Atos 17
Zliya Yǝwǝn kwǝma wǝzǝ naa dzǝkǝn Yesǝw Kǝristǝw (BCW) vs NAA
1 Ma sa kafə kar Pəl mbə Filipə ki na, ka dzar mbə məlmə Amfipəlisə lə Apələni. Dza kwəɗim ghəshi tsəhəshi mbə məlmə Tesalənikə. Mbaꞌa *ciki ɓasəva tsa ka Zhəwifə mbə məlmə va.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, Paulo e Silas chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 Dza Pəl mbaꞌa tsəhəy mbə ciki tsa va, njasa sənaɓəy na mbə məni ndimndim. Mahkan *vici dəkəva dzəvərita war mbə jakəva Pəl lə mbəzli mbə ciki tsa va, ka gəzanshi kwəmaa dzəkən kwəma mbə Zliya Hyala.
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, discutiu com eles a respeito das Escrituras,
3 Cəkeꞌ ghəci pəraslanavəshi kwəma mbə zliya, mbaꞌa cintishi. Sa ka *Kəristəw Ntsa tivə Hyala ta mbəli mbəzli səəkəy taa nzay, ta sahwə ngəraꞌwə dza na, ta pəəsliti dza məndi, ka na dza na, mbaꞌa zhəkəməy kwa kwəli, kə. «Kəristəw tsa gəzəkə zliya vay Yesəw na, ghəci na sa gəzəŋwəy ya tsa kwəma ci dəꞌwə ghən tsa ci» kə Pəl.
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dos mortos. Paulo dizia: — Este Jesus, que eu anuncio a vocês, é o Cristo.
4 Dza nihwəti mbəzli mbə *ka Zhəwifə na, mbaꞌa ghəshi zləɓavə kwəma va, ka zhəghəshi kwa zəərə kwətiŋ na ghəshi lə kar Pəl mbaꞌa Shilasə. Tsəgha nihwəti ka *Gərekə ɗaŋ, shiy hazləni va Hyala, ghəshi lə miꞌi nza dimə ti shi, mbaꞌa ghəshi zləɓavə kwəma kar Pəl va. Ka mənishi ka mbəzli kwa zəərə kwətiŋ na li shi kwərakwə.
4 Alguns deles foram persuadidos e se juntaram a Paulo e Silas. O mesmo aconteceu com numerosa multidão de gregos piedosos e muitas mulheres importantes.
5 Ma nihwəti ka Zhəwifəə zləɓavə ma va nashi ki na, tapə ghəshi ta hərhə va kar Pəl, dza ghəshi, mbaꞌa ghəshi ɓasəvə mbəzli ka daŋərə dzar kwa kwal, dza ghəshi ka ngwəngwəmə lala, mbaꞌa mbəzli ɓasəshi. Dza gwaꞌa gwaꞌa məlmə va səəta. Təgwələm, ghəshi dzashiy dzakə ghi tsa Zhasaŋw, ka pəla kar Pəl lə Shilasə kəyɓa, ta pəməshiy dzəti ngwəla kaa mbəzli.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, reuniram uma multidão e provocaram um tumulto na cidade. E, atacando de surpresa a casa de Jasom, procuravam trazer Paulo e Silas para o meio do povo.
6 Pəlaꞌ pəlaꞌ kə ghəshi kaa mbəzli va na, kala nashi ma ghəshi kəyɓa. Mbaꞌa ghəshi mbati nəfə tə kar Zhasaŋw ghəshi lə nihwəti ngwarməmə, mbaꞌa ghəshi kəəsəghəshi kaa ka sla ngwəvə mbə məlmə va. Sa kəəsəghəshi ghəshi na, tapə ghəshi ta gəzə kwəma zlaŋzlaŋ, ma kə ghəshi na: «Mbəzli niy, cəkeꞌ səəvəri ghəshi mbəzli tə hiɗi. Ma sa səəkəshi ghəshi tikəə dzəmbə məlmə ghwəmmə na,
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos diante das autoridades, gritando: — Estes que promovem tumulto em todo o mundo chegaram também aqui,
7 mbaꞌa Zhasaŋw kaꞌwətishi kəghi tsa ci. Mbəzli vay, ka zləɓa kwəma pəhəti mazə tsaa sləkə hiɗi ka *Rəm gwanashi ghəshiw. Ma kə ghəshiy: “A tsahwəti mazə tiɓa, Yesəw, kə məndi slən tsa ci” kə ghəshi» a kə ghəshi.
7 e Jasom os hospedou na casa dele. Todos estes agem contra os decretos de César, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Dza kwəma va mbaꞌa zhanati kaa mbəzli mbə məlmə va gwanashi, lə kaa ka sla ngwəvə gwaꞌa.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvir estas palavras.
9 Ma kə ka sla ngwəvə kaa kar Zhasaŋw na: «Ngambəm shiy mbə kwəma na, ka məndi gha pəliŋwəy» kə ghəshi. Dza mbəzli va mbaꞌa ghəshi wəy shiy, mbaꞌa məndi pəlashi ki.
9 Porém, depois de terem recebido deles a fiança estipulada, as autoridades soltaram Jasom e os outros.
10 War sa mənta vərɗi na, «Mbalam dzəmbə məlmə Bere» kə ngwarməmə mbə nəw Yesəw kaa kar Pəl lə Shilasə. Ma sa tsəhəshi ghəshi mbə Bere na, mbaꞌa ghəshi dzashiy dzəmbə *ciki ɓasəva tsa ka Zhəwifə.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia. Ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 Na niva *ka Zhəwifə nashi na, wəzəɓa hwər tsa shi niy nza kaa ni mbə məlmə Tesalənikə ka Zhəwifə. Dzəghwa mbaꞌa ghəshi zləɓavə kwəma Hyala gəzə kar Pəl va, lə nəfə tsa shi gwanay. Njasa səəmə vici gwaꞌa na, war tsəgha ghəshi mbə pəla kwəma va mbə Zliya Hyala, ta mbə ghəshiy sənay nda kataŋ na kwəma gəzanshi kar Pəl va.
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres do que os de Tessalônica, pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 Dzəghwa ki ɗaŋ mbəzli ka Zhəwifə ɓanavə nefer shi kaa Yesəw, ɗaŋ zhər ka *Gərekə diɓa, zhini ɗaŋ miꞌi ka Gərekə nza dimə ti shi.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição social e muitos homens.
13 Mbaꞌa ka Zhəwifə mbə Tesalənikə favə, na Pəl gəzanavə kwəma Hyala kaa mbəzli mbə məlmə Bere, kə məndi. Sa favə ghəshi na, mbaꞌa ghəshi səəkəshiy dzəmbə Bere. Zhini həər ghəshi həərəvəri niva mbəzli mbə nava məlmə diɓa, ta mbə ghəshiy ɗi ma kwəma kar Pəl.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá agitar e perturbar o povo.
14 Dzəghwa ngwarmbəghəhiy mbə nəw Yesəw mbaꞌa ghəshi gəzanci kaa Pəl, a ghəci dza ta ɓə kwambəwal ta dzaa dzəti tsahwəti pi. Dza kar Pəl lə mbəzliy pəhə, mbaꞌa ghəshi dzashi. Kar Shilasə ghəshi lə Timəte na, mbaꞌa shi ghəshi mbə məlmə Bere nashi.
14 Então os irmãos fizeram com que Paulo fosse imediatamente para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram em Bereia.
15 Dza mbəzliy pəhə Pəl va, mbaꞌa ghəshi pəhəghə paꞌ mbə məlmə Aten. Tsaꞌ kə Pəl ngəshi tiɓa na: «Mbalam harashim kar Shilasə lə Timəte, a ghəshi səəkəə kəsara taŋtaŋ» kə. Mbaꞌa mbəzli va zhəghətəvashi ki.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que fossem encontrá-lo o mais depressa possível.
16 Ma Pəl mbə məlmə Aten mbə ndəghə səəkə tsa kar Shilasə na, mbaꞌa nəfə tsa ci satiy tərəŋw, sa nashi na mbəreketi tata məndi mbə məlmə va ɗaŋshi dalala.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 Dzəghwa, tapə ghəci dzay dzəmbə gəzə kwəma Yesəw kaa *ka Zhəwifə lə nihwəti mbəzliy hazləni va Hyala njasa səəmə vici, mbə ciki ɓasəva tsa ka Zhəwifə. Zhini na, ka gəzanshi kaa mbəzli kwəmə na li shi dzar tə ləwmahi, njasa səəmə vici.
17 Por isso, falava na sinagoga com os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, com os que se encontravam ali.
18 Ma tə nahwəti vici na, dza nihwəti mbəzli ka ɓənipə shiy, tapə ghəshi ta kə ghəpə li, mbəzliy ɓənipə nəw kwəma har məndiy kwəma *Epikwəri mbaꞌa sa *Sətəyəwshi. Ma kə nihwəti mbəzli mbə shi na: «Wa shi ɗi ndalaza tsa ni gəzə sənzənva kia?» kə ghəshi. Ma kə nihwəti mbə shi sa favə ghəshi Pəl mbə gəzanshi kwəma Yesəw, lə kwəma zhakati tsa ci mbə məti na: «Nja ndə ci ta mbəreketi ka məlmə kaa mbəzli nay ndə» kə ghəshi.
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos discutiam com ele, havendo quem perguntasse: — Que quer dizer esse tagarela? Outros diziam: — Parece pregador de deuses estranhos. Diziam isso porque Paulo pregava Jesus e a ressurreição.
19 Ləy hwəm kwəma va na, mbaꞌa ghəshi pəməhwəə dzəmə hwəm pətsa har məndiy *Areyəpazhə, mə pətsa ka məndiy ɓasə kwəma. Sa pəməghə ghəshi na, dza ghəshi ka ɗəw kwəma və, a kə ghəshi na: «Gəzaŋəy nda wantsa na na kwəma ɓənipə gha na ꞌwarꞌwar na di? kə ghəshi.
19 Então, tomando-o consigo, levaram-no ao Areópago, dizendo: — Podemos saber que nova doutrina é essa que você ensina?
20 Sa nzanay, a gha gəzəkə nihwəti shi səəkə ma ghəy favə kwa sləmə ghəy mbə kwəma gha va, va tsəgha ɗi ghəy gha pəraslavəŋəy shi ɗi kwəma gha va gəzə wəzə, ta mbə ghəy sənata» kə ghəshi.
20 Pois você nos traz aos ouvidos coisas estranhas e queremos saber o que vem a ser isso.
21 Sa njəɗi mbəzli va va kwəma va tsəgha va Pələy, sa nzana, ma kwəma ka Aten, lə ka səəkə səəkə mbə məlmə shi gwanashiy, nahwəti kwəma ka ghəshiy kəslimbə ghən mbə tiɓa, nja gəəzə yəwən kwemer, lə fafa nihwəti kwemer gəəzə məndiw.
21 Acontece que todos os de Atenas e os estrangeiros residentes não se ocupavam com outra coisa senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Dza Pəl ki, gar garəy, tə jipə mbəzli mə hwəm pətsa har məndi vaa Areyəpazhə, a kə na: «A mbəzli ka Aten, kadiwəm! Ma yən nighəy, ghwəy na mbə pəraꞌwanshi dəvə ghwəy nza ghwəy slar slar kaa mbəreketi gwanashi.
22 Então Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: — Senhores atenienses! Percebo que em tudo vocês são bastante religiosos,
23 Sa nzanay, e təwrəhwə təwrə dzar mbə məlmə ghwəy, mbaꞌee nashi mbəreketi ngangati ghwəy, ta tsəfəkwə kwa kwəma shi. Dzəghwa mbaꞌee kəsay tsahwəti pi ta mbəri tsa ghwəy, mbaꞌa ghwəy tsaslati shiy ti: “Pi, ta ta mbəri tsa sənay ma məndi” pə ghwəy. Ma nə ya kiy, ntsa pəraꞌwanci ghwəy va dividivi ghwəy, kala sənay ma ghwəyəy, ghəci na sa ciŋwəy ya tsa kwəma ci nana ki.
23 porque, andando pela cidade e observando os objetos de culto que vocês têm, encontrei também um altar no qual aparece a seguinte inscrição: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse que vocês adoram sem conhecer é precisamente aquele que eu lhes anuncio.
24 Ntsa vay, ghəci na Hyalaa ngati hiɗi ni, lə shi ti shi gwaꞌa. Ghənzə sləkə na ghwəmə lə hiɗi gwaꞌa. Ka nzəy na mbə ceker ngangati mbəzli lə dividiviw.
24 — O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas;
25 Ma na Hyalay, ghəzlita na ta shiy ya nimaɓa shiy, gar mananatishi ndə ngəriw. Sa nzanay ghənzə dəꞌwə ghən tsa nzə fəy na mbəzli tə ghwəmə, ghənzə ɓanshi piy, lə shiy gwanashi kaa mbəzli.
25 nem é servido por mãos humanas, como se precisasse de alguma coisa, pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais.
26 Ghənzəy, mbə ndə kwətiŋ ɓəkəvəri na mbəzli tə hiɗi gwaꞌa. Dza na mbaꞌa tətəhəy mbəzli dzar tə hiɗi gwanashi, ta nzəy ghəshi ti shi. Mbaꞌa slanavəshi vəghwə tsa slanavəshi na, ta nza tə hiɗi, lə ghala pi tsa dza ghəshiy nzəy ti tə hiɗi gwaꞌa.
26 De um só homem fez todas as nações para habitarem sobre a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 Ma shi mənti na va tsəghay, ta mbə mbəzliy dzəghə pala Hyala, njasa ka ghwəlfə vaa titiɓə pi, mbə pəla shiy. Ma sa ka ghəshi pala tsəgha na, nza ghəshi kəsata, ya tsəgha kama Hyala kərakə lə ndə ya tsamaɓa ci mbə ghwəmmə.
27 para buscarem Deus se, porventura, tateando, o possam achar, ainda que não esteja longe de cada um de nós;
28 Sa nzana, ma piy tsa piy ghwəmmə, lə kwəfəghə kwəfəghə ghwəmmə, lə nza tsa nza ghwəmmə tə ghwəməy, mbə Hyala na. Njasa tsasliti nihwəti ka tsasli shiy va mbə ghwəy, a kə ghəshi na: “Ma ghwəmməy, ndərazhi Hyala nza ghwəmmə kwərakwə” kə ghəshi.
28 pois nele vivemos, nos movemos e existimos, como alguns dos poetas de vocês disseram: “Porque dele também somos geração.”
29 Njana nzana ndərazhi Hyala ghwəmmə kiy, ka təɓə na ghwəmməə zhiniy yəmə Hyala lə shi mənti ndə ngəri nza kiw. Nihwətiy vas tsahi mbəzə, ya tsahi bənɓa, ta nza ka mbəri tsa shi. Nihwəti ɓa na, ka tsərə hakwə, ta nza ka mbəri tsa shi. Niva shiyəy, shi mənti ndə ngəri lə məcaŋa ci, səvəri mbə zəzə kwəma ci na ghəshi.
29 Portanto, visto que somos geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 Ma vəghwə tsaa niy sənata ma mbəzli Hyala kataŋ na tiy, ka mbəra tsava vəghwə Hyalaw. Nanay, a gəzanshi na kaa mbəzli ya paꞌ kwəmaɓa, a ghəshi tsa titihwə, ka zhəghanti nzəy tsa shi tə hiɗi.
30 Deus não levou em conta os tempos da ignorância, mas agora ele ordena a todas as pessoas, em todos os lugares, que se arrependam.
31 Dzəghwa na mbaꞌa titi vici dza naa sla ngwəvəə dzəkən mbəzli tə hiɗi gwanashi ti, lə kwal tsa tiɗiɗ tsa. Mbaꞌa tivə ntsaa dzaa ɓasə ngwəvə va. Sa mətiy nay, mbaꞌa zhakatiy mbə məti, ta mbə mbəzliy sənay ghəci dza na sla ngwəvəə dzəkən mbəzli kataŋ, kə ghəshi» kə Pəl.
31 Porque Deus estabeleceu um dia em que julgará o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu certeza disso a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Ma sa favə mbəzliy ɓasəshi va Pəl mbə gəzə kwəma zhakati tsa ndə mbə məti na, dza nihwəti mbəzli mbə shi tapə ghəshi dzəmbəshi mbə sawa kwəma ci. Ma kə nihwəti ɓa na: «Ma kwəma va ghənzə tsəghay, kadiw, fəcahwəti ghaa zhiniy gəzaŋəy diɓa» kə ghəshi.
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns zombaram, e outros disseram: — A respeito disso ouviremos você em outra ocasião.
33 Ava tsaꞌ tsətsə səvəriy Pəl mbə shi.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Dzəghwa nihwəti mbəzli mbə shi ya tsəgha nzə ki, mbaꞌa ghəshi jakəshi lə Pəl, ka ɓanavə nefer shi kaa Yesəw. Nihwəti mbə mbəzliy vay, kar Dənisə, ndə mbə mbəzliy ɓasəshi va mə hwəm pi Areyəpazhə, lə nahwəti mali Damarisə, kə məndi kaa slən tsa nzə, lə nihwəti mbəzli diɓa, niy nza ghəshi.
34 Houve, porém, alguns homens que se juntaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, mais algumas pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.