndə ngəri lə dəvə ci, ta nza ghəshi ka hyalay, waa Hyala kataŋ na na ghəshiw, kə. Vanay sənzənvay, kwəma gəzəkə na va tsəgha na, mbəzli ɗaŋ zləɓavə na. Kwataka mbəzli tikə mbə məlmə Efesə na gwaꞌa tsəgha tala ɓaw, ɗaŋɓa mbəzliy zləɓavə kwəma ci va mənishi na tə hiɗi ka Azəy.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Vanta kwəma vay, ta sawanti sləni ghwəmmə na dza na. Kwataka sləni ghwəmmə na gwaꞌa tsəgha na tala ɓaw. Ya ciki ta mbəri hyala ghwəmmə na dikə na, har məndiy Artemisə na, nja shi kama vəri ti dza naa zhəghəy. A ghwəy sənay kaa hyala ghwəmmə va pəraꞌwanta mbəzli tə hiɗi ka Azəy lə mbəzli tə hiɗi gwaꞌa gwaꞌa dəvə shi. Avanta kwəma gəzəkə Pəl na sanay, raꞌi dza naa zamti dikə tsa hyala ghwəmmə na» kə.
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Ma sa favə mbəzli ɓasəti Demetəriyəsə va kwəma va tsəgha na, mbaꞌa nəfə tsa shi satiy tərəŋw, tapə ghəshi dzəmbəshi mbə ngwəmə lala zlaŋzlaŋ, ma kə ghəshi na: «Kay, dikə na Artemisə hyala ka Efesə!» kə ghəshi.
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Dzəghwa kwəma va mbaꞌa pəlivərivata dzar mbə məlmə gwaꞌa gwaꞌa. Kə mbəzli mbaꞌa ghəshi səəshi tərəŋw. Dza ghəshi mbaꞌa ghəshi kəəsəvə kar Gayəsə ghəshi lə Aristarkə, mbəzli ka Masedəwan, shi kwa zəərə kwətiŋ na lə Pəl mbə dza ci. Dza ghəshi ka tərə kwəshəl gwanashiy dzəti bəghə lə mbəzli va.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Ka ɗi dzəghwa kwəma mbəzliy ɓasəshi va Pəl ta gəzə kwəma na, mbaꞌa mbəzliy nəw Yesəw daməti.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Zhini nihwəti mbəzli dikə dikə ni mbə mbəzli tə hiɗi ka Azəy, madigahiy Pəl ɓa na, mbaꞌa ghəshi ghwənanakə miy, a kə ghəshi na: «Titihwə ka dza ghaa dzəti bəghə va ma!» kə ghəshi.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Ma mbəzli tiɓa tə bəghə ki na, cəkeꞌ ghəshi səəshi, war ngwəmə ghəshiy ngwəmə lala. Kwətita na gəzə tsatsa, kwətita na gəzə tsava ghəshi. Ma ɗaŋ tsa mbəzli mbə shi na, kala sənay ma shi ɓasəshi ghəshi ti.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Dzəghwa *ka Zhəwifə mbaꞌa ghəshi garəy tsahwəti ndə kwa kwəma shi, Alekəsandərə, kə məndi kaa slən tsa ci. Dza nihwəti mbəzli mbə vərəm tsaa ɓasəy va, mbaꞌa ghəshi dzaa gəzanci kwəmaa mənta va kaa Alekəsandərə tsa va. Dza ntsa va mbaꞌa kafəti dəvə ci, a mbəzli mbəə nzəyshi ɗekəɗekə, ta mbə ghəciy gəzanshi shiy mənishi.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Ma sa fəti ghəshi ghən, ndə ka Zhəwifə na, kə ghəshi na, dza ghəshi gwanashi ka mətsəhə ngwəmə lala zlaŋzlaŋ, gar dzar tsahi bakə ghəshi mənti, war mbə gəzə: «Dikə na Artemisə hyala ka Efesə!» kə ghəshi.
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Ma sa mənti ghəshi gar tsahi bakə mbə ngwəmə lala ki na, dza ndə tsasli shiy mbaꞌa dəpəti mbəzli, Ma kə na: «A mbəzli ka Efesə, ya wa ndəy, aa sənay, mbə məlmə Efesə ndəghwə məndi ciki ta mbəri tsa pəraꞌwə məndi dəvə mbə kaa Artemisə dikə na, ghəshi lə pa nzə va tərəkəvata səəkə mə ghwəmə gwaꞌa.
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Njana nzana tsəgha ghənzə, kala kwəma gar kə ghəpə məndiy dzəkənəy, wəzəɓa dəpayvaŋwəy ghwəy na, ka məni kwəma ghwəy ya namaɓa nzə lə diva ya jəw ma!
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Sənzənvay, avanay ghwəy kəəsəkə mbəzli bakə ni ni tikə, a ghəliti shi mbə ciki ta mbəri tsa ghwəmmə ghəshiw, tsəərəti mbəri tsa va ghəshi diɓaw.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Mbaꞌa kə Demetəriyəsə lə ka ghəra sləni ciy ɗi har ndəə dzəti ngwəvəy, a vici ɓasə ngwəvə tiɓa kwətita, lə mbəzli ka sla ngwəvə va tiɓa, mbala ghəshi ta gəzə kaa mbəzli va, a ghəshi sləkatishi.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Ma mbaꞌa kə nahwəti kwəma ɗi ghwəy sləka tiɓay, ndəghətim nza ghwəy gəzə fəca ɓasəva tsa ghwəmmə ndimndim tsa.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Vanay sanay, a mbəzli ka *Rəm dikə dikə niy mbay ɓətəŋwəy ka nihwəti mbəzliy ɗi tsahwə na shi kwəma, mbərəkəta na nəw məndi tə hiɗi ghwəmmə, tə mbərkə kwəmaa mənta na ndatsə. Sa nzanay, kwəma tiɓa sana gar nə ghwəmmə, ta kwəma tsaꞌ na ɓasəŋəy ghəy, pə ghwəmməw. War hash dza ghwəmməə hashimmə» kə.
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Ma sa gəzəkə na tsəgha na, mbaꞌa gəzanshi kaa mbəzliy ɓasəshi va, a ghəshi dzashi.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.