Atos 17
Zliya Yǝwǝn kwǝma wǝzǝ naa dzǝkǝn Yesǝw Kǝristǝw (BCW) vs NVT
1 Ma sa kafə kar Pəl mbə Filipə ki na, ka dzar mbə məlmə Amfipəlisə lə Apələni. Dza kwəɗim ghəshi tsəhəshi mbə məlmə Tesalənikə. Mbaꞌa *ciki ɓasəva tsa ka Zhəwifə mbə məlmə va.
1 Então Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga judaica.
2 Dza Pəl mbaꞌa tsəhəy mbə ciki tsa va, njasa sənaɓəy na mbə məni ndimndim. Mahkan *vici dəkəva dzəvərita war mbə jakəva Pəl lə mbəzli mbə ciki tsa va, ka gəzanshi kwəmaa dzəkən kwəma mbə Zliya Hyala.
2 Como era seu costume, Paulo foi à sinagoga e, durante três sábados seguidos, discutiu as Escrituras com o povo.
3 Cəkeꞌ ghəci pəraslanavəshi kwəma mbə zliya, mbaꞌa cintishi. Sa ka *Kəristəw Ntsa tivə Hyala ta mbəli mbəzli səəkəy taa nzay, ta sahwə ngəraꞌwə dza na, ta pəəsliti dza məndi, ka na dza na, mbaꞌa zhəkəməy kwa kwəli, kə. «Kəristəw tsa gəzəkə zliya vay Yesəw na, ghəci na sa gəzəŋwəy ya tsa kwəma ci dəꞌwə ghən tsa ci» kə Pəl.
3 Explicou as profecias e provou que era necessário o Cristo sofrer e ressuscitar dos mortos. “Esse Jesus de que lhes falo é o Cristo”, disse ele.
4 Dza nihwəti mbəzli mbə *ka Zhəwifə na, mbaꞌa ghəshi zləɓavə kwəma va, ka zhəghəshi kwa zəərə kwətiŋ na ghəshi lə kar Pəl mbaꞌa Shilasə. Tsəgha nihwəti ka *Gərekə ɗaŋ, shiy hazləni va Hyala, ghəshi lə miꞌi nza dimə ti shi, mbaꞌa ghəshi zləɓavə kwəma kar Pəl va. Ka mənishi ka mbəzli kwa zəərə kwətiŋ na li shi kwərakwə.
4 Alguns dos judeus que o ouviam foram convencidos e se uniram a Paulo e Silas, bem como muitos gregos tementes a Deus e várias mulheres de alta posição.
5 Ma nihwəti ka Zhəwifəə zləɓavə ma va nashi ki na, tapə ghəshi ta hərhə va kar Pəl, dza ghəshi, mbaꞌa ghəshi ɓasəvə mbəzli ka daŋərə dzar kwa kwal, dza ghəshi ka ngwəngwəmə lala, mbaꞌa mbəzli ɓasəshi. Dza gwaꞌa gwaꞌa məlmə va səəta. Təgwələm, ghəshi dzashiy dzakə ghi tsa Zhasaŋw, ka pəla kar Pəl lə Shilasə kəyɓa, ta pəməshiy dzəti ngwəla kaa mbəzli.
5 Alguns judeus, porém, ficaram com inveja, reuniram alguns desordeiros e desocupados e, com a multidão, começaram um tumulto. Invadiram a casa de Jasom em busca de Paulo e Silas para entregá-los ao conselho da cidade,
6 Pəlaꞌ pəlaꞌ kə ghəshi kaa mbəzli va na, kala nashi ma ghəshi kəyɓa. Mbaꞌa ghəshi mbati nəfə tə kar Zhasaŋw ghəshi lə nihwəti ngwarməmə, mbaꞌa ghəshi kəəsəghəshi kaa ka sla ngwəvə mbə məlmə va. Sa kəəsəghəshi ghəshi na, tapə ghəshi ta gəzə kwəma zlaŋzlaŋ, ma kə ghəshi na: «Mbəzli niy, cəkeꞌ səəvəri ghəshi mbəzli tə hiɗi. Ma sa səəkəshi ghəshi tikəə dzəmbə məlmə ghwəmmə na,
6 mas, como não os encontraram, arrastaram para fora Jasom e alguns outros irmãos e os levaram diante do conselho. Gritavam: “Aqueles que têm causado transtornos no mundo todo agora estão aqui, perturbando nossa cidade,
7 mbaꞌa Zhasaŋw kaꞌwətishi kəghi tsa ci. Mbəzli vay, ka zləɓa kwəma pəhəti mazə tsaa sləkə hiɗi ka *Rəm gwanashi ghəshiw. Ma kə ghəshiy: “A tsahwəti mazə tiɓa, Yesəw, kə məndi slən tsa ci” kə ghəshi» a kə ghəshi.
7 e Jasom os recebeu em sua casa! São todos culpados de traição contra César, pois afirmam que existe um outro rei, um tal de Jesus”.
8 Dza kwəma va mbaꞌa zhanati kaa mbəzli mbə məlmə va gwanashi, lə kaa ka sla ngwəvə gwaꞌa.
8 Ao ouvir isso, o povo da cidade e o conselho se agitaram.
9 Ma kə ka sla ngwəvə kaa kar Zhasaŋw na: «Ngambəm shiy mbə kwəma na, ka məndi gha pəliŋwəy» kə ghəshi. Dza mbəzli va mbaꞌa ghəshi wəy shiy, mbaꞌa məndi pəlashi ki.
9 Então os oficiais obrigaram Jasom e os outros irmãos a pagarem fiança, e depois os soltaram.
10 War sa mənta vərɗi na, «Mbalam dzəmbə məlmə Bere» kə ngwarməmə mbə nəw Yesəw kaa kar Pəl lə Shilasə. Ma sa tsəhəshi ghəshi mbə Bere na, mbaꞌa ghəshi dzashiy dzəmbə *ciki ɓasəva tsa ka Zhəwifə.
10 Ao anoitecer, os irmãos enviaram Paulo e Silas a Bereia. Quando lá chegaram, foram à sinagoga judaica.
11 Na niva *ka Zhəwifə nashi na, wəzəɓa hwər tsa shi niy nza kaa ni mbə məlmə Tesalənikə ka Zhəwifə. Dzəghwa mbaꞌa ghəshi zləɓavə kwəma Hyala gəzə kar Pəl va, lə nəfə tsa shi gwanay. Njasa səəmə vici gwaꞌa na, war tsəgha ghəshi mbə pəla kwəma va mbə Zliya Hyala, ta mbə ghəshiy sənay nda kataŋ na kwəma gəzanshi kar Pəl va.
11 Os judeus que moravam em Bereia tinham a mente mais aberta que os de Tessalônica e ouviram a mensagem de Paulo com grande interesse. Todos os dias, examinavam as Escrituras para ver se Paulo e Silas ensinavam a verdade.
12 Dzəghwa ki ɗaŋ mbəzli ka Zhəwifə ɓanavə nefer shi kaa Yesəw, ɗaŋ zhər ka *Gərekə diɓa, zhini ɗaŋ miꞌi ka Gərekə nza dimə ti shi.
12 Como resultado, muitos judeus creram, assim como vários gregos de alta posição, tanto homens como mulheres.
13 Mbaꞌa ka Zhəwifə mbə Tesalənikə favə, na Pəl gəzanavə kwəma Hyala kaa mbəzli mbə məlmə Bere, kə məndi. Sa favə ghəshi na, mbaꞌa ghəshi səəkəshiy dzəmbə Bere. Zhini həər ghəshi həərəvəri niva mbəzli mbə nava məlmə diɓa, ta mbə ghəshiy ɗi ma kwəma kar Pəl.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo estava pregando a palavra de Deus em Bereia, foram até lá e criaram um alvoroço.
14 Dzəghwa ngwarmbəghəhiy mbə nəw Yesəw mbaꞌa ghəshi gəzanci kaa Pəl, a ghəci dza ta ɓə kwambəwal ta dzaa dzəti tsahwəti pi. Dza kar Pəl lə mbəzliy pəhə, mbaꞌa ghəshi dzashi. Kar Shilasə ghəshi lə Timəte na, mbaꞌa shi ghəshi mbə məlmə Bere nashi.
14 Os irmãos agiram de imediato e enviaram Paulo para o litoral, enquanto Silas e Timóteo permaneceram na cidade.
15 Dza mbəzliy pəhə Pəl va, mbaꞌa ghəshi pəhəghə paꞌ mbə məlmə Aten. Tsaꞌ kə Pəl ngəshi tiɓa na: «Mbalam harashim kar Shilasə lə Timəte, a ghəshi səəkəə kəsara taŋtaŋ» kə. Mbaꞌa mbəzli va zhəghətəvashi ki.
15 Os que acompanharam Paulo o levaram até Atenas e, depois, voltaram a Bereia com instruções para Silas e Timóteo irem ao encontro dele o mais depressa possível.
16 Ma Pəl mbə məlmə Aten mbə ndəghə səəkə tsa kar Shilasə na, mbaꞌa nəfə tsa ci satiy tərəŋw, sa nashi na mbəreketi tata məndi mbə məlmə va ɗaŋshi dalala.
16 Enquanto Paulo esperava por eles em Atenas, ficou muito indignado ao ver ídolos por toda a cidade.
17 Dzəghwa, tapə ghəci dzay dzəmbə gəzə kwəma Yesəw kaa *ka Zhəwifə lə nihwəti mbəzliy hazləni va Hyala njasa səəmə vici, mbə ciki ɓasəva tsa ka Zhəwifə. Zhini na, ka gəzanshi kaa mbəzli kwəmə na li shi dzar tə ləwmahi, njasa səəmə vici.
17 Por isso, ia à sinagoga debater com os judeus e com os gentios tementes a Deus e falava diariamente na praça pública a todos que ali estavam.
18 Ma tə nahwəti vici na, dza nihwəti mbəzli ka ɓənipə shiy, tapə ghəshi ta kə ghəpə li, mbəzliy ɓənipə nəw kwəma har məndiy kwəma *Epikwəri mbaꞌa sa *Sətəyəwshi. Ma kə nihwəti mbəzli mbə shi na: «Wa shi ɗi ndalaza tsa ni gəzə sənzənva kia?» kə ghəshi. Ma kə nihwəti mbə shi sa favə ghəshi Pəl mbə gəzanshi kwəma Yesəw, lə kwəma zhakati tsa ci mbə məti na: «Nja ndə ci ta mbəreketi ka məlmə kaa mbəzli nay ndə» kə ghəshi.
18 Paulo também debateu com alguns dos filósofos epicureus e estoicos. Quando lhes falou de Jesus e da ressurreição, eles perguntaram: “O que esse tagarela está querendo dizer?”. Outros disseram: “Parece estar falando de deuses estrangeiros”.
19 Ləy hwəm kwəma va na, mbaꞌa ghəshi pəməhwəə dzəmə hwəm pətsa har məndiy *Areyəpazhə, mə pətsa ka məndiy ɓasə kwəma. Sa pəməghə ghəshi na, dza ghəshi ka ɗəw kwəma və, a kə ghəshi na: «Gəzaŋəy nda wantsa na na kwəma ɓənipə gha na ꞌwarꞌwar na di? kə ghəshi.
19 Então levaram Paulo ao conselho da cidade e disseram: “Pode nos dizer que novo ensino é esse?
20 Sa nzanay, a gha gəzəkə nihwəti shi səəkə ma ghəy favə kwa sləmə ghəy mbə kwəma gha va, va tsəgha ɗi ghəy gha pəraslavəŋəy shi ɗi kwəma gha va gəzə wəzə, ta mbə ghəy sənata» kə ghəshi.
20 Você diz coisas um tanto estranhas, e queremos saber o que significam”.
21 Sa njəɗi mbəzli va va kwəma va tsəgha va Pələy, sa nzana, ma kwəma ka Aten, lə ka səəkə səəkə mbə məlmə shi gwanashiy, nahwəti kwəma ka ghəshiy kəslimbə ghən mbə tiɓa, nja gəəzə yəwən kwemer, lə fafa nihwəti kwemer gəəzə məndiw.
21 (Convém explicar que os atenienses, bem como os estrangeiros que viviam em Atenas, pareciam não fazer outra coisa senão discutir as últimas novidades.)
22 Dza Pəl ki, gar garəy, tə jipə mbəzli mə hwəm pətsa har məndi vaa Areyəpazhə, a kə na: «A mbəzli ka Aten, kadiwəm! Ma yən nighəy, ghwəy na mbə pəraꞌwanshi dəvə ghwəy nza ghwəy slar slar kaa mbəreketi gwanashi.
22 Então Paulo se levantou diante do conselho e assim se dirigiu a seus membros: “Homens de Atenas, vejo que em todos os aspectos vocês são muito religiosos,
23 Sa nzanay, e təwrəhwə təwrə dzar mbə məlmə ghwəy, mbaꞌee nashi mbəreketi ngangati ghwəy, ta tsəfəkwə kwa kwəma shi. Dzəghwa mbaꞌee kəsay tsahwəti pi ta mbəri tsa ghwəy, mbaꞌa ghwəy tsaslati shiy ti: “Pi, ta ta mbəri tsa sənay ma məndi” pə ghwəy. Ma nə ya kiy, ntsa pəraꞌwanci ghwəy va dividivi ghwəy, kala sənay ma ghwəyəy, ghəci na sa ciŋwəy ya tsa kwəma ci nana ki.
23 pois, enquanto andava pela cidade, reparei em seus diversos altares. Um deles trazia a seguinte inscrição: ‘Ao Deus Desconhecido’. Esse Deus que vocês adoram sem conhecer é exatamente aquele de que lhes falo.
24 Ntsa vay, ghəci na Hyalaa ngati hiɗi ni, lə shi ti shi gwaꞌa. Ghənzə sləkə na ghwəmə lə hiɗi gwaꞌa. Ka nzəy na mbə ceker ngangati mbəzli lə dividiviw.
24 “Ele é o Deus que fez o mundo e tudo que nele há. Uma vez que é Senhor dos céus e da terra, não habita em templos feitos por homens
25 Ma na Hyalay, ghəzlita na ta shiy ya nimaɓa shiy, gar mananatishi ndə ngəriw. Sa nzanay ghənzə dəꞌwə ghən tsa nzə fəy na mbəzli tə ghwəmə, ghənzə ɓanshi piy, lə shiy gwanashi kaa mbəzli.
25 e não é servido por mãos humanas, pois não necessita de coisa alguma. Ele mesmo dá vida e fôlego a tudo, e supre cada necessidade.
26 Ghənzəy, mbə ndə kwətiŋ ɓəkəvəri na mbəzli tə hiɗi gwaꞌa. Dza na mbaꞌa tətəhəy mbəzli dzar tə hiɗi gwanashi, ta nzəy ghəshi ti shi. Mbaꞌa slanavəshi vəghwə tsa slanavəshi na, ta nza tə hiɗi, lə ghala pi tsa dza ghəshiy nzəy ti tə hiɗi gwaꞌa.
26 De um só homem ele criou todas as nações da terra, tendo decidido de antemão onde se estabeleceriam e por quanto tempo.
27 Ma shi mənti na va tsəghay, ta mbə mbəzliy dzəghə pala Hyala, njasa ka ghwəlfə vaa titiɓə pi, mbə pəla shiy. Ma sa ka ghəshi pala tsəgha na, nza ghəshi kəsata, ya tsəgha kama Hyala kərakə lə ndə ya tsamaɓa ci mbə ghwəmmə.
27 “Seu propósito era que as nações buscassem a Deus e, tateando, talvez viessem a encontrá-lo, embora ele não esteja longe de nenhum de nós.
28 Sa nzana, ma piy tsa piy ghwəmmə, lə kwəfəghə kwəfəghə ghwəmmə, lə nza tsa nza ghwəmmə tə ghwəməy, mbə Hyala na. Njasa tsasliti nihwəti ka tsasli shiy va mbə ghwəy, a kə ghəshi na: “Ma ghwəmməy, ndərazhi Hyala nza ghwəmmə kwərakwə” kə ghəshi.
28 Pois nele vivemos, nos movemos e existimos. Como disseram alguns de seus próprios poetas: ‘Somos descendência dele’.
29 Njana nzana ndərazhi Hyala ghwəmmə kiy, ka təɓə na ghwəmməə zhiniy yəmə Hyala lə shi mənti ndə ngəri nza kiw. Nihwətiy vas tsahi mbəzə, ya tsahi bənɓa, ta nza ka mbəri tsa shi. Nihwəti ɓa na, ka tsərə hakwə, ta nza ka mbəri tsa shi. Niva shiyəy, shi mənti ndə ngəri lə məcaŋa ci, səvəri mbə zəzə kwəma ci na ghəshi.
29 E, por ser isso verdade, não devemos imaginar Deus como um ídolo de ouro, prata ou pedra, projetado por artesãos.
30 Ma vəghwə tsaa niy sənata ma mbəzli Hyala kataŋ na tiy, ka mbəra tsava vəghwə Hyalaw. Nanay, a gəzanshi na kaa mbəzli ya paꞌ kwəmaɓa, a ghəshi tsa titihwə, ka zhəghanti nzəy tsa shi tə hiɗi.
30 “No passado, Deus não levou em conta a ignorância das pessoas acerca dessas coisas, mas agora ele ordena que todos, em todo lugar, se arrependam.
31 Dzəghwa na mbaꞌa titi vici dza naa sla ngwəvəə dzəkən mbəzli tə hiɗi gwanashi ti, lə kwal tsa tiɗiɗ tsa. Mbaꞌa tivə ntsaa dzaa ɓasə ngwəvə va. Sa mətiy nay, mbaꞌa zhakatiy mbə məti, ta mbə mbəzliy sənay ghəci dza na sla ngwəvəə dzəkən mbəzli kataŋ, kə ghəshi» kə Pəl.
31 Pois ele estabeleceu um dia para julgar o mundo com justiça, por meio do homem que ele designou, e mostrou a todos quem é esse homem ao ressuscitá-lo dos mortos”.
32 Ma sa favə mbəzliy ɓasəshi va Pəl mbə gəzə kwəma zhakati tsa ndə mbə məti na, dza nihwəti mbəzli mbə shi tapə ghəshi dzəmbəshi mbə sawa kwəma ci. Ma kə nihwəti ɓa na: «Ma kwəma va ghənzə tsəghay, kadiw, fəcahwəti ghaa zhiniy gəzaŋəy diɓa» kə ghəshi.
32 Quando ouviram Paulo falar da ressurreição dos mortos, alguns riram com desprezo. Outros, porém, disseram: “Queremos ouvir mais sobre isso em outra ocasião”.
33 Ava tsaꞌ tsətsə səvəriy Pəl mbə shi.
33 Então Paulo se retirou do conselho,
34 Dzəghwa nihwəti mbəzli mbə shi ya tsəgha nzə ki, mbaꞌa ghəshi jakəshi lə Pəl, ka ɓanavə nefer shi kaa Yesəw. Nihwəti mbə mbəzliy vay, kar Dənisə, ndə mbə mbəzliy ɓasəshi va mə hwəm pi Areyəpazhə, lə nahwəti mali Damarisə, kə məndi kaa slən tsa nzə, lə nihwəti mbəzli diɓa, niy nza ghəshi.
34 mas alguns se juntaram a ele e creram. Entre eles estavam Dionísio, membro do conselho, uma mulher chamada Dâmaris, e alguns outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.